Liber

eūqꝫ emptor liberū heredēqꝫ inſtituerit: nūquid iſteª in ſubſtitutionehabeat ſtatim vniuerſūᵇ. ut ſiquidēpupillus ad pubertatē peruenerit:neceſſarius ex teſtō emptori heresextiterit. ſi v̓o ītra pubertatē d̓ceſſerit: ex ſubſtitutione ꝗdē liber ⁊ hēsſit: ⁊ neceſſarius patri pupilliᵉ em̄ptori autem voluntarius heres extiteritᵇ.¶ De cōditionibus inſtitutionūᵉ.UApianus.I Ab impoſſibiliᶠ conditione: uel alio modoᵍ factaꝫinſtitutionem placet nonvitiariꝰ.¶ Dem.Q Iteſtamēto cōprehenſuꝫ ſit:ille ſeruus ſi meus erit: aut quimeus erit cum maior heres eſto. qͣtenus accipiat̉ meus: querit̉ᵏ? Et ſiꝗdeꝫ alienauerit in eo vſufructū nihilominꝰ ipſiꝰⁱ ē. ¶ Si v̓o ꝑteꝫ ineo alienauit an deficiat ꝯditio īſtitutiōis q̄rit̉? Et veriꝰ eſt nō defeciſſeconditionēᵐ niſi euidentiſſimis ꝓbatiōibꝰ teſtatorē voluiſſe apparuerit ꝓ hac conditiōe hec verba inſeruiſſeⁿ ſi totus ſeruus in dominioeius remāſerit: tūc enim parte alie

nata ꝯditio defecit. ¶ Sed ſi duoſerui ita ſint heredes inſtituti pͥmꝰ⁊ ſecundus ſi mei erūt cū moriar liberi ⁊ heredes ſunto: ⁊ alter ex hisſit alienatꝰ: celſus recte putat ſic accipiendū: atqꝫ ſi ſingulos ſeparatiꝫſub eadē ꝯditōeᵈ heredes īſtituiſſꝫ.I itaᵖ heres inſtitu. PAu.D tꝰ ſim. ſi decem dedero ⁊ accipere nolit cui dare iuſſus ſuꝫ: ꝓ impleta ꝯditio habet̉. T Xp̄ia.I qui ita ſint inſtituti: ſi ſocijꝘ vniuerſorū bonoꝝ meoruꝫ ꝑmanſerintq: vſqꝫ ad annos. xvi. heredes ſunto. inutilem eſſe inſtitutionem ẜm verborum ſignificationēˡmarcellus ait. Iulianꝰ aūt quoniaꝫ⁊ ante aditā hereditatē iniri ſocietas pōt quaſi rei futureᶠ valere inſtitutionē: quod veꝝ eſt. ¶ Idē iulianus ſcribit eū ꝗ ita heres inſtitutus eſt: ſi ſeruū hereditariū nō alienauerit: cauenteꝫᵗ coherediª īplereꝯditionē. Ceteꝝ ſi ſolus heres ſcriptusˣ ſit ſub īpoſſibiliʸ ꝯditōe: hr̄dēinſtitutū videri: que ſnīa vera eſt.I hē̓di plures ꝯditio P Au.nes cōiunctimꝰ date ſint oībꝰparendū ē: qꝛ vnius loco habent̉. ſi

ſubitōni. ul̓ ſic. Res qͥ ſubiacet directe ſubſtōni pōt interi alienari. h. d. bal.a ¶ Iſte. ſeruus. b ¶ Uniuerſum. rn̄di ſic ut ſi ⁊c. ut. sͣ. ti. i. l. pater filio.c ¶ Patri pupilli. ꝗ pr̄i ſuo ertitit hr̄s. ⁊ ſic eo medio ẜuusª neceſſarius ꝗa hr̄sheredis ⁊cͣ. ut sͣ. e. l. paterfa. in fi. ⁊. jͣ. de acꝗ. hr̄. l. ſiꝗs filium. §. fi. in fi. ac.q ¶ Extiterit. nūꝗd tūc abſtinere poterit? ℟. Io. ita ⁊ nihilominꝰ erit hr̄s ſicut īſuis abſtinentibus eſt. ⁊ fac̄ inſti. d̓ here. inſti. §. ſeruus. ⁊ sͣ.l. ſꝫ ⁊ ſi plures. §. quos. ⁊ sͣ. ti.i. l. ẜuus alienus. §. ꝗ fideicommiſſariam.e ¶ De conditionibustionū Quia in inſtōne heredūapponitur ꝯditio: ⁊ iō de hocdicit. ⁊ dic ꝙ alia impoſſibilis:vt. jͣ. l. i. alia poſſibilis: ⁊ tuncaut caſualis: aut ptātiua: autmixta: ut. C. de ca. tol. §. ſināt.