De legatis ⁊ fideicō. ij..XXXI.
l2 3
qd̓ poſt morteꝫ tuam fratribus tu.is relinquas. Habes filios ſororuꝫtuarū ꝗbus relinquasª. Scis vnuꝫfratrē tuū filiū noſtrū occidiſſeᵇ duꝫei rapinā faceret: ſed ⁊ alia mihi deteriora fecit. Quero cū vxor īteſtata deceſſiſſꝫ ⁊ legitima eius hereditas ad fratrē ꝑtineat. an filij fideicōmiſſuꝫ ab eo petere poſſunt? Reſpon. fideicō. poſſe defēdi deberi.¶ Lucius ticiꝰ hͦ meū teſtm̄ ſcripſiſine vllo iuriſperito: rationē animimei potiꝰ ſecutꝰ qͣꝫ miſerā ⁊ nimiaꝫdiligētiāᵉ. ⁊ ſi minuſ aliꝗd legitimeminuſue perite fecero: pro iure legitimo haberi debetᵇ hominis ſani voluntas. deinde her̄des inſtituit. Queſitum eſt inteſtati eius bonoꝝ poſſeſſione petita: an portōesaſcripte ex cā fideicōmiſſi peti poſſunt? Rn̄. ẜm ea que proponerent̉IDeꝫ.Eſtator filium ſuum ⁊ vxorēſuam heredes inſtituit poſteaepiſtolaꝫ ſcripſiſſe dicitur qua ⁊ ꝗcquid in peculio habuit filius ei donauit: ⁊ adiecit precipua hec: eumſuiqꝫ iuris: ⁊ poſt mortem ſuaꝫ habere velle: Quero cum teſtamento ſignificauerit ſi quid obſignatumᶜ recepiſſetᶠ id vice codicilloruꝫvalere. epiſtola autem non ſit obſignata: an que epiſtola continenturad filiuꝫ pertineāt? Rn̄. ſi fides epiſtole relicte cōſtaret̉; deberi que inea dar̄ ſe velle ſignificauit. ¶ Quiindiuiſam cum fratre ſuo remᵍ habebat: filias ſuas heredes inſtituit⁊ ita cauit. Propter res vniuerſaque mihi cum fratre meo patruoueſtro cōmunes ſuntⁿ: quas eſtimatiōes conſtiterit eē vniuerſasⁱ duorum milium aureoruꝫ fidei veſtrecommitto: vti pro portione veſtramille aureos a lucretio pacator patruo veſtro accipiatis. Huic teſtō
ꝗnquēnio ſuꝑuixit: ⁊ abūde pr̄imoniūᵏ reliꝗt. Queſitū ē an her̄des lucrecijⁱ pacati ẜꝫ v̓ba ſupraſcripta oferētes mille aureos fideicō miſſuꝫcōſequant̉? Rn̄. ẜꝫ ea q̄ ꝓponerent̉nō facereᵐ voluntatē: vt vniuerſaⁿdatis mille aureis reſtituerent̉: ſedeſtīatōis q̄ mortis tꝑe ī rebꝰ fuerāt:obligatōeꝫº d̓be̓ fieri. ¶ Seio queꝫhr̄di ſubſtituerat ita legauit. Seioſi mihi hr̄s nō erit ⁊ vxori eiꝰ marcelleq argēti lib. xv. dari uolo. Quero cū ſeiꝰ hr̄s extitit an marcelle legati dimidia portio d̓beat̉? Rn̄. ẜꝫea q̄ ꝓponerent̉ deberi. ¶ Luciusticiꝰ inteſtato moriturꝰ cum hēretvxorē ⁊ ex ea filiā emācipatāʳ: codicillis hec v̓ba inſeruit. ꝑtinētᶠ auteꝫhi codicilli ad vxorē ⁊ filiā. pͥmumaūt rogo: ut ſic inter vos agatis utme viuo egiſtis. Itaqꝫ rogo ut ꝗoꝗd aut ego reliq̄ro aut qd̓ uos ipſihētis cōe vobis ſit: filia īteſtati pr̄isbonoꝝ poſſeſſionē accepit Querit̉an aliqͣ ꝑs hr̄ditatis lucij ticij ex cāfideicō. a filia matri debeat̉: ⁊ qͦta:Reſpōdi ẜꝫ ea q̄ ꝓponerent̉ dimidiāᵗ ꝑteꝫ deberi: ſi mō vxor parataſit in commune bona ſua conferre.