Liber

drātē retinēdo cōpēſet̉ª. ¶ Lucioticio ex duabus ꝑtibus: publio meuio ex qͣdrāte ſcriptis hr̄dibus: aſſem in dodrantēʰ eē diuiſum rn̄di.Moduꝫ .n. duarum partiū ex quadrante declarariᶜ ꝙ veteres ī nummis ticio legatis numoꝝ ſpecie nōdemonſtrata: ceteroꝝ legatoꝝ contemplatione receperuntꝰ. ¶ Filiis heredibus equis partibus inſtitutis: ac poſtea fratris filio pro duabus vncijsᵉ: vnum aſſem inter omnes videri factuꝫ placuit: ⁊ ex eo decē vncias filios accepiſſeᶠ: tūc .n. exaltero aſſe portionēᵍ intelligi recterelictam: cum aſſem nominatiꝫ dato vl̓. xij. vncijs diſtributis reſiduaportio non inueniturʰ. ¶ Nihil ātintereſt quo loco ſine portiōe ꝗs heres inſtituat̉ˢ: quo magis aſſis reſiduum accepiſſe videatur. ¶ Seius meuium ex parte quam ꝑ legeꝫcapere poſſit: heredem inſtituit: exreliqua ticiūᵏ ſi meuius ſolidū cape̓poterit: ticius adiectꝰ aut ſubſtitutꝰhęres non erit̓.I Dem.Uod ſi nō ſit reliqui facta mētioᵐ: tanturdē in altero aſſehabebit meuius quantum ticius inprimoⁿ.T DemUod ſi meuiꝰ nullius capaxſit ī totū ſubſtitutꝰ admittit̉ª.Lemēs patronꝰ PAulusteſtō cauerat: vt ſi ſibi natus filius fuiſſet hr̄s eēt: ſi duo filij ex eꝗspartibus heredes eſſent: ⁊ ſi due filie ſimiliter. Si filius ⁊ filia: filio duas partes: tertiaꝫ filie dederat duobus filijs ⁊ filia natis. Querebaturquemadmodum in propoſita ſpecie partes faciemus: cum filij debeant pares eē: vel etiāᵖ ſinguli duploplus qͣꝫ ſoror acciꝑe. ꝗn̄qꝫ igit̉ partes fieri oportꝫ: vt ex his binas ma

ſculi: vnā femina accipiatq. ¶ Siita ſcripſerit teſtator. Quāta ex ꝑtea me ticium heredem inſtitutum recitaſſeꝫ: ex ea parte ſempronius mihi heres eſto: non eſt captatoriaʳ inſtitutio. ¶ Plane nullo recitatoteſtō ab ipſo teſtatore: innanis videbat̉ īſtitutio ⁊ remotaˢ ſuſpitionecaptatorie īſtitutōis. S CeuolaI ꝗs ita hr̄s inſtituat̉: ſi legitimus heres vēdicare nolit hereditatē meāᵉ. Puto deficere ꝯditionē teſtī illo vēdicāteª.I Dē.I nō lex elieſcētiaˣ ſed alia lexʸvel ſenatuſcōſultūᶻ aūt ēt ꝯſtitutioª ſerui libertatē īpediat: is neceſſarius fieri non poteſt: ēt ſi nō ſitſoluendo teſtator. ¶ Tꝑibus diuiadriani ſenatus cēfuit. Si teſtatorꝗ cum morit̉ ſoluēdo non fuit duobꝰ pluribuſue libertatē dedit: eiſqꝫhereditatē reſtitui iuſſerit: ⁊ inſtitrtus heres ſuſpectā ſibi hereditateꝫdixerit: vt adireᵇ eaꝫ cogat̉: ⁊ ad libertatēᵉ ꝑueniat ꝗ priore loco ſcriptus fuerat: eiqꝫ hereditas reſtituatur. ¶ Idē ẜuandū ē in his ꝗbus ꝑfideicō. libertas data fueritᵇ. Igit̉ ſiprimo loco ſcriptus heresᵉ deſideraret̉ adire