Liber

pōt dici eatenꝰ id eū tribuē̓ voluiſſe qͣtenꝰ filiꝰ eius ī eadē valitudīe ꝑſeueraſſet. ¶ Ut quēadmodū iure ciuili pubertate finit̉ pupillare teſtm̄ª: ita pͥncepſimitatꝰ ſit iuſ ī eo ꝗꝑꝑ īfirmitatē nō pōt teſtari. Nāſi furioſo filio ſb̓ſtituiſſet diceremꝰd̓ſine̓ vale̓ teſtm̄ cū reſipuiſſet: qꝛ iāpoſſꝫ ſibi teſtm̄ face̓. ⁊ enī iniquū īcipit fieri bn̄ficiū pͥncipis ſi adhuc iduale̓ dicamus. auferretᵇ .n. teſtamēti factionē hōi ſane mentis. ¶ Igitur ēt agnatōe ſui hr̄dis dicēdū eſtrūpi ſb̓ſtitutioneꝫ: qꝛ nihil intereſtaliū hr̄dē īſtitue̓t ipſe filiusᵉ poſteaan iur̄ hēre ceꝑit ſuū hēdē. Nec .n.aūt pr̄eꝫ aūt pͥncipeꝫ d̓ h̓ caſu cogitaſſe viſil̓e ē: ut euꝫ ꝗ poſtea naſceret̉ exhē̓daret. Nec ītereſt quēadmodū bn̄ficiū pͥncipale intercedatcirca teſtī factionē: utꝝ in ꝑſona illius an in pluriū. ¶ Itē q̄ro ſi ita fcāꝓpōat̉ ſb̓ſtitutio. filius meꝰ meuiuſſi intra. x. ānos d̓ceſſerit ticius hr̄seſto. ſi intra. xiiij. ᵍ meuius: filiuſqꝫviij. an. d̓ceſſeritᵉ vtꝝ ticiꝰ ſolus exſubſtitutōe ei hr̄s erit: an ⁊ meuiuſqꝛ certū ē ⁊ ītra decimū ānū ⁊ intraqͣrtūdecimū ānū filiū d̓ceſſiſſe? Rn̄di oē ꝗdēſpaciū qd̓ eſt ītra pub̓tatēlibeꝝ eē pr̄i ad ſb̓ſtituēdū filio: ſꝫ finis huiꝰ pub̓tatisᶠ ē. Magis āt eſtin vtroqꝫ eoꝝ tp̄s ſuuꝫ ſeꝑatiꝫ ẜuariᵍ: niſi ꝯͣrīa volūtas teſtatoris aꝑte oſtēdat̉. ¶ Lucius ticius cuꝫ hēret filios in ptāte vxoreꝫ hr̄deꝫ ſcripſit: ⁊ ei ſubſtituitʰ filios. Queſituꝫeſt an īſtitutio vxoris nulliꝰ mom̄tiꝰſit: eo ꝙ ab eo gradu filij n̄ eēnt exhē̓dati? Rn̄di eū graduꝫ a qͦ filij pͥteriti ſunt nulliꝰ mom̄ti: ⁊ iō cū ijdēſubſtituti ꝓponāt̉: ex teſtō eos hēdes extitiſſe videri .ſ. qꝛ n̄ in totumteſtm̄ īfirmat filius: ſꝫ tm̄ eū gͣdū ꝗab initio n̄ valuit. ¶ Sic̄ rn̄ſuꝫ eſtᵏ.Si a pͥmo ſit filius p̄teritus: a ſcd̓oexhēdatus. nihil āt intereſtˡ qͣ rōneſecundi he̓dis inſtitutio valeat vtꝝqꝛ ab eo filius exhēdatꝰ ē: an qꝛ ip̄efilius ſubſtitutus ē. ¶ Iulianꝰ lōginus pr̄ eos qͦs ſibi hēdes inftitue̓atfilijs ita ſubſtituit. quiſꝗs ſibi hēseētᵐ. vnus ex he̓dibus inſtitutis ꝙtacitā fidē accōmodaueratⁿ ut n̄ capientiº ꝑteꝫʸ ex eo qd̓ acceperatq daret ad ſubſtitutōeꝫ īpuberisᶠ admiſ

