De legatis primoAXX.

1o 3

habent codicilli nam vnus caſusªeſt. Nec inter eſt ꝗs ſuccedat: duminteſtato ſuccedat. ¶ Ad teſtamētū autēᵇ qd̓ quoquoᵉ tempore feciſſet: pertinentᵇ codicilli: ⁊ vt manifeſtius dicam inteſtatoᵉ pr̄e fa. mortuo nihil deſiderant codicilli: ſꝫ vicē teſtamenti exhibent: teſtamentoautem facto iusᶠ ſequuntur eius.O Aulus.Ed cum ea teſtatorisᵍ voluntas fuerit vt ex vniuerſa hr̄dtate legataʸ errogarentur: dicendūeſt ſcriptis heredibus profuturamdoli exceptionem ſi amplius qͣꝫ hereditaria portio petaturⁱ.T Deꝫ.Ittere quibus hereditas pro¶Amittiturᵏ vel animi affectꝰⁱ exprimitur: codicillorum viꝫ non obtinēt.G Elſus.Lociana celſo ſuo ſaluteꝫ: lucius ticiꝰ his uerbis itaᵐ cauit.ſiquid tabulis: alioue qͦ genere adhoc teſtamentuꝫ pertinēs: reliquero: ita valere volo. quero an cōdicilli qui ante hoc teſtamentum ſcripti ſunt debeant rati eſſeⁿ; Iubentius celſus plociane ſalutem. hecv̓ba. ſiꝗd ad hoc teſtamentum pertinens reliq̄ro: ita ualere uolo: etiā.ea que ante teſtamentū ſcripta ſuntcōprehēdereº.¶ Arcel.S qui vnuꝫ filiuꝫ habebat: cūcodicillos ad eum ſcripſiſſꝫ: d̓

ceſſit inteſtatus: herede eoº relictoquem poſtea ꝓcreauit: agnationeſui her̄dis nemo dixerit codicilloseuanuiſſeq. Igitur ſi nihil tunc depoſthumis ſꝑauit: ⁊ codicilli noneuaneſcūt: ⁊ que relicta ſūt ꝓ ꝑte dimidiaʳ filius ad quē codicillus factus eſt ſoluere cōpellit̉: non etiampoſthumus. ¶ Sꝫ ⁊ſi codicillosreliquiſſet duobus ſuꝑſtitibꝰ filiis d̓cedēs: cū putaret alteꝝ ex his priusdeceſſiſſe: ſimili mō diciᵉ poteſt oīaperinde debere filiū ad quē ſcriptiſunt codicilli: atqꝫ ſi ſolus heres extitiſſet patri. īmoʳ dūtaxat ꝑtem dꝫ.eorū tn̄ qͥ pro ꝑte preſtari nō pn̄tª.nihil eoꝝᵗ p̄ſtādū: qm̄ illaʸ n̄ fueritfilio ablaturꝰ: niſi ſolū putaret ſucceſſorē ſibi futurū.P Anlus.Ipalam hr̄s nūcupatꝰ ſit: legata aūt ī tab collata fuerint:iulianus ait tab. teſtamēti nōͣ intelligi ꝗbus heres ſcriptus non eſtª: ⁊magis codicilli qͣꝫ teſtamētūʰ exiſtimandi ſūt: ⁊ hoc puto rectius dici¶ Incipit liber. xxx. digeſtorum ⁊ſextus huius.¶ De legatis ⁊ fideicō. primo.UXpianus.Er oīa exequataᵉ ſunt lezata fideicōmiſſis.I Dem.☞ Ciendū eſt eos demum fideicōmiſſum poſſe relinquere qui teſtandiᵇ ius habent.

