De lega. ſecundo. Pr.XXX

11 6

Si v̓o ex duabusª tūc magis placetiutile legatū eē: ꝗa nec abſit ꝗcqͣꝫº:nec bis eadem res p̄ſtari poſſit.¶ Sꝫ ſi cum mihi ex teſtō ticij ſtichuꝫ d̓beres: eūdē a te hr̄de ſēpronius mihi legauēit: fideiqꝫ mee cōmiſerit vt eum alicui reſtitua: legatū vtile erit: qꝛ nō ſū hīturꝰ. t Idēiuris erit ⁊ ſi pecuniā a me legauerit. Multo magis ſi in priore teſtōfideicōmiſſuꝫ ſit. ¶ Iteꝫ ſi in prioreteſtō falcidie locus ſit. qd̓ inde abſcidit rōe falcidie ex ſequēti teſtō cōſequar. ¶ Itē ſi dn̄oᶜ hr̄s extitero quinō eēt ſoluēdo: cuius fundū tu mihi dare iuſſus eēs: māebit tua obligatio ſicut maneret. ſi euꝫ fundumemiſſeꝫ. ¶ Si ita ſcriptū erit: āplius qͣꝫ ticio legaui hr̄s meꝰ ſeio decē dato. dubitādū nō erit qn ⁊ ticioſuū legatum māeat ⁊ ſeio nihil vltraº. x. debeat̉. ¶ Nā ⁊ vſitatū fereeſt ſic legare lucio ticio tot: ⁊ h̓ āplius vxori ⁊ liberis eius tot. ¶ Si eicui nihil legatū eſt: cū hac adiectiōe.ſ. cuꝫ hoc āpliꝰ aliꝗd leget̉: minīedubitāduꝫ ē ꝗn id qd̓ ita legaueritdebeat̉ᶜ. ¶ Multoqꝫ minꝰᶠ dubitāduꝫ ſi ab eo ꝗ nihil mihi dꝫ ita ſtipulatꝰ fuero. āpliꝰ qͣꝫ mihi dēbes:x. dare ſpōdes ꝗn̄. x. d̓beant̉. ¶ Siẜuus alienꝰ liber eſſe iuſſus ⁊ legatꝰſit peti euꝫ ex legato poſſe aitˢ. Nācū libertas nulliꝰ momētiᵇ ſit: abſurdū eē ait ꝑ eaꝫ legatū īfirmariˡ: qd̓alioꝗn valeret ſi ſoluꝫ datum fuiſſet. ¶ Qui quinqꝫ in archa habebat ita legauit vel ſtipulāti ꝓmiſitdecē q̄ in archa habeo: ⁊ legatum ⁊ſtipulatō valebit.ᵏ Ita tn̄ vt ſola ꝗnqꝫ vel ex ſtipulatiōe vel ex teſtō debeant̉. vt v̓o quinqꝫ que deerunt exteſtō peti pn̄t visⁱ rō patietur. Naꝫquodāmō certum corpus qd̓ in rerum natura non ſit legatum videt̉.Ꝙ ſi mortis tꝑe plēa ſumma fuerit⁊ poſtea aliquid ex ea deperieritª ſine dubio ſoli heredi deperit. ¶ Siſeruus legatus ſit ⁊ morā heres fecerit periculo eius ⁊ viuet ⁊ deterior ſit: vt ſi debilē forte tradat nihilominꝰ teneat̉ⁿ. ¶ Cum quid tibi legatuꝫ fideiue tue ꝯmiſſuꝫ ſit vt mihi reſtituas. ſiquidem nihil preterea ex teſtō capias dolū malū dūtaxat ī exigendo eo legato: Alioꝗnªetiā culpā te mihi preſtare debereexiſtimaui. ſicut in contractibꝰ bōefidei ẜuat̉: vt ſiꝗdē vtriuſqꝫ cōtra-