ſus: utꝝ pro ea ꝑte pro qua ſcrifuit veniatᵖ: an v̓o ꝓ ea quā acceꝑaita ut augeat̉ eiusʸ ꝑs in ſubſtitutōeRn̄di qui in fraudē legū fideꝫ accōmodat̉: adeūdo hr̄s efficit̉: nec d̓ſinetʸ hē̓s eē: lꝫ res q̄ ita relicte ſūt auferāt̉ᶻ. ¶ Un̄ ⁊ ex ſecundis tabulisintātuꝫ heres eſſe p̄t inquātuꝫ ſcriptusª eſſetᵇ. Satis .n. punitusᶜ eſt ineo in qͦ fecit ꝯͣ legeꝫ. quīimo. ⁊ ſi d̓ſineret heres eē idē dicerēᵇ. ¶ Quēadmodū intelligenduꝫ ē in eo ꝗ cūſcriptus eſſꝫ hēs: ⁊ poſtqͣꝫ adijſſethereditatē: in ẜuitutē redactus eſt:⁊ poſtea libertate donatus: cui permiſſuꝫ eſt ad ſubſtitutionē venire:que ei in teſtō fuerat relicta. lꝫ enimhereditateꝫ ex inſtitutiōe amiſit: tn̄ex ſubſtitutiōe iſtā portioneꝫᶜ quātāamiſitʳ ꝑcepturum.¶ Dem.Xpupillari teſtō ſuperius pͥn¶ A cipaleᵍ neqꝫ ex ꝑte neqꝫ in totumᵇ ꝯfirmari poſſe mecianus ſcripſitᶠDe 3.Ucius ticius legitimūˣ filiū ⁊alteꝝ naͣlēˡ hr̄des inſtituit: eoſqꝫ inuiceꝫ ſubſtituit. Ticiꝰ legitimꝰfilius queꝫ pr̄ āniculū reliꝗt: pꝰ pr̄imortē impubes d̓ceſſit ſuꝑſtite matreᵐ ⁊ fratre naͣli: queꝫ ēt cohr̄demhabebat. Quero an hr̄ditas eiꝰ adticiū naͣleꝫ fratreꝫ ex cā ſubſtitutōisꝑtineat: an v̓o ad matrē: Rn̄di adpͥmuꝫ caſuꝫⁿ n̄ exiſtentiuꝫ hr̄dū: ſubſtitutōeꝫ d̓ qͣ q̄rit̉ ꝑtinere: n̄ ad ſeq̄nteꝫº: ſi quis eoꝝ poſteaᵖ deceſſiſſetintra pubertateꝫ: cū in naͣlis filij ꝑſona duplexq ſubſtitutio locuꝫ hēre n̄poſſit ⁊ iō ad matrem legitimi filijhereditas ab inteſtato ꝑtinet. Alit̓ſreiuſdē etatisʳ liberiˢ inſtituti inuicemqꝫ ſubſtituti fuiſſent: tunc eniꝫaltero defuncto intra pubertatem:eius ſucceſſio non ad matreꝫᵗ ſꝫ adſubſtitutuꝫ fratreꝫ eius d̓uoluitur.¶ Paulus reſpondit. Si omnesinſtituti hr̄des: omneſqꝫ inuiceꝫ ſb̓ſtituti eſſent: eiuſ portioneꝫ qui quibuſdā defunctis poſtea portioneꝫſuam repudiaueritᵛ: ad eum ſolūˡqui eo tempore ſuperuixit ex ſubſtitutione pertinere.¶ DemAterfa. pͥmis tabulis poſthumo hr̄de inſtituto: ſecūdis tabulis ſibi vl̓ filioʸ ſi intra pubertatēd̓ceſſiſſetᶻ gaiū ſeiuꝫ fratrē ſuū ſub-

a ¶ Teſtamētū. ut. C. eo. l. humanitatis. ⁊ i.ari: ut ibi dicit.ieniētē. ut. sͣ. deb ¶ Auferret. gͦ recedit̉ ab eo ꝙͣdiu equū viſūcōſti. prin. l. pe. aꝫ. ⁊ fa. jͣ. de le. iij. l.u. ⁊ ar. le. l. ij. infi. ⁊. C. de reuo. dona. l. ſi nūqͣ. ⁊ de contrage. ⁊. jͣ. de ꝯdi. ⁊ demō. l. in diem. in fi.c ¶ Ipſe¶ Item quero Species rēporis derogat generi tēporis.h. d. Bar.d ¶ Itē q̄ro. ſi ītra. xiiij .ſ. ānū.e ¶ Deceſſerit. ſubaudi heres.f ¶ Pubertatis ē. fa. sͣ. e. ī pueſto. ac.llari. ⁊. l. cēturio. ⁊. l. v̓bis ⁊l. qui pl̓es. ⁊. l. cū ex filio. §. filio⁊ .jͣ. de ſe. tab. l. ij. §. ſi primus⁊ sͣ. e. l. ſed ſi ita ꝗs ſub condi.