Liber

conſueuerint: qui in alios agrosª reuertebant̉: ⁊ qͣſi ab alio cōmodati:in ea ſint ꝯditione: vt ad legatumᵇꝑtineātᵉ: qꝛ nō ita in agro fuerāt vtei agro viderent̉ d̓ſtinati. ¶ Queᵍres in ꝓpoſitoᵉ quoqꝫ ſuggerit: vtitalicarū reruꝫ eē credant̉ heres qͣsin italia eē teſtator voluit. ¶ Proinde ⁊ ſi pecuniā miſit in ꝓuinciamad merces comparandas: ⁊ nec dūcomparate ſint: dico pecuniam q̄ iocirco miſſa ē vt ꝑ eā merces in italiam adueherētur: italico patrimonio adiungendam. Nā ⁊ ſi dediſſet in prouincia de pecunijs qͣs īitalia exercebat: iturasᶠ ⁊ rediturasdicēdū ē hāc quoqꝫ italici patrimonij eē. ¶ Rationē igitur efficere dixi: vt merces quoqꝫ iſte que comꝑarate ſunt vt romā veherētur ſiue ꝓfecte ſint eo viuoᵍ: ſiue nondum: ⁊ſiue ſcit ſiue ignorauerit ad heredēeū pertinere: cui italice res ſint aſcriIDemI quis ita ſcripſerit heredeꝫʰ.CC Ex qua parte codicillis ticiuꝫheredē ſcripſeroˡ: heres eſto. etiamſi pars in codicillis nō fuerit aſcripta: tamen heres quaſi ſine parte inſtitutus ſit.UlianusUm in teſtamētoᵏ ita ſcribit̉ⁱ.A Si filius meus me viuo moriet̉: tūc nepos ex eo poſt mortemⁿmeā natus hēs eſto. Duo gradusⁱheredum ſunt. nullo .n. caſu vterqꝫad hr̄ditatē admittit̉. Ex qͦ apparꝫſi nepoti ticiꝰ ſubſtitutꝰ fuitᵈ: ⁊ filiuspatri heres extiterit. nō poſſe ticiuꝫvna cū filioᵖ heredē eē: qꝛ nō in primū ſed in ſcd̓mq gradū ſubſtituitur

¶ Hec verba. publius marcus ⁊gaius inuicem ſubſtituti: heredesmihi ſunto. ſic interpretanda ſuntvt breuiter videretur teſtator tresˡinſtituiſſe heredes: ⁊ inuicē eos ſubſtituiſſe: perinde ac ſi ita ſcripſiſſet.ille ⁊ ille ⁊ ille īſtituti heredes ⁊ ſubſtituti ſunto. ¶ Qui tres filios habebat ⁊ ita ſcripſerit. filij mei heredes ſunto. publius filius meus heres eſto. videri poteſt prima parteduos dūtaxatᶠ filios heredes inſtituiſſeᵗ.T Dem.Ui filioª impuberi exheredato pamphilum legat: eundēᵗpoſtmortem filijʸ ex parte heredeꝫinſtituere eodeꝫ modo pōt: quo isꝗ ẜuū cōeꝫ ſempronio legatum: eūdemꝰ poſt morteꝫ ſempronij ex parte heredem inſtituit. ¶ Seruus teſtamēto heres pure ſcriptusª: liberaūt iuſſusᵇ eſſe ſi intra calendas decembris decem dediſſet: ſi codicillis pure libertateꝫ acceperit. Intracalēdas ꝗdē neqꝫ liberᵉ neqꝫ hereserit: niſi deceꝫ dederit. ſi intra calendas non dederit liber ex codicillisᵍerit. ¶ Si quis ẜuum ſuū liberumſub ꝯditione heredē pure ſcripſiſſet: eūqꝫ vēdidiſſet: pendēte conditione iuſſu emptoris ſeruus adirehereditatem pōt: qꝛ ⁊ ꝯſtitit inſtitutioᵉ: ⁊ ē qui ius īperandiʳ hꝫ. ¶ Ꝙſi poſt defectā conditionēᵍ alienatꝰfuiſſet: non pōt iuſſu emptoris hereditatē adire: qꝛ eo tꝑe ad eum ꝑueniſſet: quo iam extincta inſtitutioinutilisᵇ fuerat. ¶ Igitur cum ſeruus ſub conditione liber eſſe iubet̉:⁊ legatū pure acceperit: ſi pendente

a ¶ Agros. in quos erant deſtinati. ac.b Legatum. illius fundi in quo diſtinabant̉ aliquādo. ac.c ¶ Pertineant. repeteſis non. ac.d ¶ Que. nunc ſoluit ꝑtionē in principio legis. ac.Propoſito .i. non propoſita queſtione. ac.f ¶ Ituras. pecunias: ar. jͣ.re. du. l. ꝗdā relatus. ⁊ facit. jͣ.de fun. īſtruc. ⁊ īſtru. le. l. queſitum. §. papinianꝰ. ⁊. l. ſepe. §.idem queſijt. ⁊. l. p̓dia. §. i.g ¶ Eo viuo .ſ. teſtatore. ac.Iquis ita. Defectꝰ conditionis q̄ depēdet ex factoteſtatoris inſtitutionē non vitiat. h. d. Bar.h ¶ Siquis ita. heredē. in teſtamento. ac.i ¶ Scripſero. de futuro non fitcōditio ut īpediat: ſed de preterito ſic vt h̓. ⁊ sͣ. eo. l. ij. §. pōtaūt is. nec ob. jͣ. e. l. clemēs. §.fi. ibi dices. ⁊ hoc vbi ſibi teſtator appoſuit cōditionem. ſi aūtextraneo: tunc ſi de p̄terito valet: vt. sͣ. e. l. ij. ⁊. l. hoc articuloſi de futuro nō: qꝛ eſt captatoria: vt. jͣ. e. l. ille. ⁊. jͣ. de his q̄pro nō ſcrip. ha. l. ij. in fi. Sedquare ſecus qn̄ ſibi apponit cōditionē de futuro: ⁊ aliud ꝙexͣneo? Rn̄. ẜm Io. cū cōditiopēdet ex teſtatore: ſi deficiat habet̉ pro pura. ⁊ facit. jͣ. de condi. inſti. l. inſtitutio. ⁊. C. de inſti. ⁊ ſub. l. pe. Sed contra. sͣ.eo. l. quotiēs. §. tātūdē. ſed divt ibi. Itē nota ꝙ alicubi videtur eſſe cōditio. ⁊ non eſt vt h̓. ⁊.jͣ. de op. leg. l. illud aūt illud ⁊.jͣ. de adi. leg. l. a filio. §. fi. ſedar. cōtra. jͣ. de vſufruc. leg. l. ꝗplures. ac.Aam in teſtamento.Nō admittitur concurſusinſtituti ⁊ ſubſtituti. h. d. bar.Et pͥmo ponit vnū dictū. Secūdo īfert ad caſum q̄ſitū. ſcd̓ai. ex quo. Io. de imo.