Liber

C Ed etiā ad ea q̄ codicillis cōfirmatis poſteaª legata fuerit:hec clauſula ꝑtinet. UXpianusI ꝗs a filio pupillo hēdę inſtituto cū is in tutelā ſuaꝫᵇ veniſſet: pecuniā legauerit: ⁊ a ſubſtituto he̓de legata repetierit: impube̓filio mortuo: ſecundus hr̄s legatuꝫnō debebit. qd̓ ita veꝝ eē taꝫ fextusqͣꝫ pōponius putāt: ſi repetitō legatoꝝ ad euꝫ moduꝫ ꝯcepta ſit: velutq̄ a filio meo legaui: q̄qꝫ euꝫ dar̄ iuſſi. ſi mihi hēs erit: id hēs meus ijſdē diebusᵉ dato. ¶ Sꝫ ſi ita repetitafuerīt. legata que a filio meo legauihēs meus dato. pure repetita videbuntur legata duntaxatᵍ demōſtratione eoꝝ fcā. Igitur ⁊ h̓ ip̄m legatuꝫ de qͦ q̄ritur pn̄s debebit̉. ¶ Siꝗs pluresᵉ ſtichos hn̄s ſtichuꝫ legauerit: ſi nō apꝑeat de qͦ ſticho ſenẜiquē hēs elegeritᶠ dꝫ p̄ſtare. ¶ Siꝑti ciuitatis aliꝗd ſit relictuꝫ. qd̓ adornatum vel compendium ret publice ſpectat ſine dubio d̓bebiturᵍ.P AulusI pluribꝰ eadē res legata fuerit. ſiꝗdē ꝯiūctim. ēt ſi alter vēdicet: alter ex teſtō agatᵇ nō plus qͣꝫparteꝫ habebit is qui ex teſto agit.¶ Ꝙ ſi ſeꝑatim: ſiquidē euidentiſſime apparuerit adēptiōe a priore ſegatario facta ad ſecunduꝫ legatariuꝫ teſtatorē ꝯuolaſſeⁱ: ſolū poſteriorē ad legatum peruenire placet.¶ Sinauteꝫ hoc minīe appare̓ pōtpro virili portōeᵏ ad legatū ꝑuenireſcꝫ niſi ip̄e teſtator ex ſcriptura manifeſtiſſimꝰ eēt vtrūqꝫ eoꝝ ſoliduꝫacciꝑe noluiſſe. tūc .n. vni p̄ciuꝫˡ alijip̄as res aſſignat. Electōe rei vel pͥcij ſeruāda ei ꝗͥ prior de legato fidei

ue cōmiſſo litē ꝯteſtatusᵐ eſt: ita tn̄vt nō hēat licentiā altero electo adalterū trāſire. TLpianꝰ.Lane vbi trāſferre voluerit legatuꝫ ī nouiſſimuꝫ pͥori n̄ debebit̉:tā ⁊ ſi nouiſſimꝰ talis ſit ī cuius ꝑſona legatuꝫ n̄ ꝯſtititⁿ. At ſi cōiunctiºdiſiunctiue ꝯmixti ſint: ꝯiuncti vniꝰꝑſone ptāteᵖ fungunt̉. ¶ Si eadeꝫres ſepius leget̉ ī eodē teſtōq: āpliꝰqͣꝫ ſemel peti nō pōt: ſufficitqꝫ velrē ꝯſeꝗ: ul̓ rei eſtimationē. ¶ Sedſi duoꝝᶠ teſtamētꝭ mihi eadē res legata eſt: bis pete̓ᶠ potero vt ex aliero teſtō rē ꝯſequar: ex altero eſtīationem. ¶ Sꝫ ſi n̄ corpus ſit legatuꝫſꝫ qͣꝫtitas eadē in eodē teſtō ſepiusdiuus piꝰ reſcripſit tūc ſepius p̄ſtādā ſūmā ſi euidētiſſimis ꝓbatiōibꝰon̄daturᵗ teſtatorē multiplicar̄ legatuꝫ voluiſſe. ¶ Idēqꝫ ⁊ ī fideicōmiſſo ꝯſtituit̉: eiuſqꝫ rei rō euidēs ē ꝙeadē res ſepius p̄ſtari n̄ p̄t. Eadeꝫſumma volēte teſtator̄ ml̓tiplicarip̄t. ¶ Sꝫ hͦ ita erit accipiēdū ſi n̄ certuꝫ nummoꝝ corpus ſit ſepius relictuꝫ: vtputa. c. q̄ in archa hꝫ ſepiuslegauit tc̄ .n. fundo legato eē ꝯparāduꝫᵛ credo. ¶ Sꝫ ſi pōdꝰ auriul̓ argenti ſepius ſit relictuꝫᵗ papinianusrn̄dit magis ſūme legato ꝯparādūmerito: qm̄ nō ſpēsʸ certa relicta videatur. Proīde ⁊ ſi ꝗd alid̓ᶻ eſt qd̓pōde̓ numero mēſuraue ꝯtinetur:ſepius relictuꝫ idēᵉ erit dicēduꝫ .i. ſepius deberi ſi hoc teſtator voluerit¶ Ꝙ ſi rē emiſſeꝫᶻ mihi legatā: vſqꝫ ad p̄ciuꝫ qd̓ mihi abeſt ꝯpetit mihi ex teſtō actio. ¶ Et ml̓to magishoc dicendum eſt ſi duobus teſtīsmihi eadem res legata ſit: ſꝫ alterme reſtituereᵖ rogauerit: vel ipſam

condi. īſer. l. ij. Itē ibi ſb̓ſtātiam ꝯfirmauit h̓ ſolaꝫ adijcit ꝙͣtitatē. Itē ar. ꝯͣ huicfini. sͣ. ꝗ. ex cau. ma. l. ſꝫ ⁊ ſi ꝑ pͥtorē. §. deīde adijc̄. ⁊ d̓ poſtulādo. l. i. §. eū ꝗ. ac.Ma. ſint facti poſtea uel aEd etiam. poſtea. ꝑ uerbupoſtea determinat vl̓ ꝯfirmatis ul̓ legata. q.⁊ ſuꝑiori. l. i. in fi. p̄teritū porrigi ad futurū. ⁊ ſic eſt. jͣ. ti. i. l. cū pr̄pxi. in fi. ⁊ sͣ. e. l. ſi mihi et tibi. §. fi.is a filio.Qā ſubſtituto interepetita pure niſi aliud exprimatur. h. d. bar. cael ſic. In repetitione fcā a ſubſtituto de legatis factis ab inſtituto. nonſb̓ītelligit̉ repetita ꝯditio appoſita inlegato relicto a primo inſtituto ſi ex ea viciaretur repetitio. alex. de imo. et pau. de ca.b ¶ Suā .i. pubertatē: vt. jͣ. ti.ij. l. cuꝫ filio. et ſic ſub ꝯditiōe etindiem. ſi aūt pure ab vtroodiſtingueret̉ adiret īpubes vnon. ut. jͣ. e. l. ẜuo alieno. §. ſedſi pr̄. ⁊. l. ſi fūduꝫ. §. ſi patc ¶ Iiſdē diebus .i. ſb̓ eadē cidi. ſi in ſuaꝫ tu. ⁊c. i. ita dato ſius tenſt̉ dare non al̓r:ebat̉ dare: qꝛ d̓ceſſit īpubes: gͦ nec h̓. et ē h̓ nugatio q̄daꝫ ſic̄. sͣ. ꝗ. mo. pi. uelhyp. ſol. l. ſi debitor. §. i. azo.d ¶ Duntaxat. q. d. non conditio repetita. non .n. dꝫ videri cōdito repetita qͥ viciaret legatuꝫſic. jͣ. de. ver. ob. l. ticia. §. i. indubio non vr̄ repetita: ut. jͣ. e.l. ſeruo alieno. §. ſi ab īpubere.et. l. ſicui. §. ſi a filio. et. l. lꝫ. ⁊.sͣ. d̓ her̄. iſti. l. ſub ꝯdi. ⁊ fa. jͣ.ti. i. l. cū pater. §. ab īſtituto. ⁊.sͣ. eo. l. legata inutiliter. ac.¶ Si quis plures. Si teſtator ſenſit de certo: et dubiuꝫeſt d̓ quo: electio ē hr̄dis. bar.e ¶ Plures. puta. x. ⁊ noͣ ẜmR. ꝙ hec ⁊ alia que legatarijselectioneꝫ dāt: ſic ſunt ītelligenda ut nec hr̄di ex pluribꝰ deteriorē: nec legatario meliorē eligere ꝯtēdas: ut. jͣ. e. l. legato.¶ Hr̄s elegerit .