XXVIIIDe heredibus inſtituendis.

6 6

Labeo ait eū ꝗ ſine ꝑte heres īſtitutus ſit: aleꝝ aſſemᵐ habiturū: ⁊ hācmētē eē teſtātis: qd̓ ⁊ iulianus ꝓbat⁊ veꝝ ē. ¶ Ꝙ ſi viuꝰ ⁊ mortuus exꝑte dimidia ꝯiūctim heredes inſtituti ſint: ex altera alius: eqͣs parteseoſ habituros ait: qꝛ mortui pars ꝓnō ſcripta habet̉ª. P Ompo.Rebatius aitᵇ ſic nō recte ſcribi: quiſꝗs mihi erit ſtichus liber ⁊ heres eſto. libeꝝ tn̄ eū futuruꝫlabeo ⁊ heredem eum futurum recte putatᵉ. ¶ Seruo libertateꝫ pureᵇ: hereditatē ſub ꝯditiōe dari poſſe: veriſſimū puto: vt tn̄ vtrūqꝫ exꝯditione pēdeatᵉ.¶ Ulianus.T expleta ꝗdē ꝯditione liberhereſqꝫ erit qͦcūqꝫ locoᶠ libertas data fuerit: deficiēte aūt ꝯditōeꝑinde habet̉ᵍ ac ſi libertas ſine hereditate data fuerit. P Ompo.I quis inſtituat̉ heres in dieꝫcertūᵖ vel īcertūⁱ: is bonorumpoſſeſſionē agnoſcere pōtª ⁊ tanqͣꝫhr̄sˡ diſtrahere hereditatē. ¶ Sꝫſi bonoꝝ poſſeſſionē nō admittatªſꝫ ꝯditionē trahatⁿ: cui facile parere poſſit: veluti ſi ẜuū quē ī ptāte hꝫmanumiſerit: nec manumittat: hepretoris erunt partes vt imitet̉ edictumº ſuum illud: quo prefinit tempusᵖ intra qd̓ adeatur hereditas.¶ Itē ſi conditioni heres parerenon potuerit: queꝫ in ſua poteſtatenō habebat: veluti inſtitutiōeq collata in alterius factumʳ: aut quēdam

caſum: ſi ille puta ꝯſul factꝰ fuerit:tūc poſtulantibus creditoribusⁱ ꝯſtituet pretor: niſi intra certū tp̄s heditas obtigeritᵗ aditaqꝫ fuerit: ſe bōadefuncti creditoribus poſſide̓ iuſſurū: ⁊ interim q̄ vrgebuntᵛ ꝑ curatōresᵉ diſtrahi iuſſurū. ¶ Sed ſi ſubꝯditiōe ꝗs hēs inſtitutus ſit: ⁊ graue es alienū ſit qd̓ ex pena creſcit: ⁊maxime ſi publicū debitū īminet: ꝑcuratorēʸ ſoluēdū ē es alienuꝫ: ſicutcū venterᶻ in poſſeſſione ſit: aut pupillus heres tutorem non habeatª.Et ideo aitᵇ cauſe cognitionemᶜadiectā ꝑꝑ eos ꝗ ſine dilatiōeᵇ peregre eēnt: vel egritudineᵉ vel valitudine ita impedirent̉ vt in ius produci non poſſint: nec tamen defenderentur.G Elſus.Icius ⁊ ſeius vterue eoꝝ viuet heres mihi eſto. Exiſtīo ſivterqꝫ viuat ambos hēdes eſſe: ⁊mortuo alteroʸ eū ꝗ ſuꝑerit ex aſſeheredē fore.¶Xpianus.Uia tacita ſubſtitutioᵍ ineſſevidet̉ inſtitutioni. C ElDemqꝫ ⁊ in legato eodē modo relicto ſenatusᵐ cenſuit.D Omponius.Ite ſolū ex parte dimidia pure ex altera ſub ꝯditōe heredēinſtituero: ⁊ ſubſtituero tibiˡ. Nonᶠexiſtēte conditione ſubſtitutuꝫ ex eaparte heredem fore celſus ait.¶ Sꝫ ſi te heredē īſtituero ⁊ deinde ſub cōditione te eundē inſtituam

