Liber

obtine̓ poteſt: fortaſſisª ideo qꝛ itad̓muꝫ a priore teſtamento recedere veliꝫᵇ: ſi poſterius valiturū ſit: ⁊nunc ex poſteriore teſtamēto fideicōmiſſuꝫ ei nō debetur: etiā ſi heredes vtroqꝫ teſtamēto inſtituti: ex pͥore extiterunt.CAlen.¶ I tibi legatū eſt vl̓ fideicōmiſſuꝫ relictuꝫ: uti ꝗd faciasᵉ: etiāſi noͣ intereſt hr̄dis id fieri: negādātibi actionē ſi nō caueasᵈ hr̄di facturū qd̓ defūctꝰ voluit nerua ⁊ attilicinꝰ recte putarūt. Lpianus.I res mihi per fideicōmiſſuꝫrelicta ſit: eadeꝫ tibi legata vl̓per fideicommiſ. relicta ſit: non cōmunicandi animo: ſed vtriqꝫ inſolidumᵉ dandā: ambigēdum nō eſtſi alteri ſit ſoluta: alterum nullum ꝗdem ius in ipſa re habere: ſed actōneꝫ de precio integram eum habeP Aulus.Atuᶠ etiā relinquitur fideicōL miſſū: dummodo is nutu relinquat ꝗ ⁊ loquiᵍ poteſt: niſiᵖ ſuperueniens morbꝰ impedimēto ei ſit.Fideicommiſſumˡ relictū: ⁊ apudeum cui relictū eſt ex cā lucratiua inuentū: extingui placuitᵏ: niſi defunctus eſtimationeꝫ quoqꝫ eius p̄ſtari voluit. ¶ Columnisᶠ ediuꝫ veltignis per fideicommiſſuꝫ relictis:ea tātūmō ampliſſimus ordo p̄ſtari voluit: nulla eſtimatōis facta mētiōe que ſine domus iniuria auferpoſſunt.R Ermo.I ꝗs in pͥncipio teſtī aſcripẜitcui bis legauero ſemel deberiuolo. poſtea eodē teſtō uel codicillis ſciēs ſepe eidē legauerit: ſuprema volūtas potiorᵐ habet̉. Nēoᵏeniꝫ eā ſibi pōt legē dicere vt a pͥore ei recedere nō liceat. Sꝫ hoc italocū habebit ſi ſpecialiter dixerit pͥoris volūtatis ſue penituiſſe: ⁊ voluiſſe vt legatariꝰ plura legata accipiatᵇ. ¶ Miles in eū ex militari d̓licto capitali dicta ſnīa permittente

eo ī ip̄a ſnīa ꝗ dānauit: ſicut teſtī faciendi ita fideicōmiſſi relinquendiptāteꝫ conſeꝗturʰ. ¶ Mortis dānū ꝑ fideicōmiſſuꝫ ẜui r̄licti anteqͣꝫmora fiat fideicōmiſſariꝰ ſolus patit̉q lꝫ alienꝰ relinquat̉. PAulusX imperfecto teſtō legata velA fideicōmiſſa imꝑatoreꝫ vēdicare verecūdūᵗ ē. Decetᶠ etenī tantemaieſtati eas ẜuare leges ꝗbus ip̄eſolutus eſſe vr̄. ¶Erem.