Ia ¶ Nam vnus caſus .i. ſine diſtinctione ꝑſonarū: nati vel naſcituri: vt⁊ sͣ. eo. l. ſi ꝗs c. iumn pͥn. ⁊. §. i. ſꝫ ſi teſtm̄ ē factū: tūc ſunt plures caſus.nam ſi valet teſtm̄: ⁊ valet codicillus ſi non nec iſti valent. ac.b ¶ Autem. pro ſed.c ¶ Quoquo. ergo ſiue ante ſiue poſt qd̓ dic vt no. sͣ. eo. l. an̄. ac.d ¶ Pertinent.t. viresex eo capiūt ut in fi. huius legis ⁊ sͣ. e. l. ſi quiscū. §. fi. ⁊ sͣ. l. ꝓxi. ac.e ¶ Inteſtato .i. nullooīno facto teſtō alioꝗnſecus. ut in fi. huius. legis patet: ⁊ diximus. sͣ.eo. l. ſiꝗs cū. §. fi. al̓r v̓oponit̉ īſti. de heredi. abinteſta. in pͥn. azo­.i ¶ Ius ſequūtur .i. vires ex eo capiunt: ⁊ tuncd̓ſiderat̉ vt teneat teſtamentū: qꝛ eo infirmato ⁊ illi īfringunt̉: ut. jͣ.l. proxi. ⁊ facit. jͣ. tit. i. l.filius in pͥn. ⁊. §. ii. ⁊ .jͣ.ti. iii. l. i. §. fi. ⁊. l. ix.Ed cū ea teſtatoris. qui teſtm̄ ſolēne fecit: ⁊ codicillos in ꝗbus legata reliquit ⁊ natus ē poſtea poſthumꝰqui rumpit teſtamētū ꝓparte. qꝛ alter ſcriptusfrat̓ erat poſthumi. ar.sͣ. de inof. teſta. l. materazo. ſꝫ videtur in totumrumpi: vt. sͣ. de iniuſtoteſta. l. penul. ſed ibi extranei erant inſtituti. vlpone hic poſthumuꝫ exexheredatum: ⁊ fratremeius cum extraneo inſtitutum ⁊ relicta ab eis legata ⁊ omnia ſunt plana: ut ⁊ sͣ. de inof. teſt.l. circa.h ¶ Legata. in codicillis relicta. accur.i ¶ Petatur. per legatarios. ſecus ī libertatevt. sͣ. e. l. qui graui. ⁊ facit. jͣ. ti. ii. l. mortuo. §. fi. ⁊. l. ni ticio. §. iul. ⁊. l. cum pater. §. cū exiſtimaret. accurſius.Ittere. Hereditas promitti non poteſt: ⁊ ille qui promittit hereditatem ſeruit de vento. h. d. bal.k ¶ Promittitur. dicendo ego faciam te heredeꝫ. vel dic directo ⁊ videt̉eum inſtituere dicendo ego facio te heredem meum.l ¶ Affectus. dicendo diligo te vt filium. vel dic ꝙ inſtituit aſſerens euꝫdiligere vt filium: ⁊ ad primū intellectuꝫ vtriuſqꝫ verbi facit. jͣ. de le. iii.l. fideicō. §. i. ⁊ inſti. de teſta. mi. §. ceterum. ⁊ ad ſcd̓m facit. C. de teſta. l.nō codicillum. ⁊ de fideicō. l. ⁊ in epiſtola. ac.NLociana. Si actus importatus per verbū futuri tꝑis cadit in eoqd̓ eſt de preterito: diſpoſitio refert̉ ad illud. h. d. Bar.m ¶ Ita .ſ. ſicut relictum inueniret̉. al̓s deeſt ita.n ¶ Rati eſſe. dubitatio eſſe poterat ex eo ꝙ papi. dicebat: quod eſt inſti.eo. §. ſed cū an̄. ⁊ no. sͣ. eo. l. ante. ac.o ¶ Cōprehēdere. nota ꝙ verbū futuri tēporis etiā preterita cōprehēdatſed qꝛ lꝫ ante teſtm̄ facti erāt codicilli: tn̄ poſtea verū eſt eū reliꝗſſe codicillos ẜm azo. ⁊ facit. jͣ. de ver. ſig. l. verbum erit. ac.Squi. Relicta ab eo quē ꝗs ſoluꝫ ſibi ſucceſſurū putat ſi in parteſuccedit pro ꝑte debent̉: ſi in dimidia nihil. h. d. bar.y ¶ Herede eo .