⁊ differi ab alio. jͣ. de condi. ⁊ d̓mō. ꝗa hec circa inſtitutiones:⁊ illa circa ſingularia relicta.Ub impoſſibili.Conditio īpoſſibilis vl̓Alia q̄ habet̉ pro nō adiecta: inſtitutionem nō vitiatꝰremanet inſtitutio tanꝙͣ pura.h. d. bal. ⁊ pau. de ca.¶ Sub īpoſſibili. de ſcō: quianatura reſiſtit: ut. jͣ. e. l. ſiquisita inſtitutus. ac.g ¶ Alio mō. i. de iure īpoſſibilis. ut. jͣ. e. l. conditōes. vl̓ dicalio .i. ꝯͣrio impoſſibili vt totadie dicimus niſi aliud conuenit⁊ ibi. ꝗcunqꝫ aliud euangelizauerit .i. contrarium. ac.h ¶ Non vitiari ut ⁊ inſti. d̓ here. inſti. §. impoſſibilis. ⁊ .jͣ. eo.l. condi. ⁊. l. ꝯditiōes. ſed cōtrainſti. de le. §. fi. Sol. hic appoſita fuit honorato: ut tibi relinquo ſi celum tetigeris digito:ibi onerato vt det heres ſi celuꝫdigito tetigerit ẜm azo. ⁊ eſt rō.quia non dꝫ auferri beneficium honarato cui prouidere voluit ꝑ ſequentem voluntatem. ſicut ⁊ ſi lego vſufructum ſine adita non valet adiectio: ut. sͣ. ſi vſufr.pe. l. i. §. i. q. d. tange ſi poteſt. uel ibi non fuit impoſſibilitas in conditione: ſedin primo relicio ut des illi chimeram ⁊ ſi non dederis da. x. noīe pene. ⁊ ſic. x. r̄ſunt legata ſub condirione ſed noīe pene relicta. Itē contra. jͣ. e. l. filius. So. fauore honorati habet̉ pro nō appoſita ut hic: ſꝫ ſi expediat ſibi totaꝫ inſtitutioneꝫdicere nullam. ut qꝛ abinteſtato libertus eſt habiturus. pōt ut ibi: ut ar. C. de le.⁊ cō. l. qd̓ fauore. ſed in filio ſpāle qꝛ nō pōt ſub conditione niſi poteſtatiua inſtitui: vt ibi. Item contra. jͣ. e. l. ſi ticius. So. ibi ſpāle qn̄ ꝑꝑ ꝓlixitatem occurrit īpoſſibilitas. item contra ut inſti. de inuti. ſtip. §. impoſſibilis. niſi vitiatur: ſꝫ ibiin ꝯͣctu. ⁊ ē rō: qꝛ ibi vtriuſqꝫ conſenſus exigitur: ut. sͣ. de pac. l. i. ibi duorum cōſenſus ⁊c̄. ⁊. jͣ. de ac. ⁊ ob. l. non ſolū. at hic ex volūtate teſtantis tm̄. ſꝫ ī cōcractibus innoīatis ſecus ꝙͣ in alijs: qꝛ ita ibi agit̉ ſi fuit impoſſibilis ſicut ⁊ poſſibilis fuiſſet conditio. nō cōditā cā ceſſante: ut. C. de cōdi. ob cau. l. ſi militē. uel ibiloquit̉ cū re contrahit̉ obligatio. ſecꝰ ſi conſenſu ⁊ verbis. uel illa nō ē impoſſibilis conditio: ut. C. de procur. l. ita demū. Itē ꝗd ſi ī ꝑſonā tertij fuit appoſita cōditio īpoſſibilis? Rn̄. pro non appoſita habet̉ ut. sͣ. ti. i. l. ſi meuia. lꝫ quidam cōtra. Itē quid ſi matrimonium uel ſponſalia fiant ſub impoſſibili cōditione? dicunt ꝗdam valere: ⁊ facit ad. l. iſtā. sͣ. ti. ij. l. ſi ſeruū meū. §. pe. ⁊ de iniuſ. te. l.cum in ſecundo. in fi. ⁊. