Liber

Cilicet ſi an̄ exhibitioneꝫ hoceſt ante deguſtationeꝫª acetuꝫelegerit.MulusCiphi electione dataᵇ ſi nonomnibus ſciphis exhibitis legatarius elegiſſet: ītegrāᵉ ei optionem manere placet: niſi ex his dūtaxat eligere voluiſſet: cum ſciretᵍ⁊ alios eſſe.HFricanus.etiam alia qualibet cāᶠ id eueEc ſolumᵉ ſi fraude hr̄dis ſꝫnerit.Omponi.Ancipioruꝫ electio legata eſtne venditioꝰ quādoqꝫᵇ eligete legatario interpellet̉. d̓cerner̄ dꝫp̄tor niſi intra certū tp̄s ab ip̄o pͥfinitū elegiſſet actionē legatoꝝ ei nōꝯpeteˡ. ꝗd ergo ſi die p̄terito: ſed ⁊an̄qͣꝫ venderet he̓s vēdicare legatarius velit; audietur: qꝛ nō eſt dānū ſubiturꝰ hēs ꝑꝑ qd̓ decerner̄ iop̄tor ſolet. Et ꝗd ſi die p̄terito quēdiffinieritⁱ p̄tor hēs aliqͦs ex ſeruisvl̓ oēs māumiſerit: nōne p̄tor eoꝝtuebit̉ libertatēᵐ: ergo totiēs actiodenegādaⁿ non ē: ſi oīa ītegraº ſint.Idē ē ⁊ ſi pignori aliqͦs ex his ẜuishe̓s dederit poſtdiēʰ vl̓ vēdiderit.Mmo ⁊ ſi quoſdaꝫ Mu.ẜuos diſtraxe̓it qͦſdā retīueritnō eſt audiēdus legatarius: ſi velitoptare ex retētis ab herede: cū iaꝫqdepoſuerit familiāᵈ he̓s. ¶DēI tibi electio ſerui: ⁊ mihi reliꝗ legati ſint: decernēdū ē a pretore niſi ītra certum tp̄s optauerispetitionē tibi nō dariʳ. ¶ Si ex qͣtuor viriolisʳ dueˡ qͦs elegiſſē mihi legate ſūt: ſiue due ſint relicteª: ſiue ab initioᵗ due ſole fuerīt: valꝫ legatum. ¶ Uniꝰ hoīs mihi ⁊ tibioptō data ēᶻ: cū ego optaſſēª: ſi nōmutaſſeꝫᵇ volūtatē: deīde tu cūdeꝫoptaueris vtriſqꝫ nr̄ꝫ ſuū futuꝝ. ꝙſi an̄ d̓ceſſiſſēᵉ: vl̓ furioſus factꝰ eēꝫnō futuꝝ cōeꝫ: qꝛ nō videorᵇ cōſen

tire ꝗ ſentire nō poſſūᵉ. Hūaniꝰ aūterit vt ⁊ ī hͦ cāū qͣſi ſcl̓ electōe fcā fiat cōis. ¶ Si reꝝᶠ d̓poſitaꝝ electiomihi relicta ſit: ⁊ ad exhibēdūᵍ cumeo apd̓ quē depoſite ſūt agereᵖ poſſuꝫ: ⁊ cū hr̄de agere: vt is depoſitiagēdo facultatē mihi eligēdi p̄ſtet.Uꝫ ita legat̉ˢ ticio ſti. IDē.chū do lego: ſi pāphilū nō elegerit: ⁊ eidē ticio pamphilum ſi ſtichum nō elegerit. ſimile eſt ac ſi italegatū fuiſſet ticio ſtichū aūt pāphilū vtꝝ eoꝝ volet do lego. ¶ Quoſitū ē ſi ſtichꝰ ſub cōditiōe lib̓ eē iuſſus ſit: ⁊ mihi optio ſerui data eēt:vel ſeruus generaliter legatꝰ eſſet:ꝗd iuris eēt? Dixi cōmodiꝰ ꝯſtituieū ꝗ ſub cōditione libertateꝫ ſtichodet: ex optiōe ſeruorū nō cogitarede ſticho: ſicut ꝯſtat nō cogitare eūd̓ eo cui pn̄tēᵏ dederit lib̓tatē. Scd̓ꝫqd̓ ſi ſtichū optauero vl̓ elegero nihil agā: ⁊ ex ceteris nihilōinꝰ optaboˢ. ¶ In eod̓ cāuᵐⁿ q̄ſitū ē ſi optione ſeruoꝝ data an̄qͣꝫ optareꝫ ꝯditio ſtatute libertatis defeciſſet an ſtichū optareⁿ poſſitˢ; puto mūcianeᵖſnīe aſſentiēdū: qͣ placet ipſa libertateq legatū ꝑimiʳ datiōeᶠ ſtatute libertatis qͣre ſiue viuo teſtatore: ſiue poſt mortē eiuſdē an̄ aditā he̓ditateꝫᵗ conditio ſtatute lib̓tatis defecerit: legatū erit vtileª. nā ſicut pura libertasᵉ: ita ſtatutaʳ libertas adite he̓ditatis tꝑe vires accipit: ideoqꝫ ſtichū optare poſſumꝰ. ¶DemI pāphilo ſeruo lucij ticij ſeruus generaliterᵉ legatꝰ ſit: deide dn̄s pāphili: poſtqͣꝫ dies legatceſſeritʰ eū māumiſiſſet: ſi ꝗdē ticiẜuū vēdicaueritꝰ extinguit̉ pāphililegatuꝫ: qꝛ nō eēt in hr̄ditate ꝗ poſſit optariᵉ. Si v̓o ticius legatū a ſerepudiaſſetᵖ: pamphilum optarepoſſe conſtat legatum. lꝫ enim manumiſſione pamphili: due ꝑſoneᵍ

Cilicet. deguſtationē. ſi aūt poſt ſibi imputēt. ⁊ fa. sͣ. d̓ ꝑi. ⁊ cō. rei ve̓. l. i.4§. i. ⁊. l. ſi ꝗs vina. §. ſi in aduerſione. ⁊. l. ſi vina. que in dolijs.iphi An̄ exhibitionē reꝝ electio nō tenet niſi legatariꝰ fuerit ſciens. h. d.Ꝙ Sario.c ¶ Integrā. qꝛ nō tenuit pͥma. al̓s ſecus: ut. jͣ. e. apud aufidiū in fin. ⁊. nō. sͣ. l. i.b ¶ Data .i. legata.§. i. ⁊ poterit ad exhibendū agere legatarius: ut. sͣ. ad exhibē.d ¶ Cū ſciret. nā tūc vr̄ de eīl. iij. §. ſiꝗs optare.bus ſatiſfactum maxīe ſi legatariꝰ cognoſcebat illos abn̄tes:ut ar. sͣ. de act. emp. l. i. §. fi.e Ec ſolū .ſ. tūc ītegra ma¶Enet electio. ac.f ¶ Cā. quominus oēs exhibitiſint niſi fraude tertij: quia tuncagit de dolo ꝯͣ eū ut. sͣ. de do. l.ſiꝗs. ad fi. ꝯtra. So. ut ibi.Ancipiorum Legatario optionis terminusad eligendum ſtatuit̉: quo elapſo eligere nō pōt ſi res nō eſt ītegra. h. d. Rar.g ¶ Uēditio. eorū ſcꝫ.i ¶ Nō cōpetere. noͣ. qꝛ ad tp̄sh. ¶ Qn̄qꝫ .i. qn̄cunqꝫ.ager̄ ꝗs cogit̉. ſic. jͣ. e. l. ſi optio§. fi. ⁊ ſt̓ ſil̓ia. jͣ. l. ſi tibi. ⁊. C. d̓inge. ⁊ ma. l. diffamari. regulariter contra: ut. C. ut nemo inuitus. Itē ad ſtatuendū diemalicui facto. facit. sͣ. de iur̄. d̓li.l. i. ⁊ .jͣ. de dam. infec. qui bona. §. fi. ac.Quem .