Liber

fideicommiſero: nō poteſtª valē fiNAulus.deicōmiſſum.Patreᵇ vel domino relictuꝫL. fideicōmiſſum: ſi her̄ditas etnō queriturᵉ: ab emancipato filioⁱvel ſeruo manumiſſo vtilibꝰ actionibusᵉ poſtulatur. Penes eosᶠ .n.queſiteᵍ hereditatis emolumentuꝫremanet.TLpianus.I fuerit municipio legatū relictūʰ: ab hisⁱ qui rēpublicā gerūt fideicōmiſſum dariᵏ pōt. ¶ Sꝫꝗs nō ab herede vel legatario: ſedab heredis vel legatarij hr̄de fideicōmiſſū reliquerit: hoc valere benignum eſt.ulus.IEd ⁊ ſi ſic fideicōmiſſum dedero ab herede meo. Te rogo luci tici vt ab hr̄de tuo petas dari meuio decem aureos: vtileᵐ eritfideicom .ſ. vt mortuo ticio ab heredeⁿ eius peti poſſit. idqꝫ iulianusrn̄dit. ¶ Sic auteꝫ fideicōmiſſumdari non poterit. Si ſtichus ſeij heres factusº: iuſſu eius hereditatemadierit: rogo det. quoniā qui fortuitu non iudicio teſtatoris conſequiturᵖ hereditatem vel legatum nondꝫ onerari. nec recipiēdū eſt vt cuinihil dederis eū rogando obliges.¶Dem.Ideportati ſeruo fideico. fuerit aſcriptū: ad fiſcū ꝑtinere dicendū eſt niſi eū deportatꝰ viuo teſtatore alienauerit: vel fuerit reſtitutꝰ. tunc enim ad ipſumq pertiner̄debebit. ¶ Si miles deportato fi

deicōmiſſuꝫ relinquerit: verius eſtꝙ marcellus ꝓbat capere euꝫ poſſeᶠ. ¶ Si ꝗs creditori ſuo legauerit id qd̓ dꝫ: fideicōmitti eiꝰ non poterit niſi ꝯmodū aliqd̓ ex legato conſequatur: forte exceptiōisᶠ timore.vl̓ ſi qd̓ in dieꝫ debitū fuerit vel ſubDAulus.cōditione.Ilegatarius a quo fideicom.datum eſt petieritᵗ legatuꝫ: idtm̄ª qd̓ periudicem exegerit preſtare fideicommiſſario cogetur. vl̓ſi non exegerit actionem cedere.Ad eum enim litis periculum ſpectare iniquum eſt: ſi nō culpaˣ legatarij lis perierit. ¶ Seruo hr̄dis fideicōmiſſuꝫ v̓tiliter nō relinquiturniſiʸ fidei eiusᶻ commiſerit vt ſeruūmanumittat. ¶ Cuꝫ ita petiſſet teſtator vt quicquid ex bonis eius adpatremª ꝑueniſſet: filie ſueʰ ita reſtitueret: vt eo amplius haberet qͣꝫex bonis patris habituraᶜ eſſet. Diuus pius reſcripſit manifeſtuꝫ eſſede eo tempore ſenſiſſe teſtatorem:qd̓ poſt mortēᵍ patris futurū eſſet.MEtia.Iita fuerit fideicōmiſſum relictum. Ad quemcunqꝫ ex teſtamēto meo vel ab inteſtato. velita. Ad quēcūqꝫ quoquo iure bonamea perueniāt. hac ratiōe: vt ⁊ eiꝰqui poſtea natus erit: in ue familiāᶜvenerit: ⁊ eius quoqꝫ ꝗ poſtea cōgnatus eſſe ceperit fideicōmiſſumvidetur. Eius quoqꝫʸ que nōdumnupſerat: ſꝫ poſtea eo caſu quo ex