hereditatē: nulla difficultas erit. Naꝫ ſi poſterioresᵍ qͦqꝫliberos ſe eē dicerēt: ⁊ ei reſtitui hereditatē deſiderēt: an ſoluēdo ſit hereditas: ⁊ omnibꝰ liberis factis reſtitui deberet apud pretorem queretur? Abſente autem primo ſi ſequens deſideret adiri hereditateꝫ:non ē audiēdus: quia ſi primus velitꝰ ſibi reſtitui hereditatem preferēdus ē: ⁊ hicˡ ſeruus futurus eſt.D Aulꝰ.Iẜuo fideicōmiſſaria data ſitLlibertasª: deinde heres hunceundem ſeruum cum libertate he-

⁊ ſic liberto repone. cxx. deberi. cū gͦ ꝗlibet ſit heres ex femiſſe: ⁊ ꝙmanēt. ccxl. ⁊ ticio. xl. ſi ergo dicatticius non habemiſſis ſcꝫ. l. ⁊ tuliberte hēas. ccxl. ergo. cxx. ex ꝑſona tua: ⁊. cxx. exlis ergo quos habesea.ex perſona mea volo falci. ſcꝫ. xxx. libers dicet ⁊ tū hēs. .xl. ſ. xx. ex tua perſona: ⁊.xx. ex mea. illa. xx. que habex me compenſo tibi ⁊ ſic nō debeo niſi. x. ⁊ hoc ſufficit: qꝛ ſichꝫ ticius. l. q̄ ſunt qͣrta ſertotiꝰ hr̄ditatis. ſic ergo ſit cōpēſatio generis ad genꝰ. ſic. jͣ. dele. ij. l. vnū ex famliia. §. ſi defalcidia. ⁊ sͣ. ſi pars here. pe. l..ij. ⁊ facit. sͣ. e. l. ex facta. ⁊ sͣ.famil. her. ſi pater. ⁊. C. famil.her. l. ſi cogitatione. ac.¶ Cucio. Due ꝑtes ītelligūtur due de duodecī ꝑtibꝰ hereditatis: niſi ex aliquo adiunctoaliud apꝑeat teſtatoreꝫ ſenſiſſe.h. d. ẜm Bar. ⁊ Io. de imo.b ¶ Lucio. in dodranteꝫ. id eſtin. viij. vncias. ac.c ¶ Declarari. qꝛ hoc ipſo ꝙdrantē relinqͣt cū primo duaꝑtes alij reliꝗſſet ī. ix. tm̄ vncias vr̄ diuiſiſſe hereditatē: qͣruꝫduas ꝑtes hēbat luciꝰ: tertiampubliꝰ yr̄. ⁊ noͣ ꝙ ſequens ſcriptura determīat p̄cedentē. vt ⁊.sͣ. e. cū ī teſtō. §. fi. ⁊ d̓ teſta. l.heredes. §. ſed ⁊ ſi notā. ⁊ .jͣ. ꝓxi. rn̄. ⁊ sͣ. l. ꝓxi. ⁊. jͣ. §. proxi.d ¶ Receperūt. ut ſi ī alijs legatis fcā ē mētio certe pecūie deeodē genere ītelligat̉: cū īdiſtircte nūmos legauit: ut. jͣ. de le.iij. l. ſi nūmis. ⁊ de le. i. l. ſi ſeruus pluriū. §. fi. ⁊ sͣ. ꝓxi. rn̄.¶ Filiis. Indefinita locutioreſtringitur ⁊ declaratur ꝑ ſpālem ſubſequentē. h. d. De natura ꝑticularis or̄onis eſt reſtrīgere or̄onē indefinitaꝫ. Bar. ⁊Io. de Imola.e ¶ Filijs. pro duabus vncijs:ſcꝫ inſtitutis. ac.f ¶ Accepiſſe. ſequens ſcriptura exponit ⁊ reſtringit primaꝫſic. sͣ. §. prox. no. ſed ꝯtra. sͣ. e..l. ſi ita. §. ꝗdā. vbi excedit̉ as.So. vt ibi.Portionē. a teſtatore exeſſam: alioquim hēbit dimidiā hereditatis .ſ. alias. xij. vncias: vt inſti. eo. §. partibus. ⁊.sͣ. eo. l. itē ꝙ ſabinus. §. ſed ſiaſſe. ⁊. l. interduꝫ. §. ij. ⁊. §. iij.hodie vero hoc caſu cum certaportio dat̉ aſſe etiā noīatim ēpleto nō excedit̉ as: ſed diminuit̉ primo quātū dat̉ ſcd̓o. vt. C. d̓ le. l. cum qͦſtio.h ¶ Non inuenit̉ .