ſ. relicto ſi nō eſt in textu ⁊ eo relicto herede quē ⁊cͣ. ac.q ¶i Euanuiſſe. vt ⁊ sͣ. e. l. ꝗ graui. ⁊. l. ab īteſtato. ⁊. l. ſiꝗs cū. §. i. ⁊ hocqn̄ non eſt factū teſtm̄. al̓s ſecus: ut. C. eo. l. i. ac.r ¶ Dimidia. sͣ. e. l. ꝗdam in fi. cōtra. ſo. h̓ corrigit̉: ut. jͣ. ſtatiꝫ dicet. ac.s ¶ Dici pōt. ſed male. nam ſtatim corrigitur ẜm azo.t ¶ Immo. corrigit qd̓ dixerat: ⁊ ſic corrigit qd̓ ē. sͣ. eo. l. ꝗdā. in fi.u ¶ Nō poſſunt. vt ſunt ſeruitutes p̄diales: ut. jͣ. de ver. ob. l. ſtipulationes non di. ⁊ libertates: ut. jͣ. de li. cā. l. duobus. ac.t ¶ Nihil eoꝝ. immo in totū: ut. sͣ. e. l. ꝗ graui. ⁊. l. ſe. ſed ſpāle in libertate: ut ibi dixi. vel hic de rigore: ibi de eꝗtate. Iteꝫ contra. jͣ. de leg. ii. l.cum filius in princ. ſol. ibi per querelam fuit teſtm̄ ruptum pro parte. hicper agnationeꝫ poſthumi. Hec ſo. colligit̉ ꝑ dictā. l. qui graui: īmo hicnon fuit teſtamentum: ſed nec codicilli rupti ut in prin. huius. l. Dic er-

go cum. R. qui dixit non preſtandum ſcilicet ratione mera. de equitate ſiquidēſunc tota: ut libertas: nunc partis eſtimatio preſtatur: ut in ſeruitute legata: vtdicta. l. cum filius. in principio. vel refert voluit a filio in totuꝫ preſtari etiam ſinon inſolidum erit heres: vt in vtroqꝫ contrario: an vero ſi in totum ſit heres:ut hic ſubijcit. accurſius.y ¶ Illa. al̓s ille .ſ. pr̄. ⁊ al̓s illi .ſ. filio qd̓ eſt poſtea. ⁊ dic ablaturus .ſ. pr̄. q. d. nō p̄ſumitꝙ pater filio abſtuliſſet ꝑ legata. Itē ꝯͣ. jͣ. ti. iii. l. poſt emancipationem. ii. rn̄. vbi īſoliduꝫalter preſtat: ſed illud de eꝗtate vel ut ibi: ⁊. jͣ. de le. ii. l. cumpater. §. cū exiſtimaret. ac.I palam. Noīatio heredis ſine ſcriptura nō facit vt ſcriptura cōtinens legata ſine inſtitutione ſit teſtm̄ ſedvt codicilli hn̄tur. Bar.z ¶ Si palā .i. corā teſtibꝰ nomen tamē heredis in tenlō ſcriptum nō eſt: ⁊ ideo nō tenet vtteſtm̄ in ſcriptis: quia non ſicvalere potuit ut. C. de teſta. l.iubemus. ⁊ auten. ⁊ eo. Itemnec ut nuncupatum: quia noluit cum dicit tabulas: ut. ar.sͣ. eo. l. i. ſed valuit vt codicillus. ac.a ¶ Non eſt: ut ⁊ sͣ. de here. inſti. l. quotiens. ii. rn̄. ⁊ inſti. de.§. ante heredis.b ¶ Teſtamentū. al̓s teſtamētum. al̓s teſtamenti .ſ. tabule.ſed quomodo valent vt cōdicili: vt. sͣ. eo. l. i. que eſt cōtra.ſo. h̓ rogauit legitimos de hislegatis. vel dic ꝙ ſi ſimpliciterrelīquit creditur facere codicillos potius ꝙͣ teſtamentum qꝛin eo non eſt inſtitutio vel exheredatio: ut. C. de teſta. l. nō codicilluꝫ. ⁊ ne pereat qd̓ agiturvt. jͣ. de rebus du. l. quotiens.