Liber

bus libertis meis quos hoc teſtamento manumiſſi: ⁊ quos āte habui: quoſqꝫ vt manumittant̉ petijalimentorū nomine in menſes ſinzulos certā pecuniaꝫ dato. Queſitū eſt an dāme ⁊ pāphilo fideicom.debeat̉? Rn̄. ẜm ea que proponerētur ita deberi ſi hi qui peterent manifeſte docerentª eo animo circa ſepatronū cū teſtm̄ faceret eſſe cepiſſe: vt his quoqꝫ legatū dari vellet.alioquin nihil ipſis p̄ſtetur. ¶ Dāme ⁊ pamphilo: quos teſtō manumiſeratᵇ fundumᶜ dedit: ita vt poſtmorte ſuaꝫº filijs ſuisᶜ reſtituerent.Eodē teſtō petijt ab heredibꝰ ſuisvt pamphila manumittereturᶠ: qͦpamphila filia naturalis erat pamphiliᵍ. Idē pāphilus poſtdiē legati ſui cedenteꝫʰ: teſtamēto heredeꝫinſtituit meuiū: eiuſqꝫ fideicōmiſſitut hereditatem ſuā .i. fundi ſubſcripri partem dimidiā quaꝫ ſolamⁱ inbonis ex teſtamento patrone ſuehabebat: pamphile filie ſue cuꝫ primuꝫ liberaᵏ fuiſſet reſtitueret. Quero pamphila manumiſſa vtruꝫ exteſtamento ſuperioreⁱ patris ſui patrone eaꝫ partem petere poſſit: anv̓o ex teſtamento patris naturalisex cauſa fideicōmiſſi habita rōne legis falcidieᵐ; Reſpō. ex his que ꝓponerentur probari pāphilam dūtaxat ex teſtamento ſuperiore fideicō. petere poſſeⁿ. Claudius qꝛ crediturº appellatione filiorumᵖ ⁊ naturales liberos ideſt ī ſeruituteq ſuſceptos: contineri. SReuola.Odicillis gaio ſeio. c. legauit⁊eiuſqꝫ fideicōmiſit vt ancille

teſtatoris ea daret. Quero: an vtile fideicōmiſſū. ſit qd̓ legatarius ancille teſtatoris dare iuſſus eſt? Rn̄.nō eſſeq. l Itē ſi vtile nō eſt: an legatarius hr̄di cuiꝰ ancilla ē reſtituere cōpellat̉? reſpō. non cōpelli ſednec ipſum legatariū legatū peterepoſſeᶠ. ¶ Inſulāᵗ libertis vtriuſqꝫſexus legauit: ita vt ex redditu eiusmaſculi duplū: femīe ſimplū percipiāt: eāqꝫ alienari vetuit. ex ꝯſenſu oīuꝫ ab hr̄de venundata eſtª. qͣro an ex p̄cio inſule duplū mares:ſimplū caperēt femine; rn̄. ob p̄ciūnullā fideicōmiſſi ꝑſecutiōeꝫ eē niſiea mēteᵗ vēditiōi ꝯſenſerūt: ut ſimiliter ex p̄cio mares ꝗdē duplum: femine autem ſimplum cōſequant̉ʸ.¶ Inſtituto filio alio hr̄de ⁊ ex eoᶻnepōtibꝰ emācipatisª: ita teſtatorcauit: volo aūt meas domos n̄ vēdi ab hr̄dibꝰ meis: neqꝫ fenerariᵇſuꝑ eas: ſꝫ manere eas firmasᵉ ſimplicesº eis filijsᶜ ⁊ nepotibus ꝑ vniuerſuꝫ tp̄s. Si aūt aliꝗs eoꝝ voluerit vēdere ꝑtē ſuā: vel fenerariſuper eam: poteſtatem habeat vendere coher̄di ſuo: ⁊ fenerari ab eo.Si aūt aliꝗs p̄ter hoc fecerit: eritqd̓ obligat̉ inutile atqꝫ īfirmū. queritur cum filius defuncti mutuampecuniam a flauia dioniſia acceperit ⁊ locatis edibꝰ pro parte ſua pēſiones ſibi debitas creditrici delegauerit: an conditio teſtamēti extitiſſe videatur: vt filijs ſuis fideicōmiſſi noīe teneat̉? reſpon. ẜꝫ ea q̄ ꝓponerentur nō extitiſſeᶠ. ¶ Matre ⁊ vxore heredibus inſtitutis itacauit. A te vxor cariſſima peto: ne

