XXXII.De legatis ⁊ fideicō. iij.

1 3 6

relinquitur: verum teſtatoreꝫ vniªvoluiſſe honorē habituꝫᵇ ⁊ hec eſtſnīa marcelli veriſſimaᶜ. ¶ Sic .n.euenit vt interdum ſi pluribusteſtator honorem habere voluit: ⁊de pluribus ſenſit: quāuis vnuꝫ legatum ſit: tamen ad perſecutioneꝫeiusᵉ plures admittuntur: vtputaſi decem fuerint eiuſdemᶠ reiᵍ ſtipulādiʰ: ⁊ heres vel fideicōmiſſariusrogatus eſtⁱ vt eis ſolueret. hic eniꝫ⁊ ſi oīumᵏ intereſt: ⁊ de omnibꝰⁱ ſenſerit teſtator: fideicōmiſſum relictūomnes petere poterunt. ¶ Sedvtrū in ꝑte agātᵐ: an inſolidum videamus. ⁊ credo ꝓut cuiuſqꝫ intereſt cōſequetur. Unus igitur qui occupat: agendo: totuꝫ conſequitur:ita vt caueat defenſuꝫⁿ iri aduerſusceteros fideicōmiſſarios eumº quiſoluitʰ: ſiue ſocij ſūt ſiue nō. ¶ Interdum alterius nomen ſcribiturin teſtamento: alteri v̓o fideicommiſſi petitio vel legati competit: utputa ſi fidei heredis cōmittatur: vtipſe publicano pro ticio preſtet. fideicōmiſſum hoc vl̓ legatū nō publicanusª petit: licꝫ ſit ei aſcriptum.ſed ipſe petere poterit pro quo legatum relictum eſt. Multum autēitereſſe arbitror cui voluit̉ proſpectuꝫ: cuiuſqꝫ contemplatione teſtator fecerit. Plerunqꝫ auteꝫ intelligendum eſt: priuati cauſa hoc feciſſe lꝫ emolumentum publicano querat̉ᶠ. ¶ Si in opere ciuitatis faciendo aliquid relictuꝫ ſit: vnumquemqꝫ heredum inſolidum teneri: diuus marcus ⁊ lucius ſeuerus proculeᵗ reſcripſerunt. Tēpus tamencoherediª preſtiterunt inter qd̓ mittatˣ ad opus faciendum. poſt qd̓ ſolāʸ proculaꝫ voluerūt facere imputaturam coheredi ſumptumᶻ proparte eius: ergo ⁊ in ſtatua ⁊ in ſeruitute: ⁊ in ceteris que diuiſionemnon admittuntª ideꝫ diuus marcꝰreſcripſit. ¶ Si ꝗs opus facere iuſſus: paratꝰ ſit pecuniā dare reipubli. vt ip̄a faciat. cū teſtator ꝑ ip̄ꝫ idfieri voluerit: nō audiet̉ᵇ: ⁊ ita diuꝰmarcus reſcripſit. P Aulus.

