Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
73r
Einzelbild herunterladen
 

XXVIIIDe vulga. pupil. ſubſtitu.

I 3

Sed ſi eos patresª p̄cedant itademū ſubſtitui eis pōt: ſi hr̄des īſtituti ſint vl̓ exhr̄dati. Itaᵇ .n. legēvelleiā ſuccedēdoᶜ rūpunt teſtamētū. ſi prīcipale ruptūᵈ ſit teſtamētū pupillareᶜ euanuit. Sed ſi extraneū ꝗs īpuberē hr̄dē ſcripſitᶠ: poterit ei ſubſtituer̄: ſi mōᵉin locū nepotis adoptauerit vel arrogauerit filioᵇ p̄cedēte. Quiſꝗs aūt īpuberi teſtamētuꝫ facit ſibiquoqꝫ dꝫ facere. Ceteꝝ ſoli filiopoterit niſi forte milesⁱ ſit. ¶Adeoaūt niſi ſibi quoqꝫ fecerit valet:vt niſi adita quoqꝫ patris hr̄ditasſit: pupillare teſtamētū euaneſcatᵏ. Plane ſi omiſſa principalisteſtī: abinteſtato poſſideat̉ hr̄ditasdicēdū eſt a pupillo ſubſtitutuꝫ ſeruandūˡ. Interduꝫᵐ etiā pupillaris teſtī cōpellēdū hr̄dē inſtitu adire hr̄ditatē: vt ex ſecūdis tabulis fideicōmiſſum cōualeſcat: utputa ſi iam pupillus deceſſit. Cete ſi adhuc viuat īprobum iulianus exiſtimat ſollicitus eſtⁿ deviui hereditate. Ergo etiā ſi minorº. xxv. an. adeūde hr̄ditatisfuerit reſtitutus: puto ꝓficere ſecūdis tabulis vt pretor vtiles actōesdecernat ſubſtitutis. Priusᵖ ātſibi ꝗs debet hr̄dem ſcribere: deinde filio ſubſtituere cōuertereᵈordinē ſcripture: hoc iulianꝰ putat prius ſibi debere deīde filio: heredeꝫ ſcribere. Ceteꝝ ſi an̄ filio:deinde ſibi teſtamētuꝫ faciat: nonvalere. que ſententia reſcripto imperatoris noſtri ad virū lupū brita

nie preſidem ꝯprobata eſtᶠ: meritoº ꝯſtat enim vnūᵗ eſſe teſtm̄ lꝫ dueſint hr̄ditates. Uſqzadeo vt qͦsꝗs ſibi facit neceſſarios: eoſdēʸ etiāfilio faciat. ¶Et poſthumū ſuuꝫ filio impuberi poſſit ꝗs ſubſtituereˣ. Sꝫ ſi ꝗs ita fuerit teſtatus. ſi filiꝰmeꝰ intra. xiiij. annū d̓ceſſeritʸ ſeiushr̄s eſto. deīde filiꝰ hr̄s eſto. valꝫſubſtitutio: lꝫ cōuerſa ſcriptura filijteſtm̄ fecerit. Sꝫ ſi ita ſcripſerit.ſi filiꝰ mihi hr̄s erit: ſeiꝰ hr̄s eſto:filiꝰ hr̄s eſto. ſcd̓o ꝗdē gradu ſeiusſcriptꝰ eſt hr̄s. ſi filiꝰ hr̄s extiterit: ꝓculdubio ſeiꝰ ei hr̄s erit. Sꝫ ſi extiterit filiꝰ hr̄s ītra puberta d̓functꝰ ē: ſeius admittēdꝰᶻ rectevidet̉: vt ordoª ſcripture ſꝫ ordoſucceſſiōis ſpectet̉. Qd̓ igit̉ᵇ dictū ē ſingulis liberoꝝ ſubſtituer̄ licere: adiectū ē vt declaret̉ a filij teſtō incipiēdū īpuberis.