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. iij. ac.Iteſtamento. Conditio ſi meus erit verificatur in ꝓprietate tm̄ totiꝰ velpartis niſi contraria voluntas appareat defuncti. h. d. Bar.i ¶ Qui meus. hec paria ſunt: ut. jͣ. de le. iii. l. nuꝑ. in fi. ac.k ¶ Querit̉. an plenā ul̓ nudā ul̓ totā ꝓprietatē ꝯtineat vl̓ eius partē. azo.I ¶ Ipſius eſt. ꝗd ſi econtra fecerit; videtur idem. argumē. sͣ. d̓ vſufruc. l. iiij. ſeddic contra ut. jͣ. ad ſill̓. l. i. §. i. ac.m ¶ Non defeciſſe conditionē. ſed ꝗs erit hr̄s? Rn̄. ut in ſeruo cōi diximꝰ: vt. sͣ.de here. inſti. l. ſed ⁊ ſi in conditione. §. ſeruū cōem. ar. jͣ. e. l. ſed ſi duo. Iteꝫ noͣhic qd̓ commune eſt: meū ē. ſic. jͣ. de ver. ſig. l. pupillus. §. fi. ⁊. jͣ. de ritu nup. l.illud. ſed ar. cōtra. sͣ. ꝓcur. l. pōponiꝰ. §. ſed is. ⁊ jͣ. de le. i. l. ſerui electione. §.labeo. ⁊. l. ſe. ⁊ sͣ. d̓ re. di. l. in tantū. §. vniuerſitatis. ⁊ de īter. ac. l. ſi defenſor.§. qui interrogatus. ⁊. jͣ. de au. le. l. ꝗntus. in pͥn. ſed in dubio dicas nō dici meum niſi totum ſit meum. ac.Inſeruiſſe. ad qd̓. jͣ. de ꝯdi. ⁊ de. l. in ꝯditiōalibus. ⁊ le. iij. l. iul̓. §. ẜuos.Ded ſiduo Una pluralitas gemīat plures ſingularitates. h. d. Bar.o ¶ Sub eadē ꝯditione .ſ. ſi meus erit. ⁊ noͣ ꝙ ꝑ hoc pōt reprobari illa propoſitio. duo ⁊ tria ſunt quinqꝫ. uel duo ⁊ duo ⁊ tria ſunt ſeptem. azo. ⁊ ẜm hoc qd̓ h̓dicitur eſt vera .i. duo ſunt de numero ſeptem: ⁊ tria ſunt d̓ numero ſeptem. h.Itē nō verbū plurare geminat ſignificatiōeꝫ ſingularis. ſic. jͣ. d̓ le. iij. l. ꝗ ꝯcubi

nam. §. ſtichus. ⁊ de ꝯdi. ⁊ demō. l. falſa. in fi. ⁊. l. cui fundus. ⁊ sͣ. de here. inſti. l. hoc articulo. ⁊. l. pater fami. teſtō. ſed ar. contra. C. de impu. exali. ſub. l. ij. ⁊. l. ꝙͣuis. ⁊. l. pe. item facit. sͣ. ti. ij. l. tale. §. i. ac.I ita Conditio poteſtatiua habet̉ pro impleta ſi ſtat ꝑ eū in cuius ꝑO ſōnam dꝫ inſpici. h. d. Bar.p ¶ Si ita. ſuffic̄ .n. ſolaoblatio: ut. jͣ. de ſtatu lib..l. ſtatuliberos. §. ſtichusniſi abſit cui dandum ē:quia tunc dꝫ deponi. vt.jͣ. in. e. ti. l. cum hr̄s. inpͥn. ſed an iſte cui eſt dandum loco legatarij ſit:Rn̄. nō: ut. jͣ. ſiꝗs omiſ.cā te. l. ſi ꝗs ſub ꝯditionear. ꝯtra. jͣ. de leg. iij. l. fideicommiſſa. §. cum eēt.azo. item ꝙ hic dicit haberi pro impleta. verū eſtetiam ī īſtitutione. porrein legato ſecus ē. nam ſiſtatim poſſit implere qd̓eſt in dando habetur proimpleta ſi ꝓhibetur legetarius implere: ſed ſi nonpoterat ſtatiꝫ impleri: vtqꝛ decem lego tibi ſi feceris domum hinc ad. c. dies: lꝫ ꝓhibeat̉ facere: tempus tn̄ ſpectatur: ut. jͣ. dever. ob. l. in illa ſtipulatione ſi calēdas. ſecꝰ ſi itarelinquatur libertas arethuſe: ſi tres peperit. ⁊ ꝑheredem fiat quominuspoſſit parere. tūc enim ꝓpter maliciaꝫ heredis ſtatim habetur pro impleta: ut. jͣ. ⁊ e ſtatulib. l. ſtatuliberoſ. §. i. ⁊. fi. ⁊. l. ſe.