Tichus liber eſto: ⁊ vteuꝫ heD res artificiuꝫ doceat vn̄ ſe tueri poſſit peto. Pegaſus īutile fideicō. eſſe aitᵉ: qꝛ genus artificij adiectum nō eſſet. ¶ Sꝫ p̄tor aut arbiter ex voluntateᵇ defuncti ⁊ etate ⁊cōditione ⁊ natura ingenioqꝫᵉ eiuscui relictū erit ſtatuat qd̓ potiſſimuꝫartificiumᶠ heres docere euꝫ ſumMEtia.ptibus ſuis debeat.I ſic locutꝰ erit teſtator. heresmeꝰ illi fundū datoᵍ. ſeio hocampliꝰ deceꝫʰ. nō erit dubitādū ꝗnſeius ⁊ fundi ꝑtē ⁊ .x. ex teſtamento ꝑcipere debeatⁱ.G AiusOn dubiuꝫᵏ eſt quin ſi vxorilegatum ſit ſi nō nupſerit: idqꝫ alij reſtituere rogataᵏ ſit: cogenda eſt ſi nupſerit reſtituere. ¶ Heres quoqꝫ cui iuſiurandi conditioˡremittitur: legatum ⁊ fideicōmiſſūdebet. ¶ Sed ſi cui legatum relictum eſt: vt alienam rem redimat:vel preſtet: ſi redimere non poſſitꝙ dominus nō vendat vl̓ īmodicoª precio vendat: iuſtam eſtimationem referatⁿ.Ar.Eres teſtatoris legata que inL ꝓfūdoº eſſe dicuntur: quādoqꝫʰ apparuerint preſtat.Q Ompo.Epeº legatuꝫ pleniusᵗ reſtituiD tur fideicommiſſario qͣꝫ eſſetrelictum: veluti ſi alluiōe ager auctusˡ eſſet vel etiam inſule nate.Q Etia.Tiam ea que futura ſunt legari poſſūt: vt inſula vel ī marivel in fluminibꝰᵉ nata. ¶ Seruitꝰ.quoqꝫ ſeruo prediumᵏ hn̄ti recte legatur.QOmponius.I iure teſtamento facto fideicōmiſſū tibi reliq̄ro: d̓īde alid̓poſtea fecero nō iure in quo fideicōmiſſumᵗ relīquam tibi vel aliudqͣꝫ qd̓ priore teſtamēto vel oīo nōſit relictum: videndum eſt an mēsmea hec fuerit. facientis poſtea teſtamentum vt nolim ratumʸ eſſequod tibi ſit priore teſtamento relictum: quiaᶻ voluntate nudaª fideicōmiſſaᵇ infirmarentur. Sꝫ vixᶜ idᵇ

¶ Ani. ergo ſoli ei ex fideicō. tali competit actio. azo. ac.b ¶ Habitū. poneplures ſunt rei debēdi: ⁊ vni legat̉ liberatiovel ſi lego tibi qd̓ tꝗ eſt forte nō ſoluendo: nā refert gr̄a vniꝰvel plurium: vt. jͣ. de li. jͣ. e. §. interdum.eſtator voluit honorare. ac.c ¶ Ueriſſima: vt ei tm̄tur ꝙ̄¶ ¶ Si pluribus. creditoribus ticij .ſ. ac.¶ Eius .ſ. legati.¶ ¶ Rei nō teſtatoris.g ¶ Eiuſdem .ſ. homi.nis. ac.h ¶ Stipulandi. teſtatoris.¶ Rogatꝰ. eſt. ab eo ꝗerat non debitor.Oīum .ſ. creditoꝝ.¶ De oībus .ſ. homirādis: alioꝗn aget debitor tm̄: vt. jͣ. ꝓxi. §. ⁊fa. sͣ. ti. i. l. ſi fideiuſſorm ¶ Agāt. iarte debiti ſun ¶ Defenſum iri. jͣ. deli. le. l. ꝗd ergo. acEum .ſ. heredem.oluit. legatum.nterdū. nō publius. cū nulla eiꝰ gr̄aſit relictū: īmo vt miniſter eligit̉: vt. sͣ. ti. i. l. ſiquis ticio. x. alias ſecus:vt. jͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. ticio§. ticio genero. ⁊ sͣ. e. l.