Liber
verba: veꝝ ad īteſtatos quoqꝫ pertinēt. Et ī eo vētre idē acciptasqui legitimūᵇ vel ꝯſanguineūᵉ pariturus eſtʰ: qm̄ mortis tꝑe ꝗ ī vteroeſt: quātū ad morā faciēdā inferioribusᵉ: ⁊ ſibi locū faciendū ſi fueriteditus: pro iam nato habet̉. Idēqꝫ ⁊ per bonoꝝᶠ poſſeſſionē edictalēᵍ. ¶ Deniqꝫ pretor vētrē mittitin poſſeſſionē. ¶ Siue igit̉ putēʰ pgnātē: ſiue ſit re vera pregnasˡ: qeuꝫ paritura eſtª: qui ſuus heres futurus eſt: adire hereditate non poſſumˡ: qm̄ ⁊ in eo eſt vt rumpatur teſtamentum: niſi proponas ventrēinſtitutūᵐ uel exheredatū. ¶ Ꝙ dicitur ſi putet̉ eē pregnās ſic accipit̉dū eſt: ſi dicat ſe p̓gnantē. ¶ Quidergo ſi ipſa non dicat: ſꝫ neget. alijdicant pregnantē eam eſſe; adhucadiri hereditas non pōt finge obſtetricesⁿ dice̓. ¶ Quid ſi ipſe putetᵇ ſolus: ſi iuſtaʰ rōne ductus nonpōt adire: ſi ẜꝫ multoꝝ opinioneꝫ:poteſtq ¶ Quid ergo ſi pregnansfuit cū putaretʳ heres nō eē ꝑgnātē⁊ adijt: mox abortū factū eſt; ꝓculdubio nihil egit̉. totiēſ igitur ei ſua
pͥſumptio proficitᵗ quotiens cōcurrit cū veritate. ¶ Sed ⁊ ſi ipſa mulier heres inſtituta ſitˢ: que ſe p̓gnātē fingitᵉ: adeūdo acꝗret hereditatē. ¶ Per ꝯtrariū aūt nō acꝗret ſiſe putet p̓gnātē cū noͣ ſit. ¶ Suuꝫʸheredē certū eſt ex aſſe heredeꝫ eſſe⁊ ſi putatᶻ eē p̓gnanteꝫ muliereꝫ: q̄nō eſt pͥgnans. ¶ Ꝙ ſi vnū in vtero habeat an̄ ex ꝑte dimidia ſit heresª. ſiue īſtitutū poſthumum ꝓponasᵇ: ſiue inteſtatū patreꝫ d̓ceſſiſſe:qd̓ ⁊ ſextum pōponiū opinatū: tertulianus lib. iiij. qōnū refert. Putat .n. ſicuti cū vacuo vtero ſuus exaſſe hēs eſt: ita ⁊ cū vnū gerit nec ꝑnāꝫ humane ꝯditionis aliū partuꝫformare pōt. Quod ꝗdeꝫ poſt certū tp̄sᶜ ꝯceptionis euenit. ex ꝑte dimidiaº ⁊ ignorātē fore heredeꝫ nōex qͣrta vt iul̓. putat. ¶ Scientia ātuel opinio: ſi filiuſfamilias ul̓ ẜuusinſtituti ſūtᵉ utꝝ ip̄oꝝ: an dn̄i ul̓ patris accipienda ſit: finge pr̄eꝫ putaſſe p̄gnāteꝫ: filiū certū eſſe fingeᶠ: ⁊ſic adire. an acꝗ̄rat hē̓ditateꝫ; putoacꝗrere: ſꝫ ꝯtraᵍ non acꝗrer̄. ¶ Sicertus ſū nō eſſe falſuꝫ teſtm̄ uel ir
dimidiā ꝗcunqꝫ ſit: vt. sͣ. ſi pars her. pe. l. illud. ⁊. l. proxi. Itē ſi exheredatus ſtatim admittitur inſtitutus ꝑ eandē. l. illud. ⁊ tunc nō hꝫ locum qd̓ hic dicit̉.a ¶ Idem accipias: vt ſequentes differant.c ¶ Conſanguineū .i. cognatū .ſ. defuncto lꝫ tertio vel qͣrto gradu. nā ſequētes.b ¶ Legitimum .i. agnatum.differunt qm̄ ⁊cͣ. ut ⁊ sͣ. de ſta.ho. l. qui ī vtero. ⁊. l. fi. ⁊ sͣ. ſipars her. pe. l. antiqui. ⁊ .jͣ. devētre in poſ. mit. l. vbicūqꝫ. etvn̄ cognati. l. i. §. ſi ꝗs ꝓxi. ⁊ d̓ſuis ⁊ le. l. in teſtamēto. §. vtiqꝫ. Item dicūt ꝗdā legitimū ⁊cōſanguineū ad diuerſas ꝑſonas referri. qͣſi nō poſſit aliꝗseſſe legitimus ⁊ ꝯſanguineus.