XxXII De legatis ⁊ fideicōmiſſis. iij.

1 3 7

erat: adēpta videri. Nō etiāᶜ q̄ poſtmortē eiꝰ reliquerat: ſi ſine liberisdecederet ⁊ ita ꝓnūciauitᵇ. ¶ Iulius ſeuerus decēdēs: inſtitutis quibuſdā hr̄dibꝰ: alūno ſuo. l. legauerat: eaqꝫ a iulio mauro colono ſuoex pēſionibus fūdi debitis ab eo pͥſtari voluerat. Eidēqꝫ mauro q̄dālegauerat. Cū de hr̄ditateᶜ fiſcus q̄ſtionem mouiſſet. iuſſu ꝓcuratorismaurꝰ pecuniā fiſco ſoluēat. Poſtea hr̄s ſcriptus obtiueat aduerſusſiſcuꝫ. alūno aūt mortuo hr̄s eiusº.fideicōmiſſuꝫ ab heredeᵉ mauri petebat. Placuit īperatori nō viderieiꝰ fideicōmiſſuꝫ ſꝫ d̓mōſtratuꝫ vnaccipereᶠ poſſet: ⁊ ideo heres ſeuerihoc p̄ſtare debet.Deꝫ.I fidei mee committat̉ᶠ vt qd̓mihi relictū fue̓at ſupͣ qd̓ cape̓poſſum: alij reſtituā. poſſe me id capere conſtat.T Abeo.Ui ꝯcubinā habebat: ei veſtēprioris cōcubine vtēdā dederat: deinde ita legauit. Ueſtē q̄ eiuscā empta parata eēt caſeliꝰ ⁊ trebatius negāt ei deberi pͥoris cōcubinecā parata: qꝛ aliaᵍ cōditio eēt ī vxore. ¶ Labeo id nō ꝓbatʰ: qꝛ in huiuſmodi legato nō ius vxoriuꝫˡ ſequēdū: ſꝫ verborū interpretationēeē faciēdā. Idēqꝫ vel ī filia vl̓ qͣlibet alia perſona iuris eē. labeonisſententia vera eſt. ¶ Cuꝫ ita legatum eſſet vt ticia vxor mea tātūdeꝫpartem habeat quantulā vnus heres. Si non equales partes eēntᵏ heredū quintus mutius ⁊ gallꝰ putabāt maximā partē legatā eſſe: quiain maiore parte minorⁱ quoqꝫ ineſſet. ſeruiꝰ offiliꝰ minimam: qꝛ cumhr̄s dareᵐ dānatꝰ eēt: in poteſtateeiꝰ eēt quam partem daret. labeo hͦprobat: idqꝫ veruꝫ eſt. ¶ Cū ita legatum eſſet quanta pecunia ex hereditate ticij ad meⁿ peruenerit: tantam pecuniā heres meꝰ ſeio dato.Id legatū putat labeo qd̓ acceptuꝫin tabulisº ſuis ex ea hr̄ditate teſta-

tor retuliſſet. ¶ Ceteꝝ negat cauēdū hr̄di a legatario ſi ꝗd forte poſtea eius hēditatis nomīe hr̄s dānatusᵖ eſſet: ego puto ꝯtra: qꝛ nonpoteſt videri ad he̓dē ꝑueniſſe qd̓eius hereditatis nomine preſtaturusᵈ eēt. Idē alphenus varꝰ ſeruioplacuiſſe ſcribit. qd̓ ⁊ verū ē. ¶ Siheresᶠ tibi ſeruo generaliter legato ſtichū tradiderit: iſqꝫ a te euictuſfuiſſet poſſe te ex teſtōᵗ agere labeoſcribit: qꝛ nō videt̉ hr̄s dediſſeᵛ: qd̓ita dederat vt habere nō poſſisʳ: ⁊hoc verū puto. ¶ Sꝫ hoc amplius ait debere te priuſqͣꝫ iudiciūʸ accipiat̉ denunciare hr̄di: naꝫ ſi aliterfeceris agenti ex teſtō opponet̉ tibidoli mali exceptio. ¶ Si ſtichus ⁊damas ſerui mei in poteſtate meaerūt cum moriar: tūc ſtichus ⁊ damas ſerui mei liberi ſunto: ⁊ fundūillum ſibi habeto. Si alterū ex hispoſt teſtm̄ factuꝫ dn̄s alienaſſet velmāumiſiſſꝫ neutruꝫᶻ liberū fieri labeo putat. Sꝫ tubero eū ꝗ remāſiſſet in poteſtate liberū futuꝝ ⁊ legatū habiturūª putat. Tuberonis ſententiā volūtati defuncti magis puto cōuenireᵇ. ¶ Qui quattuorᵉ pocula oleagīaᵇ pariaᵉ hēbat ita legauit. Pocula oleagina duo pariaᶠ.Rn̄di vnū par legatū eē qd̓ᵍ nō itaeēt bina pariaʰ: nꝫ ita poculoꝝ paria duo: idē ⁊ trebatius. ¶ Qui ortos publicos a re publica cōductoshabebat: eorum ortorum fructusʸvſqꝫ ad luſtrum quo cōducti eēt:aufidio legauerat: ⁊ heredem eamconductionemᵏ eorū ortoruꝫ ei dare damnaperatⁱ finereqꝫ euꝫ vti etfrui? Reſpōdi: heredeꝫ teneri ſinere frui. hoc amplius heredem quoqꝫ mercedē ortorū meorū reipub.preſtatuꝝᵐ. ¶ Cum in teſtamentoſcriptū eſſet: ſticho ſeruo meo hr̄s.v. dato: ⁊ ſi ſtichꝰ heredi meo ꝑ bienniū ſeruierit liber eſto. Poſt biēniū legatū deberi exiſtimoº. quia iniditēpus ⁊ libertas ⁊ legatū referri

¶ TNon etiaꝫ. ſꝫ certe īmo ēt futura uident̉ adimi. ut. jͣ. de v̓. ob. l. ꝗ rome.§. fi. que eſt cōtra. ubi duo fratres hereditatem cōmunem diuidentes etpromittentes non venire contra. ēt rōne fideicō. futuri non poſſūt venirecōtra. So. hic rigor ibi equitas. uel hic benignius inter filios ꝙͣ ibi interfratres: nam ut ait. R. enixo immo ardenti deſiderio parentum inſpectoet uoto et caritate tranſmittendaruꝫ ad liberosfacultatum ſic princepsinterpretatur. ut hic. ⁊ar. C. de inſti. ⁊ ſubſtil. gn̄al̓r. §. cum autem.vel aliud in cōtractu utibi ꝙͣ ī ultima uolūtateut hic. ac.h ¶ Pronūciauit .ſ. īperator uel eius procurator: ꝗ īter fiſcū ⁊ dictā filiā cognoſcit. illa agēteactione ex teſtamēto.¶ Iul̓ius Si debitūdemōſtratur inde ſoluatur ſeu ex eo fiat ſolutionon vr̄ grauatus debitor ſed heres. h. d. bar¶ ¶ Cū hr̄ditate .ſ. ſeue¶ ¶ Eius .ſ. coloni. aleni. ac.e ¶ Ab herede mauri.ideſt alumni.ſi ¶ Un̄ acciꝑe. ſine incōmodo rei familiariſ ⁊ utsͣ. ti. ii. l. ꝗdā. ī pͥn. et facit ad hoc. jͣ. de condi. ⁊demon .ſ. in ꝯdictiōibꝰ.ſꝫ ꝯͣ. sͣ. ti. i. l. antepe. §.ciuibus. So. ibi. Itē qͣre non tenet̉ ut legatarius. quedā .n. alia erantī auro legata. rn̄. qꝛ nōut a legatario. ſꝫ ut a debitore fuit ab eo relictuꝫut pꝫ ex verbis. ſed certeēt a debitore pōt legariut. sͣ. ti. ii. l. ſi pecuniaꝫ.