Liber

ſi priusª debitum ab eis emptori: cidemqꝫ coheredi ꝑſolueret̉. ¶ Fideicōmiſit filie in hec verba. petoa te filia mea vt dotalē cautionempoſt mortē meam mutes: ⁊ ita renoues vt fratres tui dotē ſtipulentur. Hoc caſu: ut ſi ſine liberis vnopluribuſue in matrimōio morieriſdos ad eos ꝑueniat. Poſt mortēpatris deceſſit maritꝰ an̄qͣꝫ renouaret̉ cautio dotalis: ⁊ poſtea nuptaalij deceſſit: nullo liberorū relictoviuo adhuc ticio vno ex fratribusQueſitū eſt an ticius petitioneꝫ haberet rerū q̄ ī dote fuerāt? Rn̄. poſſe fideicō. ab hr̄dibus ſororis petiſi ꝑ eā ſtetitᵇ quominꝰ dotem fraterſtipularetur. ¶ Filiū ⁊ filiaꝫ heredes inſtituitᵉ: ⁊ libertis legata d̓dit:eorūqꝫ fidei cōmiſit in hec v̓ba. Auobis peto vt quicꝗd vobis legauiꝯtēti ſitis viuētes ut poſt vos filiismeis reſtituatis. Defuncta teſtatricis filia meuia: libertꝰᵇ deceſſit herede īſtituto patrone filio ex parte debitaᵉ. ex alteraᶠ extraneo. Queſituꝫeſt: an adita hr̄ditateᵍ patrone filiꝰa coherede ſuo ꝑtem eoꝝ q̄ ex teſtōmatris ad meuiū libertū ꝑuenerūtpetere poteſt? Rn̄. eius quod ei debeturᵇ ſi hereditatem non adijſſetpartemˡ a coherede petere poſſe.¶ Maritus vxorem ex aſſe heredeꝫ inſtituit: cuius poſt mortem cōdicilloſ aperiri teſtator precepit: pͥdium hereditariuꝫ vxor infructuoſuꝫ rationi ſue exiſtimās vendidit:ēptor querit an retractari hec venditio poſſit poſt mortem mulierisab his quibus codicillis per fideicom. hereditas data deprehenderetur: an v̓o ſolum quantitas precij ab herede vxoris fideicommiſſarijs deberet̉? Rn̄. ꝑꝑ iuſtaꝫ ignorantiamᵏ tam mulieris qͣꝫ empto-

ris heredem mulieris vt fundusapud emptoreꝫ remaneat: fideicōmiſſario precium dare debere.¶ Incipit liber. xxxij. dige. ⁊. viij.¶ De legatis ⁊ fideicom. iij.huius.UXpianus.Iincertusⁿ ꝗs ſit:captiuꝰⁿ ſit: an a latrūculis obſeſſusteſtamentum facereᵖ nō pōt. ¶ Sꝫ ⁊ſi ſui iurisª ſit ignarus: putetqꝫ ſe pererroreꝫ: qꝛ a latrōibꝰ captꝰ ē: ſeruūeē: vel vt hoſtiū: vel relegatꝰᶠ: quinihil ſe a captiuo differre putat̉: n̄poſſe fidei cōmittere certū eſt quianec teſtariᵗ pōt. ꝗ an liceat ſibi teſtari dubitat. ¶ Sꝫ ſi filiuſfa. vel ſeruus fideicōmiſſuꝫ reliqueratª: nonvalet. ¶ Si tamen manumiſſi deceſſiſſe ꝓponant̉ cōſtāter dicemusfideicōmiſſuꝫ relictūᵗ: videri quaſi nunc datumʸ cum mors ei contigerit. videlicet ſi durauerit voluntasᶻ poſt manumiſſionēª. Hoc vtiqꝫª nemo credit in teſtamētisᵇ noseē probaturos: quia nihil in teſtamento valet: quotiensᶜ ipſum teſtamentum non valet: ſꝫ ualet ſi al̓sfideicommiſſum quis reliquerit.¶ Hi quibus aqua ⁊ igni interdictum eſt .i. deportatiᵉ fideicom. relinquere non poſſunt: quia nec teſtamenti faciendi ius habent: cumſint apolidesᶠ. ¶ Deportatos aūteos accipere d̓bemus ꝗbꝰ pͥncepsīſulas ānotauitᵍ: vl̓ de ꝗbus d̓portādis ſcripſitᵇ. Ceteꝝ priuſqͣꝫ factū/p̄ſidis pͥnceps ꝯprobetᵗ: nondumamiſiſſe quis ciuitatem videtur.¶ Proinde ſi an̄ᵏ deceſſiſſet ciuisdeceſſiſſe videt̉ ⁊ fideicōmiſſuꝫ qd̓an̄ reliquerat. quā ſententiam pate

