De heredibus inſtituēdis.XXVIII

6 7

Ereditas ex die vel ad dieꝫªnon recte datur: ſꝫ vitioᵇ tꝑisſublato manet inſtitutio. ULpi.X facto ꝓponebat̉ q̄ndaꝫ duos heredes ſcripſiſſe: vnuꝫ rerum ꝓuincialiū: alteꝝ italicarū rerū. Et cū merces ī italia deuehereˢſoleretᶜ: pecuniā dimiſiſſet in ꝓuinciā ad merces cōꝑandas q̄ cōparate ſunt: vel viuo eo vel poſt mortē:nondū tn̄ in italiā deuecte. Querebat̉ᶠ merces vtrū ad eū ꝑtineant ꝗreruꝫ italicarū heres ſcriptus erat:an vero ad eū ꝗ ꝓuincialiū; Dicebāᵉ receptū eē rerū certarūᵖ heredēinſtitui poſſeⁱ: nec eē inutilē inflitutionē: ſed ita vt officio iudicis familie herciſcundeᵏ iudicio cognoſcentis cōtineatur: vt amplius nihil̓ isqui ex re heres inſtitutus eſt qͣꝫ remex qͣ he̓s ſcriptus ē ꝯſequat̉. ¶ Itaigit̉ res accipieturᵐ. v̓bi gratia poneduos eē heredes inſtitutos: vnū exfundo cornelianoⁿ: alterū ex fundolibonianoº. ⁊ fundorum: alterum ꝗdem facere dodrantem bonoꝝ: alterū quadrantē. Erunt quidem heredes ex equis partibusᵖ: quaſiq ſine partibus inſtituti. Uerūtarnē officio iudicis continebitur: vt vnicuiqꝫ eoꝝ fundus ꝗ relictus eſt adiudiceturʳ vel attribuatur. Unde ſcio qͥſituꝫ eris alieni onus pro qua parteagnoſci debeat? Et refert papinia.cuius ſententiam ipſeⁱ quoqꝫ ꝓbaui pro hr̄ditarijs partibꝰ eos agnoſcere es alienū debere. hoc ē pro ſemiſſeᵗ: fundos etenim vice preceptionisª accipiēdos. ¶ Quare ſi forte tantū ſit es alienū: vt nihil detracto eo ſuꝑeſſe poſſitᵉ: conſequenterdicemus inſtitutiones iſtas ex reʸ factas nulliusᶻ eē momenti. ¶ Et ſiforte falcidia interueniens reſciſionem eſſet legatorumª factura: hic ⁊officio iudicis recidet preceptiōesᵗiſtasᵉ: vt non plus quiſqꝫ eoruꝫ habeat qͣꝫ eſſet habiturus ſi legatumªaccepiſſetʰ: vel aliudᶜ vel etiam preceptiones. ¶ Ꝙ ſi fuerit incertum:

an falcidia interuentura ſit: rectiſſime probatur officio iudicis cautiones eſſeᵇ interponendasᵉ. ¶ Cuꝫhec ita ſint: hec etiam inſtitutio dequaʳ queritur non eſt repellendaᵍ: ſialius rerū prouincialiū: alius italicarū heres ſcriptus fuerit: officioqꝫiudicis attribuentur ſingulis res q̄aſcripteⁿ ſunt: erunt tn̄ heredes exequis partibus: qꝛᶠ nullaᵏ pars aſcripta eſt. q̄ resˡ facit vt ſi forte in alijsᵐfacultatibus plus ſit: in italicis forteqͣꝫ in ꝓuincialibus: in alijsⁿ minꝰ:⁊ eris alieni rō vrgeat: dici oportebit diminutionē eandē fieri quamſupra oſtendimusº. ¶ Proīde ⁊ſi alijsᵖ fuerint legata relicta ꝯtributioq admittenda erit. ¶ Rerū aūtitalicarū vel ꝓuincialiū ſignificationeʳ q̄ res accipiende ſint videndumeſt. ⁊ facitᶠ quidē totūᵗ voluntas defuncti. nā ꝗd ſenſerit ſpectandū eſt.verūtn̄ʸ hoc intelligendū erit: rerūitalicarū ſignificatione eas contineri quas ꝑpetuo quis ita habuerit:atqꝫ ita diſpoſuit vt ꝑpetuo habe̓t.¶ Ceterū ꝗnˣ ſi ip̄e tꝑe aliquid trāſtulit in alium locum: non vt perpetuo ibi haberetʸ ſꝫ vt denuo ad priſtinū locum reuocaret: neqꝫ augebitꝰ quo tranſtulit: neqꝫ minuetª vnde tranſtulit. vtputāde italico patrimonio quoſdam ſeruos miſerat inprouinciam forte galliam ad exigēdum debitum: vel ad merces comparandas reuerſurosᵇ ſi cōparaſſent. Dubium non eſt quin debeatdici ad italicum patrimoniū eosᶜ ꝑtinereᵇ debere. ¶ Ut eſt apud mutium relatum. Cum fundus erat legatus vel cū inſtr̄o vel cuꝫ his q̄ ibiſunt. Agaſonēᵉ .n. miſſum in villaꝫa pr̄e familias non ꝑtinere ad fundilegatū mutius ait: qꝛ nō iccirco illoerat miſſus vt ibi eētᶠ. ¶ Proinde ſi ẜuus miſſus fuerit ī villā īteriꝫillic futurus: qꝛ dn̄m offenderat: qͣſiad tp̄s relegatus. rn̄ſum ē eum adville legatum non pertinere: quarenec ſerui quideꝫ ꝗ operari in agroᵍ

