Liber
infra manumiſiª: que ex his tuncſuꝑuixerit. Quero cū hec ī pͥma ꝑte teſtamēti qua fūdū pͥlegauitᵇ eosſubſtituit. in ſcd̓a tamē adiecerit v̓bū qui vltimusᵉ deceſſerit. an parsvnius defuncti ad alterū ꝑtineret;PAu. rn̄. teſtatricē videri ī eo fid̓icō. de quo querit̉ duos gradus ſubſtitutionis feciſſe. vnū vt his qui exduobꝰ prior moriet̉ alteri reſtituetAlterum vt nouiſſimꝰ his reſtitueret quos nominatiꝫ poſtea enumerauit. ¶ Imꝑator alex. aug. claudio iuli. pre. vrbis. Si liquet tibi iuliāe chariſſime auiā ex cā interuertēde inofficioſi querele patrimonium ſuū: donatiōibꝰ ī nepotē factisexinaniſſe: ratio depoſcit id qd̓ donatū eſt pro mediaᵈ parte reuocari. ¶ Lucius ticius cuꝫ haberet ꝗnqꝫ liberos: vniuerſos emācipauit⁊ ī vnū filiū gaiū ſeiū ampliſſimasfacultales donationibꝰ contulit: ⁊modicū ſibi reſiduū reẜuauit: ⁊ uniuerſos liberos cum vxore ſcripſithr̄deſ. In eodē teſtō: duas poſſeſſiones quas retinuerat: eidem gaioſeio prelegauit: ⁊ ab eo petit vt exredditibꝰ p̄diorū q̄ viuꝰ ei dōaue̓atmeuie filie tot aureos daret. Iteruꝫ alteri fratri alios tot: ꝗ cōuētꝰ ameuia ſorore ſua: legē fal. īplorat.Quero cū ſanctiſſimꝰ īperator vtſupra ſcriptū eſtᶜ ꝯtra volūtatē donātis ea que donata ſunt reuocaripreceꝑit: an gaius ſeius cōpellēdꝰſit ẜꝫ voluntatem patrisᶠ ex donationibus fideicommiſſum preſtareheredi ſororis? Paulꝰ. rn̄. poſt litteras imperatoris noſtri dubitarinō oportere quin in hac quoqꝫ ſpecie de qua queritur ſubuenienduꝫᵍſit liberis: quorum portio in vnū filiū donatiōibꝰ collatis īminuta eſt:preſertim cuꝫ imperator noſter cōtra voluntateꝫ patris ſubueneritʰ.In propoſita autem cauſa etiamvoluntasⁱ patris pro his qui fideicō. petunt intercedit. Sꝫ ſi falcidialex ītercedat fideicōmiſſa īſolidum
eſſe preſtanda ꝓpter inmodicaꝝᵏdonationū rōnē. SCeuola.¶Uciꝰ ticiꝰ teſtō ita cauit. Si ꝗdcuiqꝫ libtoꝝ meoꝝ dedi: aut donaui: aut in vſuꝫ cōceſſi: aut ſibi acꝗſiui: aut ei ab aliqͦ datū aūt r̄lictū ē: idſibi ꝑcipiat. ſumat. habeat. filij noīecalēdarium feceratⁱ. poſtea ſnīa dictaᵐ ē. ⁊ placuit id qd̓ ſub noīe ipſiꝰfilij in calendario remanſerat ei deberi. nō ēt id qd̓ exactū in rōes ſuaspr̄ ꝯuertiſſꝫ. ¶ Quero ſi id qd̓ exegiſſet pr̄ ex noībus filij ante teſtm̄ⁿſcm̄. Itē poſt teſtm̄ ſcm̄ ī nomeꝫ filijcōuertiſſetᵇ: an ad filiū ẜꝫ ſnīaꝫ ꝑtineret; rn̄. id qd̓ ex eadēᵇ cā exactumeſt in eādemq cauſā rediſſe deberi.