lege non valet: ut hic innuit: ⁊ sͣ. ti. i. l. meuius. §. pe. in fi. ac.a ¶ Nō pōt valere. quaſi illi debitori nihil ſit legatum: qꝛ remiſſio pignoris nōeſt donatio: vt. jͣ. que in frau. credi. l.nus. ergo nec legatū: ut. sͣ. titu. i. l. legatum. ⁊ facit. jͣ. de lib. lega. l. i. in f.l. etiā. ⁊. l. iubemus. ⁊ sͣ.quibus mo. pig. vel hipo. ſol. l. i. §s. l. poſtꝙͣ.Datre ⁊FideicōmiſſūTrelictuꝫ a patre ꝓpter inſtitutionem filij debet̉ a filio ſicōmodū īſtitutionis reſidet infilio. idē in dn̄o ⁊ ſeruo. Bal.b ¶ Patre. pone caſuꝫ: ut. sͣ.ti. i. l. ſi alienus ſeruus. ac.c. ¶ Non queritur. per filium ⁊ſeruū inſtitutos: qꝛ nō ſunt iuſſi adire: vel iuſſi nō parueruntut. C. de here. inſti. l. cū ꝓpōasin fi. ſed ſi adiſſet pr̄ teneret̉ .ſ.durāte ipſo in ptāte. dy. ut. sͣ.ti. i. l. cum filio. ac.d ¶ Filio poſt dictū teſtm̄. ac.e ¶ Utilibus actionibus. ex teſtamēto vel in factū ⁊ ſic no. ꝙaliꝰ ſoluit ⁊ ab alio relinꝗt̉: vt.sͣ. ti. ij. l. ſi ẜuꝰ. §. ꝗ margaritāf ¶ Eos. filiū vel ſeruū. ac.¶ Queſite .ſ. filio ⁊ ſeruo ꝑditionē poſt manumiſſionemfactā: ut inſti. de le. §. ex diuerſo. vel dic queſite ſeruo an̄ manumiſſionem deſtinatione teſtatoris. reuera tn̄ ei queri nonpoterat: etiā ſi adiret: quia necmomento poſt aditionē peneseū vel filiū remaneret: ut. sͣ. deacꝗ. here. l. plꝫ. ſed hic dn̄s velpater nō aduocat eā hereditatem: ut inſtitu. de here. inſti. §.alienus. ⁊ facit. sͣ. ti. ii. l. planeſi filium. §. i.fuerit Grauamē imSpōſitu adminiſtratori: ip̄idn̄o vr̄ iniūctū. h. d. bal.h ¶ Fuerit relictū. ⁊ iō onus fideicōmiſſi. ac.i ¶ Ab his. incipit rn̄ſio taciteintellecte qōnis.k ¶ Dari .i. relinꝗ velut inſtituto pupillo pōt relinqui a tutore: ut. sͣ. ti. i. l. peto. §. matercum ꝯcordan.li ¶ Si quis. benignū eſt. quaſide equitate potius ꝙͣ de rigore iuris. ⁊ facit. sͣ. ti. ij. l. filius. §. apud. ſed hoc falit in caſu vbi a legatarijs heredi nō poſſum legare: ut. C. de le. l. antepe. Item hoc verū niſi prius reliqueritab herede heredis ꝙͣ heredi. tunc enī nō valet ẜm. R. idē ſi relinquat a ticio quipoſtea extitit heres heredis. qꝛ ab initio nullum ē: ut ar. sͣ. de pu. ſub. l. ii. §. priꝰ.ſic. qd̓ hic dicit intellige ſi prius honorauit. ſecus ergo ſi ecōtra ẜm. R. ſed azo.⁊. h. idē in vtroqꝫ caſu videt̉. ⁊ pro eis eſt eadē. l. §. fi. ⁊ illud arg. contra. So. vtibi nō. Item contra. jͣ. l. proxi. So. vt ibi.Mpellatiuo: nō ſub noīe ꝓprio. h. d. bar. Et eſt magiſtralis caſus.d ⁊ ſi ſic. Heres heredis poteſt onere fideicōmiſſi grauari ſub noīe apmi ¶ Utile. quaſi de eꝗtate potius ꝙͣ de rigore.n ¶ Ab herede. lꝫ lucius ticius ab herede ſuo nihil petierit. azo.o ¶ Sic aūt. ſeij heres factus. inſtitui