XIverba intelligenda ſunt ſic ut ſi uerū eſſet quod teſtator veruꝫ puiit cūnō erat: vt. jͣ. de rebuue in teſtamentode. l. i. §. ſed volētibꝰa ¶ Habet̉. ⁊ apud ꝯiuncirent: vide cad. tol. §. ſi v̓o quidā ex his. ⁊ hoc idē eēt inqd̓ in pro nō ſcripto. vtico ⁊ in cauſa.C. de cadu. tol. §. in primo. ⁊. §. pro ſecundo. ⁊.§. ꝙ ſi in medio. Itemē ꝯtra. jͣ. de le. i. l. ſi duobꝰ .i. rn̄. So. ut ibi. Itēfacit. jͣ. de iure cod. l. ij.in prin. ac.Rebatius. UabiL conditio impoſſibilis adijciat̉ inſtitutioni:vitiat̉ ipſa conditio ⁊ remanet inſtitutio. hoc. d.Io. de imo.b ¶ Trebatius ait. perperam.c ¶ Recte putat. immovidet̉ hoc eſſe falſum niſi alius primo ſit herescum illa verba in ſe habeant tacitā conditioneꝫvt. jͣ. ti. i. l. qui liberis. §.ſub conditione. Rn̄. illud eſt cū alius eſt cuꝫ eoinſtitutus heres. hic nullus alius ē inſtitutꝰ ⁊ cōcordat. jͣ. de acꝗ. here. l.ex ꝑte in pͥn. l. ac.d ¶ Seruo. pure. nō eſtverbū teſtatoris: ſed iuriſcon. alioꝗn aliud eſſetvt. jͣ. de condi. inſti. l. cūſeruus. hoc .ſ. qꝛ haberetlibertatē etiā deficientecōditiōe. vel ibi haberetcoheredē. h̓ ē ſolus. ac.e ¶ Pēdeat .ſ. ſi ē ſolusheres. nam tunc pendetvtrunqꝫ ex conditionequia non pōt eē liber an̄ꝙͣ aliꝗs ſit heres. nec eētheres ante aduentū conditionis. vel ſi dicas ꝙhabeat coheredeꝫ dicvtrunqꝫ pēdet ex ꝯditiōe.i. an exiſtat vtrūqꝫ: naꝫde vno .i. de libertate cōſtat alio exiſtēte coherede: ut. jͣ. l. ꝓxi. ⁊. d. l. cū ſeruus.T expleta. quocūqꝫ loco. i. gradu primo vel ſcd̓o aꝫ. vel ẜm. R. exC teſtō uel ab inteſtato ſi hoc expreſſit teſtator. ac.Perinde habet̉. caute poſuit ſic uolēs dicere cōpetat libertas vel nō:ſed perinde habet̉ ⁊c. qꝛ pōt eſſe ꝙ cōpetat ſi habeat aliū coheredem quiadiuit. ⁊ pōt eē ꝙ nō ſi nullū habeat coheredē ꝗ adeat: vel nullum habuit. nā nō adita hereditate ex teſtamēto nulla in eo relicta valent: vt. jͣ. decōtra ta. l. filiū. H. ⁊. jͣ. de cōdi. ⁊ demō. l. aliquādo. ⁊. C. de fideicom. li.l. ex teſtamēto. niſi legitimi ſint rogati: ut. sͣ. de inoffi. teſta. l. ticia. ⁊ facit. jͣ. de manu. teſta. l. cum ſeruus.inſtituatur. Miſſus in poſſeſſionē pendente conditionepōt oīa facere que curator datus poſſet. h. d. principium. Et iſta eſtdifficilis lex. Et principiū diuidit̉ in duas partes pͥncipales. Primo ponit ꝗd pōt facere heres inſtitutus in diē certū vel incertū. Scd̓o ꝗd pōt facere iudex. Secūda ibi. ſed ſi bonoꝝ poſſeſſio. Bar.y ¶ Si ꝗs īſtituat̉. certū. tūc tollit̉ dies certa d̓ medio: ut. jͣ. e. l. hr̄ditas.Ael incertū .i. ſub cōditiōe. nā dies incertus ⁊c. ut. jͣ. de cōdi. ⁊ demō.l. dies. ⁊. jͣ. qn̄ di. le. ce. l. ſicut. ac.k ¶ Agnoſcer̄ p̓t. ēt pēdēte cōditiōe: vt. jͣ. de ſe. ta. l. ij. §. ſi ſub cōditione.l ¶ Et tanꝙͣ heres. hoc refert̉ ad eū caſuꝫ quo inſtitutus ē in diem certumna ſi ſub incerto .i. ſub cōditiōe cū petat pendēte cōditiōe bonoꝝ poſſeſſionem que iuris ſit nō que facti: vt dicto. §. ſi ſub cōditione. ⁊. l. hi. demū.lꝫ quidā dixerūt contra .