ꝘAdeſti.Aꝫ filio īpuberi pater ita ſubſtituit. quiſquis mihi hr̄s erit:idē filio īpuberi hr̄s eſto placuit adhāc ſb̓ſtōnē ſcriptosᶜ tantūmō adhr̄ditateꝫ admitti. Itaqꝫ dn̄sᵇcui ẜuū hr̄ditatꝭ portio q̄ſita ſit:ex ſubſtitutōe īpuberis hr̄s efficipoterit ſi ẜuꝰ ab eius exieritᵉ ptāte.Am hͦᶠ iur̄ vtimur ex I.diui marci ſeueri ꝯſtōe: vt pater īpuberi filio in alteꝝᵍ caſuꝫſubſtituiſſet: in vtrūqꝫ caſū ſubſtituiſſe intelligat̉: ſiue filiꝰ hr̄s extiterit: ſiue extiterit īpubes d̓ceſſerit. Qd̓ iusᵖ ad tertiū quoqꝫ genꝰſubſtitutōis tractū videt̉. ſi pr̄

X Sed ſi ed hoc ut ſubſtitutio pupillaris facta nepoti rumperer: vꝫ orm. l. vell̓. h. d. Bal.a Pater. adant.b Ita .n. ſ. civel exheredati ab auo inueniunt̉. R.c Succedendo inrtui pr̄is. R. ad qd̓.. ti. i. l. v. §. nepotes.als ſi īueniūt ſerūpit̉ pͥncipale: ꝯn̄snec pupillare valet.ſubijcit ⁊cͣ.d Ruptū ſit. agnatione poſthūi nepotis p̄teriti qd̓ ē pͥmortuo patrenepotis pupilli ⁊cͣ. Siaūt ꝯtra ta. rūpat̉ pͥncipale remanet pupillare: ut.. e. l. ex duobus§. fi. ē ꝯtra. ſi aūtrelā inof. rūpat̉ pͥncipale diſtinguit̉ in totū vel parte: vt.. de inoff.te. l. papi. §. ſed nec īpuberis. ac.e Pupillare. qꝛ pareeius ē: vt.. e. l. plureſ.§. fi. in fi. ac. Eꝫ ſi extrenAptitudo eiꝰ cui pupillariter ſubſtituit̉ īſpicit̉tꝑe mortis teſtas:ipe teſti. h. d. Bal.f Heredē ſcripſit. cuꝫenī ſe inſtitutū reperiat rumpit̉ adoptio: vt.. li. poſthu.l. filio. quē. §. fi. alioꝗnrūperet̉: vt.. de īiuſtoteſta. l. verū ē. h. ac.g Si. non aīs vtinſti. eo. §. extraneo.b Filio p̄cedente. tꝑeadoptiōis: ſed tꝑe mortis oportet pͥmortuum: vt.. e. §. poſthumus. ſꝫ tūc idē eſſet ſi p̄cederet: ut inſti. deadop. §. licet. ſꝫ hoc frequētius cōtingit. Sedp̄ponit̉: nōne in ſubſtitione tria tꝑa etur: ut no.. ea. l. §. qd̓ſic. ſꝫ hic valuit ſubſtitutio tꝑe quo ſcā fuitqꝛ erat extraneꝰ illi cuifiebat: ut inſti. e. §. extraneo. Rn̄. illud ut ſit capax cui relinquit̉. hic aūt ſolū de volūtario ſit neceſſarius per adop. vt.. ti. i. l. iij. §. fi. Itē qd̓ adop. dicit eſt ius vetushodie non tranſeat ī ptātem nec ſubſtitutio pupillaris ualet: ut inſti. deadop. §. i. Item nec in arrogato valet ſubſtitutio niſi in id qd̓ hꝫ ab argante: vt.. de adop. l. ſi arrogator. §. ſꝫ an īpuberi. ac.Miles. vt.. de teſta. mi. l. miles ita. §. fi. fa.. e. l. i. in fi. ac.k Euaneſcat. ꝯtra. C. e. l. iij. So. ibi in vulgari. hic in pupillari. Itemꝯͣ.. priuil. credi. l. pater. in pͥn. So. vt ibi. facit.. de acꝗ. he. l. q̄ſitūl Plane. ſeruandū. ſicut cetera ſeruant̉. vt.. ſiꝗs. o.. teſta. l. i. ac. Interduꝫ. Inſtitutus grauatus de reſtituendo hereditatem