ſeium heredē: ⁊ addidi ſi ſtichus ſeruus ſeifuerit heres inſtitutus a ſeio dn̄o: ⁊ iuſſus adire hereditatē. ⁊ adierit tunc det ſtichus. x. Sed ꝯtra. sͣ. l. ꝓxi. §. fi. So. hic proprio nomīe expreſſo ibi appellatiuo:vt. jͣ. de ſtipu. ſer. l. ſeruus hereditarius. ⁊. l. ſi ex re. §. fi. ⁊ eſt rō: qꝛ ſtichū eſſe heredeꝫ: eſt de fortuna cū multos alios hr̄e pōt: vel aliquē habere in genere ex teſtōvel abinteſtato: eſt neceſſe. vel ſi deeſt heres in littera. dic me inſtituiſſe ſtichumſeruū alienū: ⁊ grauaſſe ſeiū ſi ſtichus fuerit factus ſuus. ⁊ eius iuſſu adeat hereditatē: ad qd̓. sͣ. ti. i. l. ſi alienus. ⁊ ſic nō eſt ꝯtra. sͣ. l. ꝓxi. in fi.p ¶ Conſequit̉: ut ⁊. C. de fideicō. l. ab eo. ⁊ sͣ. e. l. i. §. ſciendū. ac.Duēico: cedente ſeruꝰ erat in dn̄io deportati: ſecus ſi tūc erat alienatꝰ: vel deortati? Fideicōmiſſum relictū ſeruo deportati acꝗrit̉ fiſco ſi die fiportatus erat in ītegrū reſtitutꝰ: qꝛ tūc acquirit̉ ipſi reſtituto vel nouo dn̄o. bal.jͣ ¶ Ad ipſum. reſtitutum vel ad nouū dn̄m qꝛ tꝑe mortis quo cedit dies legatidominus ſerui capere pōt ex teſtō. al̓s nō queretur ei: ut hic. ⁊ sͣ. de acqui. here.l. ſi ſeruus eius. ⁊ sͣ. ti. ii. l. ſi mihi ⁊ tibi. §. regula. ⁊. jͣ. de rebus du. l. ſi cognatis. §. certe. non ergo ſufficit tempore teſtamenti dominuꝫ ſerui eſſe capacem: utdictis ligibus. nec obſtat. l. ſi cognatis in prin. qꝛ ſub. ibi ⁊ mortis. ſed cuꝫ bonadeportatorum confiſcentur: ut. C. de pe. l. deportatorū. quomodo poteſt alienare quod hic dicit? Rn̄. hic ſententiatū erat a preſide: nō tamē princeps compro-

bauerat: vt. sͣ. e. l. i. §. hi ꝗbus. ẜm. R. ſed certe tūc legatum ſibi nō fiſcoqueritur: ut dicto. §. vnde dic ꝙ hunc ſeruum poſt deportationem quenerat ex aliquo contractu: ⁊ forte ſic ſuus non fiſci: ut. C. de bo. pro. l. ij.⁊ facit ad hanc. l. inſti. de here. qua. ⁊ dif. §. in extraneis. ⁊. C. de heredi.inſti. l. i. r ¶ Si miles. poſſe iure ſingulari: ut. sͣ. d̓ teſta. mili. l. iij.§. i. accur.s ¶ Si ꝗs. exceptionis.tūc ergo eatenus poteſtgrauari qͣtenus eſt emolumentū: ut hic ⁊ sͣ. ti.ij. l. ſi creditori. in prin.⁊ sͣ. titu. i. ſi debitor inprin. ⁊ jͣ. de do. pͥ. l. iij.§. fi. ⁊ falcidia detrahit̉:ut. jͣ. ad. l. falci. l. i. §. ſiquis creditori. ſed aliquando etiam ſi non ſitpecuniarium cōmodvalet: cum tenebatur iure pretorio tm̄: ut. sͣ. tit..ii. l. ſi creditori. §. i. ſednon puto ꝙ ꝑ hoc poſſit grauari. ac.ſegerarius☞Brauatus onere ītrinſeco eatenus teneturquatenus exigit vel exigere poteſt. quo caſu liberatur cedendo iura:nec ꝑtinet ad eum periculum litis niſi fuerit inculpa. h. d. bar.t ¶ Petierit. ⁊ ita agnouit .