Liber

meus dato diuerſuꝫ eſt in illa ſcriptura quas pecuniasᵇ legaui: quibꝰdies appoſitus non eſt annua binatrina die: heres meus dare damnas eſto. Nō enim hoc egiſſe teſtatorem vt confirmaret que inutiliaſunt ſed vt diem vtilibus prorogaret. ¶ Idē in eodē loco ⁊ in ſubſtituto īpuberibꝰᶜ ſcripſit: vt ſi fueritab impubere inutiliter legatuꝫ: ſubſtitutus hoc debeat: ſi hoc ampliuslegatum ab eo ſit relictū aliꝗd nec ille patri heres extiterit ⁊ īpubes deceſſeritᵇ. ¶ In legato pluribus relicto ſi ꝑtes adiecte nō ſūt eque ẜuāt̉ᶜ.POmponius.Ui duos ẜuos hēret: ⁊ vnuꝫLex hisᶠ legaſſet: vt non intelligeretur quē legaſſet: legatarijᵍ ē electio.Ep̄ianus.Rege legato: ⁊ que poſtea accedūt ad legatariū pertinētᵇ.POmponius.⁊Acrege legaro aliqua pecoraI viuo teſtatore mortua eēt ineorūqꝫ locū aliqͣ eſſent ſubſtituta: eūdem gregē videri. ⁊ ſi diminutū exeo grege pecꝰ eſſet vel vnus bos ſupereſſet: eū vendicari poſſeᵏ qͣꝫuisgrex deſiſſet eē. Quēadmodū īſulalegata ſi combuſta eēt area poſſetᵐ:Ivēdicari.IAulus.I ꝗs bonoꝝ parteꝫ legauerit:

vt hodieⁿ ſit: ſine fructibꝰ reſtituit̉º:niſi mora interceſſerit heredis.Uod ī reꝝ natura POm.adhuc nō ſitᵇ legari poſſe: veluti ꝗcquid illa ancilla peꝑiſſet. conſtititª. vt ita ex vino qd̓ in fūdo meonaſcituꝝ ē vel fetꝰ tm̄ dato. ¶ Sivſufructū habeā: eūqꝫ legauerī: niſi poſtea ꝓprietatē eiꝰ nactꝰ ſiꝫ: īutileᶠ legatuꝫ ē. ¶ Si ꝗs poſt teſtm̄ factū: tūdo ticiāo legato ꝑtē aliqͣꝫ adiecerit: quā fūdo ticiano d̓ſtinaret:id qd̓ adiectū eſt exigi a legatariopōt. Et ſil̓is ē cā alluuiōis: ⁊ maxīeſi ex alio agro ꝗ fuit eiꝰ cū teſtm̄ faceret: eā ꝑtem adiecit. ¶ Ꝙ ſi poſtteſtm̄ factū ex fūdo ticiāo aliꝗd d̓traxerit ⁊ alij fundo adiecit: vidēduꝫē: vtrū ne eā quoqꝫ ꝑtē legatariuspetiturus ſit an hoc minus: qͣſi fundi ticiani eē deſierit: cū noſtra deſtinatiōe fundoꝝ noīa ⁊ domusˡ nonnatura cōſtituerent̉. Et magis ē vtqd̓ alij deſtinatū ē id adēptū eſſe videat̉. ¶ Et ſinquē legaue̓o ⁊ ſpāliter eaʸ aſcripſeroᵉ: eāqꝫ ꝑ ꝑtes totārefecero: carīaʸ eadē manēteᶻ nihilminꝰ recte a legatario vēdicaret̉.Filioª hr̄de etiā pu­ Au.re pr̄i legari pōt. nec intereſtandie cedētēᵉ legati ī pr̄is ptāte ſitᵇ.Igitur ⁊ ſi iuſſuᶜ pr̄is adita ſit he̓ditas: imputabiturᶠ ei in falcidiam.