ſ. ꝙ illa que facti ꝑ. l. C. de inoffi. teſt. l. filius. ⁊ illa que iuris ſine effectu ſit: niſi exiſtat ꝯditio: vt. jͣ. de ſe. ta. l. ij. §. ſi quisita in fi. §. nō poteſt pendēte cōditione aliꝗd facere ut heres: nec alienaredn̄ium vel aliꝗd facere ut heres. ⁊ ita iuris ē tm̄ non facti .i. cum aliquoeffectu. nam nec de iure ciuili pōt interim adire: ut. jͣ. de acqui. here. l. itēis qui. ſed pōt uendere vt non heres. ⁊ ut ꝗlibet rem alienam: vt. sͣ. de cōtra. emp. l. rē alienā. ſi tamē deficiat ꝯditio ⁊ inſtitutus ē talis qui preteritus haberet ꝯtra ta. remanet poſſeſſor: ut ꝑ ꝯtra ta. ut. jͣ. de cōtra ta. l. ſubcōditione. ⁊ ſic alienatione ꝯfirmarent̉ ut. sͣ. de ac. emp. ⁊ uē. l. ſi alienā.

um. Hic loꝗtur quid hēat facere iudex aliquo inſtituto ſubcōditione. Et in ſūma. h. d. Si inſtitutus differt cōditionē poteſtatiuam implere: ſuper hoc ei terminus a iudice ſtatuet̉. h. d. Et diuidit̉. quia primo loquiturde inſtituto ſub cōditōe ptātiua. ẜo de inſtituto ſub ꝯditione caſuali. ſecūda ibi.ni. bar.Itē ſi cōm ¶ Non admittat. non tamē repudiat: vt. jͣ. de cu. bo. dā. l. i.n ¶ Trahat .i. differat adīpleſo ¶ Edictū. qd̓ nō habemꝰ.y ¶ Prefinit tp̄s. ſꝫ certe īmoatim dꝫ adīpleri al̓s deficeredicat̉ ꝯditio: vt. jͣ. de cōdi. ⁊ demō. l. hec conditio cōtra. So.ibi. in legatario hic ī herede: ꝗvt dn̄s nō ſit grauādus. vl̓ ibiſubaudi etiam. ac¶ Item ſi cōditioni. Pedente ꝯditione caſuali iudex ſtatuet terminū īfra quē ſi nō petit̉ bo. poſ. vel hereditas adeat̉creditores in poſ. mittunt̉: ⁊ curator bonis cōſtituet̉. h. d. Etprimo ponit vnum dubium.Secūdo vnam queſtioneꝫ circa illud. Scd̓a ibi. Sed ſi ſubconditione. h. d. Bar.q ¶ Inſtitutiōe .i. inſtitutiōisꝯditione. ac.r ¶ Factum. puta ſi ticius aſcēderit capitolium. ac.ſ ¶ Creditoribꝰ .ſ. hr̄ditarijs.t ¶ Obtigerit .i. obuenerit.u ¶ Urgebūt. qꝛ pereunt.x ¶ Curatores. quos ꝯſtat interim cōſtituendos qui faciunttalia: vt ⁊ sͣ. de cu. bo. dan. l.i. ⁊. ij. ⁊ facit. sͣ. de admi. tu. l.inter bonoꝝ ⁊. jͣ. de bo. auc. iudi. poſ. l. ſi ſeruꝰ. ⁊. C. de inof.teſ. l. ſancimus. §. fi.Sed ſi ſub cōditione.Diuidit̉ in duas ꝑtes. Prīoformat vnā qōnem circa p̄dicta ⁊ eā determīat. Scd̓o circa ſuā determinationem tollitvnā dubitationem. Scd̓a ibi.Et ideo. Bar.y¶ Curatorē. datum bonis.z ¶ Cū venter. facit. jͣ. de ventre. ī poſ. mit. l. curator. §. pe.