De lega. ⁊ fidei. primo.xxxxx
1 0 6
On āpliꝰª legatoꝝ. POm.noīe ad quēqͣꝫ pertinere videtur: qͣꝫ ꝙ deducto eo qd̓ explendeconditionis cā datuꝫ eſſet: ſupereſſet. ¶ Si certum corpusᵇ heresre dānatus ſit: nec fecerit quominꝰibi vbi id eſſet traderetur: ſi id poſtea ſine dolo ⁊ culpa heredis perierit: dęterior ſit legatarijᵉ conditio.¶ Cum bonorum parte legataⁱdubium ſit: vtrum rerum partesᵉ:an eſtimatio debeatur. ſabinus qͣuidem ⁊ caſſius eſtimationemᵗ: proculus ⁊ Nerua rerum partes eſſelegatas exiſtimauerunt. ¶ Sꝫ oportet heredi ſuccurri: vt ipſe eligat ſiue rerū partesᵉ: ſiue extimationeꝫˡdare maluerit. ¶ In his tn̄ rebuspartem dare heres conceditur: queſine dāno diuidi poſſunt. Sinauteꝫvel naturaliter indiuiſe ſint: vel ſine dāno diuiſio earum fieri nō poteſt: eſtimatio ab herede omnimodo preſtanda eſt.N Aulus.Oteſtᵍ autem heres vel paucioribus: vel in vna re relictāpartēʰ legatario dare: in quā vel legatarius cōſenſerit. vel iudex eſtimaueritⁱ ne neceſſe haberet legatariꝰ in oībꝰ rebꝰ vēdicare portionē.Icreditori meo Upia.tutus: aduerſus euꝫ exceptione id qd̓ ei debeo legē: vtileᵏ legatūeſt: qꝛ remiſſa ei acceptio videt̉: ſicut ariſto ait. ¶ Id qd̓ honorariaˡactiōe mihi d̓bet̉: ſi leget̉ mihi legatum valere: quia ciuilis mihi daturactio ꝓ honoraria. ¶ Marcel. li.xxviij. dige. putat rē quā ex ſtipulatu mihi debesᵐ ſi legaueris. mihi
vtile eē legatū: ut neqꝫ falcidia hocminuatⁿ.IAulus.¶I aūt neqꝫ mōº neqꝫ tꝑe neqꝫ ꝯditiōe neqꝫ loco debitū differatur inutile eſt legatuꝫ. ULpianus.Alis ſcriptura: quas pecūiasL legaui quibus dies appoſitusnō eſt: eas hr̄s meꝰ annua bina trinadie dato: Ad corporaᵖ legata n̄ꝑtinetʰ: ſed ad ea que pondere numero vel mēſura ꝯtinent̉q. ¶ Etad ea tm̄ legata ꝑtinēt quibꝰ dies n̄ē appoſitꝰ. Proinde ſi forte pureᶠlegatum ē: ex hac adiectiōe ꝓrogabit̉ˢ. ¶ Qd̓ ſi forte. c. mihi legataſint preſentiaˡ: vtrū ānua bina trinadie dabuntur: an vo p̄ſenti? Et aitẜuiꝰ ⁊ labeo p̄ſens deberi. Quāuisigit̉ ſuꝑuacua ſit hec adiectio quantū ad viꝫ ⁊ effectū legati ꝑtinetᵛ: tn̄adhuc ꝓficiet vt pn̄tidieᵗ legatumd̓beat̉. ¶ Sꝫ ſi ī ānos ſingl̓os autin ſingl̓os mēſes ſit legatū relictuꝫceſſabit ea ſcriptura: qꝛ hoc legatū⁊ initiūʸ ⁊ finē hꝫ. ſꝫ ⁊ ſi ſub cōditiōeſit legatū relictū: pōt dici ceſſare annuā adiectionē: ꝗa dies īcertus appellat̉ cōditioᶻ. Cui cōgruit qd̓ trebatiꝰ eſtimat: ſi cui leget̉ qn̄ annorūviginti erit vulgareꝫ hanc clauſulāceſſare. ¶ Item ſi legetur pecuniaque in archa eſt: vel vinum quod īapothecisⁱ eſt: dicendum eſt ceſſareclauſulam: quoniam: quotiēs ſpeciesª legat̉ ceſſare dicimꝰ. Hancautem ſcripturamᵇ nō ſolū ad p̄cedētia legata ſꝫ ad vniuerſaᶜ q̄ teſtamento aſcripta ſunt extendi gallusaquilius: offilius: trebatiꝰ reſponderunt: idqꝫ veꝝ ē. Nulus.