ſꝫ certe īmo pōt cū oīs agnatꝰeſt cognatus ſꝫ nō ꝯuertit̉. Itēdn̄t ꝗdā legitimū ſequētibꝰ. ſꝫdeſuncto ſuū ꝑꝑ hoc qd̓ poſteadicit de ventre in poſ. mit. ⁊ ponūt ꝙ deceſſit ticiꝰ relicta vxore p̓gnante ⁊ fratre ad quē partus erat futurus legitimus velrelicto filio vel nepote emancipato ad quē ꝑtus erat futurusꝯſanguineus. nā differūt donec ꝑtus ſperat̉ ſed certe h̓ caſus erat. sͣ. ī pͥn. §. nec obſtat.qd̓ dicit poſtea. sͣ. de vē. ī poſ.mit. qꝛ ibi mutatur caſus.d ¶ Pariturus eſt .i. ſi ꝗd pariturus eſt.e ¶ Inferioribꝰ. paribus ergo.i. ſecū īſtitutis nō obſtat vt dicta. l. illd̓ itē alijs ſuis: vt. jͣ. e..ſ. ſuū. Itē ī remotioribꝰ vt poſthumꝰ faciet ꝑtem: alijs eodeꝫgradu conſtitutis non faciat intotū differre: vt. jͣ. de ſu. ⁊ le. l.in teſtamīto. §. vbicūqꝫ. Sꝫ inquo differta ſuo; rn̄. qꝛ ſuus intotum eſt heres ſi nullus eſt invtero. hic ꝓ quarta tm̄: ut. l. antiqui. ⁊ .jͣ. §. ſuū. ⁊. jͣ. de ſu. ⁊ le. l. in teſtamēto. §.eſt autem. Item ſi vnus eſt in vtero ſuus pro dimidia ẜm pompo. hic ꝓ quartaẜm omnes: ut. §. quid ſi vnum. ac.¶ ¶ Per bonoꝝ. q. d. ſicut ꝓximus a poſthumo non pōt iure ciuili adire ita necbo. poſſeſſionē accipere iure pretorio niſi qn̄ ē eodem gradu quo poſthumuꝰ: vtno. jͣ. §. ꝙ ſi vnum. niſi emancipato do contra ta. ac.3 ¶ Edictalem. ſi habeas edictaleꝫ incipit verſus deniqꝫ ⁊cͣ. ſi habeas talē īcipitverſus talem ⁊cͣ. ⁊ ſemꝑ dic ꝙ redit ad poſthumū ſuum. nā al̓s nō fieret miſſioex dicto de vē. in poſ. mit. ut. jͣ. de ven. in poſ. mit. l. i. §. i. Item dic ꝙ bonoruꝫpoſſeſſio alia ē edictalis que defert̉ edicto pͥtoris mortui de qua dr̄. jͣ. de bo. poſl. iij. §. proinde. ⁊ hec repudiari pōt cum cōpetat. alia decretalis ⁊ illa nō nec an̄decretā nec poſt. ⁊ eſt ratio: ut. jͣ. de ſuc. e. l. i. §. decretalis. Item ꝙ dicit per bo.poſſeſſionem edi .i. ꝑꝑ. nā ꝑꝑ edictaleꝫ petit̉ decretalis. vel dic decretaleꝫ que nōtribuit ius ſed ꝑ decretū datur ipſa poſſeſſio. ut car. ⁊ ventris: ⁊ illa h̓ datur. Itēdecretalis dicitur que tribuit ius vt vnde liberi. hec ꝗdem non datur. ⁊ ſic largeetiā ꝓ decretali ponit̉ hic decretalis. Sed ꝗd ſi ticius eſt mihi in gradu quarto ⁊venter ſeie ſimiliter in quarto gradu an differt? non videtur vt hic.h ¶ Putem. licꝫ non ſit.i ¶ Re vera pregnans. quicꝗd ego putem.k ¶ Paritura eſt ſemper dic ſi quem paritura eſſet.m ¶ Uentrē inſtitutū. tūc .n. nō rūpit̉ teſtm̄ īſti. de exher. lib. §. poſthumi: in p̓n.l ¶ Non poſſum. qui ſum in gradu remotiori.Sed an interim alius adire poſſit? ꝗdā dicunt ꝙ nō. ſed tu dic vt. sͣ. §. nō ſoluꝫ.h̓ ergo. §. loꝗtur cum inteſtatus deceſſit vel teſtatus ſꝫ poſthumo p̄terito.n ¶ Obſtetrices dicere. eā eſſe pregnantē que ꝓbabilius debent ſcire ꝙͣ alie ꝑſone vtpote familiares. ſic. jͣ. de car. edic. l. iij. §. due. ⁊. C. de repu. l. conſenſu. §.