⁊. l. ſi peculium. §. pe. etfacit. jͣ. de condi. ⁊ demſtra. l. iure ciuili. ⁊. jͣ. d̓ regu. iur. l. in iure. ac.I qui ita. Ualet inſtitutio ſub conditione cōcepta ſi inſtituti ꝑmāſerint ſocij bonorū teſtatoris certo tꝑe ⁊ pōt ꝯͣhi ſocietas ſuper acꝗrendis. h. d. Bal. q ¶ Permanſerint. erat enim teſtator ſocius omniuꝫbonorum cum aliquo: deinde ad. xv. annos.r ¶ Significationem. hoc ideo ꝗa ex verbis colligitur ꝙ teſtator prius voluit eſſe heredes ꝙͣ ſocios. ſic enī dixit meorum heredes. item eſt contra ꝙnon poſſunt prius eſſe heredes quia oportet ꝙ ſit impleta conditio: ut. jͣ. e.l. ſi qui ita hereditatem. rurſus ſocij in alienis bonis eē nō poſſunt anꝙͣeēt domini uel heredes. ſed quia pōt iniri ſocietas an̄ aditam hereditate⁊ ſic poſtea adiri pōt valet inſtitutio ẜm azo. ſꝫ an debeant ſtare in ſocietate per xv. annos anteꝙͣ adeāt? a 3o. videt̉ ꝙ nō: qꝛ ꝯditōe impleta remanet ſolus dies qui habetur pro non adiecto: ut. sͣ. ti. ij. l. hereditas. ſꝫ certe īmo nō videt̉ impleta ex ꝯͣctu: ſed ex ꝑſeuerātia in dictū tp̄s. aliud ſi iſtituo te poſt. xvij. ānos ſi cras feceris hoc: qꝛ ibi ſolus dies remanet. ac.s ¶ Future. fit .n. ſocietas pn̄tium ⁊ futurorū bonorū. ⁊ ꝙ dic̄ ante aditahereditatem: poſt mortem tn̄. ꝗa tunc non valet niſi dominus conſentiretut. C. de pac. l. fi. niſi fieret ſuper hereditate certi hominis: ut. sͣ. ꝓ ſo. l. iij.§. i. ſed talis ſocietas hereditatis incerte non implet iſtam conditionem ꝗaſpāliter teſtator dixit meorum.Idem iulianus. Conditio negatiua implet̉ ꝑ cautioneꝫ mūcianam.h. d. Bal. t ¶ Cauentē. modo rn̄det.u ¶ Coheredi. de non alienando: ut. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. muciane. ſed anhec cautio muciana ē? Rn̄. ſic ꝑ. l. iſtam que gnaliter dicit qn̄ ē in non faciendo ꝯditio. ſꝫ opponitur. īpleri pōt viuente eo cui ē impoſita .ſ. heredepoſt mortem ſerui ergo ip̄a locum non hꝫ ſi ꝯditōis euentus expectandusſit: ut. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. cū tale. §. ticius. ⁊. l. pr̄. §. ſocer. ſed dic triſtis ē talis expectatio: ut. jͣ. eo. l. cum tale. in pͥn.x ¶ Scriptus. ſub dicta conditione.y ¶ Sub impoſſibili. cum non eſt cui caueat: ⁊ ideo pro non adiecta habetur: ut. d. l. muciane. in fine. ⁊ facit. jͣ. eo. l. mulier. in prī. ⁊ d̓ ꝯdi. ⁊ demo..l. cum ſub hac.I heredi. Ad veritatem copulatiue requirit̉ vtrāqꝫ ꝑtē eē vera: ſꝫad veritatē diſiunctiue reqͥrit̉ alterā partē eē veram. h. d. Bar.z ¶ Coniunctim .ſ. ſi illud ⁊ illud: diſiūctim ſi illud aūt illud. ut īſti. de here. inſti. §. ſi plures. ⁊ verbum cui libet ſūt due ꝑtes. uel ſi vna ſubaudi obtemperari ſatis ē ut hēs in inſti. in. d. §. ſi plures. ſi aūt diſiūctiꝫ .i. ſeꝑaliꝫin diuerſis partibus teſtamenti: tunc ſecus: ut. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demo. l. ſub diuerſis. ⁊. l. qd̓ traditū. ⁊. l. nā ad ea. in pͥn. ⁊. l. ꝑ fideicōm. ⁊ facit ad hac. jͣ.