Liber

duos filios īpuberes hr̄des īſtituat: eoſqꝫ īuicē ſubſtituat: ī vtrūqꝫºcaſuꝫ reciprocāᵇ ſubſtitutionem factā videriᵉ diuus piꝰ ꝯſtituit. ¶ Sꝫſi alter pubes alter īpubes: hoc cōiverbo. eoſqꝫ inuiceꝫ ſubſtituo. ſibifuerit ſubſtituti: in vulgarē tantūmodo caſum factā videri ſubſtitutionē ſeuerꝰ ⁊ antoninus conſtituerūt. Incongruēs .n. videbat̉ vt inaltero duplex ſubſtitutio in alteroſolaᵍ eēt vulgaris. ¶ Hoc itaqꝫ caſu ſingulis ſeparatiꝫ ſubſtituere pater debebit: vt ſi pubes hēs non extiterit īpubeſ ei ſubſtituat̉ᶜ. ¶ Si ātīpubes hr̄s extiterit: ⁊ ītra pubertatem deceſſerit: pubes fr̄ ī portiōemcohr̄dis ſubſtituat̉. ¶ Quo caſu invtrūqꝫᶠ euentū ſubſtitutus videbit̉ne ſi vulgariˢ tantūmō īpuberi qͦqꝫſubſtituat̉ volūtatis q̄ſtioneꝫ relinquat: vtrū de vna vulgari tātūmōſubſtitutione: ī vtriuſqꝫ ꝑſona ſēſiſſe intelligat̉ʰ. Ita enī in alteroʳ utraqꝫ ſubſtitutio intelligitur ſi voluntas parentis nō refragetur. vl̓ certe euitāde queſtionis gratia ſpecialiter in vtrūqꝫ caſum impuberi ꝗsſubſtituat fratrē: ſiue he̓s n̄ erit ſiuehr̄s erit: ⁊ intra ānos pubertatis d̓ceſſerit.GAius.I ī teſtamēto he̓deſ ſcripti itaD alicuiᵏ ſubſtituti fuerit. vt ſi isⁱhr̄s n̄ eſſetᵐ quiſꝗs ſibiⁿ hr̄s eētº: isin parte qͦqꝫ deficiētisᵖ eēt hē̓s ꝓ qͣᵍparte quiſqꝫ heres extitiſſetᶠ: ꝓ eaꝑte eū quoqꝫ in portiōe deficiētisᶠvocari placet. neqꝫ intereſſe iure īſtitutiōis ꝗſqꝫ ex maiori parte hr̄sfactus eſſet: an ꝙ per legeꝫᵗ alteraꝫpartem alicuiusᵛ vēdicaſſetᵗ.E Eren.D Iis ꝗ ex bonis teſtatoris ſoli

dū cape̓ n̄ poſſitʸ: ſb̓ſtitutꝰ ſit ab eoīpuberi filio eiꝰ: ſolidū ex ea cā capiet qͣſi a pupillo capiatª. ¶ Sꝫ hocita īterpretari iulianꝰ nr̄ videt̉: ut exbōis q̄ teſtatoris fuerāt āpliꝰᵇ cape̓n̄ poſſit. ¶ Ꝙ ſi pupillo aliꝗd p̄terea acꝗſituꝫ eēt: aut ſi exhr̄dato eētſubſtitutꝰª: nō īpediri eum caper̄ qͣPApi.ſi a pupillo capiat.Erbisʰ ciuilibꝰ ſubſtitutionēpoſt. xiiij. annū etatis fruſtraᶜfieri ꝯuenit. ¶ Sꝫ ꝗ nō admittit̉ utſubſtitutꝰ: vt adiectꝰᵈ hr̄s qn̄qꝫᵉ nōerit: ne fiat ꝯͣ volūtatēᶠ ſi filiꝰ n̄ habeat totū īteriꝫ qd̓ ei teſtō pater d̓dit.Ui liberis īpuberibꝰ LL.ſubſtituit: aut purᵍ aut ſub cōditōe ſolet ſb̓ſtitue̓. Pure vero ſicſi filiꝰ meꝰ ītra pubertatē deceſſeritſeiꝰ hēs eſto. Siue ſeiꝰ iſte hēs inſtitutus ſit: ⁊ impuberi ſubſtitutꝰ nullam habet cōditionē. ſiue ſit ſolusſubſtitutus. ¶ Sub conditione ātinſtitutū ſi ſubſtituat: id ēˡ ſi mihi heres erit: nō al̓s exiſtet heres ex ſubſtitutione: niſi ex inſtitutione heresfuerit. ¶ Cui ſimilisᵏ eſt ⁊ hec ſubſtitutio. ꝗſꝗs mihi ex ſupͣſcriptis heres eritᵐ: habꝫ enim in ſe