Liber

rit: ⁊ emācipatōe ſui iuris factꝰ ſit.nō videriª defeciſſe ꝯditionē: ſed ⁊cū mors patri cōtingat quaſi extāte ꝯditiōe ad fideicōmiſſuꝫ admittet̉ᵇ. ¶ Si rē ſuaꝫ teſtator alicui legauerit: eāqꝫ neceſſitateᶜ vrgēte alienauerit: fideicōmiſſuꝫ peti poſſeniſi ꝓbet̉ adimer̄ ei teſtatorē volūiſſe: ꝓbationēᵇ autē mutate volūtatis ab hr̄dibus exigēdāᵉ. ¶ Ergo⁊ ſi nomen quis debitoris exegeritqd̓ ꝑ fideicōmiſſuꝫ reliquit: non tamē hoc animo vt quaſi vellet extīguere fideicōmiſſuꝫ: poterit dici deberi: niſi forteᶠ ītereſt eius. Hic eniꝫextinguitur ip̄a ſubſtātiaᵍ debiti: ibires durat tā ⁊ſi alienata ſit. ¶ Cuꝫtamen quidā nomē debitoris exegiſſetᵛ ⁊ ꝓ depoſitoⁱ pecuniā habuiſſet: putaui fideicōmiſſi petitioneꝫſupereſſe: maxime quia nō ipſe exegeratᵏ: ſed debitor vltro pecuniaꝫobtulerat: quā offerēte ipſo nō potuit nō accipereⁿˡ. Paulatiꝫ igit̉ admittemꝰᵐ. Et ſi ex hac ꝑte pecūierem cōparauit: quoniā nō hoc animoⁿ exegerit vt fideicōmiſſariumpriuaret fideicōmiſſo: poſſe adhucfideicōmiſſi petitionem ſupereſſe.¶ Si quis illicite edificaſſet .i. hocqd̓ dirui conſtitutiones iubentᵈ: anfideicō. relinquere ex eoᵖ quis poſſit videamus. Et puto poſſe. cum.n. dirui neceſſe ſit: nulla dubitatioeſt quin ſenatuſconſultum impedimētoq nō ſit. ¶ Si heres rogatusſit certā ſummā vſuris certis fenori dare vtileᶠ eſt fideicom. Sed metianus putat non al̓s cogendū credere qͣꝫ ſi idoneeᶠ ei caueatur. Sedego procliuior ſum vt putem cautionemᵗ non eſſe exigendaꝫ. ¶ Si

ſeruo alieno militiaª relīquatur: andomīo queratur legatum querit̉;Et aūt ſcit ſeruū eē. ⁊ dico eſtimationē deberiᵗ. Aut ignorauit. ⁊ denegariʸ fideicōmiſſi ꝑſecutio debeat:qꝛ ſi ſciſſet ſeruū nō reliꝗſſꝫᶻ. ¶ Exhis apparet cū ꝑ fideicō. aliꝗd relīquit̉: preſtāduꝫ ipſum qd̓ relictumeſt. cum v̓o ipſum preſtariª nō poteſt eſtimationē eē preſtādā. ¶ Siquis. x. ꝑ fideicō. alicui reliquerit: ⁊ſi ꝑdidiſſet id qd̓ ex teſtamento relictum eſt rurſus ei reliquerit. Querebatur an ſequens fideicom. valeat. vel an exigere heres debeat cautionemᵇ ſalua fore. x. ne cogaturad preſtationem. ⁊ an ſi ſepius perdidiſſꝫ ſepius ei ſarciat̉ fideicōmiſſuꝫᵗ. Diuꝰ pius reſcripſit neqꝫ cautionem exigēdāᵇ: ⁊ nō amplius qͣꝫſemelᵉ poſtqͣꝫ perdidiſſet preſtandum. Nō .n. onerandus eſt heresvt in īfinitumᶠ quotiens perdideritreſtituere ei tantundem debeat: ſꝫvt per fideicom. poſterius duplicata legata eius videantur. Nec amplius ad periculum heredis pertineat ſi quid poſtea is conſumpſerit ex ſoluto ei poſteriore fideicommiſſo. ¶ Item ſi quis certam