legatarij: qꝛ nō capax: uel rei qꝛ legari nō poſſit. ut. jͣ. e. l. apud. §. fi. ⁊ facit. jͣ. e.l. ſi quis a filio ī pͥn. ⁊. l. ſeruo alieno. §. pe. ⁊. jͣ. ti. ij. l. ſi pure. ⁊. l. ſi ſic. §. pe. ⁊ ar..sͣ. de teſta. mil. l. tribu.ac. b ¶ Quas pecunias. qꝛ plura legata religin vniero altera decē: ⁊ ſic de ſingulis quorū legatorū qͦdā utilic ¶ Idē. impuberibus. exIā inheredato ẜm. R. ⁊ ẜm hoc dicidem qd̓ in pͥmo caſu .ſ. vt nonvaleat repetitio uel verius in ſtitutio: ⁊ ſic idem qd̓ in primo caſu. l. ⁊ dic inutiliter eodem modo quo. ⁊ sͣ. non ut. R. ꝙ ſicexheredatus: iō dico inſtitutumquia al̓s nō pōt relinꝗ ēt a ſubſtituto: ut. C. e. l. cum quidaꝫ. ⁊.jͣ. ad. l. fal. l. ꝗ fūdū. §. ꝗ filiosibi nec ꝯtrariuꝫ ⁊c̄. ⁊. jͣ. ti. ij. l. fina. i. rn̄. ⁊ .jͣ. e. l. plane. i. rn̄.d ¶ Et deceſſerit. ⁊ pro ul̓: naꝫvtroqꝫ caſu admittitur ſubſtitutus .ſ. ſiue non ſit hr̄o ſiue ſit: ⁊decedat impubes ⁊ tenet repetitio qn̄ inutil̓r prius data fuerunt: al̓s ſi vtil̓r nō tꝫ repetitioeo caſu quo eēt hr̄e impubes: ſꝫdebebit ſubſtitutus tunc ut hr̄simpuberis. non aūt ex repetitione: ut. jͣ. e. l. ſi fundum. §. ſi pater. ⁊. l. ſeruo alieno. §. ſed ſipr̄. ⁊ facit. jͣ. ti. ij. l. ij. ⁊. jͣ. eo. l.ſi fundū. §. fi. ⁊. l. ſe. ac.¶ In legatoSi partes nōadijciuntur in legato ītelliguntur eque. h. d. Bart.e ¶ In legato. eque ſeruant̉. ētſi vni ſepius: ut. C. e. l. cum qō.§. fi. Iteꝫ hoc niſi alid̓ apꝑeatex voluntate teſtatoris expreſſauel tacita ut h̓. ⁊ sͣ. d̓ hr̄. iſti. l.quotiēs. §. hr̄des. ⁊. l. ticiꝰ. ⁊. l.īterdū. ⁊ jͣ. ad treb. l. quotꝭ.¶ ASi legat̉ incertum de cerUi duos ſeruos.tis legatarij ē electio. Bar.5 ¶ Unū ex his. nō noīando ꝓpͥo noīe: qꝛ tūc hr̄s eligeret ut.jͣ. e. l. ſiꝗs a filio. §. ſiꝗs plures. ⁊. l. apd̓. §. ſeio. q̄ ſūt ꝯtra.g ¶ Legatarij. a pͥncipio etiaꝫẜm. R. hoc herede differēte eligere: ut. jͣ. e. l. hmōi. §. ſicui. ſed ibi in genere ⁊ nōerat aliquis ẜuus in familia. qd̓ dic vt. jͣ. e .