ſuper plagis. ⁊ sͣ. de ventre inſpi. l. i.o ¶ Quid ſi ipſe putet .ſ. non eſſe pregnantem neſt eſt.¶ Si iuſta. al̓s non iuſta ⁊ plana eſt. al̓s ſine nō ⁊ tunc ſubaudi ꝓpria tn̄: noncōi vt differat a ſequenti. al̓s dic ſi pro ꝙͣuisq ¶ Pōt .ſ. adire ⁊ ad hoc. jͣ. de fun. in. l. cuꝫ delanionis. §. aſinā in fi. §. ⁊ sͣ. deof. pre. l. barbarius. ⁊. C. de teſt. l. i. ⁊ inſti. de teſta. §. ſed cum aliquis.r ¶ Cum putaret. cōi opinione vel non cum v̓e erat pregnans.s ¶ Nihil egit. adeundo nec obſtat inſti. de exher. li. §. poſthumi. vbi non nocetaditioni partus abortus: ut. jͣ. de verb. ſig. l. qui mortui. vbi pro non natis habentur. quia verum eſt quo ad hoc vt modo poſſint adire ſi velint poſt abortuꝫ:non ante. nec ante obſtabat ſibi niſi cōmunis opinio: que erat eā eſſe pregnanteꝫ⁊ in veritate erat.t ¶ Proficit. ſed nec tunc ſemꝑ ſed ita ſi cōmunis opinio ſit: ut. sͣ. §. ꝙ ſi ipſe. etnota ꝙ quantumcunqꝫ ſe inuoluat hec eſt ſumma quia tria concurrere debent
vt poſſit adire .ſ. propria opinis. ⁊ veritas quorū ſi quoddefuerit non tenet aditio vt hic. sͣ. ⁊ .jͣ. dicitur.u ¶ Heres inſtituta ſit. pͥterito poſthumo: ut. sͣ. e. §. non ſolum. qui ſpix ¶ Fingit. cū contra putet cōi opinione. aꝫ. alioꝗn aliud eſſet. h.rabatur naſciturus nullus tamen erat. azo.¶ Cū non ſit cū pro qͣꝫuis vel cauſatiue. h.¶ Suum. Lex ſemper certa eſt de eo qd̓ ē.ideo incertitudo homīsnon viciat aditionē queper legem inducit̉. h. cBart. ⁊ Bald. Uel ſic.Exiſtentia ſui heredis averitate non ab opinine regulatur. bal.y ¶ Suū. predicta omnia ſunt in extraneo herede vel inſtituto vel legitimo. hoc caſu in ſuoīmo idem ī extraneo vtvt. sͣ. de pe. her̄. l. illud.ſꝫ certe verū eſt vbi vēter eſt īſtitutus vel exheredatus vt ibi dicit. ſedſecus vbi pͥteritus vt. sͣ.dixi. ⁊ dic ſuum naz ¶ Si putat. ſi ꝓ ꝙͣuis.a ¶ Sit hr̄s. ſuꝰ natꝰ.b ¶ Proponas. vnacum nato.c ¶ Poſt certum tempus. ideſt. xl. dies. Io. īhoc ex eo percipit qꝛ quādoqꝫ in xl. die poſt ꝑtupͥmū denuo peperit: vtsͣ. ſi ꝑs her. pet. l. antiqui. ergo tāto ſerius cōcipitur cuꝫ certo tempore tātuꝫ portetur in viero: ut in aucͣ. de reſtit. ⁊teſt dici ꝙ pompo. tunc demum voluit hunc eſſe heredem pro dimidia:⁊ ea que pa. §. vnuꝫ ⁊ pocum iam certum ſit in reꝝ natura ꝙ alium concipere nō poteſt: qꝛ clauſed ¶ Ex dimidia. ſic. sͣ. de pe. here. l. illud. ſed contra in eodem ti. l. antiſunt cellule