¶ Quatuor filios ſuos eꝗs ꝑtibꝰinſtituit: ⁊ fundūº ꝑ p̄ceptiōem ſingulis legauit: filij cū vniverſa bōapatris obligata eſſent: mutuā acceptā pecuniā hr̄ditario creditori ſoluerūt: ⁊ poſteriori obligauerūt. quicū ei debituꝫ nō ſolueretur: prediavniuerſa lege pignoris vni ex heredibus uēdidit. Queritur an cumiſte filius ex cā emptionis ea poſſideat fratribus ⁊ coheredibꝰ fideicōmiſſi petitio eēt: an v̓o ea perempta eēt cū cōiter uniuerſa ſequenticreditori obligauerīt; Rn̄. actionēꝗdē fideicōmiſſi in ꝑſonā ꝯpetētēˡomnibus inuicem manere: nō autem id fideicom. reſtituendū eſt ni-
a ¶ Quibus relīquas. hie poteſt ſubaudiri precipio ſi vis. ſed ſceuol. precipio ſubaudit ne res pereat. ſic. sͣ. e. l. ticia. §. lucius tum amore filioruꝫpredictorum. tum odio fratrū: ⁊ ſic nō eſt contra. sͣ. e. l. cum pater. §. mā. vbi eſt conſiliuꝫ.h ¶ Occidiſſe. hoc odium etiā ante legatū reuocat: ut. jͣ. de adimen. leg. l.ij fi.¶ Lūcius. Hec verba ꝙ valeat oī mō quomelius de iure pōt inteluntur etiā ab inteſtato. h. d. bar.ētiā .i. ſolēni¶ Dtatē. ⁊ audi ſtultū teſtatorem: nō tamē ei ꝓdeſtſua ſtulticia: ut valeatiure directo: ⁊ eſt contra.ti. i. l. nemo. ſo. ibi.d ¶ Haberi dꝫ. in plurali al̓s ꝑſonaliter loꝗtur de ſeipſo. ⁊ dic ſanamente licꝫ non corpore:vt. C. qui teſta. fa. poſ..l. ſeruum. ⁊ eſt tale acſi diceret ſi non valet iure teſtamenti valeat iure codicillorum. ⁊ ſic nōob. C. de fideicō. l. eaꝫ.⁊. l. ex teſtamento. queſunt contra. ⁊ facit. sͣ. l.proxi. §. filiam. ⁊. l. cuꝫpater. §. filius. ⁊. l. ſi ꝗsteſtamēto. ⁊. jͣ. ad treb.l. ſceuoltor. ⁊aolunVtas teſtatoris tacita a cōtrario ſenſu ſumpta per tacitam voluntatem reuocatur. h. d.bar. Uel ſic. Faciliꝰ reuocatur voluntas tacita a cōtrario ſenſu concepta al̓s ꝑcepta ꝙͣ expreſſa. ⁊ ꝑ hoc ſoluūturꝯͣria h. d. vel ſic. Omiſſio modi vel forme tradite ab ipſo teſtatore nōviciat qd̓ poſtea ꝑ ip̄mteſtatorem diſponitur.⁊ hoc quādo per ipſumteſtatorem erat prefixusmodus vel forma. tamen vltra non proceſſerat teſtator derogādo.Et per hoc ſoluūtur cōtraria quod eſt menti tenendum. bal.e ¶ Obſignatum. ideſtſigillatū: ſic. C. quēad.teſta. ape. l. i. azo.f ¶ Recepiſſet. al̓s recepiſti .