eandemconditionē ſimilēⁿ ſuꝑiori. ¶ Hecverba ꝗſꝗs mihi heres eritᵇ: idemimpuberi filio heres eſto. hunc habent ſenſum: vt ei nō oīs qui patriheres extiteritʰ: ſed is qui ex teſtamentoq heres extiterit ſubſtitutꝰ videat̉: ⁊ iō neqꝫ pr̄ ꝗ ꝑ filiuꝫ: nꝫ dn̄sꝗ ꝑ ſeruū extiterit: ad ſubſtitutionēadmittet̉ᶠ neqꝫ hr̄dis heresˢ: qꝛ nōex iudicioᵗ veniūt. ¶ Partes qͦqꝫⁱeedē ad ſubſtitutos ꝑtinēt quas inipſiꝰ pr̄iſfa. habuerūt hereditate.I pr̄ filio īpuberi I Abeo.eoſdē quos ſibi ⁊ te vnuꝫᵉ pre

a ¶ In vtrūqꝫ .ſ. vulgarem ⁊ pupillarem. azo.b ¶ Reciprocam. hanc dicamus breuiloquā: vt. jͣ. e. l. lucius. ac.c ¶ Uideri. inuicem inter eos. ac.¶ Sed ſi alter Subſtitutio breuiloqua fcā perſonis diſparibus ad eum caſum porrigitur qui vtriqꝫ cōuenit. h. d. Bar.d ¶ In altero ſola: ut. C. eo. l.hereditatē. ⁊. l. ꝙͣuis. ⁊ de teſta. mi. l. in teſtō. ⁊ arg. C. defruc. ⁊ li. ex. l. fi. ⁊ d̓ pͥpo. ſacroſcri. l. ī ſacris. ubi dicit equalitatē in iudicijs ẜuandā. ac.¶ Hoc itaqꝫ. Subſtitutiovulgaris ſeu pupillaris ſeparatim pluribꝰ facta ad vtrunqꝫcaſum porrigit̉: lꝫ ſint perſonediſpares. ⁊ ubi v̓ba ſunt claranon admittit̉ queſtio voluntatis. h. d. bar.e ¶ Subſtituat̉. hec eſt uulgaris non ꝯtinēs pupillarem cuꝫſit pubes. ac.f ¶ In vtrunqꝫ. nā ſub expreſſa pupillari ꝯtinetur tacita uultaris: ut h̓ ⁊ in pͥn. huius legisg ¶ Ne ſi vulgari. pupillarisquidā caſus etiā ſolus exprimidebet ⁊ ſufficit: vt comprehendat utrūqꝫ: ut dixit ne ſit aliterſi vulgariter tm̄ ſubſtō fiat. etretine caſum pͥmiſſū qn̄ inſtitui puberem ⁊ impuberem.h ¶ Intelligat̉. an de vulgari⁊ pupillari. ⁊ ſic dat intelligere ꝙ nō ꝯtinet̉. hoc caſu in uulgari ſubſtitutio pupillaris tacita. eſt ⁊ alia. jͣ. e. l. cū ex filio. §.filio. regulariter ꝯͣ. C. e. l. ꝙͣuis⁊ sͣ. e. l. in pͥn. ẜm aꝫ. uel dicasẜm azo. qd̓ ē verius ꝙ ⁊ h̓ intelligatur. ac.i ¶ In altero .ſ. caſu qn̄ pupillaris fuit exp̄ſſa: ut. sͣ. §. ſi aūtīpuberes. nā ꝯtinet tacitā vulgarē iſta pupillaris. niſi volūtas patris ⁊cͣ. vel ſi vult teſtator: vt nec de facto ſit queſtiovtrūqꝫ caſū euidēter exprimatad qd̓. sͣ. mā. l. qui mutuam ⁊ſemper retine ꝙ puberem ⁊ impuberem inſtitui.I teſtamento. SubſtiOiutus ꝑuerba ꝗſꝗs mihiheres erit. ad ſubſtitutionē prohereditaria portiōe vocat̉ in qͣcomputat̉ id qd̓ hꝫ iure accreſcendi. Bar. ⁊ Io. de imo.k ¶ Si in teſtamēto. alicui. puta ticio ꝗ cū alijs erat īſtitutusl ¶ Si is .ſ. ticius.m ¶ Nō eēt. ip̄i teſtatori. n ¶ Sibi teſtatori. o ¶ Eſſet. alius a ticio.p ¶ Deficiētis. defuncti .ſ. ticij.q ¶ Pro qua. nūc rn̄det. r ¶ Extitiſſet. in dicto teſtō. s ¶ Deficiētis. al̓s defuncti. ⁊ al̓s deficientis .