a ¶ Heredit. jl. ꝗ filio. ⁊.poſt. l. filius a pa. ij. rn̄. idē quod hic īin libertias. ⁊. l. ideoqꝫ. ſed in milite ſecꝰ: ut. C.de teſta. mmili. l. milites. ita ⁊. l. in fraudē. §. pe.⁊ facit adti. de here. īſti. §. īpoſſibilis. ſed ar.cōtra .jͣ. ⁊ſꝫ ibi nulltutiōis. Itē. (ſti. l. extraneum.b ¶ Iitio. nō ꝙ ſublato vitio temporis valetinſtitutio.X facto InſtituLtio facta pluribꝰ exrebus certis valet ⁊ ſuntheredes equaliter: ⁊ resillas tāꝙͣ prelegatas accipient. Item ibi dicitureſſe res vbi perpetuo dꝫeſſe: nō vbi ad tempus.hoc dicit. Et diuiditurin duas partes. qꝛ primo ponit̉ thema ⁊ queſtio vſqꝫ ibi. dicebā. Secundo declarat quaſdaꝫdubitationes pertinentes ad materiam queſtionis propoſite vſqꝫ ibi.cum hec ita ſint. Tertiodeterminat vnam queſtionem que colligit̉ exthemate vſqꝫ ibi. rerumQuarto ponit quandaꝫconſequentiam ad determinationem alterius qͥſtionis: que ex thematecolligitur ⁊ in tex. expreſſa fuit vſqꝫ ibi. que res inpropoſito. Quinto determinat illam queſſionem vſqꝫ ad fi. bar.c ¶ Ex facto. quēdaꝫ .ſ.teſtatorem. ac.d ¶ Deuehere .ſ. de prouincia.e ¶ Soleret .ſ. teſtator ꝗerat mercator.f ¶ Querebatur. reſpdſio huius queſtionis differtur vſqꝫ in fi. huius legis. ibi que res in propoſito ⁊c. azo.g ¶ Dicebam. ego vlpia. ⁊ noͣ ꝙ altius exorditur materiam anteꝙͣſoluat. ac.h ¶ Rerum certaruꝫ. ⁊tunc ſi nullus eſt aliꝰ h̓totū habebit: vt. sͣ. e. l. i..§. ſi ex fundo. ſi v̓o aliē: aut ex vniuerſo. ⁊ tūchꝫ locuꝫ. C. eo. l. pe. autex recerta: ⁊ tunc quodhic dicit.i ¶ Poſſe. ut fuit in pͥncipio legis.k ¶ Familie herciſcuiudicio. id eſt actione fami. herciſcunde.l ¶ Nihil amplius. quia nihil plus ē in hr̄ditate: niſi duo fundi ut ſubijcitvel dic nihil amplius .ſ. dꝫ habere iure prelegationis.mn ¶ Accipiet̉. al̓s precipiet̉: ut in libro domini accur. correctus ē.n ¶ Corneliano. ꝗualet dodrantē: ut ſubijcit. azo.o ¶ Liboniano. ꝗ valet quadrantem: ut hic ſubijcit. azo.p ¶ Equis partibus .ſ. quota cū hr̄ditas ſit ius ut. sͣ. e. l. quotiēs. §. heredes. īmo loco legatoꝝ ſunt habēdi: ut. C. e. l. quotiēs. q̄ ē ꝯtra. ſo. ibi eratalius ex vniuerſo. hic non. vel dic ꝙ lꝫ obtineant vicem legatarij quo adactiones tn̄ uere ſunt heredes. prima placet.q ¶ Quaſi. expreſſiuum eſt ueritatis.f ¶ Adiudicet̉. ꝑtim iure pͥlegationis: partim iure hereditario: ut. jͣ. d̓ teſta. mili. l. ſi certaꝝ. ⁊. jͣ. de acꝗ. poſ. l. i. §. ſi ex parte. ⁊ ad treb. l. deducta.§. numis. ⁊ facit. jͣ. de le. ij. l. peto lucij. i. rn̄. ⁊. jͣ. de le. iij. l. poſt emancipationem. §. fi. ⁊. C. fami. her. l. ſi qua. ac.