¶ Reditoriᶠ ita pōt legari ne indebitū ab eo repeteret̉. NAulus.Ale aūt ille heres ſeio centumdato. pōt ſeiꝰ ab vtroᵘ uelit petereᵗ. ¶ Cū in verbis nulla eſt ambiguitas: nō dꝫ admitti voluntati¶ Dem.queſtioⁱ.S qui fideicommiſſum d̓bet:Lpoſt morāᶻ nō tm̄ fructus: ſꝫ ētomne dānum quo affectus ē fideicōmiſſariꝰª p̄ſtare cogit̉. TDem.Aulo calimacho ex parte herede inſtituto: filie eiuſdeꝫᵇ iubētiane decē cuꝫ in familia nupſiſſet teſtō legauit: d̓inde poſt tp̄s codicillis factis cētum eidem calimacho reliqueratᵉ: nō adiectoᵇ hͦ amplius ꝓnunciauitᶜ vtrāqꝫ ſummādeberi: maxime cuꝫ in codicillis filie calimachi nihil legatum fuiſſet.¶ Pomponius herinippꝰ filiumhermippuꝫ ex dodrāte: filiaꝫ ticianā ex quadrāte heredes īſtituerat:⁊ p̄dia certa ſingulis plegauerat. pͥterea ſi ſine liberis herinippꝰ mor̄ret̉: aliā poſſeſſionē filie dari iuſſerat. poſt teſtm̄ factis codicillis: certa filie p̄dia d̓derat: eāqꝫ his cōtētāeſſe voluit ꝓ oī hr̄ditate eius. ⁊ hisq̄ in teſtō reliq̄ratᵍ. Herinippi bōaad fiſcū ꝑuenerāt. Ticiana ſoror fideicōmiſſū petebat. q̄rebat̉ vtꝝ ꝓhr̄ditateᵖ tm̄: ⁊ an̄ ꝓ his q̄ poſt mortē frater rogatꝰ erat reſtitue̓: pr̄ eāvoluiſſet acciꝑe: ea q̄ codicillis reliq̄rat. mihi ab oī volūtate receſſū videbat̉ᵏ. Placuit humaniꝰ īterp̄tari ea ſola q̄ viuēte fratre acceptura

a ¶ Fortaſſis. abundat.rius paleatb ¶ Uelimus. nota ita demū a priori teſtō recedi fiItibi legatum. Non pōtpetie mō īplēdo. bar.c. M ¶ Facias. qd̓ tn̄ ineptū nō ſit.to. §. fi. Itē qd̓ fiernō tui ſolius īterſit: ut. jͣ. de ꝯdi. ⁊ ⁊l. l. cū pena.d ¶ Caueas. nota oīno cauendū: ut no. C. de his q̄ ſub mo.l. i. ſed ꝯtra. jͣ. ti. i. l. liberto. §.largius. vbi nō cauet̉. ſol. ibimeuius nō legatarius ſed legatarij miniſter erat. ⁊ facit. sͣlocati. l. ſi inſulā. §. fi. ac.M preſſo a teſtatore: ut. sͣ.I res. inſolidum. hoc exti. ii. l. ſi pluribus. ⁊ sͣ. tit. i. l.jduos. §. ſi is. ⁊. jͣ. ti. ii. l. dus. ⁊. C. de cadu. tol. §. ſinaūtdiſiunctim.Utu. no. nutu legari vl̓Efideicommitti poteſt niſiſit mutus a natura. acz ¶ Loqui pōt. alioꝗn nullomō fideicōmiſſuꝫ pōt relinquere mutus: niſi ſuꝑueniēs morbus ⁊cͣ. q. d. ſi a natura .i. a natiuitate ſit mutus ⁊ ſurdus nōpōt. ſ̄ ex accidēti litterarū peritus pōt non tn̄ nutu. ſi aūt diſcretus ſit morbus: dic ut. C. ꝗteſt. fa. poſ. l. diſcretis. ⁊ fa. C.de fideicō. l. ⁊ in epiſtola. ⁊ jͣ.de ſuppel. le. l. labeo.h ¶ Niſi .i. loqui poſſet: niſi eieſſet morbus impedimēto.i ¶ Fideicō. fa. sͣ. ti. i. l. meuiꝰ§. duobus. ⁊. l. an̄pe. §. impuberē. ⁊. jͣ. de act. ⁊ obli. l. oēs. ⁊inſti. eo. §. ſi res. ac.k ¶ Placuit. nota non poſſecōcurrere duas cauſas lucratiuas in eundem.l ¶ Colūnis. pn̄t. sͣ. ti. ii. l. ſenatus in prin. ꝯtra. ſo. ibi: Itēfacit in eo. ti. l. cetera. ⁊. l. filiꝰ.