¶ Cum in teſtamento. al̓s inteſtamento. ac.l. ¶ Scribit̉. ſubaudi filiū inſtituo: al̓s nō eēt duo gradus.m ¶ Poſt mortem. fecit ẜmgalli conſiliū: vt ⁊ sͣ. de libe. ⁊poſthu. l. gallus in prin.n ¶ Duo gradus. inſtituti ⁊ ſubſtituti ut filius ꝗdē inſtitutus. nepos āt habeat̉ſubſtitutus. ac.o ¶ Ticius ſubſtitutus fuit etiam vulgariter .ſ. ſi nepos non erit heres ⁊c. ⁊ ſunt tres gradus. ac. p ¶ Una cū filio. lꝫ teſtatordixerit ſi nepos hr̄s nō erit ticius hr̄s eſto: ⁊ hic nepos nō eſt hr̄s. ac.q ¶ Sed in ſecūdū .i. in locū deficiētis ſecūdi gradus ex quo cepit poſſe adiri hereditas: ſed hic nō cepit poſſe adiri heredem: ergo ticius repellat̉: ut. jͣ. de acqui.here. l. ij. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. ſi mater. ac.¶ Hec uerba. Copula vltimo loco poſita ſi ē īter p̄cedētes ſolute poſita cēſetur fuiſſe appoſita. h. d. ꝓut eſt ibi ⁊ gaius. Quidam hn̄t ſine ⁊. tūc hoc dicit.Soluta ſoluit̉ in coniunctam. h. d. Bar.r ¶ Tres īſtituiſſe. breuiter duos gradus cōp̄hendit: ſic. jͣ. ti. i. l. luciꝰ. §. alit̓. ac.¶ Qui tres. Indefinita oratio nō cōprehēdit illud qd̓ ſpālit̉ ē ꝓuiſuꝫ. h. d. Ul̓fic. Sequēs ſcriptura ſpālis detrahit gn̄alitati pͥori ī ſcriptura. io. de imola.ſ ¶ Duos dūtaxat. ſed quid ſi duos tm̄ habebat ⁊ idem ſcripſit? Reſpon. eumheredem eē: ut. jͣ. ti. i. l. ſiquis eum quem in prin. Item nota ꝙ ſequens ſcriptura determinat ⁊ reſtringit precedentem. ſic. jͣ. de v̓b. ſig. l. ſi cum fundum. ⁊ deacꝗ. poſ. l. ſi is qui. ⁊ sͣ. de calum. hec actio.t ¶ Inſtituiſſe. nota ſequentē ſcripturā determinare ⁊ reſtrīgere p̄cedentē.Ui filio. Poſt mortem legatarij pōt ſeruus legatus pro parte heres inſtituti. h. d. bar. ⁊ io. de imo.u ¶ Qui filio. ſiue leget teſtator ſeruū ſuum filio exheredato ſiue extraneo poteſteundē ſeruū inſtituere poſt mortē legatarij: quia dies incertus eſt al̓s tollereturdies. ut. sͣ. e. hereditas. ſed an valeat legatum ſerui ſi hic ſolus ſeruus poſt mortem legatarij eſt inſtitutus? Rn̄. nō qꝛ ante mortem legatarij nō qꝛ nemo ē heres. poſtea non qꝛ libera ꝑſona inueniret̉ legata. ⁊ facit. jͣ. ti. i. l. ſi ſeruus cōis.§. fi. ⁊. l. ſequen. ⁊. C. de neceſ. ſer. l. pe. §. fi.x ¶ Cundem .ſ. pamphilum.