⁊ sͣ. §. ꝓxi. ⁊. jͣ. d̓ iure deli. l. v.¶ Nō habeat. ⁊ dꝫ ex perſonapr̄is. al̓s nō fieret vēditio: ut. jͣ. qui ex cau. in poſ. ea. l. apud iulianum.t ideo. Aduerſus facta ꝑ talē curatorē nō reſtituit̉ pupillus ſed abſensvel aliter impeditus. h. d. ẜm tertiā lec. glo. Bar.b ¶ Ait .ſ. pretor. jͣ. ꝗbus ex cau. in poſ. e. l. ij. ⁊. l. fulcinius. §. i. qd̓ ē falſum. ꝗaibi nō ſunt hec verba. vel dic ẜm Io. in qͣdā ꝑte edicti quā nō habemꝰ. ⁊ ẜm hocoīa iuferiora verba vident̉ loꝗ de illo edicto. vel melius ait pōpo. conditor huius legis loquēs de ſeipſo in tertia ꝑſona. ſic ⁊ sͣ. ſolu. ma. l. diuortio in prin. ⁊ẜm hoc dic adiectū a p̓tore: qui in quodā edicto dedit reſtitutionē in illis cōtraquos ē facta miſſio ⁊ vēditio ⁊ cā cognita: nā nō ad pupillos refertur qui nō reſtituunt̉ in īteg. ob ea q̄ facta ſunt ꝑ curatorē talē: ut. sͣ. de mi. l. in integrū reſtitutiōe. ſecꝰ in abſentibꝰ iuſta cā ⁊ in his alijs ꝗ hic ſequunt̉: vt. sͣ. ex ꝗ. ca. ma.l. i. in fi. ⁊ jͣ. ꝗbus ex cau. in poſ. e. l. in poſſeſſionē. §. cū dicitur.c ¶ Cognitionem. al̓s cōditionem. ac.d ¶ Sine dilatione .ſ. iniuſta vel iuſta azo. uel dic ſine dilatione .ſ. iudicis. namtūc nō ꝓcederet iudex interim ad faciēdū miſſionē uel venditionē: ut. C. de dila.l. ſiue pars. vel dic a creditore: qꝛ nec tunc ꝓcederet ad uenditionem. ut. jͣ. ꝗbꝰ.ex cau. in. l. fulciniꝰ. §. ſꝫ in diē. ſꝫ ad miſſionē ſic: vt. l. in poſſeſſione. e. ti.e ¶ Egritudine. nō ſolutionē nō differri ꝑꝑ egritudinē vel miſſionē uel vēditionē ſed an ad litis cō. vel ad ſnīam; Io. ſic nō ad cetera cāe cū procuratorē poſſitmittere. ſꝫ dic ut. sͣ. ſi ꝗs cau. l. ij. §. ſiꝗs iudicio ac. vl̓ pleniꝰ. jͣ. d̓ di. ⁊ tē. pͥ. l. i.cius. Subſtitutio vulgaris pōt fieri verbis affirmatiuis. h. d. cū duabIegibꝰ ſequē. Io. de imo.¶ Ticius. altero mortuo ad hoc. jͣ. d̓le. i. ſi fundum. §. his uerbis. ⁊. jͣ. e. l. cornelius. ac.g ¶ Uia. ſubſtitutio .ſ. vulgaris: q̄ ſit hoc caſu verbis affirmatiuis. ſic. C. e. l.fi. regulariter cōtra: vt inſti. de vulg. ſub. §. i.h ¶ Demqꝫ. ſenatus. cuius nomen nō habemus .ſ. eundē heredem.te. Ubi prima inſtitutio ē pura: ſecunda in eodem teſtamento facta niO hil oꝑat̉: ⁊ idē ubi ſub pluribus cōditionibꝰ diſiunctiue: uel ubi ſeparatimſit inſtitutio. h. d. Et tres ſunt ꝑtes: ſicut ſunt tria dicta que patēt. ſcd̓a ibi. ſed ſite. tertia ibi. ſꝫ ſi plures. Io. de. imo.i ¶ Si te. inſtituero ⁊ ſubſtituerotibi. in partē illā tm̄ ex qua ſub cōditione te inſtitui.6nūc rn̄dit.