⁊ eſt ad hoc. C. d̓ fideicōmiſ. l.eam quā. vbi heredes nō poſſunt adire: ⁊ ſic tenentur legitimi vt ibi dicit̉. Nec ob. sͣ. l. i.qꝛ ibi ſcriptum erat nomē heredis: ⁊ ſi qua alia ſolēnia deerant. Item ꝯtra. C. de teſtamētis. l. errore. ſol. vtibi. Item. C. e. l. fi. §. illud. contra. ſed magis eſt ſimile. ac.gatis primo. Dixit. sͣ. de teſtamētis: nunc de acceſſorijs teſtamēti .i.legatis. Sed quare in tres libros diuiſit iſtū tractatū? Rn̄. vt no. jͣ. de leg. iii. inRubrica. ac. Pōtēt aliter fieri cōtinuatio hoc modo. Supra dictū eſt de teſtamentis ⁊ aliꝗbus pendētibus ab eis ⁊ ſucceſſiue de codicillis: verū qꝛ etiā in teſtamentis ⁊ codicillis conſueuerūt legata ⁊ fideicōmiſſa relinqui:ideo ponitur hic iſte titulus. Alex. de imo.Er omnia. Uirtus legatorum eſt attributa fideicōmiſſis. hocdicit Bal. vel ſic. Uirtus fideicōmiſſorum attribuitur legatis. h.d. Pau. de ca. ⁊ Io. de imo.differūt. nam fideicōmiſſa non poſſunt peti effic ¶ Exequata. immo in mcaciter hoc iure: vt inſti. de fideicōmiſ. here. in principio. ſed legata ſic. Item legata in teſtamento tm̄ relinquūtur: ut inſti. de fideicom. here. §. preterea. Itempoſt mortem heredis non legari: ſed fidei cōmitti poteſt: ut inſtit. de lega. §. poſtmortem. Item a legatario non legatur: ſed fidei cōmittitur: ut īſti. d̓ ſingu. re.per fideicom. re. in prin. que ſunt contra. Sol. hoc eſt de media iuria prudentiahodie per iuſtinianū approbata: vt. C. cōia dele. l. i. ⁊. ii. At illa ẜm antiquiustpͥs. Uel hec erat Ulp. opinio. ſed alij oēs erant in contrariū vt legibus illis. ſedIuſtinianus approbat ſnīam Ulpi. vt. C. cōia dele. l. i. ⁊. ii. ⁊ inſti. de leg. §. ſꝫnon vſqꝫ. Uel dic ꝙ aliquid eſt hic detractum a verbis vlpi. a compilatoribusnoui iuris. ⁊ illud detraciū inducit nouitatem. Frateruizant ergo hodie vt cōeshabeant actiones ⁊ effectuꝫ ⁊ nomen: ut. C. cōia dele. l. i. ⁊. ii. ſed in caſu quo advſum. lꝫ non de iure remaneat differentia nominis: ut fideicō hereditas ⁊ libertas dicatur nō legataria. Item hec cōio nō eſt ad vniuerſalia fideicōmiſſa cū ibiheres cogatur adire: hic nō: ut. sͣ. ſi quis omiſ. cā teſta. l. ſi quis omiſſa. ⁊ inſtit.ad. l. fal. §. ex diuerſo. ⁊ jͣ. ad trebel. l. mulier. §. fi. ac.Ciendum. Is demum poteſt legare ⁊ fideicōmittere qui habet teſtamētifactionem. h. d. Bal.d ¶ Qui teſtandi: ut ⁊ sͣ ti. i. l. diui. §. pe. ⁊. jͣ. ti. ii. l. i. in prin. ⁊. C. de fideicō. l.ex teſtō. qui aūt ſunt iſti?; dic omnes qui nobibentur. Sunt autē xiij. perſone ꝓhibite: ut no. sͣ. de teſta.ono de dona. cautis que relinquitur a filiotarie ſtxjonatio. ca