a ¶ Docerēt. ſequētibus: eoruꝫ meritis inſpectis: qꝛ offenſus fuerat patronus:alioꝗn ſi non fuit offenſus ſecus puto cū generalibus verbis includantur qtſtandum eſt: vt. jͣ. ti. i. l. nō aliter. azo. ⁊ ad hoc. jͣ. de adimē. lega. l. iij. in fi. ⁊. l.ij. ⁊. C. familie herciſ. l. in ipſius.¶ Damme. Si heres in ſuo teſtamēto reliquit qd̓ teſtator legauerat: debet̉ex primo teſtamento: non ex ſecundo. Item appellatione filiorum continētur naturales in ẜtute cōcepti. h. d. bar.b ¶ Manumiſerat .ſ. teſtatrixjrecto. ac.c ¶ Funduꝫ dedit .i. legauit puq ¶ Suā. dāme ⁊ pāphili. uelſuam. ſcilicet teſtatricis. ac.e ¶ Filijs ſuis. ſcilicet damme⁊ pamphili. ⁊ ex hoc oritur dubitatio. quia dicit filijs in plurali: ⁊ non fuit niſi vna ex pāphilo. Item ⁊ quia non fuit legitima: ſꝫ naturalis tm̄. ſed primūnon nocet: vt. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. pater ſeuerinam. §. ita.nec ſcd̓m nocet: vt in fine buiꝰ.c ¶ Pāphila māumitteretur.fideicōmiſſum.Pāphili. p̄dicti. ac.h ¶ Cedentē. qd̓ eſt poſt aditaꝫhereditatem: vt. C. de cadu. tollē. §. in nouiſſimo. ſed certe immo quia purum erat nō folumceſſit: ſed ēt venit dies eius: vtjͣ. de ver. ſigni. l. cedere diem.ſed dic ⁊ venientem. ſecus ſi exdie: vt. jͣ. ad. l. fal. l. cuꝫ quo. §.is qui. ⁊ sͣ. vſufruc. quēadmodum ca. l. ſi vſufructus nomię. §. planei Quā ſolā. nā aliā dimidiāēbat dāma. ac.k ¶ Cū primū libera. pāphilꝰenim directā: eius filia fideicōmiſſariam meruit libertatem:vnde tardius ad libertatem ꝑuenit. azo.l ¶ Suꝑiore. cōſtrue patronopatris ſui.m ¶ Legis falci. q̄ ceſſat ſi ex pͥmo accipit vt es alienum: ut. Cde bo. aucͣ. iu. poſ. l. i. ⁊ ad hecque ſequuntur facit. sͣ. eo. l. ſtatuliberum in prin. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſifunduꝫ ſub ꝯdi. §. ſi pater. ⁊. l.hmōi. §. i.n ¶ Petere poſſe. huic ſubijcit rationem.o ¶ Creditur. a ſapiētibꝰ propter ſimilitudinem talium ꝑſonarū. ⁊ ad idem. sͣ. d̓iure delibe. l. fi. ac.p ¶ Filiorū. cauit .n. teſtator vt poſt mortē reſtituat filijs ſuis. ac.q ¶ Ideſt in ſeruitute. ideo gloſauit ſic claudius. qꝛ ſecus in his qui ſunt ex cōcubina. niſi in caſibus: vt. jͣ. ad treb. l. ex facto. §. ſiꝗs. quilibet tamē naturalis grauatus ſi decedat vt reſtituat: ita demū ſi naturales ⁊ legitimos non habet reſtituit: vt. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l. generaliter. §. fi. ⁊ facit. sͣ. e. l. cum pr̄. §. volo. ⁊ .jͣ.ad treb. l. ex facto. §. ſiꝗs. ⁊. l. heredibus. §. fi. ac.Odicillis. Si onus iniunctum legatario eſt īutile mixta conſiderationeAteſtatoris ⁊ fideicommiſſarij legatuꝫ efficitur inutile quo ad dationem nonquo ad retentionem. b. d. Et eſt ſingularis caſus bar. vel ſic. Si fideicommiſſūeſt inutile a prin. legatarius: cui erat onus fideicōmiſſi iniunctum repellitur abagendo: ſed ſi poſſidet habet ius retentionis. ⁊ ſic eſt melior conditio poſſidentis.hoc dicit dy. vl̓ ſic. Niſi legatarius īpleat modum: ſeu fideicommiſſum quatenꝰde facto pōt implere repellitur ꝑ exceptionē: ſed ſi poſſidet non datur exceptio cōtra eum. hoc dicit. bal.Nō eſſe. ſic. C. e. l. ſeruus.r ¶ Cōpellatur. iā ei ſolutū. ⁊ ſic noͣ potiorē cōditionē poſſidētis.s ¶ Petere poſſe. hanc regulam ſerua ꝙ potior ſit heredis vel legatarij poſſidentis conditio vbicunqꝫ fideicommiſſum eſt ab initio nulluꝫ iuſta conſideratione teſtantis ⁊ eius cui dandū eſt habita. Idē ſi ⁊ legatū ſit nullū ꝓpter rem quelegatur: nam ⁊ ibi neutrum tenet. iō dico ⁊ ſi qualitercūqꝫ deficiat a principio fideicommiſſum. ⁊ ita expone qd̓ eſt. sͣ. eo. l. ſiquis quos ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. ſiquisum. ſcilicet vt nō teneat legatū vt poſſit peti: tenet tn̄ vt hēat exceptionē. niſi eliatur vt miniſter. Si vero ſoluminodo fideicom. deficiat ex poſtfacto ſecus eſtuia valet legatum: vt. sͣ. e. l. ſi ꝗs ticio ⁊ ibi nota. ⁊. jͣ. ti. i. l. pater. §. tuſculanꝰ.

⁊ sͣ. ti. i. l. ſi fundū ꝑ fideicō. §. iul. que ſunt contra: niſi exigat̉ vt miniſiervt dictum eſt. Si autē ſolū legatū ſit nulluꝫ: aut a principio: vt pro nonſcriptū. ⁊ tunc nec fideicō. tenet. Si autem ex poſtfacto ⁊ ſic in cā caduci ⁊tunc ſic vt. C. de cadu. tol. §. in primo. ⁊. §. pro ſecūdo. Ex predictis noīaꝙ aut eſt vtrunqꝫ nullum propter rem vel aliam cām: aut alterum ⁊ iūcfideicomnſ. ſolum refert̉: vel ab initio vel expoſtfacto. Idem ſi legatum ſolum. nam ⁊ ibi diſtinguitur vel a princi.vel ex poſtfacto. Item expredictis pꝫ non eſſe contra. C. de cadu. tol. §. inprimo. vbi legatum inutile non remanet apudlegatarium: hic ſic: qꝛ h̓eſt inutile propter fidei.commiſſarium non propter ſe. ibi ꝓpter ſeipſuꝫ.Item ex predictis videtur ꝙ male ſcripſit. hicR. ſic .