Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
78r
Einzelbild herunterladen
 

De vulgari et pup. ſub.XXVIII

7 8

ſtituit: deinde ticiū gaio ſeioª: poſtea ſic dixit. ſi gaiꝰ ſeiꝰ frat̉ meꝰpͥmo loco ſb̓ſtitutꝰ hr̄s mihiᵇ eēt:tūc ticio fideicō. relinqͦ. Quero cuꝫfilius pr̄i hr̄s extiterit eoqꝫᵉ ītra pubertatē mortuo: frater teſtatoriſᵍ exſubſtōne hr̄s ſit: an fideicō. debeat̉ ita relictū ſit: ſi gaius ſeiuſ fraterſuꝰ ſibiᶜ hēs extitiſſet? Rn̄di defuncti fratrē in vtrūqꝫ caſumᶠ inſtitutus vl̓ ſubſtitutꝰ ē: filio īpuber̄ d̓fūcto: ea teſtator reliꝗt p̄ſtare debe̓.nec aduerſari hec v̓ba. ſi gaius ſeius mihi hr̄s eritᵍ: tūc dari voloveꝝ ſit ei teſtatori heredē extitiſſeʰ.Ui hēbat filiū fi. SCeuo.(liā īpuberes: īſtituto filio herede: filiā exheredauit. ſi filiꝰ ītrapubertatē deceſſiſſet: filiā eidē ſb̓ſtituit. ſꝫ filie ſi anteqͣꝫ nuberetⁱ deceſſiſſet: vxorē ſuā: itē ſororē ſuā ſubſtituit. Quero filia īpubesᵏ deceſſerit pͥor: deīde fr̄ eiꝰ īpubesˡ: an filij hr̄ditas ad vxorē ſororē teſtatoris iure ſubſtitutiōis ꝑtineatᵐ? Reſpōdi. ẜꝫ ea ꝓponerēt̉ ꝑtine̓ⁿ.Eruū cōem habemꝰ: C. hic hr̄s ſcriptꝰᵍ ē: ſi hr̄s nonſit: meuiꝰ illi ſubſtitutus eſt: alteriꝰiuſſu dn̄oꝝ adijt hr̄ditatē: alteriꝰQuerit̉ an ſb̓ſtituto locꝰ ſit an;Et veriꝰ ē ſubſtitutoq locū. Ticius hr̄sᶠ eſto. ſtichum meuio do lego. ſtichus hr̄s eſtoª. ſi ſtichꝰ hr̄seritᵗ ſtichus liber hr̄ſqꝫ eſto. In hacqōne in pͥmis q̄rendū ē: vtrūᵛ vnꝰgradꝰ ſit anduo: an mutata ſitſubſtitutōis: an eadē ꝑmaneat? Et

ꝗdē ī pleriſqꝫ caſibus q̄rit̉. an ip̄e ſibi ſubſtitui poſſit. Et rn̄det̉ᵗ īſtitutiōis mutata ſubſtitui poſſe. Igit̉ ſiticiꝰ hr̄s ſcriptus ſit: ſi hr̄s non ſitidē hr̄s iuſſus ſit ſubſtitutio nulliuſmomētiʸ erit. Sꝫ ſi ſub ꝯditiōe ꝗshr̄s ſcriptus ſit pur̄ āt ſubſtitutusᶻ ē īmutat̉: qm̄ p̄t ex īſtōne defice̓ditio: ſubſtitutōi aliꝗd afferre. ſꝫſi extiterit ꝯditio due pur̄ ſunt:nullius momenti erit ſubſtitutio. Cōtra ſi pure ꝗs īſtituat̉: deīdeſub ꝯditōe ſibi ſubſtituat̉: nihil fac̄ſubſtitutioª ꝯditiōalis: nec mutataītelligat̉. Quippe ſi extiteritditio due pureʰ ſunt ſubſtitutioneſ. Scd̓m hec ꝓpoſita q̄ſtio manifeſtet̉ᶜ. ticiꝰ hr̄s eſto. ſtichuꝫ meuiodo lego. ſtichus hr̄s eſto. ſi ſtichushr̄s eritᵇ: ſtichus lib̓ hr̄ſqꝫ eſto.nos dicimus qn̄ eodē teſtō legatus ſit ſtichus libertatē acceꝑit:ualereᵉ lib̓tatē. ſi pͥualet libertasdeberi legatūᶠ. iuſſu legatarij poſſe adire hr̄ditatē: ac veꝝeſt ſtichū hr̄dē eſſeᵍ. ex ſequētibus v̓bis libertatēʰ illi ꝯpetere: cuꝫunꝰ gradusⁱ uideat̉. l Quid ergoſi adierit ticius: īcipit ex ſubſtitutione ſtichus lib̓ hr̄s. porro qͣꝫdiu non adijt iuſſu legatarij: nec ex legati: intelligit̉ legatarij effectꝰ certū ē illū hr̄dēˡ eēᵐ. ac ex his v̓bis ſi hr̄s erit ſtichꝰ: liber hr̄ſqꝫ eſto: liber hr̄s exiſtetⁿ.aūt qd̓ ſentimus: iulianus quoqꝫ inlibris ſuis probat. Si pupillusſubſtitutuꝫ ſibi ſeruum alienauerit