a ¶ Niſi prius. ſic. sͣ. de rei vendi. l. emptor. ⁊. C. ſi antiꝗor creditor pig. vc̄. l. i.in fi. ⁊ facit ad. §. sͣ. de in diem adiec. l. ꝙ ſi vno in fi. ⁊. C. d̓ repu. here. l. ii. ⁊ sͣ.de diſtrac. pig. l. cum ſecūdus. ac.Fideicōmiſit. Filia pōt grauari in dotē quatenus dos eſt vltra legitimā.h. d. ẜm dy. bar.b ¶ Stetit. qꝛ interpellata nō fecit: vt. sͣ. ſi cer. pe. l.qd̓ te. Sed ꝗd ſi non ſtetit peream? Rn̄. cum ipſa vel rē dotalē: vel actionē hēat: ſola oblatione nō potuit liberari: niſiſequeretur īteritus: ut. jͣ. de ſolu. l. ꝗ. x. ⁊ sͣ. de arbi. l. celſus..idem ait.Filium ⁊ filiam. Pluribus poſt eorū mortem ſimulrogatus: vno mortuo alijs ſuperſtitibus ſtatim cōpetit fideicōmiſſi petitio. h. d. bar. vel ſicSi res legatur pluribus: ⁊ rogant̉ reſtituere alijs poſt mortem ſuā: vno eoꝝ mortuo ſuꝑſtitibus alijs ſtatiꝫ portio mortui debet̉: non expectata morteiliorum. hoc dicit. bal.Inſtituit. puta ticia.d Libertus deceſſit. ꝗ vocabatur meuius.e ¶ Debita .ſ. tertia: ut inſti. d̓ſuc. liber. §. noſtra.f Ex altera. puta beſſe. ac.¶ Pereditate .ſ. liberti. ac.h ¶ Quod ei debetur .ſ. totū. ſi⁊cͣ. azo. hec enim ꝯditio determinat verbuꝫ debendi non illam petere poſſe.i ¶ Partē. probeſſe .ſ. hereditatis azo. ⁊ facit. C. de here. actio. l. ſi adulta. ⁊ de neg. geſt..l. ſi ab eo. ⁊ ad. l. falci. l. ꝙͣꝙͣ.⁊. l. lꝫ. ⁊ sͣ. ti. i. l. meuius. ac.¶ Maritus. Iuſta hr̄disignorantia alienationē rei perfideicōmiſſuꝫ relicte: que ſubiacet reſtitutiōi cōfirmat. h. d.bar. vel ſic. Res ſubiecta reſtitutioni ꝓpter iuſtā ignorantiāpoteſt efficaciter alienari tn̄ debetur preciū. h. d. bal.k ¶ Ignorātiā. facit. sͣ. de trāſac. l. fi. ⁊ sͣ. depoſi. l. i. in fi. ⁊.l. ſe. Idem ſi fuit ſciēs in libertate: ut. jͣ. ad treb. l. quidaꝫ. §.ſi quis. Itē cōcordat. jͣ. de vſufruc. leg. l. ſticho. ⁊ sͣ. de peti.here. l. ſi rem. ac.l ¶ De legatis ⁊ fideicom. iij.Hic queritur quare in tres libros diuiſit hunc titu. de legatis; rn̄. in titulo de lega. primodixit ꝗd ⁊ quātum. Itē in titulo de lega. ſecundo dixit ꝗs ⁊ aquo ⁊ ꝗbus verbis. In iſto deſignificatione verboꝝ. tā circares ꝙͣ circa perſonas poſitoꝝ: ut in ſūma. C. de ver. ſig. l. verū. qꝛ frequēter qd̓vni eſſet attribuendū in alio ponit̉. Alij dixerunt ꝓpter perplexitatē euitādam.qd̓ non placet. cū enim ſunt libri. ergo diſtinctos debēt habere tractatus. lꝫ liberquandoqꝫ ponatur pro toto volumine: ut. jͣ. eo. l. libroꝝ: ac.I incertus. Dubius de ſtatu ſuo per erroreꝫ facti vel iuris nōpoteſt teſtari. h. d. bar. ⁊ vſqꝫ ad. §. ſciendū. jͣ. e. l. tractatur de perſona legantis ⁊ teſtantis. bal.¶ Incertus. vel errans: ut. sͣ. de teſta. l. de ſtatu ſuo. ac.Captiuus .ſ. ab hoſtibus. quod dic vt. sͣ. d̓ cap. ⁊ poſtli. l. ho-ſtes. primus teſtari non poteſt: ſecundus ſic: ut. sͣ. de teſta. l. quia latrunculis. ⁊. l. eius.p ¶ Facere nō pōt. niſi ſit miles: vt. sͣ. de teſta. mi. l. ex militari. §. i. vel veterao ¶ Obſeſſus. id eſt detentus.nus: ut. sͣ. de cōdicillis. l. ariſto. ac.q ¶ Sui iuris. sͣ. facti hic iuris errorem ponit.r ¶ Uel relegatus. ſit aliquis repete: forte in inſulam vel apud ſarracenos: velhoſtes. Accurſius.z ¶ Putat. magis iuris ignorantia: qꝛ relegatus retinet ciuitatē ⁊ libertatem:vt inſti. qui. mo. ius pa. po. §. relegati. ⁊ iō teſtari pn̄t: ut. jͣ. de interdic. l. relega