ſ. qn̄cunqꝫ ētpoſt ſuā morā: lꝫ ẜm. R. aliudſit qn̄ in genere: uel qn̄ non ſenſit de certo: ut. jͣ. e. l. legato. et.sͣ. e. l. qui duos. q̄ ſūt ꝯͣ. et reddebat rōnē: qꝛ nō ſic v̓bum ſingulare vt generale tranſfert electionem. tu dic ad. l. ꝗ duos ꝙh̓ ſenſit teſtator de aliquo certo: qd̓ ex eo apꝑet quia nomenſtichi appoſuit: ꝑ qd̓ nomē ꝗſqꝫ dignoſcit̉. vn̄ volūtatē d̓fūcti heredis magis vtdet que velit: ꝙͣ legatario īterpͥ̄tari ꝯcedit̉. sͣ. v̓o d̓ nullo certo ſenſit: qꝛ non nomen ꝓpriū adiecit vn̄ legatarij eſt electio ſic̄ et vbi ī genere: ut. jͣ. e. l. legata. ⁊. l.ſi ſeruus legatus. §. cū hō. et noͣ. sͣ. fa. her. l. hr̄des. §. ſi īcerto. Itē ꝯͣ. s. d̓ teſta.tu. l. duo. ſꝫ ibi ī certo iudicio dꝫ in tutela cauere: ut inſti. eo. §. tutor. ſed adhucſubeſt qō. ſꝫ dic ibi ꝑiculoſū eē pupillo ſi eēt ille de quo n̄ ſenſit. h̓ āt ꝗcꝗd habeatlegatarius ſibi ꝯmodū ē. Itē fa. jͣ. de vi. tri. ⁊ ol. le. l. cū certū. ſꝫ ar. sͣ. d̓ iu. d̓li.l. i. i fi. Itē ꝗd ſi dixit vnū de ſtichis; rn̄. hꝫ locū. l. ꝗ duos. qꝛ n̄ ſenſit de certo.¶ Si parti. Ualet qd̓ relinquit̉ parti ciuitatis. h. d. Bart.3 ¶ Debit̉. ut. jͣ. ti. i. l. cū pater. §. fi. ⁊. jͣ. e. l. ſi heres. §. i. ac.uribus Si pluribus eadē res legatur ꝯiūcti: cuilibet debet̉ ꝑs. ſi aūtQ diſtūctiꝫ: ꝑtes ſibi faciūt ꝑ cōcurſū niſi teſtator voluerit primo adimere uelcuilibet inſolidum ꝯcedere. h. d. cū p̓a. l. ſe. bar. Etponūtur hic tres caſus princpales. Primus qn̄ oēs ſūt ꝯiūcti v̓bis vſqꝫ ibi. ꝙ ſi ſeꝑatim. Secundꝰ qn̄ oēsſunt diſiūcti v̓bis: qꝛ in diuerſis or̄onibꝰ poſiti vſqꝫ ad legē plane. v̓. At ſi ꝯiūcti. Tertius qn̄ ꝗdam ſūt ꝯiuncti ꝗdā diſiuncti. Itē ſcd̓a pars ꝯtinet tres caſus.primus qn̄ ꝯſtat ꝙ delegando ſcd̓o eādē rē quā legauerat pͥmo: voluit a primoadimere: ⁊ tunc ſolus ſecundus hēbit vſqꝫ ibi. ſinaūt. Secundus caſus eſt qn̄ h̓non ꝯſtat. nec cōſtat ꝙ voluerit vtrumqꝫ hr̄e inſolidum: ⁊ tunc ꝗlibet hēbit partē n̄ a pͥncipio ſꝫ ꝑ ꝯcurſuꝫ vſqꝫ ibi. niſi. Tertiꝰ ꝙ voluit vtrūqꝫ hre inſoliduꝫ .i.vnꝰ rē: alter extimationē vſqꝫ ibi. electōe. Ibi iuriſcōſultus declarat duo dubiacirca iſtum caſum vſqꝫ ad legē plane. Ibi v̓o declarat vnum dubium circa primium caſum. Pa. de ca.h ¶ Agat. nt et. jͣ. e. l. duobꝰ. et facad ſequētia. jͣ. de duo. re. l. reos. §. i. et. §. ſi plures vna ſnīa. l. i. eii jͣ. d̓. v̓. ob. l.eū qui. ij. rn̄. et inſti. eo. §. ſi eadē. et. C. e. l. ſi fortidianū. ac.

