De condi. inſtitutio.XXVIII

7 9

diſiunctim ſint cuilibet̉. UXpia.¶ Iquis ita inſtitutꝰ ſit: ſi mōumētū poſt mortē teſtatoris intriduo proxīo mortꝭ eiꝰ feciſſet. Cūmonumētuꝫ in triduo ꝑfici nō poſſit: dicēdū erit ꝯditōeꝫ euaneſcereˡquaſi impoſſibilē. POmpo.I ꝗs ſub ꝯditiōeʳ heredes inſtituiſſꝫ ſic: ſi inuicē cauiſſēt ſelegata eo teſtō relicta reddituros.O placet remitti eis ꝯditionem: qꝛ adfraudem legū reſpiceret q̄º vetaretqͦſdā cape̓ legata. qͣꝫ qͣꝫ ⁊ ſi cautumeēt: in ipſa exactiōe exceptiōe tuendus eſſꝫ ēt promiſſorᵉ. UIpia.Ue ſub ꝯditōeᶠ iuriſiurādi relinquūt̉ a pͥtore reprobāturª:prouidit enī ne is ꝗ ſub iuriſiurādiꝯditione ꝗd acceꝑitʰ: aut omittendo ꝯditionēᵏ ꝑderet hereditatē: legatūue. aut cogeret̉ turpiter accipiendo ꝯditionēᵐ iurare. Voluitⁿ ergo eū cui ſb̓ iuriſiurādi ꝯditōeº ꝗdrelictū eſt: ita cape̓ꝰ vt capiūt hi quibus nulla talis iurādi ꝯditio inſeritur. Et recte. cū eniꝫ facilesq ſint nōnulli hominū ad iurādū cōtēptū religionis: alij ꝑqͣꝫˣ timidiº metu diuini numinis: uſqꝫ ad ſuꝑſtitionemᵗ.Ne vel hiᵛ vel illiᵗ aut cōſequerent̉aut ꝑderēt qd̓ relictū eſt: pretor cōſultiſſime īteruenitʸ. Eteniꝫ potuitis qui voluit factū eē qd̓ religiōiſ cōditione aſtrīgit: ſub cōditione faci-

endiᶻ relinquere. ita .n. hoīes aut faciētes admitterent̉: aut nō faciētesdeficerēt ꝯditiōe. ¶ Hoc edictū ētad legata ꝑtinet nō tm̄ ad he̓dū īſtitutionē. ¶ In fideicōmiſſis quoqꝫoportebit eos ꝗ de fideicōmiſſo cōgnoſcūt ſubſe ꝗ pͥtoris edictuꝫ. Eaꝑꝑ qꝛ vice legatoꝝ fūgunt̉. ¶ Et īmortis cā donatiōibꝰ dicēdū ē edicto huic locū eē. Si forte ꝗsª caueritniſi iuraſſet ſe aliꝗd factuꝝ: forte ſereſtitutuꝝ qd̓ accepit: oportebit̉ itaqꝫ remitti cautiōeꝫᵇ. ¶ Si ꝗs ſb̓ iuriſiur. ꝯditōe ⁊ p̄terea ſb̓ aliaᵉ ſit īſtitutꝰ huic vidēdū ē an remittat̉ ꝯditio. ⁊ magis ē ut remitti iuſiurandiꝯditioª debeat lꝫ alij ꝯditōi parēdūhēatᵇ. ¶ Sꝫ ſi ſub iuriſiurādiᶜ ꝯditione ſit īſtitutꝰ: aut ſi. x. dederit h̓ eſtalternata ꝯditōe vt aut ꝑeat ꝯditioniᵇ aūt iuret. alid̓ quidē vidēdū ē nūꝗd remitti ei ꝯditio nō d̓beat: quiapōt alteri ꝯditiōi parēdo eē ſecurꝰ.ſꝫ eſt veriꝰ remittēdā ꝯditiōemᵉ nealiaᶠ rōe conditio aliaᵍ eum vrgeatad iuſiurādū. ¶ Quotiēs hr̄s iurare iubet̉ datuꝝ ſe aliꝗd vl̓ facturuꝫqd̓ non īprobuꝫ eſtꝰ: actōes hr̄ditarias non al̓s hēbit qͣꝫ ſi dederit: vl̓fecerit id quod erat iuſſus iurare.¶ Mortuo aūt vl̓ māumiſſo ſticho viuo teſtatore ꝗᵏ ita hr̄s īſtitutꝰē: ſi iuraſſꝫ ſe ſtichū māumiſſuꝝ nōvidebit̉ d̓fectus conditioneˡ heres:

de v̓. ob. l. ſi ita quis. ⁊. l. ſi ꝗs ita. ⁊. jͣ. iudi. ſol. l. cū q̄rebat̉. ⁊ de ꝯdi. ⁊. d̓.l. cū pupillus. ⁊ sͣ. ti. ij. l. ſi te. in fi. ⁊. jͣ. de re. dub. l. ſi is ꝗ. §. vtrū. ſꝫ quādoqꝫ diſiunctiua ꝓ copulatiua ponit̉: ut. sͣ. ti. ij. l. lucius. ⁊. C. de v̓b. ſig. l.pe. ⁊. jͣ. de inſti. ⁊ ſub. lraliter. ⁊. jͣ. de v̓. ſig. l. ſepe. que ſunt ar. cōtraſꝫ ſpecialia ſunt.a Cii placet.quis ita ImpoSibilitas reijcitur de lſtōne. h. d. bar.b ¶ Euaneſcere. ſꝫ nūꝗdfacere debuit monumentū: rn̄. vtiqꝫ. R. ſic. sͣ. dearbi. l. celſus. §. idem aitduo .n. fuerunt teſtatorisprecepta. aꝫ. ſic. jͣ. de ꝯdi.et de. l. hec ſcriptura. ī pͥn.⁊ fa. jͣ. de le. i. l. ſi mihi ettibi. §. ſi ꝗs ſeruos. itemfacit. sͣ. l. i. ac.D papet legum reſpidSi quis. Illa q̄ adunt viciant̉. ⁊ lꝫ tranſeātin contractū nō ſortiuneffectū. h. d. vel ſic. Co nditioni adiecte in fraudeꝫlegum non eſt parēduꝫ.⁊ lꝫ ſt de facto obtemꝑa.tū non hꝫ efficatiaꝫ iurꝭ.hoc dicit bal.c ¶ Sub conditiōe. arg.ꝯtra eos ꝗ cōpulant aliquos in matrimoniuꝫ: ⁊iurant ꝙ nenter iure conſanguinitatis ſeꝑet matrimonium. preſumit̉ .n.ꝙ ſcirent conſanguinitatē. ar. ꝯtra. C. de euic. l.pe. a3o. ꝗlibet .n. ignorare preſumitur: ut. sͣ. de ꝓba. l. verius. ⁊. C. ꝗ ma.non poſ. l. ſuꝑ ẜuis.d ¶ Que. leges.e ¶ Promiſſor. ſiue proniſerit non capaci: vt. jͣ.vt leg. no. ca. l. i. §. ſiꝗsſub ꝯdi. ſiue heredi. nam⁊ ſi heredi obijcitur exceptio non legatario cuꝫ expacto heredis legatarioC. de pac. l. pacto ſucceſſorum. ſꝫ ꝗdam dn̄t dari: ꝗanon datur actiointereſt heredis: ude. v̓. ob. l. ſtipulatio iſta. §. ſi ſtipuler. ⁊ ẜm hoc ēt eiijcitur exceptio. ſed certe ibi ſtipulanti nō alij: ut. C. e. ti. l. liber hō. in fi.⁊ fa. sͣ. de condi. ſine cā. l. i. ⁊. jͣ. de ſuꝑficiebus. l. i. §. qd̓ ait. ⁊ jͣ. ut in poſ.le. l. i. §. i. ī fi. ⁊ ad. l. fal. l. qd̓ de bonis. §. i. ⁊. l. ſeius augerius.Qe ſub conditione Si aliꝗs inſtituat̉ ſub ꝯditione iuriſiurādi ul̓Leilegat̉: legatum vel fideicō. uel donatio cā mortis: ꝯditio iuriſiurandi dꝫ ei remitti tanꝙͣ turpis. h. d. bal. f ¶ Que ſub ꝯditione. pretor reputauit quādā ꝯditionem turpē īponi q̄ non vr̄ turpis. ut ecce inſtituo teuel tibi lego uel cā mortis dono: ſi iuraueris aliquid te daturū uel facturū⁊ eſt rō quare ſit hn̄da turpis quia ꝗdā facile iurant ⁊ forte non ẜuant. alijpotius relictū dimitterēt ꝙͣ iurarent. ac. g ¶ Reprobantur. quo adiuramentum: ſꝫ ꝯditio ē implenda niſi ſit turpis al̓s ut. jͣ. e. §. quotiens. ⁊.jͣ. proxi. voluit ⁊cͣ. ut. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. hec ſcriptura. h ¶ Acceꝑitdeſtinatione. azo. i ¶ Omittendo. ꝑꝑ religionē. ac. k ¶ Cōditionem. iuramēti. aꝫ. l ¶ Accipiēdo .ſ. relictū cogeret̉ turpiter iurare.m ¶ Conditionē .ſ. ſe īpleturū.n ¶ Uoluit .ſ. p̓tor.o ¶ Conditione .ſ. ſe īpleturū. p ¶ Capere .