⁊. l. ſi ſeruus legatꝰ. §.pe. ſꝫ rn̄. coactus fuitiudicē ſoluere alij. uel nagnouit legatū liberationis tacite ei relicte opponendo exceptiōem: utno. in. d. l. ſi pecuniā.fI fidei. cōmittat̉.dic caſū cōcordātē: ut. sͣ. ti. i. l. cū ei. ac.¶ Duo adlectitia ꝓUicō cubinā.lata reſpectu vniꝰ generis: vificāt diſpoſitionēin altero. lꝫ vtriuſqꝫ veritas nō ꝯcurrat. bar.g ¶ Qui cōcubinā. ꝗaalia. q. d. iā video aliucin vxore ſecūda cui ſic legat̉. ⁊. jͣ. e. l. ſi ꝗd eorūſed differūt ẜm iſtos.h ¶ Non probat .ſ. diſtictioneꝫ inter vxoreꝫ ⁊ cōcubinā. nam idem erit inj ¶ Nonius vxorium. q. d. nō debet̉ uxori. qꝛ ſit vxor: ſꝫ qꝛ v̓ba portāt.vtraqꝫ vt hic et. jͣ. e. l. itē legato. §. parui. ac.ſui .n. eius cauſa parata: lꝫ fuerit ⁊ cauſa prime parata. ac.kt ¶ Eſſent. ut ⁊. jͣ. de excep. rei. iu. l. ſiꝗs cū eo. ⁊. jͣ. d̓ v̓. ob. l. i. §. ex ꝯͣrio¶ Cum ita. In dubio aſſumimus qd̓ eſt minus. h. d. Bar.Minor. no. maiori ſūme ineſt minor.m ¶ Dare. cōſonat. sͣ. ti. ii. le. ſi ita ſit aſcriptū: in fi. ⁊. l. apud. §. ſeio. ⁊s. ti. i. l. ſi ita relictū. ī pͥn. ⁊. §. fi. ſꝫ ꝯͣ. jͣ. d̓ au. ⁊ ar. le. l. ꝗ lācē. ſo. ut ibi. ac.¶ Cum ita. Uerbū perueniſſe ſeu ꝑuenerit ītelligit̉ cū effectu. Bar.Me ſēpronius fecit teſtm̄ quo legauit ſeio ꝗcꝗd habuerit a ticio.o ¶ In tabulis .i. in libro rōnū ſcripſit ſēproniꝰ habuiſſe a ticio.ẜ ¶ Damnatus .i. ſi uellit heres ſibi caueri a legatario. hoc mō. caueasmihi de reddendo ſi teſtator cui extitit heres fuit grauatus a ſuo teſtatoreuid dare propter illud legatū ei relicuū.¶ ¶ Preſtaturus. ſic. jͣ. ad trebel. l. cogi. §. ſꝫ ⁊ ſi ꝗs. circa pͥn. jͣ. d̓ verbo.

ſigni. l. aliud. ⁊ sͣ. de here. vendi. l. ii. §. illud.¶ Si heres In legato generis ab herede debetur euictio. Item qui ex cā lucratina eſt habiturus regreſſum de euictione: debet ante iudim acceptum denunciationem facere. h. d. Bar.r ¶ Heres. cōſtrue. ſi heres tibi ſtichum tradiderit. ⁊ hoc dico ſeruo ⁊c̄. ⁊ ſic ſuntablatiui abſoluti. ac.¶ Legato. vel ēt ꝓmiſſo: vtsͣ. ti. ii. l. que legata.t ¶ Ex teſtamento. hoc magisobligationis qualitate qꝛ in genere ꝙͣ titulo ꝓcedit: quaſi plena tradita: ſed poſtea euicta. exquacūqꝫ .n. cā genus ſit debitum: non aliter cōtingit liberatio ꝙͣ ſi res accipientis facta fuerit ẜm. R. vt ⁊. .jͣ. de ſolu. l. ꝗres in pͥn. ⁊. l. cuꝫ quis. §. ꝗ hominem. ⁊ hoc ſubijcit qꝛ ⁊c̄. ſecus ſi in ſpecie eſt legatuꝫ quiatalis qualis eſt datur: vt. sͣ. ti.ij. l. ſi a ſubſtituto. ac.n ¶ Heres dediſſe .