4On amplius. Illud videtur quis haber qd̓ remanet d̓ducto ereLCalieno. h. d. Bar.a ¶ Non amplius. alicui legata eſt domꝰ: ſi. x. det heredi deductis. x. reſiduum domus dr̄ eēin legato ⁊ non tota domꝰ: ⁊ hoc ſi q̄ramꝰ de eo onerādo: ut. jͣ. ti. i. l. imꝑator. ⁊. jͣ. e. l. ciuitatibꝰ. §. fi. ⁊. jͣ. ad. l. fal. l. ſꝫ ſi n̄ ſernus. §. ꝙ ſi alienus. ſedquo ad alios legatariostota domus intelligitureſſe in legato: vt. jͣ. ad. l.ſal. l. ad veterani. §. i. q̄eſt contra. nā illd̓ datū lucrifacit hr̄s. ⁊ ſic ceteris n̄prodeſt ut in. e. ti. l. in qͣrtam ī fi. ⁊ fa. jͣ. de. v̓. ſig..l. ſubſignatū. §. bona. ⁊.sͣ. ſo. ma. l. fructus.¶ Si certuꝫ corpusSpēs legata perit periculo legatarij. h. d. bar.b ¶ Corpus. qd̓ incertuꝫenim eſt perif non pōt vt.jͣ. ad. l. falci. l. ī rōne. ij..§. incerte. ac.c ¶ legatarij. h̓ aūt preſumit̉ ꝙ ceſſet dolus velculpa: ut. jͣ. titu. i. l. cū ita.§. ſpēs. ⁊ fa. jͣ. e. l. cū res.§. itē ſi res. ⁊. l. cum ſeruus. Sꝫ ꝯͣ. jͣ. e. l. ſi ẜuꝰ legatus. §. ꝗ ꝗnqꝫ. ⁊. §. ſiieruꝰ. ſꝫ in vtroqꝫ fuit heres in culpa. Item noͣ ꝙdānum patit̉ ꝗ perdit lucrū ſic. jͣ. ne ꝗd ī lo. pu. l.ij. §. merito. ſꝫ arg. cōtra.jͣ. d̓ dā. īfec. l. ꝓcul. ac.¶ Cum bonorum.Legatario ꝑtis bonoruꝫpōt hr̄s ſoluere eſtimatōnē: uel ꝑtes rerū uel rē ꝓut ſibi placebit: ⁊ iudicividebitur hoc expedire.b. d. Et primo ponit̉ qd̓⁊ opinio iuriſconſultorū.Scd̓o determinatio auctoris legis. ſcd̓a ibi. ſedoportet. Barto.d ¶ Legata. qd̓ fieri p̓tut. sͣ. eo. l. ſiꝗs bonoruꝫ.e ¶ Rerū ꝑtes. n̄ gͦ ꝯpellat̉ adir̄ ex treb. ut. jͣ. ad.l. mulier. §. fi.f ¶ Extimationeꝫ. ſecusergo ſi h̓ trebel. locuꝫ haberet. nā tunc ipſarū rerum fieret inſtitutio ẜm Io. ut inſti. de fideicō. hr̄.§. ſiquis. ⁊. jͣ. ad. l. fal. l. linea. in fi. ſed nōne ꝓ ꝑte vterqꝫ ſentit onera: ut inſti. de fideicō. here. §. poſt qd̓ ſena. con. Rn̄. non īmo hr̄s tm̄. ⁊ pͥſtatur legatario pars eoꝝ que ſint deducto ere alieno: ⁊ ita eſt intelligendum:lꝫ al̓r in aliqua ſui parte īnuat: qd̓ eſt. jͣ. ti. i. l. ſiquis ẜuū. §. fi. ⁊. l. ſe. azo.⁊ pro hoc ꝙ hr̄s tm̄. sͣ. de iure do. l. mulier. Itē qūo dat̉ eſtimatio ⁊ aliudpro alio ſoluitur inuito legatario? Rn̄. bonoꝝ dr̄ in genere non reruꝫ ſingularū: qꝛ tūc ſecus: ut. jͣ. de. v̓. ſig. l. bonorū. ⁊ sͣ. de vſufru. l. quotiens.§. fi. ⁊ facit ꝙ eſtimatio pōt pͥſtari. jͣ. de au. et ar. le. l. i. in fi. et. l. cū certū⁊. l. ticia. §. i. ⁊. jͣ. ti. i. l. cum filius in pͥn. ⁊. l. mortuo. §. i. ⁊. C. cōi di. l. i. ⁊.jͣ. de vſufruc. le. l. generaliter. §. pe. ⁊. l. fundi. ⁊ ꝯtinua. l. ſe. ac.Oteſt .i. dꝫ ſi vtriqꝫ expediat. ut. jͣ. de alimē. lega. l. ſolent.h E ¶ Partē .