ſ. abſoluere.q ¶ Faciles. ad id qd̓ dicit ſaciles eſt ſic. C. de indi. viduit. l. ij. ⁊ ad id qd̓dicit difficiles: eſt ſic. C. ad. l. iul. repe. l. fi. ⁊. C. de fi. inſtru. l. fi. §. fi.r ¶ Perꝙͣ .i. ualde. s ¶ Timidi. repete ſūt ad iurādū.t ¶ Ad ſuꝑſtitionem .i. putant eē ſuꝑſtitioſum iurare uel .i. dicere ꝑꝑ ſuꝑſtitionē volunt iurare qd̓ non licet ſi ſit publice īprobata ut ꝑ iunonē apollinem ⁊ ſil̓ia. ſecus in ſuꝑſtitione non publice reprobata ut per crede mihi:qd̓ eſt iuramentum monachorū. ut. sͣ. de iureiurā. l. non erit. §. diuus pius. ⁊. §. ſed ⁊ ſi quis. ac.a ¶ Hi. faciles ad iurādū. x ¶ Uel illi. difficiles ad iurādū.y ¶ Interuenit. ut ſacramentum predictum remitteret: vt. sͣ. in pͥn. huius.i. ſed ꝯtra. sͣ. de iureiur. l. ſi quis eum. ⁊. C. cōia vtri. iud. l. ſi cum patronō. So. ille ī contractibꝰ. hic ī ultīa voluntate. hec nō placet. ut. sͣ. de penis. l. pactum. ſed dic ibi de p̓terito hic de futuro erat iurandū. itē cōtra. jͣ.d̓ manu. teſta. l. ſi ꝗs liber. Sol ibi ſpāle fauore eius: qꝛ talis poſſit eē conditio quam ſeruus implere non poſſet: ut cū ticia contrahere matrimoniam: qꝛ matrimonium non eſt cum ẜuo ẜm leges: lꝫ ſecus ẜꝫ canones. ⁊ ſe

pe ſub iuramento continetur qd̓ ẜuus facere non poſſet. vel dic ꝙ ibi de preterito. Item contra. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. municipibus. So. ſpeciale ibi. vel diibi non dicit debeat remitti conditio iuriſiurandi. uel non. ſed ſit poſſibilis uel n̄⁊ qualiter ⁊ per quos poſſit ei parere. uel dic ⁊ ibi de preterito. Item contra. jͣ. deacqui. here. l. antiſtius. So. ut ibi. vel dic ⁊ ibi de preterito. ⁊ eſt rō ad hanc generalem ſolutionem de preterito ꝗa in preterito non pōt al̓rimpleri conditio qꝛ non poteſtamodo non dare vel non facere. ſed ſi de futuro. ſic dicimusde periuro ꝙ ſit infamis vt. C.de tranſ. l. ſi quis maior. ⁊ facit ad hoc. jͣ. ad treb. l. aut facta.§. ſi ſub conditione. ⁊. jͣ. de le.i. l. ſi quis inquilinos. ī fi. ⁊. jͣ.de condi. ⁊ demō. l. hec ſcriptura. ⁊. l. non dubitamus. ⁊ dele. ij. l. cuꝫ pr̄. §. filiꝰ. ⁊. C. cōiade le. l. ij. ⁊. jͣ. qn̄ di. leg. ce. l. v.⁊ .jͣ. de bo. li. l.ertus ſub conditione. ⁊. jͣ. de teſta. mi. l. ſi amilite. §. edictum. ⁊. jͣ. de le. iij.l. non dubiū. §. i. jͣ. eo. l. conditiones contra edicta ſic.z ¶ Faciendi. ſimpliciter ſineiuramento.a ¶ Si forie quis .ſ. donatariꝰcum accepit a donante: ad qd̓inſti. de dona. §. i.b ¶ Cautionē .ſ. iuramēti.¶ S. quis. Conditio iuriſiurandi debet remitti. alia v̓oconditio adiecta copulatiue uelalternatiue eſt implenda. h. d.bal. Uel ſic. Qui non pōt cogi p̄ciſe nō poteſt cogi cauſatiue uel alternatiue. h. d. bal.c ¶ Sub alia. ſi. x. dederit.a ¶ Cōditio .ſ. iuriſiurādi. ac.b ¶ Parēdū hēat .i. parere neceſſe hꝫ. ſil̓is expoſitio. sͣ. de reivendi. l. in fundo. ⁊ facit. jͣ. dev̓b. ob. l. in illa ſtipulatione. §.