⁊ sͣ. de adop. l. ſi arrogator. §.ſed an impuberi ⁊. C. e. l. ij.g ¶ Seꝑatim ẜuari. ſpēs gͦ tēporis detrahit̉ generi. ut ⁊ sͣ.e. l. coheredi. §. ꝗ patrem. ac.us. Rupta inſtitutione: tūc teſtamentum incipit.a ſubſtitutione. h. d. Bar.h ¶ Subſtituit. vulgariter.i ¶ Momenti. sͣ. d̓ lib. ⁊ poſt.l. ſi poſthumꝰ. §. qd̓ vulgo. cōtra. Sol. ibi ecōtra ī pͥmo gradu filius īſtitutꝰ fuit iōqꝫ ſequētes valēt lꝫ ab eis pretereat̉ h̓ apͥmo pͥteritꝰ a ſb̓ſequenti ſubſtitutꝰ qͣre pͥmo ſb̓ducto ſequensvalet ⁊ ceteri qui ſequuntur ẜmIoan. azo.k ¶ Reſponſū ē. ut. sͣ. de lib. ⁊poſthu. l. ⁊ ſi peꝑcerit. §. fi. ⁊ sͣ.l ¶ Intereſt. quo ad hoc ut grati. i. l. ſi filius. ac.dus ille valeat. ac.ilianus. Qui ſemel eſthr̄s: licꝫ ei vt indigno auferat̉hr̄ditas: uel ipſo iure deſinat eſſe vocat̉ ex ſb̓ſtitutione per hecv̓ba: ꝗſꝗs mihi hr̄s erit. bar.m ¶ Heres eſſet. filio.n ¶ Accōmodauerat .ſ. teſtatoo ¶ Non capiēti. puta filio naturali teſtatoris.¶ Partē. inſtitutꝰ erat ī. iiij.vncijs ⁊ d̓ vna reſtituenda rogatus.q ¶ Acceperat. iſte inſtitutus.r ¶ Impuberis. filij teſtatoris.¶ Ueniat. ad ſubſtitutionē ⁊ita pro tertia: qꝛ ī. iiij. vncijs fuit ſcriptus q̄ ſūt tertia hr̄ditatꝭ.s ¶ Ueniat. accipe vt ita augeatur eius ⁊c̄. ⁊ dic ceꝑit. i. cumeffectu retinuerit. ut. jͣ. de ver.ſig. l. aliud.t ¶ Acceꝑat. ꝓ tribꝰ vncijs qͣſan̄ acceꝑit priꝰ deducta illa vncia quā reſtituit nō capaci. ac.u ¶ Eius. īſtituit. rogati tacitex ¶ Accōmodat. qd̓ ē cū ꝓmittat d̓ reſtituēdo nō capaci. ac.¶ Deſinet. ad hoc. sͣ. ti. i. l.ei ꝗ ſolidum. in fi. ⁊ sͣ. de mīo.l. ⁊ ſine. §. ſed ꝙ pap.¶ Auferant̉. ⁊ fiſco dantur v.j. de his ꝗ. ut indig. l. ꝗ ticij. īfi. ⁊. l. qui tabulas. in fi.a ¶ Scriptus .ſ. ex ſubſtōne inqͣtuor vncijs admittet̉ ſicut in inſtitutione. b ¶ Eſſet. ſic. sͣ. d̓ act. emp. l.iul. §. offerri. ſꝫ cōtra. jͣ. de acqui. her. l. ſi totā. So. ut ibi. Itē ar. ꝯtra. sͣ. d̓ ſena.l. ꝗ indignus.d ¶ Idē dicerē. ut in querela. ut. sͣ. e. l. ī ſubſtōne. ⁊ ī redacto ī ẜuitutē: ut. jͣ. ꝓx.us. ſic. sͣ. de offi. pre. l. diuus. ac.ePortionē. ex ſubſtitutione delatam.f ¶ Quantā amiſit .i. ꝓ rata qd̓ debbat priꝰ: lꝫ id amiſerit. apparet ergo ꝙ ſufficit ſemel factum ⁊ ſi nonduret.tra. sͣ. de in rē ver. l. ſi pro parte. §. verſum.Principale ꝑ acceſſoriū n̄ ꝯfirmat̉. h. d. bar. Ioan.g E T PSrimcipale. forte ſi expugnatū ſit per querclam. aro.

