Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
72r
Einzelbild herunterladen
 

De heredibus inſtituēdis.XVIII

7 2

redē reliꝗſſet. Queſitū ē an neceſſariꝰ fiat heres? Et humaniꝰ ē magis eꝗtatis rōne ſubnixū fieri neceſſariū. Qui .n. etiā īuito defunctopoterat libertatē extorq̄re: is liber iuſſus magnū vr̄ bn̄ficiū a defūctoª ꝯſeꝗ: īmo nihil cōmodi ſenſiſſe: ſꝫ magis debitā ſibi accepiſſelibertatē. Idē ꝓbādū erit ī illoẜuo quē teſtator ea lege emerat vtmanumitteret: ſi hr̄s fuerit īſtitutꝰ.naꝫ hic ſepoſito bn̄ficio teſtatorisꝓprio iure poterit ad libertatē ꝑuēire ex ꝯſtitutōe diui marciᵇ. Idē ī eo ꝓpͥa ſua data pecūiaᶜ ēptꝰ ēab aliqͦ: hic poterit ab ip̄o teſtatore libertatē extorq̄reᵇ. S Ceu.Ucius ticiꝰ fr̄eꝫ hēbat teſtōita cauit. Ticius frater meꝰ exaſſe mihi hr̄s eſto. Si mihi ticiꝰ heres noluerit: aut qd̓ abhoīor pͥusmoriet̉ qͣꝫ meā hereditatē adierit:aut filiūᵉ filiāue ex ſe natū natāuehēbitʳ: tūc ſtichꝰ pāphilus ẜui meiliberi heredes mihi eꝗs ꝑtibꝰ ſunto. Quero ticiꝰ hereditatē adierit: liberos adite he̓ditatis tꝑehabuerit: an ſtichꝰ pamphilus exſubſtitutione liberi hr̄des poſſint. Itē q̄ro ſi ex ſubſtitutiōe: neqꝫliberi neqꝫ hr̄des eſſe poſſint: an inꝑtē hr̄ditatis videant̉ adiecti? Rn̄di apꝑet ꝗdē mētē teſtatoris fuiſſe: vt quēqͣꝫ hr̄dēᵉ adhiberet fratri: quē aꝑte ex aſſe hr̄dē īſtituiſſet.Igit̉ ſi fr̄ adijt: ſtichꝰ pāphilus hr̄des erūt: qͦs eo āpliꝰ noluit heredes: ſi fr̄ priꝰ qͣꝫ hr̄ditateꝫ adiretdeceſſiſſet liberis relictis. prudēſꝯſiliū teſtātis aduertit̉. .n. fr̄emſolū hr̄dē pͥtulit ſubſtitutis: ſꝫ ēt eiꝰliberosᵇ. Arcellus Aꝫ dubitariⁱ pōt ſuos qͦqꝫhr̄des ſub hac ꝯditiōeᵏ īſtitui poſſe:vt ſi voluiſſent hr̄des eēt: ſi he-

redes eēt aliū quē viſuꝫ erit eisſubſtituere. Negatūqꝫ hoc caſuneceſſe ſub ꝯͣriaⁱ ꝯditiōe filiūᵐ exheredare. pͥmū: qꝛ tūc tm̄ id exigereturⁿ ī ptāteº eiꝰᵖ eēt an pr̄i heres exiſteret: expectato extrīſecꝰq poſite ꝯditiōis euētu. deīde ſi qͣcūqꝫ poſita ꝯditiōe debe̓t filiꝰ ſub ꝯͣriaꝯditōe exhr̄dari: ī ꝓpoſitoʳ nec ꝗdēpoſſibilis reꝑiri poſſꝫ. certe ſi v̓bisexpͥmeret̉ īepta fieret. huic ēt ꝯditioni: ſi volet hr̄s eſto. alia v̓ba ꝯͣriaꝯcipi pn̄t qͣꝫ hec: ſi nolet hr̄s exhr̄s eſto. qd̓ qͣꝫ ſit ridiculū nulli nonpꝫᶠ. ab reᵗ aūt loco velutexceſſus hic ſubiūget̉. Suis itaᵛ heredibus inſtitutis ſi voluerint̉ heredes eēʸ: ꝑmittendū amplius abſtinere ſe hr̄ditate: ea ꝯditōeᶻ īſtituti vt neceſſarijs: ſꝫ ſua ſpōtehr̄des