pſe .ſ. ego ulpia.ſſPro ſemiſſe. ſic. C. ſi cer. pe. l. i. ⁊. C. e. l. ſicompēſandi. ac.tUice p̄ceptionis. que p̄ceptio ē ultra medietatē cuiuſlibet fundi. ac.Poſſit. in toto patrimonio.y ¶ Ex re .i. ex fundis.z ¶ Nulliꝰ eē. quo ad hoc vt ualeant p̄ceptiōes heredes tn̄ ſūt.qꝛ hereditas dicit̉ etiā que ſoluendo non ē ut. jͣ. de uerb. ſig..l. hereditatis. ⁊ facit. jͣ. adtreb. l. i. §. deniqꝫ. ⁊ ad. l. fal.l. in rōne. §. qd̓ vulgo. ac.a ¶ Legatorum .ſ. extraneis relictorum. ac.b ¶ Preceptiōes .i. locum hꝫfalcidia in iſtis prelegatis. ſicutin alijs legatis.c ¶ Iſtas. vt. C. ad. l. falci. l. acoheredibus. ⁊. jͣ. ad. l. fal. l. neſennius. ⁊ dic recidet .ſ. lex falcidia vel iudex. ⁊ dic qn̄ ⁊ alijslegatis eſt grauatus: al̓s etiaꝫqui hꝫ quadrātem cū habeat ultra quartam ſemiſſis non deduceret falci. Item ꝗ habet iure p̓legationis non ꝓficit ſuislegatarijs: ſed coheredi ſic: vtd. l. neſennius.a ¶ Si legatū .i. nō plus conſequet̉ vnus ab alio de fundisin quibꝰ inſtituti ſunt ꝙͣ ſi eſſeteis legatum: alijs heredibus īſtitutis. ac.b ¶ Accepiſſet. tanꝙͣ extraneꝰnon tanꝙͣ heres. ac.c ¶ Uel aliud. ut fideicommiſſum. ac.d ¶ Eſſe. īter ſe cohr̄des.e ¶ Interponēdas. de reddendo retro ꝙͣtū apparuerit vltrafalci. accipi: vt. jͣ. ſi cui pluſqͣ ꝑ.l. fal. l. i. i. tn̄. ac.f ¶ De qua. in pͥn. l. dixi.g ¶ Repellenda. ſed approbāda. ac.h ¶ Aſcripte .ſ. in quibus inſtituti ſunt.i ¶ Qꝛ nulla .ſ. quota. ⁊ ponehic contra. C. eo. l. quotiens.So. vt. sͣ. modo noͣ.k ¶ Pars .ſ. expreſſa.l ¶ Que res. qꝛ .ſ. ſunt heredesex equis partibus. ac.m ¶ Alijs. puta vineis.n ¶ In alijs. puta pratis.o ¶ Supra on̄dimus .ſ. ut proeꝗs partibꝰ teneāt̉ ad es alienūvt. sͣ. ea. l. §. vn̄ ſcio. ac.p ¶ Et ſi alijs. non ſolum coheredi. azo.q ¶ Contributio. ut omnes inſimul tribuāt ad ſupplemētuꝫfalcidie. ac.r ¶ Rerum ſignificatione .i. appellatione.ſ ¶ Facit. nō pr̄imoniū conſtitui ex uoluntate patriſfa. ac.t ¶ Totum. id eſt reſponſionem omnem.u ¶ Uerūtamen .ſ. in dubio.x ¶ Quin .i. alioquin.y ¶ Haberet. ſubaudi perpetuo. ſi non habes in textu. ac.z ¶ Augebit .ſ. res que ſunt eo loco quo ⁊c. azo.a ¶ Minuet .ſ. res que ſunt ibi vn̄ ⁊c̄. ⁊ facit. jͣ. de le. ij. l. queſitū. i. rn̄. ⁊. §. fi. ⁊

i iij