quātitatem cuiᵍ reliquerit ⁊ addiderit:facilius hanc ſummam poſſeʳ cōpenſari. Cum debitor ſit fideicommiſſariꝰ ex cauſa hereditatis gaijſeij: nec velit ille adire hereditateꝫgaij ſeij ſꝫ petat fideicom. Imperator noſter contra voluntatemᵏ teſtantis petere eū fideicomˡ. reſcripſit: cum in fideicōmiſſis precipueſpectanda ẜuandaqꝫ ſit teſtatorisvoluntasᵐ. ¶ Plerunqueⁿ euenit vt multoruꝫ intereſſet id quod

a Nō videri. contra videbatur. quia iam per mortem patris non poterat fie.ri ſui iuris. ſed contra eſt īmo ſtatim extitit: quo ad effectū: vt. jͣ. ad trebel. l. mulier in prin. ⁊ .jͣ. qn̄ dies le. cedit. l. ſi ita. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. iii. cū concor. vbinota nil referre ꝗd de eꝗpolenat ⁊ pro hoc. sͣ. quēadmodum teſta. ape. l.antepe. ij. rn̄. ar. contra. C. de his qui ve. e. im. l. fi. ac.b ¶ Admittet̉ .ſ. ꝓculdubio.nam ⁊ ante extitit vt dixi. ⁊ prohoc optime. sͣ. d̓ dona. īter vi.⁊ vxo. l. ſi mors. §. i. ⁊ ar. jͣ. decaꝑ. l. in bello. §. ſi ꝗs ẜuū. ac.¶ Si rem. Diuidit̉ in duas partes. Prīo loquit̉ ī alienatione rei legate. Secūdo inactione debiti legati. Secūdaibi. ergo ⁊ ſi nomen. nec aliterhunc. §. ſummat Bar. ſed ẜmBal. dic. Neceſſaria alienatōnon perimit legatum ſecus involūtaria: ⁊ hoc ſi extat rei ſubſtantia: ſed ſi non extat rei ſubſtantia extinguit̉ legatum niſiper aliquas coniecturas probetur ꝙ teſtator noluerit extinii. h. d. Bal.c ¶ Neceſſitate. rei familiaris:vt. C. de reſcin. ven. l. nō iccirco. vel qꝛ erat peritura: vt. sͣ. d̓rei vē. l. itē ſi v̓beratū. §. ſi ꝗs.aliud ſi ex voluntate: vt. jͣ. deadi. le. l. rē legatā. ⁊ ar. jͣ. de fideicō. li. l. cū fidei heredis/d ¶ Probationē. nota probationē mutate voluntatis hereredi incūbere. ac.e ¶ Exigendā .ſ. nūc. ſed contra tunc oportet ꝓbari a legatario: cū ſponte res fuiſſet alienata: ut. jͣ. de ali. le. l. cū ẜuus.⁊ facit inſti. eo. §. ſi rem ſuam.t sͣ. de ꝓba. l. iij. ⁊. l. eū ac.¶ ¶ Forte philoſophicū temperamentū eſt. nam vere intereſtvt ſubijcit: ⁊ dic intereſt .ſ. interhec ẜm litteram piſanam.g ¶ Subſtantia debiti. ex hacdifferentia oportet hic legatariuꝫ probare: ut hic ⁊ sͣ. ti. ii. l.nō quocūqꝫ. §. qui gaiuꝫ. ⁊. l.ſi ſic. §. i. in fi. ⁊. l. lucius. i. rn̄.⁊. l. cū pater. §. filia. ⁊ .jͣ. de auro ⁊ ar. lega. l. ſeia in fi. ⁊ .jͣ. deli. le. l. non ſolum. §. liberatio.qd̓ ſecus ē in ſuperiori caſu vbiheres probat. ach ¶ Exegiſſet. a ſponte ſoluente ⁊ ſic īproprie vt ſeꝗtur. ac.i ¶ Pro depoſito. aliud ſi ꝓdepoſito nō habuiſſet: ut modo no. per plures. ll. ⁊ ſic noͣ. l̓qualiter probetur animi perſeuerantia. ac.k ¶ Exegerat. nota ergo exigere .i. ab inuito extorquere. ſic. jͣ. que in fraudē credi. l. pupillus. Item contra. sͣ. ti. i. l. ſi ticius ſo. ibi. ac.l ¶ Non accipere .