ſ. in aſſe iam diſtributo aſſe at in noſtro caſu non eſt totus as īalium tranſlatus nominatim. ac.¶ Nihil. In qͣcunqꝫ ꝑte teſtamenti quis ſit inſtitutꝰ ſine parte: dicitur inuitaus ad illā q̄ nō eſt diſtributa. h. d. Io. de imo. i ¶ Inſtituat̉. aſſe non diſtributo alioquiꝫ dimidiū dabit̉: vt dixi modo. ⁊ facit. sͣ. eo. l. quo loco.¶ Seius. Appellatio ꝑtis includit ex mente teſtātis totū ⁊ ſil̓r appellatio reſidui. h. d. Io. de imo. k ¶ Seius. ticium. inſtituit vel ſubſtituit. ac.l ¶ Non erit. ſic. sͣ. eo. l. Item ꝙ ſabinus. §. aliter atqꝫ. ac.Uod ſi non. mentio. ſed ſimpliciter fuit inſtitutus. ac.mn ¶ L ¶ In prīo .i. tātum vnꝰ ꝙͣtū ⁊ alter cū meuiꝰ ſit capax al̓s ſecus: vt. jͣ..l. proxi. Itē nota ꝙ melius dixiſſet ſecundo cum dixit primo. ac.9 ¶ Uod ſi meuiꝰ. admittit̉. nā reſidui ⁊c̄. vt. C. e. l. ij. ⁊. jͣ. d̓ v̓. ſig. l. ceteroꝝ.Cernens. Diſpoſitio ꝓuidēs diuiſim ēt cōnexim ꝓuidere vr̄. h. d. bal.p C ¶ Clemens. uel etiam. uel pro ⁊. ac.q ¶ Accipiat. ſic. sͣ. de lib. ⁊poſt. l. ſi ita. ⁊ sͣ. e. l. ſi ita. §. i. Sꝫ ꝗd ęcontra ſi due filie ⁊ vnus filiꝰ; rn̄. tantuꝫenim ille filius quātum ille due filie habebit per hanc legem ⁊ per predictas.Si ita. Si conditio de preterito in teſtamēto eſt adiecta: illa nō facit inſtitutionē captatoriam: ſed ſi ē falſa reddit inſtitutionē inutilē. h. d. Io. de imo.r ¶ Si ita. captatoria. qꝛ non eſt collata in ſecretum aliene voluntatis: īmo teſtatoris. ſic etiā dr̄. sͣ. e. l. captatorias. ac. g ¶ Et remota. ⁊ ꝓ etiā. ⁊ hoc qꝛ deficit cōditio q̄ ineſſe videbat̉. ſꝫ ꝯtra. sͣ. e. l. ij. in prin. ⁊. l. ſi quis. ita in pͥn. ⁊. l. ſi

quis ita ſcripſerit heredē. So. ibi circa eandē ꝑſonā .ſ. eſto heres ex qua pte te inſtituā. h̓ circa diuerſa .ſ. in quātin inſtituā ticium in tantum ſeiusſit hr̄s ẜꝫ Io. uel dic ꝙ h̓ dicit̉ videbis nō tn̄ erat per leges illasvel ē innanis vt cōditiōalis: eſt tamē vuta tacita per. ll. p̄dictasque due vltime in idem recidunt. ac.Drare dtunen prus ſiquis. De volūlocus ſucceſſiōi ab īteſtato ꝙͣ ex teſtō. h. d. ⁊ ē ſingularis ideo eam tenemēti. bar. Uel ſic. Uolūtas teſtatoris pōt cāminteſtati ꝓponere cāe teſtati. Uel ſic. Subſtitutio vulgaris pōt fieri abinteſtato. h. d. bal.t ¶ Si quis ita. meam.ticium inſtituo.u ¶ Uēdicāte. ſed an exteſtamento vēdicat legitimus uel ab īteſtato dicit̉ ꝙ teſtō ne obſit regula. quādiu ex teſtō poterit adiri ceſſat ab inteſtato: ut. jͣ. de acquir. here..l. quādiu. ⁊ .jͣ. de reg.iur. l. ꝙͣdiu. Itē ad hoc.sͣ. ꝗbꝰ mo. vſuf. ami. l.