extiterīt. Sꝫ ceterisditionibꝰ ī ip̄oꝝ ſunt ptāteª: ſi ſuipareāt ius abſtinēdi aſſequi debentʰ.H ErmogenesX vncijs ſex primo herede inſtituto: ſecūdo ex. x. ſi tertiꝰex reſidua ꝑte: vel nulla portionisfacta mentione hr̄s inſtituat̉ᵉ: ꝗnqꝫvnciasª hereditatisʰ tertius habebit. In. xxiiij. etenim ꝑtes hr̄ditatediſtributaᵉ tertioᵇ rōᵉ calculi velutiex. x. ꝑtibusᶠ inſtituto: ꝗnqꝫ vnciasaſſignauitᵍ.G Aius I ſoluēdo ē aliquo caſueuenit vt ſeruus libertateheres exiſtat. p̄terea aliꝰ hr̄s adijciat̉ʰ vl̓ īſtituat̉: veluti ſi ẜuo cum libertate hr̄de inſtituto adiectuꝫ ſit. ſimihi ſtichus hr̄s erit tūc ticius quoqꝫ hr̄s eſto. nam ticiꝰ anteqͣꝫ ſtichꝰex teſtō hr̄s extiterit: hr̄s pōt.cum autē ſemel hr̄s extiterit ſeruꝰ:non pōt adiectus efficereⁱ: vt qui ſemel heres extiteritª deſinat hereseſſe.Q Aulus.

Acōmiſſariā.. l. pr. Defūcto .ſ. herede hūc ẜuū īſtituit. fac̄...e. teſtamēto. bꝰcōmodi ad aufidiū victorinū. ut. C. ſ. ita fu. ali. l. ij.inū ex fa.. pac. l. iij. §. pactꝰ Sua pecunia .i.t.. ma. l. is.d Extorquere .ſ. e.l. is.Ucius. Si in qͣlibet ꝑte alternatiuemēs teſtatoris non verificat̉ diſiuncta accipit̉ꝯiūcta. h. d. ẜꝫ bar. velſic ẜm ang. Si alicui fiſubſtitutio ſub pluribusꝯditiōibus diſiūctiue poſitis quaꝝ vna reſiſtit īhoc ſi īſtitutus d̓ceſſeritſine filijs diſiūcta accipitur ꝓcōiūcta: oēs cōditiones verificari oportet. Io. de imo.e Luciꝰ. aut filiū. aut ut. C. de uerb. ſig. l.pe. de īſti. ſubſti. l. general̓r. apꝑet per. R.huiꝰ legis. aꝫ. fac̄..re. du. l. ſi is. §. ita.ſic non obſtant iura dicunt alterā de diſiunctisſufficere uerā: ut.. deꝯdi. īſti. l. v.. ob. l.ſi ita.. l. ſiquis ita.f Non hēbit: etiā hereditate non adita.g Quemquā heredeꝫ.i. coheredem ad qd̓..ti. i. l. uerbis.b Liberos. tacite .ſ. abinteſtato ſint ei proximiores. ſic īſti. pupil.ſub. §. vel ſingulis ..de codicil. l. ꝯficiūt̉ ī pͥn... ti. i. l. ſi pr̄ īpuberꝭ.aꝫ. 2. e. l. ſiquis ita heres. ſic obſtat.. e..l. ex facto etiam agi. Seruus pōt īſtituindubitariſub cōditiōe. ſi uoluerit.nec eget exhr̄datōe ī ꝯditiōis euētū illā efficit̉uolūtariꝰ īplēdo ꝯditiōeꝫ vr̄ adire hereditatꝭ.h. d. Et diuidit̉ ī duasꝑtes p̓ncipales. pͥmoicit de īſtitutionibꝰ ſubſtātie. ſcd̓o de acꝗſitiōehereditatis. ſcd̓a ibiab re Io. de imola.l Iam dubitari. vosut filios.k Sub ꝯditōe. hec .n.v̓ba in neceſſario ut ſeruo faciūt ꝯditionē. in exneo nil oꝑant̉. ut.. de ꝯdi. īſti. l. v̓ba.. e. l. corneliꝰ. l Subꝯͣria ꝯditōe .