¶ Peto a te ticij fideiqꝫ tueʳ ꝯmitto v̓tiᶠ curā cōdēdi corporis meiᵗ ſuſcipias: ⁊ pro hoc. x. aureos ē medio precipito. Quero an ſi luciusticius minus qͣꝫ .x. aureos erogauerit: r̄liqͣ ſūma hr̄dibꝰ ꝓficiat. Reſpondi ẜm ea q̄ ꝓponerent̉ hr̄duꝫꝯmodo ꝓficere.ª. ¶ Que maritoⁱhr̄s extiterat ita teſtō cauit. Meui⁊ ſēproni dilectiſſimi filij ꝑcipitote omne ꝗcꝗd ex hr̄ditate bōiſueʸ ticij dn̄iᶻ mei patris veſtri ad meª peruenit mortis eiꝰ tꝑe: ita tamē ut omne onꝰ eiuſdē hr̄ditatis: tā in p̄teritūᵍ qͣꝫ in futurūᵉ: nec n̄ᵇ ēt ſi ꝗd poſtmortē ticij dn̄i mei ſolui agnoſcatiſQuero an ſi ꝗd ſoluiſſet poſt mortē mariti: cū ipſa fructꝰ cepiſſet dediſſetᵉ: ad onusᶠ eoruꝫ pertineret?Rn̄di. ẜꝫ ea q̄ ꝓponerentur: ea dūtaxat onera legatarijs impoſuiſſeque ſupereſſent. ¶ Quiſquiſ mihiheres heredeſue erūt hoc ampliuslucius euticius qͣꝫ qͣꝫ euꝫ heredemᶠīſtitui ex media hereditate ſumitoſibiqꝫ habeto vna cum pamphiloquem liberū eſſe iubeo: inſtrumentuꝫ taberne ferarie: ita vtʳ negociūexerceatis. lucius euticius viua teſtatrice deceſſit ꝑs hereditatis eiusad coheredē ꝑtinuit. Quero an pāphilus eodem teſtamento manumiſſus: ad petitioneꝫ partis inſtru
tuo reſtituat vt. sͣ. de vulg. ſub. l. fi. §. i. azo. ac.a ¶ Manumiſi .i. manumittā. ⁊ hoc īdicat verbū. jͣ. Itē ꝙ dicit ī fin. §. poſteanumerauit. quidā tamē vtrobiqꝫ habent v̓bū ſiue aduerbiū preteriti temporis.nā. jͣ. habent antea numerauit. ac.b ¶ Prelegauit. vel ꝓprie. vl̓. i. legauit. ſic. jͣ. de dote pre. ꝑ totū.c. ¶ Ultimus. ex hoc tamen verbo qui vltimus deceſſerit ⁊cͣ. n̄inducitur ſubſtitutio. ac. ſed al̓sſubſtitutio erit ex verbis teſtantis: vt in fi. §. vt modo noͣ. sͣ. ꝓximo. §. in gloſa ex hoc patet.Imperator Donatio īofficioſa collata in filium vl̓ nepotem per alium vſqꝫ ad legittimā reuocat̉. hoc dicit. Et iſte§. ⁊ ſequens tractant de materia inofficioſe donationis ⁊ nōeſt alibi principaliter in toto libro pādectarū. bar.¶ ¶ Pro media ꝑte. dicas ꝙquia duos hēbat nepotes ex filio vel filia premortuis. ⁊ vnidonauit oīa. alter reuocat prodimidia ſꝫ nō aꝑit cuiꝰ totiꝰ ſcꝫdonationis vel patrimonij ſitdimidia. ſꝫ dic ẜm h. ⁊ azo. eiꝰqd̓ exceſſit dodrātē .ſ. medietatem trium vnciaꝝ: cū tres vncie deberentur inter ambos prodebito bonorum ſubſidio. ⁊ ſicnon obſtat. C. de inoffi. do. l. ſitotas. ⁊. l. ſi liqueat. ⁊ alie quedicunt hanc querelaꝫ ad inſtarquerele inof. teſta. inductam inqua non ſit reuocatio in plus utsͣ. de inoffi. teſta. l. i. ⁊ ij. ⁊. iiij.