ſ. tali caſuquādo in genere. Itē ꝯͣ. sͣ. ti. i..l. cum pater. §. euictus. Sol.ibi. Item cōtra. jͣ. de vſufruc.le. l. ſi ſtichus. So. ibi. ⁊ facit.sͣ. de euic. l. heres. ⁊ de ꝯdi. inde. l. eleganter. §. pe.x ¶ Poſſis. no. nō videt̉. dari qd̓ ita datur ut nō poſſit retineri ab eo cui tradit̉. ac.y ¶ Iudiciū .i. ſentētia dūmōnon nimis proprie: ⁊ ſic non ēcōtra. sͣ. de euic. l. ſi rem quam.§. fi. uel dic ut ibi. ⁊ facit. C. deeuic. l. emptor. ac.¶ Si ſticpus. Pluralitasgeminat duas ſingularitates.h. d. Bar.z ¶ Neutrum fieri liberum .ſ.ex teſtamento. ac.a ¶ Et legatuꝫ habiturum .ſ.maxime. nam ⁊ manumiſſushabebit legatū cum non eſt veriſimile teſtatorē voluiſſe adimere legatum ei cui libertateꝫdonare feſtinauit. ⁊ ſic non eſtcontra. sͣ. de here. iuſti. l. taleꝫ.§. ſi quis. qꝛ ex eo qd̓ ē ibi ſupplet̉ qd̓ hic deficit. uel ſo. ut ibiItem facit. sͣ. de leg. i. l. vi. et.jͣ. de au. ⁊ arg. le. l. ſcribit. §.item. ⁊ sͣ. de cōdi. inſti. l. ii. iteꝫno. hic ꝙ pluralis locutio geminat ſingularem ſignificationem. ſic. jͣ. de cōdi. ⁊ demon.l. falſa. §. fi. ſed ar. cōtra. C. deīpu. ⁊ ali. ſub. l. ꝙͣuis. ac.b ¶ Cōuenire. ergo preualet:ut. d. l. falſa.c ¶ Qui qͣttuor. al̓s. l. al̓s. §.d ¶ Oleagina .i. plena oleo ul̓apta ad oleum reponenduꝫ vl̓tenendum. h. Ac.e ¶ Paria. id eſt equalia.g ¶ Quod .ſ. ita legatū. ac. h ¶ Bina paria .i. quattuor.i ¶ Duo paria .i. duo pocula.¶ Qui ortos. Heres dānatus ſinere aliquem vti frui re conducta teneturpreſtare mercedem reipublice. h. d. Bar.i ¶ Qui ortos. cōductos. mercede in pecunia conſtituta: ⁊ proprie eſt locatio: ve.sͣ. depo. l. i. §. ſi ꝗs ẜuum.k ¶ Conductionem. al̓s conductionem. al̓s condictionem.l ¶ Dānauerat .i. permittas ei ſic frui. ac ſi conduxiſſet.m ¶ Preſtaturū. īmo cōductor: ut. sͣ. de vſufruc. l. hactenus. ⁊. l. ſi pendentes§. ſi ꝗd cloacarij. ⁊. jͣ. de uſufruc. le. l. quero. So. ſi conductor hic ſolueret nil uelquaſi nihil ꝯtineret̉ in legato. ar. sͣ. ti. i. l. ſi res. uel refert ꝓ fructibus: vt h̓ an̄ exfructibus pēſio p̄ſtet̉ ut ibi. ⁊ facit. jͣ. e. l. his uerbis. §. fi. ⁊ sͣ. ti. ii. l. apud iul. §.heres. ⁊ ar. sͣ. de ſer. vr. pre. l. binas. ⁊ sͣ. ſi vſufruc.ac.¶ Cum intertamento. Cōditio appoſita libertati: vr̄ appoſita legato.n ¶ Exiſtimo. īmo videt̉ nō valere: vt legatū: vt. sͣ. ti. ii. l. queſitum. §. i. ſo. illd̓verū niſi ꝯtrariū liqueat: ⁊ niſi ſemꝑ ꝯtrarium liqueat conditio appoſita libertati videtur appoſita legato: vt. jͣ. de conditio. ⁊ demon. l. iul. ⁊. l. cum ſeruus.