ſ. legitimā: tertiā ul̓ qͣrtā. ⁊ eſt h̓ ar. ꝙ in vna re poſſitdetrahi fal. ſic. jͣ. ad. l. fal. l. ſi ex pluribus. ⁊. C. fami. her. l. filium. ⁊. C.qn̄ ⁊ ꝗ. qͣr. pars. de. l. ij. circa pͥn. ⁊ sͣ. fami. her. l. plane. ſꝫ nos contra: vt.C. ad. l. fal. §. ij. ⁊ ar. jͣ. de pecu. le. l. ſi peculium. §. i. ac.i ¶ Eſtimauerit. qui conſiderat ꝙ vtriqꝫ expedit. ſic. jͣ. d̓ ſo. l. i. ⁊. ij. ⁊. jͣ.de capt. l. poſtliminium. §. tranſfuge. ac.O creditoris intereſt. h. d. cū. l. ſe. bar. ⁊ alex. de Imo.creditori. Si creditor debitori legat debitum ita demū valet ſik ¶ Utile. ut. jͣ. ti. i. l. meuius. §. debitor. ⁊ inſti. §. ſiquis de. ⁊. jͣ. de li. le..l. ſi debitor. §. i. ⁊. l. ſi creditor. ⁊. l. ſe. ⁊. l. legaui. §. ꝯtra. ⁊. l. aurelius. §.eū. ⁊. jͣ. ti. ij. l. ſi deportati. §. fi. ⁊. jͣ. e. l. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊. jͣ. ti. i. l. debitor.¶ Id qd̓ honoraria. ut. jͣ. de pecu. le. l. redibitoria. ⁊ eſt tunc rō quia ex tetamento perpetua: ut ar. sͣ. proxi. rn̄. cum ſuis concor. ⁊ hoc dicit: qꝛ ciuilis .ſ. perpetua pro ho ſ. tēporali. ſꝫ tūc ē ar. ꝯtra. sͣ. ſiꝗs cau. l. ſi eū. §. ꝗiniuriarū. ſꝫ dic ꝙ hic ꝓponebat teſtator facer̄ ꝑpetuū ius agēdi. ul̓ pone
n pͥtoria ꝑpetua: ut de ꝯſti. pec. Et ꝙ dicit̉. qꝛ ⁊c. dic ẜm azo. melior eſt rō: quiaiure ciuili erat indebitum qd̓ legat̉. cū ergo ius ciuile in teſtamentis ⁊ legatis v̓ſetur dicetur tenere legatum: qꝛ pͥtorium ꝑ ciuile non diſtiuitur: ſed ciuile ꝑ pͥtorium ſic: qd̓ poſterius: ut. sͣ. de iuſti. ⁊ iur. l. ius aūt ei. §. i. Item ꝙ dicit ꝙ honoraria. non dicas ꝙ ꝑ teſtm̄ tollat̉ pͥtoria: ſed adijcit̉ cisͣ. d̓ exer. l. ſi eū.§. pe.pexit ꝙ legatariꝰamitteret pͥtoriam ⁊ ciuilē intētabit: ſic ⁊ ex ſnīa dat̉ actio: lꝫ ⁊alia prima competeret: ut. jͣ. d̓re iudi. l. miles. §. decē. ac.m ¶ Marcellus. debes .n.pure: alioquin nō teneret legtum ut. jͣ. l. ꝓxi. azo. ul̓ forte tenet ꝑꝑ dn̄ium qd̓ ſtatim habebit: ⁊ ꝑꝑ ſūptuꝫ: ut. jͣ. ti. ij. l. iij..§. ſi rem quis.n ¶ Minuat. īmo minuit: vt.jͣ. ad. l. fal. l. i. §. ſiꝗs creditori. ꝯtra. So minuit in commodo rep̄ſentationis: ut ibi. nō inplus ut hic. uel h̓ extitit dies vlconditio viuo teſtatore. nihilo.minus tn̄ tenet legatum ut. jͣ.ad. l. fal. l. verbis. ceſſat tn̄ ſalci. quia nullum commoduꝫ hꝫut. jͣ. ti. i. l. debitor in pͥn. ſꝫ ī cōtra. extitit poſt mortē. ac.oI aūt neqꝫ mō. dic mō.vt. C. d̓ his que ſub mō.l. fi. uel dic ꝙ erat alternatiuaut. jͣ. de ac. ⁊ ob. l. obligationūfere. §. modus. ⁊ facit. sͣ. l. ꝓx.in pͥn. cū ſuis cōcor.Alis. Scriptura ꝑ quaꝫlegata pecuniaria ꝗbus dies non eſt adiecta prorogant̉:non pertinet ad corpora: nec adlegata quibus dies eſt gr̄a deferende