i ¶ Cōuolaſſe. ſic. jͣ. d̓ his q̄ pe. no. l. i. ⁊. jͣ. ti. ij. l. vxorē. §. feliciſſimo. ac.k ¶ Portiōe. niſi ſint ꝗdā ꝯiūcti re et v̓bis: alij re tm̄ ꝯiūcti: ſꝫ v̓bis diſtn̄cti: tunc ꝯiūcti vtroqꝫ mō ꝓ vno reputant̉: ut. jͣ. l. ꝓxi. ij. rn̄. et ita ipſi ſolihn̄t vnā medietatē: alij diſiūcti viriles hn̄t ꝑtes alterius imedietatis. azo.l ¶ Preciū. ſic. jͣ. ti. ij. l. ſi res mihi. ⁊. jͣ. ti. i. l. ꝗ duos. §. fi. ⁊. jͣ. d̓ ma. ieſt.l. iul. ac.m ¶ Cōteſtatꝰ eſt. ſic. sͣ.de ꝓcu. l. pluribus. qn̄qꝫtn̄ expectatur ſnīa: ut ſitmelior ꝯditō. ut. sͣ. d̓ noxa. l. ſiquis a multꝭ. ⁊ jͣ.d̓ pecul. l. ſi v̓o. ⁊ no ꝙdicit Io. ꝙ aū liteꝫ ꝯnulli debetur: ⁊ tūc demūlite conteſt. īcipit deberi:alioquin ⁊ duo haberentactionem īſolidū ⁊ dn̄iuꝫinſolidum: qd̓ ē īpoſſibile. ſed ⁊ dici pōt ꝓ ꝑte cuiqꝫ q̄ſitū: ſed ſub ꝯdi. inſolidum: ſi pͥus litē cōteſtet̉quo cāu alio conteſtantealteri tm̄ queſitum vr̄ ẜꝫIo. ⁊ fa. jͣ. d̓ iniur. l. iniuriarū actio. ⁊ de. v̓. ob. l.ſi ticius. ⁊ d̓ ca. tol. §. ubāt legatarij. ⁊ sͣ. de iud.l. ꝗ prior. ⁊ noͣ ī ſi d̓ variatiōe. ſil̓ia noͣ. sͣ. de ꝓcu.l. in cauſe. in pͥn. ac.Cane. non ꝯſtiEv. jͣ. de adi. leg.i.trāſferā. ac.o ¶ Si ꝯiuncti. h̓ ꝯtinuasͣ. l. ꝓxi. ibi pro virili ⁊cͣ.⁊ ut ibi dixi ẜm azo.p ¶ Ptāte .ſ. vt idſoābobus p̄ſtet̉ qd̓ vni ſolipͥſtaret̉. R. ⁊ fa. jͣ. d̓ dotepre. l. ij. ij. tn̄. ⁊. C. d̓ īpu.⁊ al. ſub. l. fi. ⁊. jͣ. e. l. huiuſmodi. §. ſi ticio. ⁊ sͣ. d̓here. īſti. l. ſi ticiꝰ. ⁊ sͣ. devſufru. accre. l. ſiꝗs. h.¶ Si eadem res. Sicirca idem corpus multiplicit̓ a teſtatore legatlegatum nō debet̉ niſimel: ſecus ſi a diuerſis teſtatoribus: ſꝫ circa ꝙͣtitatē vl̓ genus pluries d̓bet̉ſi de volūtate teſtatorꝭ ꝓceſſit. h. d. Bar. ⁊ pau.q ¶ Teſtō .i. eiuſdem na:nā ſiue eodem teſtō: ſiuteſtō ⁊ codicillis: idem et.