ſ. rōnabiliter. cū videat̉ velle durare dn̄s debitoris. nā ꝗ accipit mutuū ſeruus eſt fenerātis. ad hoc. jͣ. de ſo. l. ſi debitor.m ¶ Admittemus .ſ. valere fideicō. ac.n ¶ Non hoc aīo. ⁊ hoc probat̉ per hoc ꝙ habuit eam in depoſito: vel alio modo. Et nota ꝙ quidam habent cancellatum hunc verſum. ⁊ ſi ex hac ⁊cͣ. ⁊. facitjͣ. de adi. le. l. pater.¶ Si quis illicite. Ex edificio neceſſario diruendo poſſunt legari ⁊ marmora ⁊ columne. hoc dicit. Bal.o ¶ Iubēt. vt in loco publico: ut. jͣ. ne quid in lo. pu. l. ii. in prin. ⁊. l. fi. vel ꝯtrap ¶ Ex eo. edificio illicito puta vnā colūnā: ſecus in licito: ut. sͣ. ti. i. l. cetera. ⁊. l.hanc legem. sͣ. finium regū. l. fi. ac.filius. §. edes. ⁊ facit. jͣ. e. l. nutu. §. fi. ac.q ¶ Impedimēto. huic legatocolumne.Si heres. vtile: ut. sͣ. ti. ii. l. ſi ſeruus legatus. §. fi.s ¶ Idonee .ſ. cū fideiuſſoribꝰ vel pignoribus: ut. sͣ. mā. l. ſi mādata. §. fi.t ¶ Cautionē .ſ. talē: vt dixi. ſed nuda ſic: ut. sͣ. de iudi. l. in oībus.¶ Si ſeruo. Si rem legatā legatarius hr̄e nō pōt abſqꝫ ſui delicto: preſtatureſtimatio ſi teſtator fuit ſciens. h. d. bar.u ¶ Militia. quā ſeruos fuerat inuſitatū hr̄e: nō tn̄ iure aut natura vetitū penitus ẜm. R. vel forte de iure ē vetitū: ut. C. ꝗ mili. nō poſ. l. ſuꝑ ẜuis. ⁊ ꝑ totumx ¶ Deberi. huic .n. relicto talis ineſt natura: vt. sͣ. ti. i. l. mortuo. §. i. R.

y ¶ Denegari. ſed hoc militia poſſet legari ei libero ergo ei ſeruo: vt. a.ti. i. l. debitor. §. ſeruo. que eſt cōtra. Sed dic nō omne ſed id qd̓ nec rōnerei legate vel ꝑſone legatarij impedit̉ pōt legari libero ⁊ ſeruo: ⁊ qd̓ impeditur: nec vni nec alteri. hic autem nō rei perſoneue. rōne impedit̉ omnino legatum: ſed ex coniectura mentis defuncti. preſumit̉ .n. qm̄ non ꝯſueuerūt ſerui militiā hr̄e.ſi ſciſſet ſeruum nil ei eſſet relicturꝰ teſtator. nā⁊ al̓s ex legatarij vſu ⁊ſcientia teſtatoris voltas colligit̉: ut. sͣ. d̓ vſu⁊ ha. l. plenū. §. ſꝫ ſi pecoris. ⁊. §. eꝗcij. ⁊ sͣ. dele. i. l. ſeruꝰ pluriū.⁊ sͣ. de iudi. l. ſꝫ ⁊ ſi ſſceperit. §. i. ⁊. §. ii. acz ¶ Non reliquiſſet. hoenim hic pͥſumit̉: ſic ī realiena legata ⁊ in ſubſtitutione ẜuo inſtituto heredi vulgariter ſcā: aliud voluiſſe eum preſumitur: ut. C. e. l. cuꝫ alienā. ⁊ sͣ. de here. inſti. l.pater filio. ac.a ¶ Preſtari non pōt.huic v̓bo minime ē īherenduꝫ. difficultatis .n.