ſolutiōis uel multiplicande obligationis ul̓ inducende conditiōis adiecta: ⁊ porrigitur ad legata precedentia ⁊ ſequentia ēt poſtea in codicillis relicta. h. d. tota lex. Et diuidit̉:quia primo ponit verba teſtatoris. Scd̓o expōit v̓bū qͣs pecunias. Tertio exponit verbaquibus dies adiecta non eſt dicens ꝙ pōt intelligi de die quadrupliciter vt pꝫ ex caſu ſūmario. Quarto ponit v̓bum legaui ſcd̓a ibi. ad corpora. tertiaibi. ⁊ ait ſeruius ⁊ labeo. quarta ibi. hāc aūt. Barto.p ¶ Ealis. corpora ⁊ pecunias teſtator legauit ⁊ pure ⁊ non pure. ac.p ¶ Non pertinet. ꝯtra. jͣ. ti. iij. l. quiſꝗs. So. ibi ſūmas: h̓ pecunias. Itē ibi futuri tēporis: hic preteriti verbum poſuit. ac.q ¶ Cōtinētur. ſic accipit̉. sͣ. ſi cer. pe. l. ij. §. itē mutuū. al̓s largiꝰ al̓s ſtrictiꝰ ponitur ut ibi noͣ. ſꝫ qͣre non ad oīa q̄ legauerat? rn̄. qꝛ facile erat ei dare que legauiniſi reſtringere voluiſſet. ſic. C. de cadu. tol. §. ſinaūt ad deficientis. ac.r ¶ Pure. exprimendo pure uel ſimpliciter. ac.s ¶ Prorogabit̉. qꝛ huic dies appoſitus non ē. ſꝫ ꝯtra. jͣ. de do. pͥ. l. cum vulgari. ſꝫ ibi dies erat appoſitꝰ a lege. uel ſpāle ī legato ſoliꝰ repn̄tatiōis ut ibi.t ¶ Preſentia hoc expreſſo: pn̄tia ergo dic appoſita.u ¶ Pertinet. ut vterqꝫ ſtatī poſſit exigi ſiue ſimpl̓r: ſiue in pn̄ti ſit relictum.x ¶ Pn̄ti dic̄ .i. non pure cōſiderato hoc extrinſeco .ſ. prorogatiōe. ſꝫ vr̄ pure: ut.jͣ. d̓ uer. ob. l. liber. hō. §. i. ꝯtra. ſed ibi effectū cōſiderauit: ⁊ nihil extrīſecus. Itēꝯtra. jͣ. ti. i. l. ticio. So. ibi. ⁊ facit. jͣ. de reg. iur. l. in omnibus. ac.y ¶ Initiū. certitudinē tꝑis in ſe cōtinet. ⁊ iō nō hꝫ locū repetitio. ⁊ facit. sͣ. d̓ dona. cā mortis. l. ſenatus. §. i. ac.z ¶ Conditio. ⁊ contra. ut. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. dies. ac.a ¶ Spēs. accipit̉ ergo pecunia ut ſpēs qn̄qꝫ: ut. jͣ. e. l. plane. §. ſed hoc. ac.bHāc aūt ſcripturā. ꝗbus dies ⁊c. ut in pͥn. huius. l.c ¶ Uniuerſa. ēt que ſequūtur: dūmodo ſint in numero: pondere ⁊ menſura: vtin prin. l. ⁊ fa. jͣ. de v̓. ſi. ſ. ſceuola rn̄. ⁊. jͣ. l. proxi. ⁊. jͣ. de re. du. l. fi. ſꝫ ꝯtra. jͣ. ti.ij. l. vxori. §. vxori. So. ſecus in dona. q̄ fiūt inter viuos: qꝛ varijs tꝑibus earuꝫdies cedit ut ualeāt uel non: ſed legata oīa ſimul cedunt. azo. ar. ad hoc. sͣ. cōiapre. l. fi. in fi. ⁊ sͣ. de dona. cā mor. l. ſenatus. in. fi. ſed hoc non placet cū ibi loquatur de illis dona. q̄ morte confirmant̉ oēs. nec ob. sͣ. de dona. īter vi. ⁊ vxo.l. donationes. quia verū eſt trahi retro non quātū ad dominiū ſed ꝙͣtū ad fructus. h. dic gͦ ꝙ ibi erāt ꝯtra ius future: ad qͣs lex ſuam fictionē n̄ extēdit. ar. C. d̓
o ij