Liber

IDem.L Ec verba teſtatoris. quiſꝗsmihi ex ſupraſcriptis hr̄s eritª: autſi heres erit ſeiusᵇ: vel ſi hereditatē adieritᶜ ſubiectumᵈ legatum velfidei commiſſum nō faciuntᵉ conditionaleᶠ.¶ Dem.Iquis in fundi vocabl̓oᵏ errauerit ⁊ cornelianuꝫ ꝓ ſemproniāo nominaueritʰ: debebitur ſempronianus. Sꝫ ſi in corporeⁱ errauerit: non debebit̉. ¶ Ꝙ ſiꝗsᵏ cumvellet veſtem legare: ſupellectilemaſcripſerit: dum putatⁱ ſupellectilisappellatione veſtē contineri. Pōponius ſcripſit veſtem non deberiᵐ: quemadmodum ſiquis putatªauri appellatione electruꝫº vel auricalcum cōtineri: vel qd̓ eſt ſtultiusveſtis appellatione etiam argertum cōtineri. Rerūꝰ .n. vocabulaimmutabilia ſunt: hominumʳ mutabilia. ¶ Siꝗs heredes īſtituerit⁊ ita legauerit: quiſquis mihi gallicanaruꝫ reruꝫ heres erit. damnaseſto tot dare. ab omnibusⁱ heredibus videri legatum: quoniam adomnes eos res gallicane pertinentTAulus.

Eruiᵗ electione legata ſemelduntaxat optare poſſumusᵛ.¶ Labeo aitᵗ. cum certa res aut ꝑſonaʸ legatur ita. qui meus erit cuꝫmoriax heres dato illi: ⁊ commu:nisᶻ ſit: totum deberi. Trebatiū v̓o īreſpondiſſe partem deberi caſſiusſcripſit: qd̓ ⁊ verius eſt. ¶ Cum fūdus communis legatus ſit: ⁊ nonadiecta portione ſed meum nominauerit: portionem deberi cōſtatª.¶Alianus.Tichum qui meus erit quuꝫmoriar heres meus dato. magisᵉ conditionem legato inieciſſeqͣꝫ demonſtrare voluiſſe patremfami. apparet: eo ꝙ ſi demonſtrandi cauſaᵇ hec oratio poneretur: itaconcepta eſſet ſtichum qui meuseſt: nō ꝗ meus erit. Sed conditioˡtalis accipi debet quatenus meuserit. vt ſi totuꝫ alienauerit legatumextinguaturᵍ: ſi partem: pro ea parte debeatur que teſtatoris mortistempore fuerit.QAulus.Egatum ſeruo delatum: dominus poteſtᵇ repudiare.POmponi.

l. tam his. ſed illud nō eſt legatū vel fideicō. īmo in multis differt vt notaui inſti.de dona. §. i. in verbo fere. Item ecōtra legat̉ capacibꝰ: qd̓ dic vt inſti. de leg. §.legari. Sed lꝫ h̓ parificet teſtari ⁊ari tn̄ facilius legatū ſeu fideicō. ꝙͣ teſtamētum cōfirmatur: ut. jͣ. ti. ii. l.E Ec uerba. Expreſſio conis per eum modum per quē ex neceſſitatei. ac.tacite ineſt nil operat̉. hoc dic̄Bart. vel ſic. Cōditio que tacite ineſt ſi per teſtatoreꝫ exprimatur legatum ꝯditionale nōreddit. Pau. de ca.a ¶ Erit. ſubaudi det ticio. x.cū plures inſtituiſſet. ac.b ¶ Seius. ſub. det ticio. x. etdic ſolus: ſecus ſi duobꝰ inſtitutis lego ticio. x. ſi vnus de inſtitutis puta ſeius ſit heres: utjͣ. qn̄ di. le. ce. l. ſi ticio in fi. ac.¶ Adierit. ſub. detticio. x.d ¶ Subiectum .i. qd̓ fuit relilictum vt dixi.e ¶ Faciūt. v̓ba teſtamēti. ac.f ¶ Conditionale .i. vt ius legati conditionalis ſortiat̉. hoceſt ut ad heredē nō tranſeat pēdente cōditione mortuo legatario: ut. d. l. ſi ticio. §. i. Ideꝫeſt ⁊ ſi ſub eadeꝫ conditione legetur ſub qua heres inſtituiturut. jͣ. qn̄ di. le. ce. l. ſi dies. §. ſiſub cōditione. ⁊ eſt rō in predictis: qꝛ idē eſſet ēt cōditione nōappoſita: ut ar. C. del. nō recte. q. d. heres p̄ſtat hoilli: qꝛ non preſtat niſi heres.endit̉ hereditas ꝙͣlisc. jͣ. de condi. ⁊demēiādo. ⁊. l. in ꝯditionibꝰ. §. i. ⁊ sͣ. de here. inſti.l. talem. in prin.quis. Error nominisM proprij non viciat legatum: ſecus ſi erraretur in corpore vel in nomine appellatiuo. hoc dicit Barto. ⁊ Pau. de caſtro.g ¶ Uocabulo .i. nomine proprio: ⁊ ita ſi erratur in proprio nomine non nocet.Item in corpore rei ſeu ſubſtantia ⁊ hoc nocet. Iteꝫ ⁊ in appellatiuo. ⁊ ille nocet:h ¶ Nominauerit. adiecta aliqua demōſtratione q̄ fungat̉ vice proprij noīs: utvt. jͣ. accurſius.dicendo cōfines. vel ꝙ ſit ibi oliuetū forte: ut. jͣ. ſi cer. pe. l. certū. ac.i ¶ Sed ſi in corpore. ut ſi intendebat teſtator legare pratū quod iuxta ticiuꝫ credebat eſſe. ⁊ dixit lego fundum quē babeo iuxta ticium: cum ibi erat vinea: ⁊ ſicneutrum debetur. Nota ergo ꝙ error proprij nominis non nocet: ſed corporisſic: ut. C. de leg. l. fortidianum. ⁊ de teſta. l. ſi in nomine. ⁊ inſti. eo. §. ſi quis innomine. ⁊. jͣ. de ver. ob. l. ſi in nomīe. ⁊ sͣ. de here. inſti. l. quotiens in prin. ⁊ derei ven. l. pompo. ſi frumentum. §. pe. ⁊ de contrahen. emp. l. in venditionibꝰ.⁊ .jͣ. titu. ii. l. patronus. §. libertis. ⁊. jͣ. de auro ⁊ ar. l. pediculis. §. argento. Iteꝫfacit. jͣ. de rebus du. l. pe. ac.k ¶ Qd̓ ſi ꝗs. nota ꝙ ſi in appellatiuo erret̉: nocet. ac.l ¶ Putat. ſed male putat: ut. jͣ. de ſuppel. le. l. i. ac.m ¶ Non deberi. qꝛ veſtē nō ſcripſit: nec ſupellectileꝫ: qꝛ de ea nō ſenſit: ut. jͣ. dere. du. l. in ambiguo. ⁊. jͣ. de ſupel. le. l. labeo in fi. ſed contra. jͣ. ti. i. l. librorū. §.quid tamen. ſol. ut ibi. ac.¶ Putet. idem ſi ſciat: ut. d. l. ambiguo. ⁊. d. l. labeo in fi. ac.o ¶ Electrum. genus metalli. ac.p ¶ Rerū no. ꝙ rerū vocabula īmutabilia ſunt: hominū mutabilia. ⁊c. ac.