ſ. diem. ac.l ¶ Diffinierit .i. ſtatuerit.m ¶ Libertatē. ⁊ certe tuebitur⁊ fa. sͣ. ſiꝗs cau. ⁊ ſi poſt tres.Deneganda. legatario.o ¶ Integra. facit. sͣ. de mri. l. ꝙ ſi minor. §. ſceuola. ⁊. Cde repu. hr̄. l. fi. ⁊ sͣ. de iure dilib. ſiꝗs. ⁊ dic ꝙ idē referat̉ nōad ꝓtimū: ſed ſuperius.p ¶ Poſt diē. a pͥtore vl̓ iudiceſtatutum. ⁊ continua ſequenteꝫl. ac.q Mmo. cum iam. al̓s ſicforte non diſpoſiturꝰ niſi optionis timor abeſſet.Ocetero mei fient oēs ſi opItibi nōdari. ſed quia. d̓tare ceſſaueris: ut. jͣ. e. cū optō.s ¶ Si ex qͣttuor viriolis. dn̄tꝗdā ꝙ ſunt vaſa. ſed certe immo ornamēta muliebria: ut. jͣ.de auro ⁊ ar. le. ar. §. ornamenta. ac.t ¶ Due. ſole. idem ſi dixit duoparia: ut. sͣ. de le. i. l. ꝗ concubinam. §. qui quattuor.u ¶ Relicte. tēpore mortis teſtatoris: ut ar. sͣ. de tabu. exhiben. l. i. §. fi. ac.x. ¶ Ab initio. tempore teſtamēti.y ¶ Legatum .ſ. quaſi purum.z ¶ Unius. data eſt .i. relicta: vt ſimul optemus. ac.a ¶ Optaſſem .ſ. non iure.b ¶ Nō mutaſſem. quā mutare poſſem iure forte minoris etatis: vt. sͣ. de mino.l. ⁊ ſi ſine. in pͥn. aut patrie ptātis: vt. sͣ. de le. i. iul̓. nec a filiofa. aut qꝛ non fuiſſetmihi tota familia exhibita: vt. sͣ. e. l. ſciphi. aut an̄ aditā hr̄ditatē: vt. jͣ. e. l. optione. ceterū ſemel iure facta optio mutari nō poſſet: vt. sͣ. de le. i. l. v. in pͥn. ⁊ .jͣ. e.apud. in fi. ⁊ dixi. sͣ. e. l. ij. §. i. ⁊. l. ſciphi.c ¶ Ante deceſſiſſem. ꝙͣ mutarem optionē minus recte factam. ac.di ¶ Non videor. al̓s videtur.e. ¶ Nō poſſum: vt ar. sͣ. loca. l. ꝗ ad certā. ⁊ de codicillis. l. ij. §. pe. ar. ꝯͣ. sͣ. ſol.ma. l. ij. §. fi. Itē ad. l. iſtā eſt. sͣ. de le. i. ſi dn̄o. Itē ⁊ sͣ. cōia pre. l. fi.y ¶ Si rerum. puta plurium ſciphorum. ac.g ¶ Ad exbibendum. quia mea intereſt iuſta de cauſa: vt. sͣ. ad exhibendum. l.iij. §. Item ſi optare. ach ¶ Et cum hr̄de ager̄ .ſ. actiōe ex teſtō. ⁊ ſic ago ut agas. ſic ⁊ sͣ. locati. cum inplures. §. meſſem. ul̓ dic ad exhibēdum: qꝛ agendo depoſiti pōt exhibere. ſic ⁊ sͣ.māda. l. ſi mandauero tibi vt a ticio. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. ij. §. i.i ¶ Um ita legat̉. quo caſu habeo electionem per. l. vt. sͣ. e. l. ij.