īterdū. ⁊ jͣ. d̓ excep. do..l. i. §. fi. ⁊. jͣ. eo. l. luciꝰ.Sed tu dic abinteſtato.nec obſtat dicta regulaqꝛ ſpeciale ē hic propterdefuncti voluntateꝫ: quivoluit vendicationeꝫ legitimam eſſe qͣſi quandam ꝯditioneꝫ ut noͣ. sͣ.cōia de ſucceſ. l. ante.non. QuandoO purco ſegrs jxitrunt ad vnum effectuꝫ:licet vna ceſſet remanalia ⁊ eius efſectꝰ. h. d.har. ⁊ Io. de imo.x ¶ Si nō lex elieſcētia.qꝛ tūc demū vnꝰ nō plures vt. sͣ. e. l. ꝗ ſoluēdo.y ¶ Lex. ut lex iul. de adul. ut. C. de adul. l. v̓ba ul̓ fama: ut. jͣ. d̓ ma..l. ij. ac.z ¶ Senatuſcōſultū. viī fraudē fiſci: vt. jͣ. ꝗ ⁊ aꝗ. in fraudem ciuitatua ¶ Conſtitutio. sͣ. e. l.his uerbis. §. interduꝫ.Itē. C. qui non poſ. adli. l. i. ⁊. ij. Itē. C. ſi mā.ita fu. ali. l. ea quidem.TemporibiPrīo noīatꝰ fideicōmiſſarius ex ẜuis teſtatoris ꝗ decedit exiſtēte nō foluendo: hr̄de ſcripto nolēte adire: ſuccedit. ⁊ ſcd̓o noīatꝰ abſente pͥmo ſuccedere nō pōt. h. d. Et diuidit̉ in duas ꝑtes pͥncipales. nā prīo loquit̉ qͥn̄pluribꝰ ẜuis dat̉ lib̓tas directo ex teſtō ⁊ hr̄ditas ꝑ fideicōmiſſuꝫ. icd̓a ibi:idē. ⁊ vt dicit bal. lꝫ ſit diuerſitas in ſcō̓ īter iſtos caſus tn̄ eſt idētitas ī pucto: ſeu in diſpoſitione iuris. Io. de imo. b ¶ Tꝑibus. ut adire. ceſu5 ¶ Ad libertatē. directā ⁊ directo manumiſſuit ſęnatꝰ dico.d ¶ Data fuerit. hr̄ditaſqꝫ reſtitui iuſſa. y¶ Scriptus hr̄s .ſ. ſeruꝰj in effectu quodāmō heres ē: vt. sͣ. qd̓ cum eo. l. filius. §. i. ac.ſ ¶ Deſideraret. ſolꝰ ⁊ dic adire ideſt ſibi reſtitui uel adire prīo gradū iſtitutū: vt ſibi reſtituat. ac. g ¶ Poſteriores .i. noīatiꝫ poſt pͥmū ẜuū.h ¶ Primꝰ uelit. ſi aūt nolit remaebit ẜuꝰ ⁊ poſterior hēbit hereditateſic. C. de teſt. ma. l. fi. §. ſi v̓o ꝗdā ex ſeruis. ⁊ ſic forte aliud erit īſtitutꝰ qꝛcū hr̄des īſtituūt̉ pl̓es: pͥmꝰ ē hr̄s neceſſariꝰ ⁊ liber ſiue uelit ſiue nolitꝫut. sͣ. e. l. ꝗ ſoluēdo. uel forte idē ē ī illis fideicōmiſſarijs ut ar. jͣ. ad tre. l.facta. §. fi. i ¶ Et h̓. poſterior. ⁊ facit. sͣ. de tu. ⁊ cu. da. ab his. l. ſi impuberi. ⁊. jͣ. ad treb. l. mulier. §. nō eſt. ⁊. l. ſi cui in pͥn. ⁊. l. ſi res. §. l. ac.ruo. Si īſtituit̉ ẜuꝰ cui de neceſſitate teſtator dꝫ libertatē p̄ſtaMrē: nō erit ſibi neceſſarius: ſed volūtatibꝰ. h. d. Io. de imola. cel ſicNon preſtat beneficium qui īpēdit debitū. h. d. bal. k ¶ Si ſeruo.data ſit libertas. pure. ſi ī diē: tunc an̄ diē ē neceſſariꝰ: ut. jͣ. de acꝗ. here..l. ſi ẜuū ꝙ. §. ſi ꝗs. Idē ſi ſub cōditione: ui. sͣ. e. l. ẜuꝰ alienꝰ. §. ꝗ noq-