ꝓxi. §. ⁊ sͣ. de vſufr. e.re. l. tribꝰ in fi. q̄ ſunt cōtra. ⁊ facit. sͣ. ti. ii. l. ſi fideiuſſor. ⁊. l. ſeruo lto. §. ſi teſtator. ⁊. l. ſi ẜaus le. §. pe.doluit. teſtatoC Querat̉. prima faie. ac.Si in opere.iduis quilibet hereLitelrocule. ipſi ꝓcāti: que ſola pulbatur. ac.¶ Coheredi. ꝓculnitiui caſus. ad qd̓ ē. sͣ.de vſur. l. cū ꝗdaꝫ. §. fi.⁊ jͣ. de ope. pu. l. ſi legatum. §. i. ac.x ¶ Muiat .ſ. ille. coheres. ac.y ¶ Solam proculā. iniudicio conuētam.z ¶ Sumptum. in iudicio fa. her. vt. sͣ. fa. her.l. heredes. §. nō tantū.a ¶ Nō admittūt. namque diuiſionem nō admittunt inſolidū ab heredibus ⁊ heredibus debent̓: ut. sͣ. fami. her. l.heredes. §. antea. ⁊ .jͣ. d̓ſeruitu. lega. l. fi. ⁊ fjͣ. titu. i. l. quītus. §. adauctoritatē.b ¶ Si quis. nō audiet̉: ut. jͣ. de polli. l. antepe.Legatū incertum relictum in his que alimenta reſpictūtS AlePEA. Bar.Ait. ⁊ male.d ¶ Uoitate. C. de fideicō. l. volūtatis. ac. e ¶ Ingenioqꝫ. notaꝑ ex izenio natura ⁊ etate ⁊ ꝯditione alicuius eius ꝯſiderat̉ offm̄. ac.¶ Artificium. valet ergo relictum lꝫ incertū ꝓpter fauorē alimentoruꝫ:ut no. sͣ. ti. i. l. ꝗdam. ⁊ facit. jͣ. de ſolu. l. artifices. ac.Iſic. fundum dato .ſ. adiecto nomine alioquin inutile eſt relictumvt. sͣ. de iure do. l. cum poſt. §. gener. azo.b ¶ Decē .ſ. dato. i ¶ Debeat: vt. jͣ. e. l. ſi pure. ⁊ sͣ. ſi cer. pe. l. lectacirca pͥn. ſed ꝯtra. sͣ. ti. u. l. ſi ſeruꝰ legatus. §. ſi ita. ſed hoc pronomē horietatē: lꝫ. R. al̓r ſoluat: ut ibi. azo. Itē facit. jͣ. e. l. ſi ſeruus. §.ni ei. ⁊. jͣ. de vſufr. le. l. ſi ac. l. īde neratiꝰ. §. nō ſolū. ac.

On Dubiū. pone caſum tribus modis. Primo ꝙ loquat̉ ẜm iura queE permittunt talē caſum imponi nupte ne ſecūdas ineat nuptias: ut in aucͣ.de nup. §. que vero. ⁊ eſt. C. de indi. vidui. autē. cui. ſed iure veteri contra: ut. jͣ.de condi. ⁊ demō. l. quotiens. ⁊. l. cum ita legatum in fi. ⁊ ẜm hoc hec dictio ꝗnſimpliciter ponitur pro ꝙ. ⁊ ẜm hoc valet fideicom. in eum caſum in quem voluit teſtator: vel in quocūqꝫ ſihoc voluit .ſ. vl̓ viduitatis velſi nupſerit. Secūdo dic ꝙ ī caſu viduitatis tm̄ relinquitur fideicō. ſub qua ⁊ legatum eratrelictum. ſed in. l. quotiēs. queeſt contra dicit non valere fideicom. ſi fuit relictum in caſuſi nuberet. ⁊ lege ꝗn pro ꝙ: ut⁊ sͣ. Uel dic tertio ꝙ non valet fideicō. ⁊ dic relictuꝫ in penaꝫ ſi nupſerit: ut dicta. l. quotiens. ⁊ ẜm hoc ꝗn ponitur ꝓꝙ. ⁊ h̓ dictio nō ponitur iuxtaverbuꝫ eſt. ⁊ qd̓ dicit ſi nupſerit ſub. ēt. ⁊ tunc hec ⁊ illa quotiens. qͥ dicunt idē corrigunt̉ ꝑdictam autē. ac.k ¶ Rogata ſit .