hētis cōmodum verſet̉: ſi ēt culpavnius ſolius: dolus malusᵖ tantuꝫmodo p̄ſtet̉. ¶ Qui margaritā ticio pignori dederat: filium he̓deminſtituit ⁊ filiam exhe̓dauit. Deinde ita cauit te ticij rogo: fideiqꝫ tuecōmitto vt margaritā quā tibi pignori dedi vēdas: ⁊ deducto omni debito tuo: qd̓ āplius erit id omne filie mee reſtituas. Ex ea ſcriptura filiam a fratre fideicomiſſum petere poſſe: vt is actiones ſuas aduerſus debitorēᵈ ei p̄ſtaret. hoc eniꝫcaſu eū ꝗ creditor fuiſſꝫ debitoremintelligēdum eius ſcilicet qd̓ precium pignoris ſummam debiti excedat. ¶ Non autem mirandum ſicum alius rogatus ſit: alius fidei.commiſſo obſtringaturˣ Nam etcum in teſtamento ita ſcribitur. rogo te ticij vt acceptis centum illumſeruum manumittas: vel ſempronio quidem pͥſtes: parum quidemaperte ſcribi. Uerum eque intelligendum eſt hēdis fideicommiſſuꝫvt pecuniam ticio preſtet. Ideoqꝫ⁊ ipſum ticium cum hēde acturuꝫ:⁊ libertatem ſeruo vl̓ ſempronio ꝗrogatus ſit p̄ſtare cogēduꝫ. ¶ Auidius filij ſui fidei cōmiſit vt certampecuniaꝫ quattuor libertis ſuis mutuam daret: ⁊ vſuras leuiores taxauerat. placuit hoc fideicōmiſſuꝫ vtileᶠ totum eē.TDē.¶ I quādo ꝗs vxori ſue ea queuiuꝰ donauerat vulgariᵗ mō leget: non de alijs donationibꝰ eumvideri ſenſiſſe aitᶻ qͣꝫ de his q̄ iurevaliture nō ſintᵉ. Alioꝗn ⁊ fruſtralegaturus ſit: atqꝫ ſi ita exprimat: q̄vxori mee iure donaueroᶻ: ea ei lego. vl̓ ita q̄ vxori manumiſſiōisª cādonauero ea ei lego Nam īutile legatum futurumᵇ eſt. ¶ He̓s cuiusfideicōmiſſum erat vt mihi funduꝫaut centuꝫ daret: fūdū ticio vēdidit.Cū electio ei relinquiturᵉ vtraꝫ malit dandi vt alteꝝ tn̄ ſolidum p̄ſtetꝰpͥtoris officio cōuenire exiſtimo: utſi pecuniā ticiꝰᶜ offerat inhibeat fundi ꝑſecutionē. Ita eteniꝫ eadē cā cōſtitueret̉ q̄ futura eēt ſi aliēatꝰ fūdꝰnon fuiſſꝫ. Qn̄ etiam aduerſus ip̄ꝫhēdem officium p̄toris ſiue arbitritale eſſe d̓beret: vt ſi fundus n̄ pͥſtareturᶠ neqꝫ pluris neqꝫ minoris qͣꝫcētum eſtimaretur.IDem.

¶ Stichum. Due cauſeiue nō pn̄t oca idem niſi exaltera aliquid abſit ex ipſa re vel eius occaa ¶ Ex duabus .ſ. cauſis lucratiuis: qua nonſolū legatū. ⁊ eſt ad hoc. jͣ. de v̓b. ob. l. īteē. ⁊ de act. ⁊ ob.l. ſi is ꝗ. ⁊. jͣ. ti. ii. l. nutu. §. i. ſed ar. cōtra. sͣ. e.b ¶ Nec abſit ꝗcꝙͣ mihi legatario. tūc .n. eatenus ualet: vt. jͣ. ꝓx. rn̄.t ¶ Itē ſi dn̄o. ticiꝰ nonſoluēdo ſuis creditoribus fecit me heredē fundū eiuſdeꝫ ticij legauitmihi ſemproniꝰ petā legatū. nā nō hēo ex cā lucratiua ſic̄ ſi emiſſeꝫ: vtinſti. e. §. ſi res aliena.Dicuio aripilꝰ hamatli.Si itaqparationē aciꝰactūn̄ īducit repetitionē. ſꝫ ſirei ad rē tūc repetitionēīducit ſi reꝑit̉ ꝗd repetatur. h. d. cū. §. ſe. b.d ¶ Nihil vltra. ꝯͣ. jͣ. ti.ii. l. ſi ſic. ⁊. l. ſi tibi pure⁊ .jͣ. de do. pͥle. l. ꝗ ita legat. ī ꝗbꝰ dicit admitticū ticio ī primo legato.So. v̓bū hoc tollit contra. nec obſtat. jͣ. ꝓxi.nā ⁊ uſitatū ⁊c. qꝛ ibi nōdicit ꝙ nihil vltra ſuūlegatū hēat. Itē nec. jͣ.