⁊. .l. cum donationibus. ⁊ ẜmhoc intelligitur. l. ſi mater. ineodem titu. Alij dicunt hic dimidiā partem omnium donatarū: ⁊ ſic totū qd̓ erat habiturus abinteſtato. pro quibus eſtC. de reuocan. do. ſi vnꝙͣ. ⁊ dicta contraria ſoluunt qd̓ hic fuit inoſ. re ⁊ conſilio vt hic dicitibi re tm̄. vel ibi donauit alij filio. hic extraneo ⁊ ſic hic reuocettotum. vt noͣ. sͣ. de inoffi. do. l.i. in glo. magna. in. v. queſtione. Item an ipſo iure ſit nulla.⁊ ſic per ipſum patrem reuocetur. argu. jͣ. proxi. §. an aliquaſit: eo demum mortuo dic vtnoͣ. C. de inoffi. do. l. ſi totas.Item ſi diuerſis temporibusdonauit: ⁊ tm̄ propter vltimaꝫapparet inofficioſitas: an etiaꝫprime reuocentur? Rn̄. ultimatm̄. quia prime ſtatim valuerunt irreuocabiliter ⁊ aliud infal. ⁊ legatis. quia etiam primaad ultima trahuntur: ut. jͣ. adl. fal. in quātitate. §. ſed ⁊ ſi legata. uel dic vt noͣ. C. de inof.¶ Lucius. Is cui donaturdo. l. i.inofficioſſe pōt onere fideicōmiſſi grauari. Itē q̄rela pōt ī modū replicationis ꝓponi. h. d. bar. e ¶ Supraſcriptū eſt: vt ⁊ sͣ. ꝓxi.f ¶ Scd̓m volūtatē patris. fideicō. relīquētis. g ¶ Subueniēdū. iure reh ¶ Subuenerit. iure actōis .ſ. querele. ac.r ¶ Uoluntas. venit pater cōtra pactū ſuū qd̓ iure non tenet ſic. C. de agri. ⁊ cē.plicatiōis.l. quēadmodū. ar. contra. sͣ. de adop. l. poſt mortem. ⁊ noͣ. de hoc. C. de inoffi.do. l. ſi totas. ⁊ de inoffi. teſta. auc̄. vnde ⁊ ſi.k ¶ Inmodicaꝝ. hoc ēmodice donationes ſiue magne faciunt fal. ceſſare in fideicō. ⁊cͣ.Ucius. In legato vniuerſitatis cedit qd̓ ex ea deducit̉ ſi ī eā poſtea redigaL tur. bari.m ¶ Sentētia dicta in iudicio. famil. herc. ⁊ placuit .ſ. iudicanti ꝑ ſententiaꝫ ⁊ bel ¶ Fecerat .ſ. pater.ne. id qd̓ ⁊cͣ. ut ⁊ sͣ. ti. i. l. quidā in teſtamēto. ⁊. jͣ. de pecul. leg. l. fi. ⁊. jͣ. titulo. i.l. predijs. ac.n ¶ Ante teſtamentum. vnde in calendario permanſiſſe negabat̉. ac.o ¶ Conuertiſſet. vnde nullo tempore a calendario ſeparatum videbat̉ .i. an̄ te
ſtamētū exigit a debitore calendarij. ⁊ poſt teſtm̄ ex illa pecunia exacta: alt̓um ꝯſtituit debitorē ī calēdario. ac. p ¶ Ex eādē .ſ. in qua redigiturpoſtea. ac.q ¶ In eadē. adeo vt nō videat̉ exiſſe: vt. sͣ. d̓ pig.ꝑe. ⁊. jͣ. d̓ adi. le. l. pe. §. fi. ⁊. jͣ. ti. i. ſ. fideicōmiſſū. §. ſi rē. ⁊ fac̄. sͣ. e. luciꝰPeto a te Nudus miniſter nullū cōmodū ſentire dꝫ. h. d. bar.Uel ſic. Executor mexpendens ꝙͣ teſtator dixerit reſiduum reddet heredi. h. d. bal.r ¶ Tue. puta. x.a ¶ ti. pro ut.t ¶ Corporis mei .i. meſepeliendi. ac.u ¶ Proficere. fuit .n.electus vt miniſter: vn̄nihil apud eū dꝫ remanere: vt. sͣ. eo. ti. l. ticio.