t ¶ Quia nec teſtari. a ſimili ⁊ eſt bonum. ar. sͣ. de le. ii. l. ii. ſecus in adi.tione hereditatis: vbi nō nocet error cōditionis heredis: ut. sͣ. de acꝗͣ. here. l. ſed ſi de ſua. §. cur aūt azo. ⁊ facit. jͣ. de vſuca. l. ſi fur. §. i.¶ Sed ſi filiuſfa. Hic eſt difficilis. §. ⁊ h. d. Si teſtm̄ ab initio defic̓ꝓpter defectum teſtantis ex nouate nō cōualeſcit impedimēto ceſſante. ſecus in codicillish. d. bar. vel ſic. Legatū vel fideicōmiſſuꝫ factuꝫ in codicillis a filiofa. vl̓ ſeruo nō valet. tn̄ſi facti ſunt ſui iuris cōualeſcit: ſi in eadē volitate pſiſtunt. teſtm̄ autēeorum ⁊ relicta in teſtamēto nō poſſunt cōfirmari. h. d. bal. Uel ſic.Codicilli fcī facilius reſumunt vires ꝙͣ teſtm̄.hoc dicit. dy.u ¶ Reliquerat. ī teſtōvel codicillis: vt inſti. ꝗnō poſ. fa. teſ. ī pͥn. ac.x ¶ Fideicō. relictum inalia voluntate ꝙͣ teſtō:vt. jͣ. dicit. ac.y ¶ Quaſi nunc datū.ergo retro facta trahitur ad preſens. ſic. sͣ. deſer. ru. pre. l. ꝑ fūdū. ac.z ¶ Durauerit voluntas. qd̓ dꝫ apparere peraliquod indiciū: ut. jͣ. d̓ẜm ta. l. ꝗs ex liberis. §.teſtō. ⁊ inſti. ꝗ. mo. teſt.infir. §. nō tn̄. ⁊ ē ſic. jͣ.e. l. §. ſi quis plane. ac.a ¶ Manumiſſionemhoc proprie in ſcruo: inproprie in filio: ut. sͣ. qn̄ac. de pe. ē an. l. i. §. annus. ſic v̓bū ſemel poſituꝫ ⁊cͣ. sͣ. ti. i. l. ſi ita ſcriptū. §. ſi ſub cōdi. azo.a ¶ Poc vtiqꝫ .ſ. ꝙ legata debeant̉ ex vltimavoluntate. dy.iis ſab ¶ In teſtanctis a filiiſfa.c ¶ Quonēs ipſum. qn̄qꝫ tamē qd̓ medio tempore defecit conualeſcitiure pretorio ex poſtfacto: ſi ī initio valuit: vtde iniuſto teſt. l. poſthumus. ⁊ īſti. qui. mo. te.in. §. nō tamē. Itē fallit hec regula in pꝰbus caſibus: ut no. C.de fideicō. l. eā quā. ac.d ¶ Si al̓s. puta in codicillis vel epiſtola cōram. v. teſtibus facta:vt. C. de codicillis. l. fi. §. in omni. ſed videtur ꝙ ꝗ non pōt teſtari: nec cōdicillari: ut. sͣ. de iure codicil. l. diui. §. codicillos. ſol. facilius codicilli confirmant̉ ꝙͣ teſtm̄: ut. jͣ. de re. iur. l. oīa q̄. in fi. ti. ⁊ sͣ. de teſta. ſi filiꝰ. ⁊. jͣ.de ẜm tab. l. i. §. exigit. Itē cōtra ad id qd̓ de codicillis hic dicit. sͣ. de ſta.ho. l. paulus. ſed ibi non ꝓhibet ꝯfirmari matrimoniū. ac.Hi quibus. Deportatus a preſide pōt teſtari anteꝙͣ eius ſententiaer principem cōfirmetur: ſecus in deportato a prefecto pretorio: vel eo ꝗe ¶ Hi quibꝰ .i. deportati. bene exponit: ut. jͣ. ad. l. iul. pecul. l. iii. īmo. ⁊eius vice cognoſcit. h. d. bar.ante factū rumpit̉: ut. sͣ. de teſta. l. eius. §. i. ſecus aūt ē in relegatis: ut. jͣ.f ¶ Apolides .i. ſine ciuitate ab a qd̓ eſt ſine ⁊ polis ciuitas: ut. jͣ. de pede interdi. ⁊ rele. l. relegatorum in prin.nis. l. quidam. ac.¶ Annotauit .i. deſignauit ⁊ hoc lata ſnīa a preſide. vel ab alio: ut pre.preto. vel vrbis: vel qui cognoſcit vice principis: ut. jͣ. ſubijcit. ⁊. jͣ. deh ¶ Scripſit. approbando ſnīam preſidis. ⁊ aſſignādo inſulam: ut. d. l.interdic. ⁊ rele. l. relegatoꝝ in prin. ac.relegatoꝝ in prin. ⁊. l. inter penas. ⁊. jͣ. qn̄ ap. ſit. l. i. in prin. ⁊ sͣ. de iniuſto teſtamen. l. ſi quis ex. §. eius. ac. i ¶ Cōprobet. princeps ſi nonhēs in textu. k ¶ Si ante .ſ. ꝙͣ princeps factū comprobet.