§. duos. t. ſ. eum ⁊. C. de leg. l. cūqueſtio. §. fina. ⁊. sͣ. ſi quis omiſcāri.vt h̓. ⁊. jͣ. d̓ le. ij. l. meu.l. ſi ab inſtituto. ſecus ſi ſunt duorū iſte voluntates. vt. jͣ. ſubijcit.r ¶ Duorū. quoꝝ alter alterius nō ſit hr̄s. ut. jͣ. e. l. hmōi. §. ſi ſēproniꝰq̄ ē contra. s ¶ Bis petere. hec vera ſunt ſi prius habuit eſtimationeex altero. ſecus econtra ut inſti. de le. §. ſi res aliena. ⁊. jͣ. d̓ ac. et ob. l. oēs.q̄ ſunt contra. et arg. sͣ. de vſufruc. l. ſi alij. §. rerū. Itē hoc ſi directo. ſecſi ꝑ obliquū qd̓ dic ut. jͣ. eo. l. ſi ſeruus legatꝰ. §. i. accurſius.t ¶ Oſtendatur. legatarius ergo ꝓbat. ſꝫ certe īmo hr̄s: ut. sͣ. d̓ ꝓba. l. ꝗn̄quaginta. q̄ ē ꝯtra. So. hic ẜm illā ut dicatur hic legatarius ꝓbare eouſo ꝙ ſi ꝓbat̉ ꝯtra ẜꝫ Io. tu dic ẜꝫ. R. ⁊ aꝫ. ꝙ ibi ī diuerſis ſcripturis hic īvna et ẜm hoc intellige. jͣ. de adimē. le. l. cū certū. et fa. sͣ. de iu. do. l. cuipater. Itē noͣ h̓ q̄dā ꝑmitti variare. ⁊ ſic ponūt ſil̓ia. jͣ. de col. bonorū. i.nōnūꝙͣ. ſꝫ h̓ magis adidit ꝙͣ variauerit. Itē fa. jͣ. tit ij. l. nutu. §. l. ac.u ¶ Cōparā dū. nō etiā quātitatē accipi qn̄qꝫ vt ſpeciē: ut hic. ⁊. jͣ. e. l. ſꝫ ſicertos ⁊ sͣ. e. l. talis. §. itē ſi legetur. ⁊. e. l. ſeruus. §. ꝗ quinqꝫ. ac.t ¶ Sꝫ ſi pondus. relictū puta marcha argēti. ac.y ¶ Nō ſpēs. imo qͣntitas qꝛ ꝯſiſtit pondere. ut īſti. q. mo. re ꝯͣ. ob. lprin.z ¶ Aliud. ut. x. pōdo auri uel olei. ac.⁊ ¶ Idem. qd̓. sͣ. §. ſed ſi non corpus. ac.¶ Quod ſi rem. Si res legata efficitur mea ex alia cā eatenus valtilegatū quatenus per eam mihi abeſt. h. d. bar.ꝯ ¶ Emiſſem. ab alio n̄ ab hr̄de. alioꝗn actiōe ex ēpto repeteret p̄ciū vi. jͣ.e. ſ. huiuſmōi. §. ꝗ ẜuū ⁊ sͣ. d̓ ac. ēp. l. cui res. ⁊ fa. jͣ. ad. l. fal. l. iiij. ac.y ¶ Reſtituere. quo caſu id nō videtur mihi relictū qd̓ mihi non remanti.ut. jͣ. ti. i. l. cum ei qui. ⁊. jͣ. e. l. non quocunqꝫ. ac.