z ¶ Eundem ſeruum.¶ Seruus. Conditio tacite adiecta hereditati: non pōt in codicillis adimi. h. d. bar. ⁊ Io. de imola.in eius eſt ut conditionema ¶ Pure ſcriptus. quo ad verba effecadimpleat libertatis.dic ſcriptus .ſ. ſolus ẜmoannem.b ¶ Iuſſus eſt. ſub haccōditione ſi inter ⁊c.c ¶ Neqꝫ liber. ex teſtamento non eſt liber: ꝗanon extitit adhuc conditio: ⁊ per cōſequens necheres: qꝛ nō liber. ⁊ quiaſub eadē conditione retardat̉ hereditas: vt. sͣ.eo. l. ſeruus alienuſ. §. i.⁊ ar. jͣ. de condi. inſti. l.cū feruus. ⁊ sͣ. eo. l. trebatius. §. fi. ⁊ argumē.sͣ. de ſer. vr. pre. l. iij. §.ꝗ hꝫ. Item nec ex codicitlis eſt liber pendēte conditione: vt hic dicit: ꝗavoluit lex expectari: anhabeat vtrunqꝫ ex teſtamento: ⁊ ſic ſit neceſſarius qd̓ eſt ſi exiſtat conditio al̓s uoluntarius ẜꝫ.h. Item ſi eſſet liber incodicillis videretur remota conditio libertatꝭ:⁊ per conſequens hereditatis: ⁊ ſic directo daretur hereditas in cōdicillis remouendo conditionem quod eſſe nō debet: vt inſtitu. de codicil.finali.d ¶ Liber ex codicillis.heres volūtariꝰ ẜm. h.ut argu. sͣ. e. l. ſi ſeruuscōmunis. nec obſtat. C.de neceſ. ſer. l. quidā. §.ſed cum veteres. vbt eſtneceſſarius: quia ibi nilde libertate dixit in teſtamento. ſed alij dicunt utIo. ⁊. R. ꝙ hic non eſtheres vtpote deficienteconditione: ſed tm̄ liber:vt argumen. sͣ. e. l. ⁊ expleta. ſed tunc libertatem qūo ꝯſeꝗt̉ cum nonexn̄te ex eo teſtō herede nil ualeat: ut. C. de fideicom. li. l. eam? rn̄. h̓ habebat coheredem. vel illud de relictis in teſtamento. hic autem in codicillis.ſed eſt hic opus adire hereditatem a legatario al̓s non ualet libertas: ut.C. de cadu. tol. §. in nouiſſimo. ⁊ ſecūdum hoc poteſt in fine legi cum nōẜm Ioannē ꝗ habebat ex codicillis non erit .ſ. non adita hereditate a le¶ Si quis ſeruum. Sublata cā viuo teſtatore ꝑ quā conditio vni reizatario. ac.adiecta alteri ītelligat̉ repetita: ceſſat repetitio ꝯditōe pēdēte: ſecꝰ ſi tēporquo talit̓ pͥori cā ꝯditio iā eēt defecta. h. d. Et pͥmo loꝗt̉ qūo ſeruus ē iſtitutus pure ⁊ libertas data ſub cōditiōe. Scd̓o qūo libertas dat̉ ſeruo ſubcōditiōe: ⁊ eidē dat̉ legatū pure. Scd̓a in uerſi. igit̉. Io. de īmo.e ¶ Cōſiſtit inſtitutio. per cōditionē defectam ſub qua ⁊ ipſa inſtitutio facta videtur quātum ad querēdā hereditatē ſeruo. R. Sed nunꝗd ſi poſtea cōditio extiterit reſtituet emptor hr̄ditatē ſeruo. rn̄. nequaꝙͣ. azo. etpectat̉ ergo hic conditio qn̄ ſeruus in eodē manſiſſet ſtatu. nā an̄ cōditionem nec ſe: nec aliū pōt facere hr̄dē: ſed alienatiōe facta ē quē faciat heredē. ⁊ iō cōditio non expectatur: qꝛ nō eſt cōditio. ſed qꝛ ꝑꝑ naturam libertatis differt̉ inſtitutio eo .ſ. non alienato.f ¶ Imperandi. nouus dominus.g ¶ Defectam conditionem. libertatis que forte erat ſi nauis uenerit etaſia hinc ad menſem. ⁊ dic ꝙ defectus conditionis ⁊ libertatem ⁊ hereditateꝫ ſub conditione tacita repetita datam vitiat: alienatio ſolam adimith ¶ Inutilis. qꝛ ꝑinde ē mō hn̄dum ac ſi fuiſſet pure īſtitutus: ⁊ ſimplicilibertatē: ut inſti. e. §. ſeruus.ter ſine libertate data aliquo mō. h. qd̓ hoc iure nō ualebit. hodie ſecus.i ¶ Igitur. quod dixi in hereditaut. C. de neceſ. ſer. l. quidā.te ſeruo relicta: idem in legato cum ſub conditione libertas ſit ei relicta.