§. edes. ⁊ sͣ. e. l. fideicōmmiſſa§. ſi quis illicite. ac.m ¶ Auferri. nota nō poſſe dedomo aliquid legari ꝓpter qd̓ius deſtruatur.I quis. Si pͥma volunDr̄as eſt derogatoria .vltime: prima valet niſi pͥma pervltimaꝫ ſpāliter reuocet̉. h. d.Et diuidit̉ in tres ꝑtes. Primo ponit̉ dictū. Scd̓o rō dcī.Tertio limitatio dicti. Secūcunda ibi: nemo enim. Tertiaibi: ſed hoc ita. Bar.m ¶ Potior. ſi mō hoc exprimat: ut h̓ ſubijcit. al̓s eēt cōtrasͣ. de le. i. l. ſi mihi. §. fi. ac.n ¶ Nemo. nota nemineꝫ ſibipoſſe legē īponere: ut ab ea recedere nō poſſit. Item nota ꝙquātūcūqꝫ dicat teſtator. nolome poſſe reuocare hoc meumteſtm̄ nihilominus pōt reuocare ſi modo hoc exprimat in vltimo teſtō. ac.o ¶ Accipiat. al̓s pͥma qͣſi vltima valet vt h̓ ⁊ dcā. l. ſi mihi. §. fi. ⁊. l. ſi ita. Scontra. sͣ. ti. i. l. fi. in pͥn. Sol. ibi. Itē ꝯtra. sͣ. de codicil. l. diuus. §. lꝫ. So. valet quidē: vt ibi dicitur. ſed ſi agatur obſtat exceptio. Uel diſtingue an in eodemteſtō fiat hec determinatio q̄ quaſi ademptio eſt in quo poſtea legat ſicut ⁊ sͣ. dele. i. l. ſi ita ſcriptum diximus. illud nō multum placet vt dicaꝫ. h̓ determinauitan̄qͣ legaret: vn̄ facilius impedit̉ legatū poſtꝙͣ legauit. nā ⁊ ibi facta vr̄ ante: qꝛdicit: nam ea que poſtea. vel ſol. ut ibi. Itē ꝗd ſi dicat nolo valere ſi qd̓ teſtm̄ fecero; rn̄. hec lex locū. hꝫ. Iteꝫ ꝗd ſi īilere ſi qd̓ fecero: niſi fiat illo velillo mō. vel niſi tales ſint tethec verba repetant̉; rn̄. ſemalevidet̉ ꝙ habeat locū hec lexiter reuocet̉ primū ꝑ ſecūditūc enī primū vitiat̉. ar. C. de teſti.⁊ꝯſultiſſima. ⁊ ar. jͣ. de v̓.ob. l. ꝗ rome. §. flauius. Inota h̓s: veliuil. ꝯtra. l. ꝙ valeāt:ſi dicat pͥnceps nō obſtante ⁊cͣ. ⁊ .5ta. ſuꝑ. l. hac conſultiſſima. ⁊. C. ſi ꝯtra ius. ſuper. l. ſſub. l. ſi quis cū. ⁊ de le.vu⁊ ſe. cō. l. nō eſt. ⁊ sͣ. fa. her. l. ex parte. §. fi. ⁊ sͣ. de dona. cā mor. l. ſi alienā rē.