ſ. ſimplicit̓ ſiue nubat ſiue nō nubat. Dy.l ¶ Heres. cōditio. erat eniminſtitutus ſi iuraret ſe daturuꝫticio. x. nam lꝫ iuramētum remittit̉. x. tn̄ dare dꝫ vt h̓. ⁊ sͣ.de condi. inſti. l. que ſub cōditione. ī prin. ⁊. §. quotiēs. ⁊. jͣ.de condi. ⁊ demō. l. hec ſcriptura. ⁊ sͣ. ti. ii. ſi quis inquilinos§. finali.m ¶ Sed ſi cui. īmodico .i. magno. ⁊ nota ꝙ nō vendere: velīmoderato precio vendere eꝗpolent.n ¶ Referat. nota de re alienapreſtanda grauatus: ſi eaꝫ habere non poſſit: vel difficultertenetur ad eſtimationem: ut ⁊inſti. eo. §. nō ſolū. ⁊ jͣ. e. l. quiconcubinā. §. fi. ⁊ dic vt ibi. ⁊jͣ. de au. ⁊ ar. leg. l. ticia. §. i. ⁊ar. sͣ. depoſiti. l. iii. ⁊ sͣ. ti. i. l.mortuo. §. i. ⁊. §. ii. ⁊. jͣ. ad. l.fal. alienus. ⁊. jͣ. de fideicō. li.l. alieno. §. ſi ꝗs. ac.Eres. ꝓfundo. maris.y C ¶ Quandoqꝫ .i. quandocunqꝫ.r O ¶ Pleniꝰ. i. pīguius.¶ Epe .i. frequēter.¶ ¶ Auctus. ſic. sͣ. ti. ii. l. qd̓ inrerum. §. ſiquis. ⁊. jͣ. de acqui.rerū do. l. ergo. ⁊ sͣ. de pig. l.grege. ac.t G Tiam. in fluminibus.¶ L qd̓ frequēter accidit. ſedin mari raro: ut. jͣ. de acquirē.rerum domi. l. adeo. §. inſula. ⁊ cum de futuris dicat. dicnata .i. naſcitura ſit. C. de le.⁊ ſe. con. l. i. ⁊ sͣ. pro ſocio. l.omnes. ⁊. de verb. ſig. l. verbum erit. ac.u ¶ Seruitꝰ. prediū. al̓s deeſtſeruo. ⁊ eſt plana. ⁊ concor. sͣ.cōmunia pre. l. i. ⁊ al̓s eſt ſeruo habenti pecul. ⁊ tūc dic in peculio nō dominico:ut. jͣ. de ſerui. te. l. maxime. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi debitor. §. fi. ac.SIgl̓e. Legatū relictū in voluntate ſolēni per voluntatē minus ſolēnemītelligitur tacite reuocatum. h. d. Bar.¶ Fideicōmiſſum .ſ. in primo teſtō relictum. Dy.y ¶ Nolim ratū. qd̓ ſemꝑ preſumit̉ niſi ꝯtrariū ſit liquidū. azo. ⁊. h. ac.Quia ⁊ videbatur ꝙ ſic.ale. l. ex parte. ⁊. l. qͣrta. ⁊ de his qui. ut indig. l. cum ꝗdam. ⁊. jͣ. ad treb. l. ſi quisNuda. a ſermone. azo. ⁊ ad hoc. C. de fideicō. l. fideicōmiſſum. ⁊. jͣ. de adi.priore. ⁊ de ſuppel. le. l. labeo. ⁊ inſti. qui. mo. teſta. infir. §. i. ⁊ facit. sͣ. de teſta.mili. l. miles ſi teſtamentum. ac.b ¶ Fideicōmiſſa. nota ꝙ nuda volūtate fideicōmiſſa īfirmāt̉. c ¶ Sꝫ vix..i. nullo mō. Dy. d ¶ Id .ſ. ꝙ nō ſit rarū relictū in pͥmo teſtō ſolēni. dy.