ſ. tu fili in hoc teſtamēto ſignato quaſi diceret quod hoc teſtamento tibi reliqui volo valere etiam iure codicilloruꝫque ſcriptura non porrigitur ad epiſtolam que tūc facta non erat propterverbum preteriti temporis recepiſti al̓s recepiſſet .ſ. filius ex dicto teſtamēto ſignato. vel dic ẜm hanc litteram loqui etiaꝫ de futuro. q. d. ſi quid tibi legauero in ſcriptura obſignata valeat iure codicilloruꝫ. nam per hocvetuit valere non ſignatū. ⁊ ẜm hoc nō eſt contra. jͣ. ti. i. l. ſi ꝗs in princi.Immo ⁊ ſi expreſſe dixiſſet: penitere poſſet: ut. sͣ. titu. i. l. diuus. §. lꝫ. ⁊ sͣ.o. l. cum pater. §. fi. ac.Conſtaret .i. ſi cōſtat eā factā a teſtatore. lꝫ nō ſit ſignata. dy.Qui indiuiſam. Uerba generalia debent ad tempus teſtamēti referri. h. d. iſte. §. valde nota. bar.g ¶ Rem .i. res plures vt ſubijcit. jͣ. vel i. hereditatē. ac.h ¶. Cōmunes ſunt. ex hoc verbo ſunt qd̓ eſt preſentis temporis patet ꝙhic volūtas nō porrigatur ad ea que poſtea ceperunt eſſe cōia: vt in fi. huius. §. dicit. ⁊ ar. sͣ. e. l. in prin. ⁊ .jͣ. de aur. ⁊ ar. le. l. ſi ita ⁊ ita ſpectat̉ ip̄steſtamenti. ac verbum conſtiterit: qd̓ ſtatim ſequitur: quo ad eſtimationem rerum eſt futuri tēporis: ⁊ ſic ad tēpus mortis refertur prout tūc vant res quondā cōmunes tempore teſtamenti. ac.¶ ¶ Quas. vniuerſas. q. d. eas eſtimo ꝙ poterūt valere tempore mortisem̄ ⁊ non plus. ſubaudi ergo dūtaxat. iuſto .n. precio volebat dari res ta-
les patruo. vt hec verba denotant. quas eſtimationes ⁊cͣ. vnde ꝗdam nō conce̓dunt hanc propoſitionē: tu habes vnū oculum: qꝛ ſubaudiūt tm̄. ſed tamē lꝫ iuſto precio debuit dari valet legatū ꝓpter vicinitatem: vt. sͣ. eo. l. ſi cui. ſic ergo ſilures res incipiunt eē nō debebit̉ augmētū: niſi augmēti preſtet̉ p̄ciū ac.k ¶ Patrimoniū .ſ. auctū. Item videtur contra. jͣ. ti. i. l. xi. §. ij.l ¶ Lucrecij. mortui poſt mortē fratris. al̓s eſſet pro non ſcripto vel caduco vel cauſa caduci ẜm. R.m ¶ Facere .i. non operari.n ¶ ⁊aniuerſa. queſita poſt teſtamētum. vel que ſunt vltraquātitatem duum miliuꝫ aureorum. azo. ſiue ex tranſcurſutemporis ſiue ex augmēto pamonij.n ¶ Ut vniuerſa. qꝛ nunꝙͣ ceperunt poſt teſtamentum eſſeq̄munia.o ¶ Obligationem. al̓s obligationem: ⁊ al̓s oblationē. ſedquid ſi ſtatim deceſſiſſet: nunquid ſtabitur illi eſtimationi;videt̉ ꝙ nō niſi iuraſſet: vt. sͣ.ti. i. l. ſi fundus ſub conditione.§. ſi libertus. ⁊. C. cōia vtri.iudi. l. ſcriptura. ⁊ in aucͣ. de iureiur. §. i. ſed in caſu huius. §.idetur ſecus. ac.