ſi calendis. Item facit. jͣ. ſi ꝗsomiſ. cā teſ. l. qui āt. §. fi. ⁊ .jͣ.eo. l. ſi qui iia hereditatem. iteꝫ⁊ huic debet parere lꝫ non iuretut. sͣ. in prin. huius. l. noͣ. ſedtur. ſecus. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. cum tale. §. meuie. ubi īnuit ꝙ nec alteri ſit parendum. So. ut. ibi.c ¶ Iuriſiurandi. ut vadat romā. ac.d ¶ Conditioni. de dandis decem. ac.e ¶ Conditionē. ſacramenti tm̄ non facti uel dandi quod ſub ſacramento continetur: ut. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. hec ſcriptura. §. i. azo. ⁊ noͣ. sͣ. in pͥn. huius. l.niſi turpe contineret̉ ſub iuramento. ut. jͣ. prexi. §. ac.f ¶ Ne alia .i. ſi ei non remitteremus alia ratione ⁊cͣ .i. qꝛ alia alternata ei cōiungitur: cogeretur ad id ad quod non cogitur in ſimplici. ⁊ ſic ꝯditio alia ſcꝫ alternatim iniuncta. vel dic conditio alia puta grauis cui non poteſt parere commode cogetur ⁊c̄. ⁊ ſunt ſimilia. sͣ. de tranſ. l. cum hi. §. ſed cum lis. ⁊ de rebus eo.ſub tu. l. magis. §. ſi pupillus. ⁊ de ſuſpec. tu. l. tutor. §. ſed ſi patronus. ⁊ dedi. l. ij. §. ſed ſi agāt. ⁊. l. ſed ſuſceperit. §. i. ſed ar. contra. sͣ. qui et a quibus. l. fi..§. is qui operas. ac.g ¶ Alia. alternatim iuncta.¶ Quotiens. Lꝫ remittatur iuramētuꝫ debet tamen īpleri id propter quoddebebat iurare ſi impleri poteſt. ſi autem impleri non poteſt conditio uel modusper caſū ſuꝑuenientē: remanet diſpō tanꝙͣ pura. h. d. Bal.h ¶ Non improbum eſt. tunc ſecus. ut. jͣ. l. ꝓxi. ac.i ¶ Iuſſus iurare. ſolo iureiu. ei remiſſo. ut. jͣ. de condi. ⁊ demon. l. hec ſcriptur.⁊ sͣ. de manu. teſta. l. ſi quis libertatem. ac.k ¶ Qui .ſ. heres.l ¶ Defectus conditione. immo videbatur deficere. ⁊ ſic eſt contra. sͣ. ad. l. aꝗl.l. inde neratius. §. idem iul̓. Sol. ibi poſt mortem teſtatoris deceſſit. hic eo viuohoc non ualet. quia ⁊ ibidem facit idem quando ante. Alij ꝙ hic non erat ī mora manumittendi: ibi ſic. uel hic al̓s erat relicturus: ibin on̄. tū dic ꝙ ibi fuit abalio occiſus: hic ſua morte obiit. ⁊ ꝙ dicit hic viuo: idem ſipoſt mortemdummodo ante moram: ut. jͣ. de condi. et demon. l. antepe. §. i. Item contraad idem. C. de condi. inſer. l. legatum. ⁊. .jͣ. de condi. ⁊ demon. l. ī teſtamēto. ſꝫibi erat conditio que pendebat ex ſuo ⁊ alterius facto .ſ. ſi illi nubat. hic ex factomanumittētis tm̄: qꝛ iuitus manumittitur: ut. C. d̓ manu. te. l. fi. §. lꝫ n. ⁊ addehic diſtinctionem quam hēs. C. de inſti. ⁊ ſub. ſub ꝯdi. fac. l. i. itē facit ad. §. jͣ. dele. i. l. turpia. §. i. ⁊. l. ſi funduꝫ. §. iul̓. ⁊. C. de cadu. tol. §. ne. aūt. ⁊. jͣ. de v̓. ſi.l. q̄ et aliꝗs. ī fi. ⁊ d̓ re. iur. l. iur̄ ciuili. ⁊ ar. jͣ. d̓ cur. bo. da. l. i. ⁊. jͣ. e. l. ſi ꝗs teſtō.