ex heretāte pupilli cui ipſe idem ſubſtitutꝰ erat. cogitur adire hereditateꝫ paternaꝫ: ut cōfirmentur tabule pupillares: hereditatē pupilli per fideicommiſſū reſtituat: hoc mortuo pupillo non eo viuo. h. d. Io. de imo.m Interdum. ticius inſtituit meuium. exheredauit filiū ſuū īpubereꝫ ſubſtituit ſeium rogauit vt reſtituat hereditatē ſempronio. meuiusnon uult adire hereditatē. mortuꝰ eſt pupillus. dicitur meuiꝰ dꝫ cogiadire ne euaneſcat ſubſtitutio hereditate non adita: ꝯn̄s fideicō. adqd̓.. ad treb. l. qd̓. §. ſiꝗs cōpulſus. ideꝫ ſi eundē quē inſtituit ſibi: ſubſtituit filio: vt.. e. l. ita tn̄. §. a pr̄e. ul̓ pone ut eo. ti. l. apud iul̓.. §. i. ac.n Solicitus eſt. tali modo. fa.. de col. bo. l. i. §. ſi īpuberi. et de iurefiſ. l. ſtatuis. §. i.. ut in poſ. le. l. is cui. §. ſi ab īpuberis.. C. de pac. l.fi. ſꝫ alio quis pōt qn̄qꝫ ſolicitꝰ ut exigere cautionem. vt. C. ad treb.auc̄. cōtra rogatus.. C. vt in poſ. le. l. archimedoram. ac.Teggrmantur tabule pupillares. h. d. Io. de imo.xMNnor. Etiam ſi adeat̉ hereditas ex bn̄ficio reſtitutionis in inteo Si minor. extraneus teſtatori inſtitutus ſed repudiauit. hoc filioexheredato. eiqꝫ a ſubſtituto dato. quod ſubijcit reſtitutus .ſ. vt adeat etſic valet principale. et ſic cetera. ſecūdum hoc conuenit precedētibꝰ. alij

tineat: ſubſtitutus ei habeat acyſi non adijſſet minor. Sed ſi hic ſubſtitutus eſſet ſeruus diſtigueret̉ an̄ eſſet ſoluendo hereditas uel non ẜm eos: qꝛ maior res eſt libertas: ut.. de mi. l. ait pretor. §. ſed quod pap.itur filio exheredato debet ſibi prius Prius autem Si aliquis ſubſtitheredem ſcribere al̓s ſubſtitu.tio vitiat̉: ſed ſi ſubſtituat filioinſtituto ordo non attenditur..h. d. Bar.p Priꝰ aūt. eadē hora velalia: ut.. e. l. ſi ꝗſ. §. ſi ſuo.q ꝯuertere. ſic.. de fidei. li. l. generaliter. §. ꝗd. et īaucͣ. de here. fal. §. inordinatum.. C. de edi. di. adri. tol..l. i. ſed ar. ꝯtra. C. de te. l. ambiguitates.. l. p̄poſteri...ſol. l. nec. n. de pecul. le. l. quidam. inſti. de le. §. ante. ſedquo ad alia non curatur ordoin legibus illis. ac.r Cōprobata ē. īmo contra.vt.. e. §. ſi quis.. §. ſꝫ ſi itaSo. hoc corrigit̉ illud. uelde rigore iuris: ibi de equitatevel uerius hic erat filius exheredatus cui ſit ſututio. ibi īſtitutus. ac.s Et merito. dixit ſcripture īſingulari nūero merito ⁊cͣ.vel dixi vnam ſolēnitatem etiam merito ⁊c̄. ad qd̓.. e. l. patris. vel dic dixi in vna ſcriptura ſibi filio inſtituit heredem merito ⁊c̄. ac.t Unuꝫ. qꝛ facit vnus vnaſolēnitas ut.. pͥuil. cre..l. pater. ſꝫ qꝛ due hereditates:vt ſubijcit pn̄t dici duo teſtā:ut inſti. e. §. igitur. ac.u Eoſdē. ut.. e. l. ſꝫ ſi pl̓es.