Gaio ſeio. fratri ſi heres non eſſet. azo.b Pr̄s mihi. ex v̓bo mihi oriebat̉ dubitatio. videbat̉ .n. ex ſubſtitutiōe pupillari ſibi ſꝫ filio hr̄s fuiſſe: ut īſti. e. ī pͥn. ti. c Eoqꝫ. fi.lio. d Teſtatoris. gaius ſeius. e Sibi. teſtatori primo:t In vtrūqꝫ caſum .ſ. vulgarē pupillarē: ut.. e. l. hoc iure. circa pͥn.g Mihi hr̄s erit. habetur .n. appoſita:ut.. de. ta. l. ſi ita. §. filio. ar.. de ſer. vrba.dio. l. an̄pe.h Extitiſſet. mediantefilio hr̄di cui ip̄e eſt directo hr̄s. nam heres heredis ⁊c. vt.. de acqui. here. l. ſiquis ſeruū. §. fi..C. de here. inſti. l. fi. ac.Ui habebat Spes ſubſtitutiōispupillaris non tranſit adheredē pupillarit̓ ſubſtitutum. h. d. bar. Sꝫ Io.de imo. dixit ſoluꝫ adheredē ⁊c̄. ſed nec etiaꝫ adſubſtitutum.i Nuberet .i. nubil̓ eēt.k Impubes. igit̉ nubilis erat ſcā: ſꝫ ſi habesimpubes dic quondamnunc pubes. ac. Impubes. iam heresvn̄ vulgaris locuꝫbꝫ: nec ob.. e. l. cohr̄di īpͥn. vbi de vulgari dic̄. Pertineat. qd̓ videbat̉ ꝗa habebant filiebona iure ſubſtōnis: itain eius ius videbatur ſuceſſiſſe. ac.n ꝑtinere. qꝛ ꝯditionale relictum trāſmittit̉: ut. C. de ca. tol. §. ſinaūt. ſꝫ eadē iura dicunt ꝯͣꝗa hec filia ſibi habebatſubſtitutos. ſed rn̄. d̓fecit conditio ſub vxor etſoror eſſent ſubſtitute. etſic non obſtat. facit..to. l. lucius. §. fi.Eruum. Aditioheredit atis extīguiſpem ſubſtōnis vulgarin portionem adeuntꝭ ttūmodo. h. d. Bar.o Scriptus eſt. ab exͣneo.p Alteriꝰ. īmo repudiauit eiꝰ iuſſu ul̓ ip̄e dn̄s qd̓ pōt: ut.. ſuceſ. edic. l. i. §. ẜuū. alioꝗn̄ ī pēdēti eēt ſuaportio interim: ut.. ſi pars here. pe. l. ij.. .. de acqui. here. l. ſeruus duorum.. l. ſeruus cōis ab exͣneo.. l. ſe.q Subſtituto locumeſſe in altera ꝑte: ut.. de acqui. here. l. ẜuus cōis ab exͣneo.. l. ſe.. l. ẜuꝰduorū. erat .n. alter dn̄s cohr̄s vult p̄ferri iure accreſcendi. Item aliane qꝛ ꝙͣdiu inſtitutus ē admittit̉ ſubſtitutꝰ: ut.. de acqui. here .ſ. ꝙͣdiuſꝫ ſubſtitutus hꝫ ſe: vt. C. de cadu. tol. §. in pͥmo.. §. ſcd̓o. vbi ſubſtitutus p̄ſert̉ coheredi. Item lex ꝙͣdiu non obſtat: qꝛ non in ꝑtē adeūtis ſedrepudiantis venit: ſeruus vicē duorū ꝯtinet: ut.. de ſtip. ſer. l. i. §. cōis ita notant hic ꝗdā ſubſtitutū p̄ferri inſtituto ꝯtra regulā illius. l. adducunt aliū caſum.. de bo. liber. l. ſi libertꝰ. ſed ē bona vt ex pͥmiſſis pꝫqꝛ p̄fert̉ inſtitutio ſed in locū repudiātis admittit̉. Itē opponit̉ expreſſione illoꝝ verborū ſi hr̄s non erit inſtituit̉ ſeruꝰ fit.. ti. i. l. ſi pater. inſti. eo. §. fi. Rn̄. qm̄ hic hꝫ locū cōditio ſubſtitutionis repudiantecoherede cui ſubſtitutus ē meuius ſeruū mediū: hoc ideo qꝛ ẜuus cōisperſonam duorum obtinet vt dixi. Ticius. Quotiēs ſubſtō ē plenior ꝙͣ inſtō pͥualet ſubſtō. h. d. Bar.r Ticius. ad euidētiam noͣ nemo ſibi ſubſtituit̉ niſi mutata: uel niſi fiant duo gradus ut in hoc. §.. ti. i. l. ſed ſi plures. §. fi. ac.s Stichus hr̄s eſto. hec inſtitutio ſit ut ſeruū queratur legatario hereditas ſit ſine libertate. ac. t erit .i. ſi hereditatē meuio q̄ſierit. azo. ſic enī exponunt̉ hec v̓ba.. ti. i. l. ſi pater. ac.u Utrum. hec duo dubia ſolues iam ibi vnus gradus ⁊c.x Et rn̄det̉. ut.. ti. i. l. ſed et ſi plures. §. fi. ac. Nulliꝰ momēti .i. nullā ꝯmoditatē affert aliqͣ tn̄ ē: ui.. ſi ꝗs omiſſa teſta. l. i. §. ſi ꝓponebat̉. alij dicūt nullā ſimpl̓r. ac.z Pure aūt ſubſtitutus .ſ. ſibi. dr̄ pura quia non fuit exp̄ſſa contrariaconditio: alia tn̄ fuit inſerta ſi heres non erit. Itē tacita intellecta ꝯtraria

conditio .ſ. ſi nauis non venerit: ut.. ſi cer. pe. l. pecuniam... de le. j. l. ſi poſtmortem. §. pe. ſed hoc non facit ꝯditionē: ut.. de ꝯdi. demō. l. ꝯditiones. ſed ī oēm euētū ſit futurus hr̄s vr̄ expectādū: ut.. ti. i. l. ſiꝗs ita ſcripſerit.tra. So. ibi oīno erat pura in ꝑte hic non: ut.. qn̄ di. leg. ce. l. huiuſmodi.a Nihil facit ſubſtō. ut.. ti. i. l. ſi te ſolā... de ſe. tu. l. ſi ita. in pͥn. ac.b Due pure. altera earū purificata: ut.. ti. i. l. an̄pe.. ar... de fideiuſ. l. ſi a reo. ac.c Manifeſtetur .i. aperit̉.d Heres non erit .i. ſi aliumheredem non fecerit. ac.e Preualere. ī dubio: vt..de manu. te. l. ſi peculium. §.i. .. de fideicō. lib. l. ſi ẜuus. enim eſt ſpes libertatis legatum non valet: ut.. de leg. i. l.ſi poſt mortē. §. fi. ſed ſi ponasdefunctum exp̄ſſiſſe ſe nolle legatariuꝫ pͥuari legato: niſi tūcdemū cum iſte ſeruus eiꝰ iuſſuhereditateꝫ q̄rere nollet: tuncdic aut ticius adijt: ſtatim ſeruus querit legatario: ſi ſeruꝰeius iuſſu adeat ſubſtōnis conditio expirat ſi non pareat. pōtenim eo iubente ⁊c̄. vt. C. de here. inſti. l. iij. tunc p̄t exiſtereconditio ſubſtōnis. ſi aūt ticiusnon adijt: legatarius nihilno habere pōt rōne impoſſibilitatis ut ſtatim dicēs in glo.īcipit rōne impoſſibilitatis ⁊c̄.vbi talem vt dixi voluntateꝫnon expreſſit teſtator legatuꝫnon ſcripto habet̉. ſeruus liber dici poterit hr̄s non ſoluꝫex verbis in ſubſtitutione poſitis: ſed etiam ex his que continentur in inſtōne .