ſ. ticij.t ¶ Legē. ex ꝑte puta ſibi cōiuncta tm̄: ⁊ nō alij iure accreſcendi. Io. ut. C. de cadu. tol. §. is ita. ⁊ fa. jͣ. de re. du. l. vtrūqꝫ. §. q̄ſitū. ⁊. C. e. l. i. item ſecūs ſi ꝓprianoīa fuiſſent expreſſa: vt. jͣ. ad treb. l. nōnunꝙͣ. Itē fa. jͣ. e. l. qui cū plures. ⁊. l.coheredi. §. i. ⁊. l. qui liberis. §. fi. ⁊. l. ſi plures. ⁊ inſti. de vul. ſub. §. i.u ¶ Alicuius. ſibi tm̄ coniuncti. ac.x ¶ Uendicaſſet. nā tantam partē habꝫ in ſubſtitutione quātā hꝫ in inſtitutione:ſiue habeat maiorē partem ab ip̄a pͥmeua inſtitutiōe teſtatoris: ſiue poſtea ſibiaccreuit ex aliquo qui ſibi erat coniunctus tm̄: ⁊ nō alij .ſ. pro tanta parte habebit ex ip̄a ſubſtitutiōe.I is. Si filius naturalis ſubſtituit̉ pupillo in bonis teſtatoris nō pōt ſucꝘ cedere vltra ſtatutā portionē. ſed ī bonis pupilli inſolidū pōt ſuccedere. h..d. bar. y ¶ Si is. nō poſſit. ut filius naturalis: vt. C. de natura. li. l. ii. d̓bonis tn̄ pupilli pōt qꝛ nō ꝓhibent̉.z ¶ Ab eo .ſ. teſtatore.a ¶ Capiat. quā directe capere poterat. et fa. sͣ. ſo. ma. l. ſi v̓o. §. itē ꝗcꝗd. et. C.de edil. edic. l. cū āt. §. fi. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi ꝗs ſolidū. ⁊ de adop. l. ſi pr̄. §. ꝗ duos. ſedar. ꝯͣ. jͣ. de dona. cā mor. l. qd̓ ꝯditiōis. ſꝫ h̓ ne decedat ꝓ ꝑte inteſtatus cū vnuꝫpr̄ is ⁊ filij reſtm̄ ſit: ut. sͣ. l. moribꝰ. §. prius.b ¶ Ampliꝰ. ꝙͣ ꝑ. l. liceat.c ¶ Pręter ea .i. p̄ter bona patris. a ¶ Subſtitutus. hic naturalis.Erbis ciuilibus Compēdioſa facia a pagano ꝑ uerba directa nō ualetvltra tēpora pubertatis. Itē ꝗ nō admitatur vt ſubſtitutus non admitti

vt cōiunctus. h. d.b ¶ Uerbis ciuilibus .i. directis puta iſtis ſiintra. xxv. annos: vel qn̄cunqꝫ deceſſerit filius ille ſit heres ei. vel dic. a. l.xii. tab. inductis ſi minus ſit. vt. jͣ. e. l. ſi ita. ⁊ no. ꝙ hec eſt cōpendioſa inpagano. c ¶ Fruſtra. niſi a milite. ut. jͣ. e. l. cēturio. aꝫ. ¶ ¶ Adiectꝰi. ut coheres. e ¶ Qn̄qꝫ. melius q̄on erit quandoqꝫ .i. non eritaliquo tempore. h.f ¶ Uoluntatē .ſ. teſtatoris. hoc mō ſi filius ⁊c.ad qd̓. sͣ. ti. i. l. lucius. īfine. ſic ergo no. ꝙ obliqua non trahit̉ ad directā: ſꝫ ecōtra ẜm azo. inſtitutꝰ qn̄qꝫ admittit̉ utfideicōmiſſariꝰ qd̓ eſt ſivel ꝑꝑ ſolēnitatē caperenō pōt directo: vt qꝛ incodicillis ſcribit̉. vel ꝑꝑſuā ꝑſonā: ut. jͣ. ad tre.l. ſceuola. ⁊. l. ex ſcō. ī pͥnci. ſi v̓o nihil eū caꝑe īpedit .i. vel ꝯdictio uel codicillorū breuis ſolēnitas. ⁊ iure directo nō p̄tuēire nec ueniet iure fideicō. niſi in caſu ut h̓⁊ .jͣ. e. l. cēturio. aꝫ. ſꝫ directa dubia recipit interpͥtationē directe: ut. C.de here. iſti. l. fi. ac.Ui liberis. Sub¶ C ſtitutio pupillarispōt fieri pure. ⁊ cū ꝯcipitur ſub ꝯditione non hlocū niſi illa formaliterimpleatur. h. d. Ioan.de imo.g ¶ Qui liberis. pure.