ſ. legato generaliter. Itē in ẜuitute lgata quis eligat locū. dic ut. sͣ. de ſer. vr̄. pre. l. ſi via. Itē ꝯtra. jͣ. e. l. ꝗ res. §. ſedſi ſtichus. ſꝫ ibi alternatiue: h̓ vnū de ſeruis ſuis cū duos tm̄ hēret. Item alid̓ invenditione: ut. sͣ. de ac. emp. l. pe. §. fi. ꝯtra. So. h̓ teſtator neceſſarium legatario videtur ei legare. ſed certe ⁊ emptor: ſed dic fauore vltime volūtatis. ac.ge legatO Uniuerſitati legate accedūt poſtea nata. h. I. Bar.h ¶7 ¶ Pertinet. ēt mora nō intercedēte: ut. sͣ. de vſur. l. eꝗs. rn̄. ꝗnīmo ⁊ vii uo teſtatore: ut inſti. eo. §. ſi grex. ⁊ sͣ. e. l. ſi ex toto. in pͥn. ⁊ facit. jͣ. l. ꝓxi. ac.ge Uniuerſitate legata quod ſuꝑeſt tempore mortis debet̉ lꝫ mutaa fuerit uel ad vnuꝫ peruenerit. h. d. bar.i ¶ Gregem. ut ⁊. jͣ. de uſuca. l. rerū mixtura. §. fi.. ⁊ sͣ. de iudi. l. ꝓpon ebat̉. ⁊k ¶ Poſſe. sͣ. ꝗ. mo. vſufru. amit. l. fi. q̄ eſt contra. So. ibi in legato vſufru. h̓facit. jͣ. ti. i. l. peculium. ⁊ sͣ. l. ꝓxi.rietatis. ille facilliꝰ extīguit̉ ut ī domo cōbuſta. ut. jͣ. ꝓxi. ⁊ īſti. d̓ vſufru. §. fi.l ¶ Deſiſſet eē. īmo nō deeſt: ut. sͣ. qd̓ cuiuſ. vni. l. ſicut. §. fi. Sol̓. noīe durat vtibi. nō re ut hic. uel ibi duo ſūt vniuerſitas ⁊ res eius. vn̄ lꝫ ad vnū redeat remanet in vno ꝓpter res: hic aūt ſolus numerus.m ¶ Poſſe vendicari. forte qꝛ area eſt inſule pats: ⁊ ꝗdē maxīa: ut. jͣ. d̓ ſo. l. ꝗres. §. areā. Itē ꝯtra. jͣ. e. l. ſi ita legatū. §. fi. ſed alius caſus eſt. ac.ui&Legatariꝰ ꝑtis bonoꝝ nō petit fructꝰ nin a tꝑe more. Hoc veruꝫnīſi volūtate teſtatoris exp̄ſſe ul̓ pͥſūptiue alid̓ apꝑeat ut ī gl. bar.n ¶ Hodie fit .i. ꝯſuetū ē fieri. ⁊ ſic nota ꝑtē bonoꝝ poſſe legari: ut ⁊. jͣ. ad treb.l. mulier. §. fi. ⁊. jͣ. eo. l. non amplius. §. fi. ⁊. jͣ. ti. i. l. ſiquis ſeruum. §. fi. ⁊ ſe. ⁊.sͣ. de vulg. ſub. l. cū ex filio. ac.o ¶ Reſtituit̉. ut ⁊ sͣ. de vſur. l. paulus. ⁊. jͣ. de ali. leg. l. cū vnus. §. v̓bis. ⁊ adtreb. l. fideicōmiſſariā. §. quotiēs. hoc aūt ẜm Io. ſi nō p̄ſumat̉ teſtatorē contrariū voluiſſe ex legatarij affectōe: uel v̓boꝝ cōceptione: ut. sͣ. d̓ vſur. l. fideicōmiſſi. §. nōnūꝙͣ. ⁊. §. cū pollidius. ⁊ eodē mō rn̄dēdū eſt ad. l. jͣ. ad treb. l. baliſta. etde do. pre. l. cū quis vxor. in fi. ⁊. jͣ. ti. i. l. ſi ita relictū. §. pegaſus. ac.p Q ¶ Nō ſit. ſed ſperat̉ ꝑ hoc ꝙ dicit adhuc: eſt conditionale tale legatuꝫ: vt¶ Qd̓ futurū eſt legari pōt. h. d. bar. ⁊ bal. ⁊ pau. de ca..jͣ. de cōdi. ⁊ demon. l. cōditions. ac.q ¶ Conſtiti. ut inſti. e. §. ea quoqꝫ. ⁊. jͣ. ti. ij. l. ēt. ⁊. jͣ. de condi. ⁊ demōſtra. l. i.