ſ. ſi nolit heres exheredo. m Filiū. ſuū hr̄dē dequo dcm̄ ē in pͥn. n Id exigeret̉ .i. exhr̄datio in ꝯditōis effectū. R.o in ptāte .i. eēt īſtitutꝰ ſub caſuali uel mixta ꝯditiōe: ut. C. de inſti. ſub. l. ſi pr̄.. de li. poſth. l. filiꝰ in pͥn. ē tūc ſpāle ut fiat ſubditione exheredatio. al̓s contra.. de li. poſt. l. iij. §. pure. azo.y Eius. ē ptātiua legis ꝯditio.q Extrinſecus .i. exͣ filijptatē. ꝗdē habēt expectantis euentum. alij expectato euentu.f In ꝓpoſito nec poſſibilis. al̓s ī ꝓpoſito īpoſſibilis tūc ſubaudi apta. bene .n. reperiri pōt puta ſi nollet heres ſꝫ apta. al̓s in propoſitoimpoſibilis ⁊c̄. ſed tūc ſubaudi tn̄ apta: ut apparet ex ſequentibus.s pꝫ .i. cuilibet pateret. ridiculū eēt excluder̄ ab hereditate itademū ſi uellet excludi: īmo dꝫ ꝗs exheredari: ut ſit excluſus ab hereditate ſiue velit ſiue nolit. aꝫ. t ab re. i. ſine ſubiungit̉: oſubijc ſuis ⁊c̄. uelut exceſſus .i. ſuꝑfluū quoddā. ſuꝑ hac. e. l. ī toto hoc titulo tractatū ſit qͣl̓r ꝗs poſſet heres īſtitui uel exhr̄dari: ſuꝑfluuꝫ exceſſus ꝗdā ē adiungere de hr̄ditate acꝗrēda uel uel qͣliter acꝗrit̉uel qn̄: ſatis de hoc tractabit.. de acꝗ. here. azo. ẜm hoc non eſt. §.ſuis. ⁊cͣ. ſed hoc non ab re. ⁊cͣ. lꝫ .n. ſit exceſſus eſt tn̄ pertinens. ita ſine ca tagit parū. uel dic īſtituat̉ alius heres ſi filiꝰ nolit excedere: qꝛ pri-

mo filio dat̉ facultas īmiſcendi ſic filius excedit ille excedit̉ ẜm. Ro. q. d. inſtituat̉ alius filiꝰ ſi filiꝰ nolit eſt ab re: ſꝫ filius exheredet̉ ſi nolit hr̄s hoceēt ab re ē. §. ſuis. uel tertio exceſſus ē exheredari ſi nolit eſſe heres. v̓ba abre determinēt v̓bū exceſſus v̓bū ſubiūgit̉. q. d. eſt exceſſus ab re qui ſic adiungitur ſi nolit eſſe heres demū volēs excluderet̉: ſed ꝗd ſi dixit ſi voluerit .ſ.per futuruꝫ ſubiunctiui? dicuntaliud dicēdū. vt ar.. de. ob..l. ſiꝗs ſtipulatꝰ. vl̓ dic idē ꝑꝑquēcunqꝫ modum verbi. niſiponatur aliud ī ſtip. vt al̓s.. cōmunia pre. l. fi. in fi.u Suis ita .ſ. ſi volent.x Si voluerint. rn̄det.y Eſſe .ſ. ſimul: ad qd̓.. dequa plu. ar. l. in diem.z Conditione .