ſ. petendo. alias necagere nec cedere cogeretur. ut no. sͣ. titu. i. l. imperator. in princi. Itemnec fuit miniſter tm̄ ꝗatunc non ageret: niſi incaſibꝰ: ut no. sͣ. ti. i. l. ſiquis ticio. voluit enirteſtator in hunc tranſire dominiuꝫ: ⁊ de eo infideicōmiſſariuꝫ: ut. C.cōia dele. l. i. §. pe. ⁊ sͣ.ſi vſufruc. pe. l. qui vſufructum. ac.u ¶ Id tm̄. niſi poſt tēpus ſit rogatus reſtitre: ut. sͣ. ti. i. l. īperator.§. i. ac.x ¶ Si non culpa. ſub.maxime: nam de culpa nō tenetur. ſed de dolo tm̄: qꝛ nil cōmodi remanet. ut. sͣ. ſi quis omiſ. cā teſta. l. ſi pecunia. §. quāꝙͣ. ⁊ sͣ. ti. ii. l. ſi ſcruus§. cum quid. vel ſi aliquod cōmodum ſibi remanet nil ſubaudies: ut diccto. §. cum quid.y ¶ Seruo. niſi facit. C. de le. l. ſeruus. ⁊ sͣ. de here. inſti. l. antepe. ⁊ inſti. e. §. an ſeruo. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſtatuliberum in prin. ⁊. l. ſi quis ſeruo. ſed cōtra. jͣ. ad trebel. l. cogi. §. ſed ſi ſeruo. ſo. ibi. Itē facit. sͣ. ti. ii. l. ſeruo alieno. §. i. ac.¶ Eius .ſ. debitoris.¶ Cum ita. Quando duo recipiunt vnam determinationem intelliguntur eam vniformiter recipere. h. d. Bar. vel ſic. Fideicōmiſſuꝫ a patre relictum filio percipiendum vltra portionem bonoꝝ paternoꝝ extenditur ad tempus mortis patris. h. d. Bal. vel ſic. Quādo vna determinatio ſequit̉ duo determinabilia: que ſimul pōt cōprehēdere: tūc ea duodeterminat vniformiter quo ad tēpus. h. d. Rai. ẜm bal.a ¶ Ad patrem .ſ. quoddā factū extraneū quē heredē faciebat.b ¶ Sue .ſ. heredis.c ¶ Habitura. illa filia .i. meā hereditatē in qua pater illius filie ē hereshabeat filia illa ante partem.d ¶ Poſt mortem. ſic. jͣ. e. l. fideicōmiſſa. §. ſi filio. ⁊ jͣ. ad treb. l. vbi pure. ⁊. l. epiſtola. §. fi. ⁊. jͣ. de auro ⁊ ar. le. l. filiā. ⁊. C. de fideicō. l. ꝙͣuis. ⁊ita tacita mora interuenit ex voluntate defuncti. ac.ta. Uerba generaliter prolata referunt̉ ad omnes ⁊ ad omne teMpus. h. d. bar. Uel ſic. Nomine cuiuſcūqꝫ heredis intelligunt̉ etiamheredes de ꝗbus teſtator non cogitauit. h. d. Uel ſic. Si teſtator reliquifideicōmiſſum ab oī ſucceſſore: ſi ſuccedit is quē nō credebat ſuccedere iꝑ̄eteſtamēti valet fideicōmiſſum. h. d. dy. ẜm bal.e ¶ Familiā. per adop. nam ⁊ hi ab inteſtato ſuccedunt: ut inſti. de adop.primo. accur.f ¶ Eius quoqꝫ .ſ. mulieris extranee q̄ fuit nupta huic teſtatori: ꝗ poſteaab īteſtato deceſſet hec ei ſucceſſit ꝑ edictū vnde vir ⁊ vxor: ⁊ hoc ſubijcū.