ſed ar. ꝯtra in eo. ti. l. vbi ita. Itē nota ex ſola ſcīa nō preſumi volūtatē.ſed ar. ꝯtra. sͣ. de vſu. ⁊ ha. l. plenū. §. equicij. ⁊. C. d̓ teſta. mili. ſicut.p ¶ Miles. conſequit̉. facit. sͣ. de mili. teſta. l. ex militari. ⁊ sͣ. de donainter vi. ⁊ vxo. l. cū h̓ ſtatus. §. ſi miles. ⁊ sͣ. de iniuſt. teſta. l. ſi ꝗs exheredato. §. irritū. ⁊ no. C. de teſta. mili. l. ⁊ militibus.q ¶ Mortis. patit̉. vtnec eſtimatio debeat̉. ſecus ſi poſt moram decedat. ſic. sͣ. ti. ii. l. cuꝫ res§. fi. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi ꝗs ſeruo. ⁊. jͣ. d̓ ver. ob. l. ſi exlegati. Item facit. sͣ. ti.ij. l. ſi filius in fi. ac.X imꝑfecto. vereXcūdū. al̓s inuerecūdum .i. valde ſic. sͣ. d̓libe. ⁊ poſthu. l. gallus§. ille. ⁊ fa. C. de teſta. l.iii. ⁊ ꝗ teſta. face. poſ. l.cū hr̄des. ⁊ inſti. ꝗ. moteſta. īfir. §. fi. ⁊. C. d̓ le.⁊ con. l. digna. ⁊ sͣ. deiudi. l. non quicꝗd. ac.ſ ¶ Decet. no. decet tāte maieſtati eaſ leges ſeruare quibus ipſe ſolutꝰeſſe videtur.Reditori. dic puQ tatiuo cui iā eſt ſolutū indebitū: ⁊ ſic factꝰeſt debitor. vel dic creditori vero ꝯtra quē debitor hꝫ excep. fauorabileꝫvt mulier velleiani. naꝫſiue iam ſoluerit muliervalet legatū vt h̓ ne cō­ 1dicat heres ꝯditione indebiti. ſiue non ſoluerittenet̉ heres ſoluere: ⁊ ſolutū nō repeter̄ qd̓ repe 1teret al̓s vt. sͣ. de ꝯdi. in 1de. l. ꝗ exceptionem.u Lle. ab viro i. a 1quo vult.x ¶ Petere: vt. sͣ. ti. ii.l. ſi ex toto. §. i. ⁊ facit. sͣtitu. i. l. ſi ticio aut ſeio.⁊ ſic aut pro ⁊: vt. C. dever. ſig. l. pe. ac.y ¶ Cuꝫ in v̓bis. qd̓. ut.jͣ. e. l. nō aliter. ⁊ fa. C. jd̓ fideicō. l. volūtatis. ⁊sͣ. de teſta. l. heredes. §.pe. ⁊. jͣ. d̓ ſuppel. le. l. labeo. ⁊. jͣ. de aur. ⁊ ar. lega. l. pediculis. ac.S ꝗ. poſt morā.L facit. sͣ. e. l. ſi qs̓ ī Ipͥn. ⁊ sͣ. d̓ vſur. l. eꝗs. ⁊de vſufru. le. l. ſi vſufructus. ⁊. l. q̄ſitū. ⁊ sͣ. ti.ii. l. apud. §. Itē ⁊. jͣ. deali. le. l. cū vnus. §. verbis. ⁊. jͣ. de an. le. l. ii. ⁊C. de vſufru. l. ſi pater.a ¶ Fideicōmiſſariꝰ. vtqꝛ res perijt: ſecus ſi in rebus ſuis proprijs patiatur dānum. azo.Aulo. Legatū filie in teſtamento non reuocatur per legatū factuꝫpatri in codicillis. h. d. Bar.b ¶ Eiuſdem .ſ. pauli.c ¶ Reliquerat. per preceptionem.d ¶ Nō adiecto. nā pͥter h. c. nil in codicil. fuerat relictū. azo. ẜm. R. ideeſt ſi aliud ꝗd: nō tn̄ aīo mutāde pͥme volūtatis: ut. sͣ. e. l. ſi in re.e ¶¶ Pronūciauit .ſ. paulus auctor huius legis. ac.f ¶ Summam .i. preceptionem ⁊ filie legatum.¶ Pomponius. Verba generalia: p̄terita nō futura cōprehēdut. h.d. ẜm Dy. vel aliter. Si teſtator iubet aliquē eē ꝯtentū aliqua re certa ꝓhis q̄ in teſtō reliq̄rat ītelligit̉ de relictis pure: nō ſub ꝯditiōe. h. d. bar.¶ In teſtō reliquerat. hinc oritur dubitatio. ac.Pro hereditate tm̄. ſub. ⁊ pro legato in vita fratris.i ¶ Mihi. paulo auctori huius legis.k ¶ Uidebat̉. quo ad verborum anguſtias vel prima facie. ac.