ſic videt̉ hoc falſum: ꝙnulla ſubſtitutio eſt quenō ſit inſtitutio ꝯditiōalis vt appareat ex ip̄isverbis. rn̄. nō habuit h̓iuriſconſultus reſpectuꝫad illā ꝯditionē ſꝫ ad aliam que extrīſecus poſſetapponi. azo.h ¶ Siue ſolus .i. ſolūmodo. ſic. C. d̓ teſti. l. i.⁊ ī euāgelio. nō ex ſolopane viuit hō: vt. sͣ. devſu. ⁊ ha. l. ii. azo.i ¶ Id eſt. pro ſic. ut. jͣ.de an. le. l. pe. azo.k ¶ Cui ſil̓iſ. quoad v̓baeadē quoad ſenſuꝫ. aꝫ.l ¶ Ex ſupraſcriptis. inſtitutis ſub ꝯditiōe. aꝫ.m ¶ Peres erit. idē ſitheres filio meo. aꝫ.n ¶ Similem. ſimile eſt qd̓ idem eſt. ac.¶ Nęc uerba. Qui ē heres ꝑ mediā perſonā alteriꝰ: nō admitut̉ perutionem factā per h̓ v̓ba. ꝗſꝗs mihi heres erit. h. d vl̓ al̓r. Qui ē heres defuncto: non ex eius iudicio nō admittit̉ ad ſubſtitutioneꝫ factam perhec verba. ꝗſꝗs mihi heres erit. h. d. Bar. o ¶ Hec verba. heres erit.directo ⁊ ex teſtō. azo. p ¶ Extiterit. ex teſtam̄to vel ab inteſtato directevel per obliquū. q ¶ Ex teſtō. directo ut ſubiicit. ad qd̓. jͣ. de ꝯdi. et de..l. q̄ ꝯdictio. ⁊. l. ꝗ heredi. in pͥn. ⁊. jͣ. de adimē. le. l. legatū. ſꝫ ar. ꝯͣ. sͣ. de lrem ver. l. iii. §. ſꝫ ſi errauit. vbi non refert directo vel ꝑ obliquū aliꝗd fiatr ¶ Admittet̉. cum filiꝰ vl̓ ſeruꝰ tēpore mortis īpuberis nō ſit ī pr̄is p̄tāteuel dn̄i. vt. sͣ. e. l. cū filio. azo. s ¶ Neqꝫ heredis heres. ſecꝰ ſi ille quiīſtitutꝰ eſt ſubſtitueret̉ filio noīatī: vt. jͣ. de acꝗ. hr̄. l. qui pr̄is. ij. rn̄. qͥ ē ꝯͣvel dic vt ibi. ⁊. fa. jͣ. e. l. ſꝫ ſi plures ibi. nec quiſꝙͣ valere ⁊c. circa pͥn. ⁊. j.de v̓bo. ſig. l. ſciendū. ⁊. jͣ. de ſuis ⁊ le. here. l. ſi ex pluribꝰ. ⁊. jͣ. d̓ oꝑ. lib.l. cū patronꝰ. §. i. ⁊. jͣ. de iur. pa. l. ſine. §. i. ⁊. §. pe. ⁊. §. fi. ⁊. jͣ. de ꝯtra tab.l. non putauit. §. ſꝫ ⁊ ſi. ⁊ sͣ. ti. i. l. ſi ſub ꝯditione. ſꝫ ar. ꝯtra. jͣ. de cōdicii.l. ſi quis cū te. ⁊ sͣ. de dona. inter vi. ⁊ vxo. l. ſꝫ ſi donāte. §. i. azo.Iudicio .i. volūtate teſtatoris. u ¶ Partes quoqꝫ. ut inſti. de vul.ſub. §. ſi ex diſparibus. ⁊ de pupillis. ſub. §. ſubſtitutus. ⁊ sͣ. e. l. v. ⁊. jͣ. e.l. ſi plures. ⁊. l. coheredi. §. ex his. ſꝫ ar. ꝯtra. C. e. l. fi. Sol. vt. jͣ. l. proti.pater Diſiunctus in unā dimidiā et plures coniuncti in aliamdimidiā pro hereditariis portionibus ad ſubſtōnē vocātur. h. d. bar.r ¶ Si pater. ⁊ te unum. qui de inſtitutis forte eras ſcd̓m quoſdam.