ſ. ſi tibi legeturuitertio reſtituas. vt ualeat vel deficiat fideicō. illius tm̄ inſpicitur perſona cui fideicom. relinquitur: vt. sͣ. de inoffi. teſt.l. papinianus. §. meminiſſe. ibi eo auteꝫ ſolo ⁊cͣ.⁊ sͣ. ſi quis ali. te. pro. l.i. §. i. ⁊ de excuſa. tut. l.legatarius ⁊. jͣ. d̓ le. pre.bo. poſ. contra tabu. ve.l. iij. ⁊. jͣ. de bo. li. l. in ẜuitute. R. quinimmo ⁊hic legatarij tm̄ inſpicitur perſona quo ad aliquid .ſ. vt habeat reſtitunem: vt hic dicit.¶ Inſulam. Si lb̓ti conſentiunt heredi patroni alienanti rem eisrelictam preſumitur animo donandi: niſi aliudappareat. h. d. bar.t ¶ Inſulam. quo ad ꝓprietatem. ⁊ .jͣ. vctat alienari. ſed ⁊ redditus eiuspoſſet eodem modo legare: vt. jͣ. de an. le. l. liberto .i. rn̄.u ¶ Uenundata eſt. qd̓eſſe poteſt: vt. C. de fideicom. l. quotiens. ⁊ sͣ. ti.i. l. nihil. 6. i. ac.x ¶ Ea mente .i. eo pacto. eorū .n. mens tantūmō non ſufficeret: ut ar. sͣ.de cōdi. inde. l. qd̓ quis. ac.¶ Cōſequantur. tunc ergo vt aliqua ſit exceptio ꝑſecutio erit fideicom.ad precium. ſed hoc quomodo cū non ſit legatū: ſed inſula: vt dcā. l. liberto. que in hoc eſt cōtra. Rn̄. ſubau. hic nullā fideicō. perſecutionē eſſe. uelex alia cauſa: niſi ⁊cͣ. ⁊ ẜm hoc agetur ex pacto vel mandato uel ex ſtipulatione. Io. ul̓ dic ẜm azo. agi actione ex teſtō ad precium cum loco rei ſuccedat: ut. sͣ. ti. i. l. imperator. §. fi. ⁊ ẜm hoc intellige. sͣ. ti. i. l. ſi fundū ꝑ fideicō. ī prī. q̄ eſt ꝯͣ. ⁊ ī. l. lib̓to. nō cōſenſit legatariꝰ vēditōi.¶ Inſtituto. Prohibitus vēdere vel alienare non videt̉ prohibitulocare. h. d. ul̓ ſic. Qui obligat nomē cōductoris domus alienari prohibite nō videt̉ alienare domū vel obligare. h. d. bar.z ¶ Ex eo. filio.a ¶ Emancipatis. inſtitutis repete.b ¶ Fenerari .i. obligari feneraticio creditori. ſed nec non feneraticio: ꝗaper hoc veniret̉ ad alienādū. Itē ſtatī ſimplices dicit. ac.c ¶ Firmas .i. non alienatas.¶ ¶ Simplices .i. nō obligatas.e ¶ Filijs. fratris .ſ. defuncti nepotibus. nam vetando alienari ul̓ obligari videtur per fideicō. viciſſim relinquere: vt. sͣ. e. ti. l. cum pater. §. libeſf ¶ Nō extitiſſe. nō ob. C. de rebus alie. l. fi. qꝛ penſionē: vel ius penſidistis. Aceur.obligauit hic: ibi rem. ⁊ eſt hic ar. ꝙ ſiꝗs alienare prohibitus locet. c. an.vl̓ mille ꝙ nō alienet: ſic. sͣ. loca. l. nō ſolet.¶ Matre. Prohibitus alienare in perſonas certas prohibetur ī easab inteſtato legitimo iure tranſferre. h. d. bar. Uel ſic. Prohibitus ī aliquē aliēare vr̄ iuſſus facere ⁊ curare ne ille ab iteſtato ſuccedat. h. d.