¶ Uocabula .i. que habēt hoc ipſo ꝙ ſunt res ſine impoſitione hominis qualia ſunt appellatiua: ut ſi ego legeꝫ equū: cum de mulo ſentiam: licꝫ hoc conſtetꝙ de mulo ſentiam non valet: ut hic ⁊ modo dixi de veſte. jͣ. de ſupel. leg. l. labeo in fi. niſi hoc actum erat ante inter teſtatorem ⁊ legatarium cuꝫ dicam equūde mullo ſentiam. nam ⁊ nutu poſſet legare: ut. jͣ. titu. ii. l. nutu. niſi cōſuetudocommunis loci: ſic vteretur eo nomine: ut. jͣ. de ſupel. le. l. labeo. §. nec mirum.⁊. §. nec verum. ac.r ¶ Hominū .i. impoſita ab hominibus ⁊c. vt. sͣ. in prin. huius. l. ⁊ facit. C. demuta. nominis. l. i. alij dicunt inſpici hic frequētiam: nam cetere res frequenterin appellatiuis nominibus ſtant ⁊ raro imponitur proprium. econtra contingitin homine: quia vix ſtat in appellatiuo ꝗn aſſumat proprium. ⁊ ideo illa nō mutantur: hec ſic. non ergo nocet ſi alio nomine vocem ſtichum in legādo. ⁊ eſt ratio ẜm Io. qꝛ ꝓbabilius dubitatur in tali nomine ꝙͣ in appellatiuo: ſic. jͣ. de triti. ⁊ oleo leg. ſi quis vinū. ſic ergo ſubſtantiua ⁊ appellatiua non mutant̉. Sedle adctiuis: rn̄. idem̄ qd̓ de proprijs: cum ſint accidētalia vt albus nigerrutus: ut. sͣ. de rei ven. l. ſi in rem. ⁊ facit. sͣ. ſi cer. peta. l. certum. ⁊ d̓ aqua quoti. li. i. §. iij. ⁊ facit. jͣ. ti. ij. l. librorū. §. qd̓ tn̄ caſius. ⁊ de ac. ⁊ ob. l. in oībus. ac.

s ¶ Si quis ab oībus. ad qd̓ eſt. jͣ. ti. i. l. ſi pluribus here. in princi. ⁊ hocniſi vni ſint aſſignate: ut. sͣ. de here..l. ex facto.juis qd̓ requirit duo veri quis heredes. Diſtribba: ẜm ꝙ diſtribuit actum primi verbi ita diſtribuit actum ſecūdi verbi.hoc dicit. Barto. ⁊ Bal.clecijcS Aicttione hica ſomel variare non licet invltimis voluntatibus.h. d. alex. de imo. ⁊ parlus de caſtro.t ¶ Serui: qꝛ teſtior legat mihi vnū de ſeruisſuis quē elegerim. ac.u ¶ Poſſumus. Ideſtvltimis volūtatibusnō poſſumus in elnibus variare. ad.¶ Poſſumꝰ. ut ⁊ jͣ.de op. le. l. apud offidiū⁊ ar. sͣ. de tribu. l. qd̓ inheredē. §. eligere. ⁊ hocſi tenuerit electio. ad qd̓plura ſunt neceſſaria .ſ.ꝗa de ſeruis teſtatoris.Itē tota familia exhibita. Itē qd̓ her̄ditas eratadita ut. jͣ. d̓ op. le. l. ii.⁊ .iiii. ⁊. l. optione. ⁊ ꝙerā maior: ut. sͣ. de mino. l. ⁊ ſi ſine. §. pōpo.al̓s incipit ait p̓tor. ⁊ qꝛdixi eligo: non volo eligere: ut. jͣ. de v̓. ob. l. ſiquis ſtipulatus. ⁊ ꝙ ſitſui iuris optās: ut. jͣ. e.l. iul̓. ſed ar. ꝯͣ. jͣ. de ver.ob. l. eū ꝗ certarū. §.fina. ac.mune cccoAAdidporet qromad diſpōnem mee ꝑtis.h. d. pau. de ca. ⁊ alexā.de imola ⁊ Bar.y ¶ Perſona .