ſ. ſi uolent.a Sūt ptāte. ut ſi. x. det ſimiles. vt.. de condi. inſti. l. fi.b Non debēt. īmo vr̄ etiāimpleta cōdi. poſſint dimitter̄.vt.. de ꝯdi. ob cām. l. i. §. i... de cōdi. inſti. l. ſiꝗs ita hr̄s.. .l. ſi pupillꝰ... de ꝯdi. de..l. in ꝯdi. de acꝗ. here. l.bonis. ſunt ꝯtra. ſo. in ſuoibi in exͣneo non valꝫ. l. il. bonis. ſꝫ dic aūt impletcōditionē: vt ſit hr̄s vt hic. anut poſſit cōditionē tm̄ purificet: vt in contrarijs: ut.. acq. here. l. antiſtiꝰ. Itē an̄ filius pōt repudiare qui fuit inſtitutus ſi volet; vr̄. naꝫ an̄adimpleta ut.. de le. ij. l. ſiita ſcriptum. §. i. poſtꝙͣ noluit: qꝛ eſt hr̄s: ut.. de acꝗ.here. l. neceſſarius. ſic eſt mi ē neceſſarius tamen pōt ſpernere. rn̄. pōt anteꝙͣuelit. illa ſi ita. loquit̉ ī cōditiōe ita ſuſpēdit: qd̓ fac̄ſꝫ ſoluꝫ hoc oꝑat̉ ut non ſit neceſſariꝰ. ſꝫ ꝗdā ꝯtra ut noͣ..acꝗ. here. l. ſi is heres. §. i.Zunciis. Tātū ſunt ſexQ. vncie ex. xij. ꝙͣtum. xij. ex.xxiiij. h. d. uel ſic ẜm angeluꝫTātū ualēt ꝗnqꝫ vncie de dipōdio ſeu aſſe ꝙͣtū decē de dipondio. h. d. Io. de imola.c Inſtituat̉. ita de eo al̓s ineo qd̓ dipōdio deeſt .ſ. x. vncijsē inſtitutus. ut.. e. l. q̄ſitum.a Quinqꝫ vncias. fcā computatione aſſis. R.b Pereditatis. diuiſe in. xij.vncijs ī. xxiiij. vncijs diuiſavoluit teſtator. ut tertius haberet. x. vncias. ſed dipōdiūpluriūue vnciaruꝫ ad aſſemreducat̉. qui ex. xxiiij. vncijs .i.dipondio. x. vncias foret habiturus is ex. xij. i. ex aſſe hēbit ꝗncuncē: ut inſti. eo. §. videamus. in fi. ac.c Diſtributa. uoluit teſtator. ac.d Tertio. al̓s tertio al̓s tertij .i. ratio portionis tertij.e Ratio calculi. calculi inducit ut decē ex dipondio decem ex aſſe ferat:ſex habeat tres. octo habeat qͣtuor: ſic omnes ad dimidiaꝫ.f Partibꝰ .i. uncijs. g Aſſignauit. etenim ē portio. x. xxiiij. eadēē. v. ex. xij. qui ergo. x. ex. xxiiij. erat habiturus is habeat. v. ex. xij. R.I qui. Qui ſemel ē hr̄s in ꝑpetuū pōt deſinere hr̄s. h. d. ẜm. Bar.uel ſic ẜm Bal. Fieri poteſt poſterius qd̓ fieri pōt pͥus. h. d. Io. tm̄o.h Ei qui. adijciat̉. videbat̉ ex quo habebat aliquem liberum non poſſit habere ſeruum heredem. ut.. e. l. ſi is qui. ſed fallit hoc caſu ē ratio quia libereſt heres: niſi demum: tunc primum ſeruus erit heres ac illa ab initio locuꝫhabent quando ab initio eſſet heres liber.k Extiterit. ſic.. de mi. l. ſii Efficere. ut. e. l. iij. §. ſiquis ita.ſine. §. ſed qd̓ papi. inſti. de fideicō. here. §. reſtituta. ac.I ſocius. Seruo cōmuni poteſt legari pure ſine libertate ſocio herede jnſtituto. ſed ſub conditione legari poteſt tam proprio ꝙͣ cōmuni: pōt etiamſeruus cōis heres inſtitui ſimul cum ſocio ſicut poteſt ſeruus alienus inſtituidomino ſuo. h. d. ẜm Ang. Io. de imola. Et hec lex ponit tres caſus in quibusſeruus cōis equiparatur proprio. Bar.