⁊ ſic nō obſtat. sͣ. mā. l.antepe. §. ſi inter. quia ⁊ibi ſi defecerit vſura tenebitur de ſuo ſuppler̄ maritꝰ: hic ſecus. ⁊ facit. sͣ.mā. l. ex mādato. ⁊ sͣ. d̓ꝯdi. ob. ca. l. ſi hr̄s. ⁊ ſac̄jͣ. d̓ au. ⁊ ar. le. l. fi. §. fi.⁊ .jͣ. de an. le. l. libertos.§. luciꝰ. ⁊. jͣ. ti. i. l. ticiꝰ. ⁊jͣ. de ver. ſi. l. cuꝫ teſtō. ⁊sͣ. de nego. ge. l. ꝗ aliēa§. libertos. ⁊ de religi. ⁊ſump. fu. l. at ſi quis. §.equuꝫ ⁊. jͣ. de cōdi. ⁊ de.l. gbus. §. fi. ac.? Que marito Cuꝫiniungunt̉ onera preterta ⁊ futura: ītelligit̉ de pͥteritis p̄cedentibus nonduꝫ finitis. hoc dicit bartolus.x ¶ Que marito. dn̄o ticio. ac.y ¶ Boniſue .i. facultatibus. ac.z ¶ Domini. qui fueratmaritus. ac.a ¶ Ad me. vxorē.b ¶ Tā in p̄teritū .i. vivre a defuncto debitum.c ¶ In futurū. qd̓ ipſe d̓buit ſub cōdi. que adhucpendet. ⁊ dic ꝙ hec mater filios ⁊ quoſdam alios īſtituerat hr̄des.d ¶ Necnō. ꝓ. i. ẜꝫ. R.vel dic tertiū eē mēbruꝫſ. olī debitū: ſed per hācſatiſfactum: vn̄ nolebatꝙ filij hoc refunderentalijs heredibus. ac.e ¶ Dediſſet. ad onerahereditaria. ⁊ hoc ſi habes in textu ſed tamen h̓eſt ⁊cͣ.ſ ¶ Ad onus. hoc eſt inquibuſdam libris cancelatum: ſed bene poſſꝫ peni azo. ⁊ facit. sͣ. eo. l. cūfilius. §. i. ⁊ de rei ven. l. emptor. ⁊. l. ſumptus. h.¶ Quiſquis: Legatarius. per quē nō ſtat quominus impleat moduꝫetiam ſi ſtet per caſum admittitur ad legatum. hoc dicit. Bart. Uel ſic.Defectus modi ꝑ caſum cōtingentē in perſona vniꝰ legatarij non vitiatlegatum quo ad aliū legatariū. h. d. ul̓ ſic. Modꝰ mixtus ꝑ caſum deniciēs legatum non vitiat. h. d. Sꝫ ī cōditiōe mixta dic vt noͣ. jͣ. de condi. ⁊de. l. in teſtamento. bal.¶ Eū heredē. vn̄ nō videbit̉ eē neceſſariū ꝙ interī reſtituet̉. qd̓ fit ꝑ hecverba hoc āpliꝰ ⁊cͣ. vt. jͣ. de an. leg. l. ſeio. §. vxori. ſed tamē te ſtaio qꝛ forte offenſe inter eos interuenerunt hoc fecit qd̓ ꝓdeſt hr̄di: vt. jͣ. de adi. le.l. iij. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊. l. ex parte. nō tn̄ vt hēat maiorē: vt. C. de le. l. cum queſtio. §. fin. lꝫ ſit ar. cōtra. jͣ. de ſti. ſer. l. iiij. ſic ⁊ in diuina ſcriptura. diciteh ¶ Ita vt. ergo ſub modo qui ſit ꝑ vt: vt. jͣ. de cōdi. ⁊ demō. l. demōſtradiſcipulis eius ⁊ petro: vt. C. de ſer. ⁊ aqua. in rubrica.tio. §. finali. Ac.