que ſunt ſeptē: ut. jͣ. de ſol. l. ſi pater.qui in fi. ⁊ de iudi. ſed ⁊ ſi reſti. §. fi. vbi approbatur ſententia iul̓. Solu.hec eſt ſentētia pompo. que ibi reprobatur. vel dic vt dicta. l. antiqui nota. ſed cum iulianus fateatur hunc inſolidum cum nullus eſt in ventre:quare non habet partem pro dimidia cum in ventre ē vnus? rn̄. quia facilius eſt ſcire an ſit pregnans: ꝙͣ ex quo eſt quot ſint. Ultimo diſtingueqꝛ vel deceſſit inteſtatus qui ventrem reliquit: aut teſtatus. primo caſu:ſi habet ſuum natū ille habet ſtatim totuꝫ ſi nullus eſt in vtero al̓s virilem ẜm pompo. ſed ẜm Iulianum quartam qd̓ preualet vt hic. ſi auteꝫnatus erat emancipatus: habet ſtatim quartam: ut. l. antiqui. que videtur indiſtincte loqui etiam in emancipato. ſed quidam dicunt eum nōadmitti in aliquo iure ciuili: ſed per bono. poſſeſſionem vnde liberi. ⁊ dicam in quarta. ſi autem eſt remotior interim tacet dum poſthumus ſperatur: ut. sͣ. §. ꝙ dicitur. ⁊. jͣ. vnde cog. l. i. §. antepenulti. vbi autem teſtatus deceſſit. aut inſtituit ſuum: aut nō ſuum. ſi ſuum natū adit ēt preterito poſthumo: ⁊ etiam ſi eſt grauida ut hic. nam admittit̉ ab inteſtatovt interim adeat. multo magis inſtitutus. ſi autē poſthumus ē inſtitutꝰcum nato: uel exheredatus non ē dubium: ut no. sͣ. §. non ſolum. emancipatus autē vel alius non ſuus pōt adire ſi venter ē inſtitutus cum eo:vel exheredatus. ſecus ſi preteritus: ut no. sͣ. §. non ſolum. Qd̓ dixi emacipatum inſtitutum non poſſe adire poſthumo preterito. verum eſtciuili. ſed habet cōtra ta. quaſi aperta ſibi via per poſthumum preteetiam antequā naſcatur: ut. jͣ. de contra tab. l. illud. §. fi. ⁊. l. ſe. ⁊ de caredic. l. ſcriptus. ⁊ ad ſill̓. l. ſi quis. §. eleganter. ⁊. jͣ. e. l. ventre. Item hidixi ventrem obſtare inferioribus: non paribus.e ¶ Inſtituti ſunt. preterito poſthumo: ut. sͣ. e. §. non ſolum.ntia Adeuntis ſcīa inſpicit̉ filij vel ſerui nō pr̄is vel dn̄i iubētis. h. d. Bar. ⁊ Bal. Uel ſic. Perſone in qͣ actꝰ pͥncipiat̉: ſcīa vel irātia ꝯſiderat̉. Uel ſic. In aditiōe hr̄ditatis inſpicit̉ ſcīa ⁊ ignoratiaꝓineſt adeunti nō ꝓut ineſt iubēti. Bal. f ¶ Certū eſſe finge. hic finge p̄cedentia determinat. ⁊ dic certū .ſ. nō eſſe pgnantē cōi opi. nec e.g ¶ Sed contra. ſi filiꝰ putet pregnantē pater non. in contractibus aliter diſtinguit̉: ut no. sͣ. de contrahē. emp. l. inhibemus. ⁊ de edil. edie. l.cui man. ⁊ facit. jͣ. ꝓ emp. l. ii. §. ſi ſeruus. Itē ar. ꝯͣ. sͣ. de iur. om. iudi. l.ſi ꝗs idem. §. pe. ⁊ de eo per quē. l. i. §. i.¶ Si certus. Qui ē certus per ſenſum proprium nō reducitur duꝓpter litem. h. d. bar. ⁊ Io. de imo.