ꝓxi. §. qꝛ. nec ibi dic̄ ꝙnihil ultra. un̄ ēt ī pͥmolegato ibi admittit̉. ſꝫialiiut. R. dicūt ꝙ hoc ēuerū regl̓r ⁊ ī dubio. niſi ex v̓bis ul̓ dignitateui̓ charitatiue ut ꝯiectura ſil̓i al̓r apꝑeat ut ī legibꝰ ꝯͣriis. ⁊. jͣ. ti. ii. l.pater. §. fi. Tertii dicūt.aut ex hac facita repetitiōe p̓iudicat̉ alij legatario. ⁊. tunc obtīet qd̓ h̓.aut ſoli her̄di ut ī ꝯͣriis.⁊ ꝓ hoc fac̄ illa lex ſi tibipure. ſed non placet utin predicta. l. ſi ſic.e ¶ Si ei. debeat̉. ꝑticipat etiā pͥmo: ut no. sͣ.proxi. §.i ¶ Multoqꝫ minꝰ. ar.qd̓ ualet ī ultīa uoluntate magis valet interviuos. ſic. sͣ. de pac. l.pactū. ſic eꝯͣ īſti. de le. fuſia ca. iol. §. fi. ⁊ fa. jͣ. d̓ver. ſi. l. v̓bū āpliꝰ. ac.s. Utilelegatū ꝑ lutilē libertatꝭdationē nō uiciatur. h.d. Bar.z ¶ Ait. qꝛ rē alienampōt ꝗs legare: ut inſti.eo. §. non ſolū. ac.h ¶ Momēti. qꝛ alienꝰut. C. de manu. teſta. l.ſeruo. ⁊ no. ut ibi.i ¶ Infirmari. ſic. sͣ. e.l. ſi fūdū ſub cōdi. §. cūſtatulib̓. ⁊ .jͣ. ti. i. l. ſi ꝗsſeruū. ſꝫ cōtra. jͣ. ti. i. l.ſiꝗs quos. ſo. ibi. Itemcōtra. .jͣ. de fūdo īſtru. l.iii. §. fin. ſo. h̓ exp̄ſſe fuilegatus ibi tacite. qd̓ nō placet: ut. sͣ. e. l. ſeruū filij. §. ſi idem. ſol. gͦ ut ibi.Itē no. nō viciari vtile ꝑ inutile. ſic. sͣ. de uſur. l. placuit. ſed ar. cōtra inſti. qui. mo. teſta. īfir. §. i. in fi. ⁊ qui. mo. tol. ob. §. preterea.¶ Qui quinqꝫ. Defectꝰ demōſtratiōis per quē deficit ſubſtantia legati legatū perinit. h. d. uel ſic. Demonſtratio falſa adiecta rei que non

perimitur viciat legatū. h. d. Bar.k ¶ Ualebit. ut ⁊. jͣ. de dote prele. l. i. §. pe. ⁊ sͣ. e. l. ſi certos. ⁊ .jͣ. d̓ v̓. ob. l. ſi ita.l ¶ Uix .i. nullo mō. ſꝫ ꝯtra. sͣ. de ac t. ēp. l. ſiꝗs cū. ſꝫ ibi affirmauit tot dolia. ul̓ibi emptor. h̓ legatarius. Item cōtra. sͣ. fa. her. l. heredes. §. fi. ſo. ibi. ac.m ¶ Deperierit. culpa heredis non al̓s ut. jͣ. ad. l. fal. l. ī rōne ī pͥn. ⁊ sͣ. e. l. cūres. ⁊ .jͣ. ad treb. l. mulier §. ſieres. ⁊. jͣ. ꝓxi. §. ac.Si ſeruūs. Poſt morāheredis res legata eſt periculoeius. h. d. Bar.n ¶ Teneatur. ut ⁊ sͣ. e. l. cumres. §. fi. ⁊. l. huiuſmōi. §. edes⁊ sͣ. ꝓxi. §. R.