¶ Seio. Cōditio appoſitain perſonam vnius: in perſonam alterius ſibi cōiuncti nonvidetur repetita. h. d. bar.q ¶ Marcelle. putabatur conditio adiecta legato mariti eſſerepita in legato vxoris ſed contra eſt ut ſubijcit: quia ſic redditur legatum inutile: ut. sͣ. titu. i. l. ſeruo alieno. §. ſi ab impubere. ſed contra. jͣ. de condi.⁊ demon. l. mulieri. vbi appoſita mulieri: reperita intelligit̉in ticio: ⁊ tamen per hoc ſit legatum ticij inutile. ſolu. ibi teſtator voluit repetere: ut ibi intextu patet. ⁊ ſic tacue non expreſſe. vel hic ⁊ ibi trahit̉ conditio ad vnam ꝑſonā: ad aliaꝫnō. Sed an pars collegatarijei accreſcit: rn̄. ſic: ut. sͣ. tit. i. l.plane. §. ſi duobus. x. ⁊. l. legatum. §. heredi. que ſunt cōtra. habet ergo dimidiā .ſ. iureſuo: ut h̓. ⁊ aliam iure collegatarij. ⁊ de hoc dic vt no. sͣ. e. l.ſi ticio. ⁊ facit. jͣ. de condi. ⁊ deon. l. iulius paulus.¶ Lucius. Ualet fideicommiſſum iniūctum de bonis cōicandis. h. d. bar.r ¶ Lucius. amācipatā. idē ſieſſet in poteſtate. ac.s ¶ Pertinent. hec ſunt verba teſtatoris vel iuriſcōſul. ac.t ¶ Dimidiam. no. ſic. sͣ. de here. inſti. l. quotiens. §. ſi heredes. ⁊ pro ſocio. l. ſiuerit in prin. ⁊ eſt ſic. jͣ. ad treb. l. lucius. ac.Quattuor. Qui rōne cōiunctionis nō admittitur ⁊ ipſe admitti tanꝙͣ aliꝰprohibetur. h. d. bar. vel ſic. Si vnus coheredū emit rem hereditariā a creditore: illam rem tenct̉ reſtituere ex cā fideicōmiſſi: ſed ſi coheredes non offerant precium habet exceptionem. h. d. vel ſic. Unus coheredum ⁊ correorum rem cōiterobligatā non pōt emere a creditore vendēte iure creditoris. nec habet retentionēīprecium offerat̉. h. d. ⁊ eſt ſingularis. §. bal.u ¶ Fundum. vel ſingulis ſingulos fundos: vel vnum inter omnes tm̄ valetlegatum: quia ⁊ ſi repudiet hereditateꝫ habebit: ut. sͣ. ti. i. l. qui filiabus. §. fina.I. quidam. ac.x ¶ Competētem. ſed que eſt hec actio; rn̄. fami. herciſ. ut. sͣ. fami. herciſ. l. ſi italegatum. ⁊. C. fami. herciſ. l. ſi qua. ⁊ datur vt ꝑcipiat partē coheredis in qua ſola conſiſtit perceptio .i. legatū. aliā enim parteꝫ debet habere vt heres. ſed vt liberatā tradat: ut. sͣ. fami. herciſ. l. rem. Item nota propter vinculū fraternitatis ⁊ cōionis non debere vnū emere ſed luere ſicut fideiuſſor: ut. sͣ. man. l. ſi mādato. §. paulus. ⁊. C. de dolo. l. i. ⁊ ſic arg. de tanquā: vt no. sͣ. de adop. l. ſi pater. §. qui duos. Itē nō ob. sͣ. fami. her. l. heredes. §. qd̓ pro emptore. ⁊ cōi diui.ꝗ coheredes: ut ibi no. Itē ar. ꝯtra. sͣ. ti. i. l. ſi fundū ꝑ fideicōmiſſū. ī pͥn. ſo. ibi.