ſ. dixit: ſtichus heres eſto. ac.f Non deberi legatum. niſiſub ꝯtraria ꝯditione: ut.. le.i. l. ſi poſt. §. fi. hodie tn̄ videt̉ inpendenti ut. C. de neceſ.ſer. l. pe. §. fi. ac.g Heredem non. ad commodum legatarij: ſic aliū heredem non facere. uel dic noneſſe expreſſis verbis. h.h Libertatem. de hereditatenon aperit ſed dicā eam deberiut in fi. huius. §. ſtatī dices.i Unus gradus .i. remotama inſtitutione ſerui remanet ſeruus: ticius inſtitutus eodem gradu quē conſtat remoueri: ut.. ibi nos dicimus ⁊c. ſic improprie ſubſtitutio cum nullavaleat preceſſit inſtitutio. uel dic vnus gradus .ſ. ſubſtitutionis. idēqꝫ ſecundusvidetur reſpectu inſtōnis facte ob alterius commodum: ſubaudi ēt cum vnus. ſic ſatis pōt dici ſit vnus gradus: qꝛ eadem ꝑſona ē inſtituta ſubſtituta. etad hoc vt ſint duo gradus oportet plures ꝑſonas .ſ. vnum inſtitutum aliuſubſtitutum: vt inſti. de gradi. §. hactenus. tn̄ bn̄ valet talis ſubſtitutio: lꝫ ſitvnus gradus: quia eſt mutata cum prīa inſtitutio ad cōmodū legatarij: ſcd̓oad ſuum fuerit ſcā. ẜm hoc eſt vnus gradus ē mutata. ſicqꝫ ſolute ſunt qd̓nes ſupradicte. Item pōt dici ſint duo gradus. ut cum dicit. ſi ſtichus hr̄serit ꝑinde ſit ac ſi dicat. ſi meuius ſtichum heres non erit: ut inſti. de vul. ſub.§. fi.. ti. i. l. ſi pater. ſic ſunt due ꝑſone inſtitutus ſubſtitutus: duo gradꝰut.. e. l. i. in prin. qꝛ ex his appareat heres erit cum valeat ſubſtitutio.k Quid.. audiuit cohr̄s: ꝗd ⁊c. dic incipit .ſ. indubitant̓ hr̄s liber etiam ſi teſtator voluit preferre legatarium libertati. hoc rōne impoſſibilitatis vtſubijcit. nam ticio adeunte non tranſit ſeruus in dn̄io legatarij niſi adita hereditate a ẜuo iuſſu legatarij. ſꝫ eꝯͣ legatarius iubere non pōt niſi ſuus ſit.l Illū heredē .ſ. ſtichuꝫ ex primis verbis. ſed ex ſequētibus ſic vt ſubijc̄. uel dicmelius illum .ſ. legatarium perſeruum. ac.n Non. ratione īpoſſibilitatis. oꝫ enim ut prīo ſit legatarij: poſtea eius iuſſu adeat. econtra oportet prīo adeat. ſic fiat ſuus qd̓ ē impoſſibile. azo. qꝛōt vtrūqꝫ prius eſſe ꝙͣ alterum. Io.n Exiſtet. hoc cāu ꝑꝑ īpoſſibilitatē ꝙͣ vt ita gnaliter ꝯcludat. nec obſtattra.. e. l. ſed ſi plures. §. fi. vbi dicit non valere hmōi ſubſtōnem ẜui: qꝛ ibi ētma īſtitutio erat libertate: ſic nihil commodi affert ſubſtitutio. hic pͥma eratſine libertate: ideoqꝫ ſecunda commodum affert. S. pupillus. Seruus ſubſtitutus pupillo alienatus ab eo exn̄te conditione pupillaris ſubſtōnis erit ipſi pupillo neceſſarius hr̄s liber. h. d. bar. Iode imo. ſꝫ bal. ponit ēt alia ſūmaria dic̄ ſic. Aliēatio pupilli officit pupillari