⁊ non īpoſſibilitatis reſpectu h̓ nō poſſe dr̄: utin re aliena legata quādn̄s nō vult vēder̄. Ceterū iure natura ve relicto reſiſtēte nihil oīo dabitur: ut in mācipio ortodoxo heretico. vt in ſūdo marcio ⁊ homine libero relictis dr̄: ut. sͣ. ti..ii. l. apud iul. §. fi. ⁊. l.cetera. ⁊ diſtīgue vt ibino. in. l. ſꝫ ſi res. ⁊ facitjͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. ticia§. i. ⁊ sͣ. ti. ii. l. filiuſfa§. iiij. ⁊. jͣ. de v̓bo. ob. l.l. multum. ac.¶ Si quis. ¶ Dictiorurſus verificat̉ in duabus vicibus tm̄. Bart.b ¶ Cautionem. a legatario.c ¶ Fideicōmiſſum. ſcꝫa legatario.d ¶ Exigēdā .i. nō exigat heres cautionem.e ¶ Semęl. cōtra. sͣ. ꝗmo. vſufru. a. l. ſicut. ſibi dixit quotiēs. hic dixit rurſus. Itē nota. ſuificit ſemel. ⁊ qn̄qꝫ nō: utno. C. de iure deli. l. fi. §. ſed qꝛ. Itē no. ꝯtra infinitatē ſic. jͣ. d̓ dā. infec. l.qui bona. §. fi. ⁊ sͣ. de ar. l. nō diſtinguemꝰ. §. queſitū. ⁊. jͣ. de re iudi. l. adiuo. §. ſi emptor. ⁊. C. de ſacroſan. ec. l. fi. §. ſed ne. ⁊ sͣ. pro ſocio. l. ſi ſocius ꝓ filia. §. ꝙ ſi ſalua. ⁊ jͣ. vt le. no. ca. l. i. §. ſi cui. ſed ar. ꝯͣ. jͣ. de fideiuſ. l. ſi ita ſtipulatus a ſcio. ⁊ sͣ. de in lit. iur. l. videamus. §. iurare. ⁊ inaucͣ. de nō ali. §. ſi v̓o minꝰ. ibi in quo optīa mēſura ⁊cͣ. sͣ. de edē. l. vcluti. §. h̓ vox. aꝫ.f ¶ Infinitū. no. infinitatē vitandā.Item ſi quis. Fideicōmiſſum relictū aīo cōpēſandi petitionem nōcōpeſamꝰ ꝙꝫ ſoluam?ᵍ F Tui. j. alicui. h ¶ Poſt. 16. ꝙ ſclnanci. h. d bar. ¶ Gaij. qꝛ qrius intuut nderomiſſaniūgaius fuerat debitor teſtatoris ſecūdi. ac. k ¶ Uolūtatē. tacita qͣſiſub hac ꝯdi. legauerat ſi ille gaīo ſeio fuerit heres ⁊ cōpenſauerit. faciliusenī nimirū remittimꝰ q̄ ſperamꝰ ꝙͣ demus q̄ poſſidemꝰ: ſic. sͣ. de le. ii. l.vnū ex. §. ſi rē. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. i. ac. l ¶ Fideicōmiſſū. no. ꝙ ī fideicōmiſſo p̄cipue ſpectāda ẜuādaqꝫ ē teſtatoris volūtas. m ¶ Uolūtas:ut ⁊ sͣ. ti. ii. l. pe. no. ⁊. jͣ. d̓ ſuppel. le. l. labeo. ⁊. jͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. ꝗntꝰ.Plerunqꝫ. Uſqꝫ ad. §. ſi in opere. diuiditur in tres partes. Primo loquitur quādo teſtator nominat vnum cui vult ꝓuidere ⁊ pluriumītereſt. Secūdo quādo vult ꝓuidere pl̓ibus ⁊ pl̓es nominat. Tertio quado vult prouidere vni ⁊ nominat alium. Secunda ibi. ſic .n. euenit. Tern ¶ Plerunqꝫ. nota ex principio huius. §. illi ſoli deberi fideicōmiſſumtia ibi: interdum. nec aliter ſummat hunc. §. bar.quem teſtator voluit honorare. ac.