ſ. ſerui. ac.x ¶ Ait ⁊ male.z ¶ Cōmunis. no. ꝙ commune eſt meum dicere poſſum. ſic. sͣ. de ſerui.vr̄. pre. l. in re cōi. ⁊ facit. jͣ. de pecu. le. l. dn̄s. §. dn̄s. ⁊ de ver. ſigni. l. vnpillus. §. fi. Item facit. sͣ. de condi. inſti. l. ii. §. fi. ⁊. jͣ. d̓ condi. ⁊ demon.l. falſa. §. fi. ac.¶ Cum fundus. In dubio le gando rem videt̉ quis legare partemquam habet in re. h. d. Bar.a ¶ Conſtat. etiā ſi poſt teſtamētum incipiat eē ſuus totus: ut. jͣ. de aur.⁊ ar. lega. l. ſi ita. ſed cur pars alterius non debet̉ cum ſi totus eſſet alienus totus deberetur: ſi teſtator hoc ſciret: ut inſti. eo. §. ſi res aliena. quiadixit ſuū. Rn̄. qꝛ dixit ſuum: vnde ius quod in eo habet videtur legare:vt. jͣ. eo. l. ſi domus. §. fi. ſecus ergo ſi dixiſſet cornelianuꝫ. Item facit. jͣ.de auro ⁊ argen. lega. l. quintus. §. ii. ⁊. jͣ. ti. ii. l. qui concubinam. §. quifundum. ⁊. l. vxori. ⁊ .jͣ. de fun. inſtruc. l. fundus. ſed ar. contra. jͣ. de no.oper. nun. l. ſtipulatio. §. fi. ac.hum. Relatiuū quis vl̓ qui iunctū verbo futuri tēporis facitOconditionem: iunctū v̓o verbo pn̄tis temporis demōſtrationē inducit. Et conditio que venit implēda in re de qua fit diſpoſitio reſoluiturin quatenus. h. d. pau. de ca. ⁊ Io. de imo.b ¶ Qui meus .i. ſi meus erit vt ſtatim probat. ac.c ¶ Magis. cōparatiue nō electiue: nā vtrūqꝫ continet .ſ. conditionem:demonſtrationē: ut. jͣ. de auro ⁊ ar. le. l. ſcribit. §. fi. ⁊ ad hoc. jͣ. de cōdi. ⁊demō. l. nominatim. §. fi. ſed cōtra. sͣ. d̓ here. inſti. l. ii. in pͥn. vbi v̓ba. ſ.hec ex partibus quas aſcripſero: nō faciūt ꝯditionē. ſed certe ⁊ ibi eſt conditio ad diuerſitatem partium ſi fiat aſcriptio: al̓s quia totum teſtamentum periret non eſt conditio. Item argu. contra. sͣ. de here. inſti. l. talem.§. i. ⁊. jͣ. de conditi. ⁊ demon. l. ſi in diem. §. fi. ſed ibi ratio diuerſitatisapparet. accurſius.d ¶ Demonſtrandi cauſa .ſ. ſolūmodo.e ¶ Qui meus eſt. vel ſtichum meū. nō aūt dixiſſet qui meus erit ⁊cͣ. ſicC. de cadu. tol. §. ſinaūt ad deficientis. ibi. ſed ut varietas ⁊c̄.f ¶ Conditio talis. tacita. ac.g ¶ Extinguat̉. hoc dic vt. jͣ. ti. ii. l. xi. §. ſi rē. ⁊ de adimē. le. l. rē legata.⁊ facit. sͣ. de condi. inſti. l. ii. §. fi. ⁊ sͣ. l. proxi. ⁊ sͣ. de le. iii. l. nuper in n.⁊ jͣ. de cōdi. ⁊ de. l. filie. §. ticia. ⁊ .jͣ. e. l. ſi ꝗs legauerit. ⁊. jͣ. ti. ii. l. iul. §.ſerui. ⁊ de adimen. le. l. cum ſeruus. ⁊. l. legatuꝫ. §. pater. ſed ar. ꝯtra. jͣ.de ver. ob. l. ſi decem.hEgatum. poteſt. nō tn̄ dn̄o adimi pōt: ut. jͣ. de adimē. le. l. lega