.xo. caellVm eſt. Cui eſt legata optio non poteſt optareſemum pareTeitione manumiſſum niſi ꝯditio defecerit. h. d. bar.k ¶ Preſentē .i. purā nā ſpāle derogat generali: ut. sͣ. de le. iij. l. vtorem§. feliciſſimo. ⁊ ſic eſt contra. sͣ. de le. i. ſi dn̄o. ubi nō derogat ſpecies legati generali legato optionis. Solū. ibi nō fuit libertas relicta ſticho pure vel ſub conditione: ſifuit alteri legatus. ad qeſt. jͣ. e. ſi heres. ⁊ quah̓ aliud ꝙͣ ibi. eſt ratioꝑꝑ id qd̓ dicit̉ ꝙ preualet legatuꝫ libertatis: vtsͣ. de le. ij. ſi idē. ⁊. C. denece. ſer. hr̄. īſti. l. ꝗdā.et. sͣ. de māu. teſt. ſi peculiuꝫ. §. primo. vel ſol.vt ibi.l ¶ Optabo .ſ. ſi voluero. ad qd̓ eſt. sͣ. e. l. i. ī fi.i. rn̄. ⁊ qd̓ ibi noͣ.m ¶ In eodē caſu .ſ. qn̄vni ẜuoꝝ optō ⁊ ſticholibertas ſub cōdi.n ¶ Optare. al̓s optatēſcꝫ ego legatarius. aliasoptaret ſcilicet legatariˢſimiliter.o ¶ Poſſit. al̓s poſſuꝫ.⁊ al̓s poſſit.p ¶ Muciane. muciusenī fuit in ſnīa q̄ ſeꝗt̉.q ¶ Ipſa libertate .ſ. contingente.r ¶ Perimi .ſ. optionisquo ad cū ẜuum cui contingit libertas.s ¶ Nō datione .ſ. ſola:t ¶ An̄ aditā hr̄di. ⁊ ſican̄qͣ poſſit optari iur̄ vtjͣ. e. l. optione.u ¶ Erit vtile. etiam ſtichi nomine vt ſic optaripoſſit. ac.x ¶ Pura libertas. vtC. de cadu. tollen. l. una§. ī nouiſſimo. ⁊. jͣ. d̓ le.pre. l. virilis. §. ſi adierit⁊ sͣ. qn̄ dies leg. ce. l. nācum libertas.Ytatuta .i. daia ſubitione. ſi iūc .ſ. cōditio extiterit an̄ aditā hereditateꝫ. al̓s demū exn̄tecōditōe cedit dies eius:vt. C. de cadu. tol. l. i. §.ſi aūt ſub condi.z ¶ Poſſum. qm̄ pureſeruus eſt. R. ſ. cuꝫ defecerit conditio date libertatis an̄ aditam hereditatē. ⁊ eſt bn̄ ad. l. iſtamsͣ. de le. i. ſi fūdus. §. pe.⁊ .sͣ. d̓ māu. te. l. iiij. ac.☞paphilo gͣns clectionis relictum ſerno compeiit eius xijo peſtnumiſſionem ſi vult. ſi nollet tunc ipſi ſeruo manumiſſo licet petere. h. d. bar.a ¶ Generaliter. ſicqꝫ habet electionē: vt. sͣ. e. l. i.b ¶ Ceſſerit. qd̓ eſt a morte teſtatoris cum erat purum: vt. C. d̓ cadu. tol.l. vna. §. in nouiſſimo. ac.c ¶ Ticius .ſ. dominus quē. sͣ. uocauit lucium ticium.d ¶ Uendicauerit. qd̓ poteſt? quia queſitas actiones per ſeruum non pauper manumiſſionem: ut. jͣ. de act. ⁊ ob. quecunqꝫ. ⁊. jͣ. de iniur. ſi ſeruuſtcuius nomine. in hereditate ſecus quia ante aditam hereditatem nulla eſtactio. ⁊ ideo inſpicitur tpͥs aditionis: ut inſti. de here. inſti. §. alienus. ſeuhic dies ceſſionis.e ¶ Poſſit optari .ſ. de iure. vno enī petito cōſumit̉ electionis faculias:t. jͣ. e. apud. ⁊ sͣ. de ꝓcur. ſi is qui ſti. ac.f ¶ Repudiaſſet .ſ. exp̄ſſe. alij dicūt manumittēdo eo animo: ut legatumeum ſeqͣtur: ut. sͣ. de le. i. ẜuo le. §. i. ⁊ inſti. de here. inſti. ſeruus. at.g ¶ Due perſone .i. duo legatarij cum antea vna perſona fingebantur.vt inſti. de inuti. ſtip. §. ei qui. ⁊ noͣ hic legatū optionis vel in genere eneconditionale quo ad opti. ſed purū quo ad ſeruū: ut. jͣ. qui ⁊ a qui. l. ij. ii.n. eſſet omnino purum ſemper domioo quereret ſi fiat manun