¶ Cum quid. In legatis:fideicōmiſſis dolus et culpa uenit ad ſimilitudinem contractuum bone fidei. h. d. Bart.o ¶ Alioꝗn .i. ſi aliquid hūiſtip ¶ Doſus malus tantūmō.ut. jͣ. d̓ re. iu. l. cōtractꝰ. ⁊ sͣ. cōmo. l. ſi vt certo. §. nūc videndū: ⁊ de p̄ſcrip. v̓. l. ſi tibi reꝫ inprin. ꝗd aūt ſi non vult agerern̄. nō cogit̉ niſi cedere actōes:t. jͣ. ti. i. l. imꝑator in pͥn.Qui. Licet uerba legati referantur ad debitorem actio cōpetit cōtra heredē cui in dubiovt onus impoſitū. Bar.q ¶ Qui margaritaꝫ. debitoreꝫ .i. creditorem qui ⁊ debitoreſt quo ad quid vt ſubijcit. ſꝫ ⁊ticiꝰ p̄t cōueniri ſi vtat̉ exceptione ꝯͣ hr̄dē. ut. sͣ. e. l. ſi pecūia.r ¶ Obſtringat̉. ſic. jͣ. ti. ii. l. fideicōmiſſa. §. īterdū. ⁊ sͣ. eo. l.ſeruo legato. §. ſi teſtator. ⁊ .jͣ.ti. ii. l. iiii. ⁊ l. paulo calimaco§. i. ⁊. l. cū quis d̓cedens. §. pater. ⁊ de ali. le. l. alio. ſꝫ ar. contra. C. de fideicō. l. eā quam.¶ Auidius. Onꝰ d̓ mutuando alicui iniūctū valet. b. d.bar. Uel ſic. Pōt hr̄s grauari de mutuādo ſeuioribus vſuris. h. d. pau. de ca.s ¶ Utile. ſic. sͣ. e. l. ⁊ ſi equo.t. jͣ. tj. ii. l. xi. §. ſi heres.hent intelligi vt aliꝗd opeI quando. Uerba deretur. h. d. Bar.t ¶ Uulgari. ut lego ea que eidonaui.u ¶ Ait. africanꝰ d̓ ſe loquēs.ſic. sͣ. de ne. geſ. l. ſi ex duobꝰ.x ¶ Nō ſint. ut ſūt regl̓r oēs inter viuos. lꝫ fallat in caſibꝰ: ut.sͣ. de dona. īter vi. ⁊ vxo. l. fipōſus. §. ꝯceſſa. uſqꝫ ad. §. fi.y ¶ Fruſtra. ſic no. ītelligi ſcripturā. ut aliꝗd oꝑet̉ ⁊ addat ſicsͣ. d̓ vſur. l. ſi ſtipulatus. ⁊ .jͣ.ad muni. l. i. in fi. ſꝫ ar. ꝯͣ. jͣ. deuer. ob. l. ſtipulatio iſta. §. euꝫ⁊. .l. ꝗ ſic. Itē no. ſic volūtateꝫintelligi ut nō percat. ſic. jͣ. dere. du. l. quotiēs. ⁊ sͣ. de lib. etpoſthu. l. gallus. §. i.z ¶ Iure donauero. qd̓ eſt ī caſibus: vt modo notaui.a ¶ Manumiſſionis. ut. C. 6̓dona. īter vi. ⁊ vxo. l. maritꝰ.b ¶ Futurū ē. ut nihil plus ſuin legato. ar. īſti. eo. §. eꝯͣrio.¶ Heres. Facultas ſoluendi aliud ꝓ alio trāſit ad ſingularem ſucceſſorem. h. d. Bar.c ¶ Relinquit̉. ēt poſt alienatōeꝫ. ⁊ hoc ex gnāli regula: ut. sͣ. de iure do. l. plerunqꝫ ī fi. ac. d ¶ Preſtet. non gͦ partē vniꝰ ⁊ ꝑteꝫ alterius: ut ⁊ sͣ. e. l. ſi ex toto. §. fi. ⁊ jͣ. ti. i. l. ſi ꝗs duobꝰ ⁊ .jͣ. de ſo. l. ꝗ hoīeꝫ in pͥn. ⁊ de v̓bo. ob. l. fi. §. pe.e ¶ Ticius. poſſeſſor. f ¶ Non p̄ſtaret. qd̓ fieri poterat: ut. sͣ. ibi cum electio⁊c. ⁊ no. ꝙ uidet̉ hic pͥmo ferenda ſuīa de fundo p̄ſtando. ſed non ē ita: quia nōi

o. ſep iiij