in fi. ⁊. jͣ. de an. le. l. legatū. §. vini. ⁊ sͣ. de cōtrahē. emꝑ. l. nec emptio. etde ver. ob. l. inter. ſtipulantē. §. pro quo. ⁊. l. interdum.¶ Si uſufructum In dubio videtur quis legare ius qd̓ hꝫ in re: lieiꝰiorte ſit periturum. ſGar.r ¶ Inutile. ut ⁊. C. e. l. vxor patrui. ſed cur non tenet vt rei aliene cum fuerit ſciens: ut. jͣ. ti. ij. l. quiconcubinā. §. fi. ⁊ de vſufruc. le. l. ſticho. Rn̄. ꝗacredebat credens poſſe legare: al̓s non legaturusuel dic ut noͣ. d. ſ. vxor.Item ſi emit ꝓprietatē tꝫrelictū ut h̓. Sed opp. deregula cathoniana: vt. jͣde regu. ca. l. i. ſꝫ rn̄. dies legati vſufruc. cedit abadita hereditate: ut. C. d̓cadu. tol. l. in nouiſſimo⁊ sͣ. qn̄ di. vſufru. le. ce..l. i. §. i. ergo cathonianaregula ceſſat: quia nō hꝫlocum niſi in legatis quorum dies cedit a morte teſtatoris .i. vt ⁊. jͣ. d̓ regu.cato. l. iij. ⁊ in alijs caſibꝰ fallit: ut. C. e. l. i. ⁊. ij.¶ Si quis Si res legata augeatur legatū creſcit: ſi diminuat̉ decreſcit.h. d. Bar.s ¶ Legatario. qͣſi hr̄seſt ī hoc: ut. jͣ. de. vſuca.l. id tp̄s. §. fi. ⁊ fa. ad ho⁊ ad ſequentia. sͣ. de pig.ac. l. ſi conuenerit. §. ſi nuda. ⁊ sͣ. de vſufru. l. ſi ticio. §. fin. ⁊. jͣ. ti. ij. l. ſi cui⁊. .l. ſepe. ⁊. l. ſi chorus. §.area. ⁊ jͣ. d̓ aur. ⁊. ar. le.l. pediculis. §. fi. ⁊ sͣ. eo.l. ſi ex toto cū ſuis ꝯcor.t ¶ Qd̓ ſi. ⁊ domus. pariete in medio poſita indomo ⁊ fundo perrenes: ut. sͣ. cōi. pre. l. ſiꝗsduas. §. ſiꝗs ꝑteꝫ. ⁊. jͣ. e.l. plane. §. fi. ⁊ de. v̓. ſigl. locus. ⁊ sͣ. cōi di. l. cōidiui. §. i. Item nota ꝙ detractio eſt ademptionis loco. ſic. jͣ. ti. ij. l. p̓dijs.er totum. ⁊. l. item. §. fi. ac.¶ Et II. Eadē ē nauis q̄ deſtruit̉ ⁊ reficit̉ eadē carina manēte. bar.u ¶ Eā. ſi enī ſimpl̓r nauē legaſſet ſecus eēt: ut. jͣ. e. l. ſi domos. in prin.in fūdo ſecꝰ ⁊. eſt rō ut noͣ. sͣ. de iu. do. cum poſt. §. gener. ac.x ¶ Aſcripto. in teſtō. ac. y ¶ Carina .i. vētrem. io. z ¶ Manēte. alioꝗn̄ diſtīguo quo aīo diſſoluit̉: ut. jͣ. d̓. v̓. ob. l. īter ſtipulātē. §. ⁊ nauis. ⁊ de ſo. l. ꝗ res. §. areā. ⁊ sͣ. qui. mo. vſuf. amit. l. ꝗd tn̄. §. ſi nauis.Filic A filio herede pōt legari patri: ſed ſi adiuerit iuſſu patris nōAIvidetur legatum. h. d. bar.a ¶ A filio. filiūfa. inſtitui: eius patri pure legaui p̓ſtanduꝫ a filio: ualetlegatū: nec curo tꝑe mortis mee erat ſui iuris uel non. uerum refert virumtꝑe quo adijt ē ſui iuris ut ⁊ tunc valeat: uel non ē ſui iurꝭ: ⁊ ſic iuſtū meoadit ⁊ non ualet legatum: ⁊ ſic remanet in hereditate: ⁊ ſubmouet falcidiaalioꝝ legatoꝝ. ⁊ ſic noͣ ꝙ in. v̓. igitur ⁊ ſi pr̄is ⁊c̄. incipit loꝗ qn̄ n̄ valet: ⁊ſic iure veteri p̄t loqui. veꝝ iure nouo pōt loꝗ ī aduēticio peculio. ⁊ ſic ē tota plana. ⁊ ꝙ in fine dic̄: imputabit̉ ī falcidiā .i. deducit̉ falcidia de hoc utd̓ alijs. b ¶ Pōt. ut ⁊. jͣ. e. l. q̄ſitū ī pͥn. ⁊ īſti. e. §. ex ꝯtrario herede. ſꝫnō ne ecōtra .ſ. filio a pr̄e īſtituto. ⁊ q̄re ibi rōnē: ut inſti. eo. §. an ſeruo.c ¶ Cedēte .i. cū morit̉ teſtator. ut. C. de cadu. tol. §. cum igitur. ac.d ¶ Patris ſit. ſubaudi uel non ſit: qꝛ vtrobiqꝫ tenet legatum. illud in intereſt ſit in patris ptāte: necne: cum eius iuſſu adit̉ hereditas: qꝛ altero taſu tenetur legatum .ſ. cum non ſit in ptāte altero non: ut. jͣ. qn̄ di. le. ce. i.legato. in fi. ⁊ inſti. d. §. ⁊ ad hūc ſubauditū caſum .ſ. qn̄ non tenet quia eſte ¶ Iuſſu. ꝑ hoc pꝫ ꝙ nō loꝗtur in caſtrēſi uel qͣſi: ut. jͣ. d̓ caſtrē. pec. l. v.in poteſtate: ut. jͣ. dicit. infert. igit̉ ⁊c̄. vſqꝫ in fi.¶ ¶ Imputabit̉ ei in falcidiā: ut eam ſubmoueat: nō ut eā inducat: ut ⁊ jͣ.⁊ per id qd̓ ſeꝗtur patrē retinere falcidiam.ad. l. fal. l. ſi a ẜuo. ⁊. l. ſi ex aſſe. in fi. ſed videtur legata ſeu prelegala infal. ſeu in qͣrtam non īputari: ſꝫ lucto hr̄dis cedere: ut. jͣ. ad. l. fal. l. id aut⁊. l. in qͣrtam. ⁊. l. in rōne la. ij. §. pe. q̄ ſunt ꝯtra. ſed illud qn̄ valet: hic qͥuinon ualet. hoc caſu quo hic dicit: ut. d. l. ex aſſe. in fi. Alij dicunt hanſc ioqui ẜm iura noua in aduenticio peculio. dicūt imputari ī fal .i. cōtribui ſecum in fal. ut eā detrabat filius de hoc legato ut de ceteris qd̓ n̄ placet. at.

e

p