h ¶ Neqꝫ ī totū. ſꝫ ꝑꝑ pͥncipale valet acceſſoriū: ut. jͣ. de pecu. le. l. nā qͦ.i ¶ Scripſit. qꝛ̄ ꝑs ē ⁊ ſeq̄la. ut inſti. e. §. lib̓is. ⁊ sͣ. e. l. ꝗ pl̓es. §. fi. pͥmūenī teſtm̄ nō capit vires a ſcd̓o ſꝫ ſcd̓ꝫ a pͥmo: ut. sͣ. e. l. patris. ac.us. Subſtitutio breuiloqͣ ſcā ꝑſonis īparibꝰ ꝯtinet tm̄ vulgare: ꝑſonis paribus ꝯtīet ēt pupillarē q̄ mr̄eꝫ excludit. h. d. Bar.k ¶ Legitimū. ſpuberē.¶¶ Naturaleꝫ. puberemuel īpuberē non curo: qꝛcū non ſit in piāte non pͥtei pupillariter ſb̓ſtitui: utsͣ. e. l. ij. circa pͥn.m ¶ Matre. ſua.n ¶ Primū caſū .ſ. vulgarē. ſꝫ qūo cum ultra etvnciam habere nō poſſitut. C. de natu. liber. l. ij.⁊ auc̄. ibi poſita; rn̄deo h̓iure ſecus erat.o ¶ Non ad ſequentē .ſ.pupillarē .ſ. ſi ꝗs ⁊c. acp ¶ Poſtea. ꝙͣ fuiſſet heres. ac.q ¶ Duplex .i. ꝙ ipſe induobus caſibꝰ ſuccedat lgitimo. ſed legitimus invno tm̄. ⁊ hoc ꝓpter ſeqͣlitatē euitandaꝫ: ut. C. e.l. ij. ⁊. l. ꝙͣuis. ⁊ sͣ. e. l. iāhoc iure. §. ſed ſi alijer.Et no. h̓. ẜm quoſdaꝫ tacitā pupillareꝫ nō admiti ꝯtra mr̄em. ſꝫ hoc nonqꝛ mater: ut. jͣ. l. ꝓxi. ſꝫ ꝓpter eqͣlitatē. nec enī ē h̓tacita. ut ſtatim dices.r ¶ Etatis .ſ. impubenaꝫ ⁊ ſi vnꝰ. xiij. an. altervnuꝫ tm̄ hēat non nocethec ineqͣlitas dummodoambo ſint impuberes.g ¶ Liberi .ſ. legitimi. nāin hoc eſt vis.t ¶ Non ad matrē. handicimꝰ breuiloquā quiabreuibus v̓bis .ſ. nos īuicem ſubſtituo. qͣtuor ſb̓ſtitutiōes ꝯtinent̉ .ſ. duevulgares: ⁊ due pupillares. ⁊ oēs exp̄ſſe. ⁊ ſic mater reijcitur ſicut in conpendioſa dicimꝰ. C. e. l.precibus. in fi. forte iō ꝗaveriſimile eſt ꝙ teſtatorfilios vxori preuenire voluit: ut. C. e. l. pe. ⁊ hec eadem dr̄ reciproca: ut. sͣ.e. l. nam hoc iur̄. §. i. Itēnotant hic ꝙ tacita pupillaris excludit matrem qd̓al̓s nō inuenitur vt quādo eſt inſtituta cum filiout. C. de inſti. ⁊ ſubſti. l.fi. ſed non placet qꝛ hec n̄eſttacita. ac.Pauius. Spes ſb̓ſtitutiōis reciproce ad heredē nō tranſit. h. d. bar.u ¶ Repudiauerit. alterex heredibus.x ¶ Solum. ut ⁊ sͣ. e. l. ꝗplures hr̄des. ⁊. jͣ. l. e. i. ꝗhabebat. ſecus in iure aecreſcendi. ut. jͣ. d̓ legi. beredibus. l. ſi ex pl̓ibus.Item ē rō huius dicti qꝛ tunc demum admittit̉ ſubſtitutus cū certū ē inſtitutū hēre nō poſſe: qd̓ ē cū morit̉ īſtitutꝰ nō cū teſtator. item ⁊ ē rō ꝗa ꝯdītiōale relictū nō trāſmittit̉ pēdēte ꝯditōe: ut. C. d̓ ca. iol. §. ſinauie.Pupillaris expreſſa etiā q̄ non continet vulgattacitam trahit̓ agͦ boa pr̄is uel filij. h. d. bar. ut ſic. Appellauio br̄o.cōprehendit omnē heredē ꝗ iudicio teſtatoris ī quocūqꝫ gradu ſuccedit. hy ¶ Uel filio. ſic .ſ. heres mihi eſto ſi filius meus intra puberiatem ⁊c. veld. ẜm bal. Io. de īmol.z ¶ Deceſſiffet. poſthumus.eſto filio meo ſi ⁊c. ac.