§. i... de acꝗ. here. l. iul. ſcribit. §. ſed qd̓ in fratre. ac.x Subſtituere. erit neceſſariꝰ: vt. d. l. ſꝫ ſi plures. §. i. ac.y Deceſſerit. hec pupillarisp̄cedit inſtōnem: vt.. ꝓxi. rn̄.vulgaris p̄cedit inſtōneꝫ. et ualet vtrobiqꝫ lꝫ ꝯuerſa ⁊cͣ. ſꝫ contra.. ꝓxi. §. ſo. ut ibi. ac.z Admittēdꝰ. ex tacita pupillari: vt.. e. l. hoc iure.. C..e. l. iiii. ac.a Ut non ordo. dic ut.. §.priua. Acb Quod igit̉ dictū eſt.. §. prius. dicit ſubſtituere licere .ſ. peracta primainſtatione. ſubijcit a filii .ſ. exheredati. ẜm hoc refertur ad proxi. dictavel referas ad proxi. modo dictū ē.. l. i. §. i. dicit ideo ⁊cͣ. pͥmitte. q. d. eſt ideo adiectū ſubſtituere: qͣſi prius facta inſtōne vt declaret̉ ⁊cͣ. ſimilis littera.. de cap. l. ſi ꝗs in bello. vn̄ v̓ſus. Anguibus exurit̉ tenui pelle vetuſtas.Nec faciunt ceruos cornua iacta ſenes .i. cornua iacta faciunt ceruos non ſenes.Item io. verte non bene ſtabit ideo.Um fi lio. Subſtitutio facta hec v̓ba. ꝗſꝗs mihi heres erit ſolos ſcriptos īuitat illos includit. illos mediā ꝑſonaꝫ ſunt heredes. h. d.io. de imo. alex. de imo.c filio. ſcriptos .i. inſtitutos. aūt ab inteſtato: qꝛ ſic eſſet ſubſtitutio nulla: ut.. l. ꝓxi. §. ꝗſꝗs. dic hereditatē adeuntes: ut.. e. l. ex duobus. §. filium. inſti. e. §. ſubſtitutus. lꝫ poſtea deſinant q̄relā īoſſcioſi: ut.. e. l. ſubſtitutione. Ac. d Dominus. uel pater cui filium uel heres heredis: ut.. e. l.qui liberis. §. hec uerba. ac.e Exierit. aliter ſi remāſerit. azo. ar.. deacqui. here. l. ſi ſolus. in fi. facit.. de oꝑ. li. l. patronus. §. i. ac.Am hoc. Subſtitutio facta īpuberi vulgariter ꝯtinet tacitā pupillarē:Efacta pupillarit̓ ꝯtinet vulgarē tacitā. h. d. Et ē pulchra noͣbil̓ lex. Bar.f hoc. al̓s ē iam bene. al̓s nam. tunc continua cum. l. moribus. in fi.ſed ſi extiterit ⁊cͣ. ac.g In alterū caſum .i. ī vulgarē tm̄ qn̄ tacita pupillaris ītelligit̉. uel etiā ī pupillari tm̄ qn̄ ītelligit̉ tacita vulgaris: ut. C. e. l. ꝙͣuis. ac. Quod ius. Breuiloqua duobus facta impuberibꝰ in vtriuſqꝫ ꝑſona vulgarē et pupillarē cōtinet. h. d. bar. bal.h Quod ius .ſ. ſubſtitutiōis tacite intellecte.i Tertium genus. nam .ſ. quādo vulgare per ſe. itē quando pupillaris per ſenunc quando vtroqꝫ. azo. ac.