Liber

diuidere voluit hereditatē: an v̓o īvnū ſemiſſem ſeiū ⁊ ſemproniū cōiūgere. quod ē veriꝰª. Et iō ꝯiūctiꝫeos videri īſtitutos. Sic fiet vt ticiꝰſemiſſem: hi duo quadrātesᵇ ferāt.¶ Idē eodē li. ſcripſit. ſi pͥmusᵉ exſeniiſſe: ſcd̓s ex ſemiſſeᵇ. ſi pͥmꝰ heres nō erit: tertius ex dodrante ſubſtitutus ſit. Facti ꝗdē qōneꝫᵉ eē. verū recte dr̄: ſiꝗdē pͥmus adierit: eqͣles partes habiturosʸ. ſi repudiaueritᵍ. xv. ꝑtesʰ futuras. ex quibus. ix.quidem laturum tertium: ſexⁱ ſecūdum.I Ulianus.Am tertiumᵏ ⁊ inſtituti ⁊ ſub.L2 ſtituti perſonam ſuſtinereˡ: ⁊in tres partesᵐ inſtitutuꝫ videri: inª ſubſtitutum. UXpianus.Tem qd̓ ſabinus ait. ſi cui ꝑsL appoſita non ēº: excutiamꝰᵛ.duos ex qͣdrantibusᵈ heredes ſcripſit. tertiuꝫʳ ſine parte qd̓ aſſi deeſt.fert hoc ⁊ labeo. ¶ Unde ideꝫ tractat. ſi duos ex vndecim: duos ſineparte ſcripſerit: mox vnus ex his ꝗſine parte fuerūt repudiauerit: vtꝝomnibus ſemiuncia: an ad ſoluꝫ ſine parte ſcriptum pertineat. ⁊ variatʳ. ſed ſeruius omnibꝰ accreſcereˢvoluit. quam ſententiam verioreꝫputo. nam quantum ad ius accreſcendi non ſunt coniunctiᵗ qui ſineparte inſtituūtur. qd̓ ⁊ celſus li. xvj.dig. probat. ¶ Idemqꝫ putat ⁊ ſiexpleto aſſe duos ſine parte heredes ſcripſerit: neqꝫ hosᵛ neqꝫ illosconiunctos. ¶ Sed ſi aſſe expletoalium ſine parte heredem ſcripſerit in aliuꝫ aſſem veniet. ¶ Aliteratqꝫ ſi ita ſcripſiſſet. expleto aſſe: exreliqua parte heres eſto. quoniamcuꝫ nihil reliquum eſt ex nullaᵗ par-

te heres inſtitutus eſt. ¶ Sed ſi expleto aſſe duo ſine ꝑtibus ſcribant̉.vtrū in ſingulos aſſes iſti duo: an īvnum aſſem cōiungant̉: queritur;Et putat labeo ⁊ verius ē in vnumaſſem venire. ¶ Nā ⁊ ſiʸ vnus ſine ꝑte duo ꝯiuncti ſine ꝑte inſtituātur: non tres trientes fieri celſus libro. xvj. ſcripſit: ſꝫ duos ſemiſſes.¶ Ꝙ ſiquis dipōdiumᶻ diſtribuit:⁊ tertiū ſine parte inſtituit: hic non īalium aſſem: ſed in triētem venit:vt labeo lib. iiij. poſterioꝝ ſcripſitˢnec ariſto. vel paulus vtpote proP Aulus.babile notantᵇ.Ueſitumᵉ eſt ſi plus aſſe pr̄familias diſtribuiſſetª: ⁊ aliquēſine parte feciſſet heredem. vtrumne is aſſem habiturus foret. an iddūtaxat qd̓ ex dipōdio deeſſet? Ethanc eē tolerabiliſſimā ſnīaꝫ puto:vt eadē rōᵇ in dipōdio oīqꝫᵉ re deīceps q̄ in aſſe ſeruet̉ᵍ: paulus libroq̄ſtionū eadē rōne in ſecūdo aſſe q̄ ⁊in primo.TL pianusX facto etiā agitatuꝫ pōponiꝰ¶A ⁊ arianus referūt. ſiꝗs vacuaꝑte relictaᵉ: ita inſtituerit. Si mihiʸſeius heres nō erit: quē nō inſtitueratᵍ: ſempronius heres eſto. an hicſeius occupare poſſet vacantē portioneꝫ; ⁊ pegaſus ꝗdē exiſtimat adeam partem admittiꝰ. Ariſto ꝯtraputat: qꝛ huic pars eſſet data q̄ nulla eēt. quam ſnīam etiaꝫ iabolenusprobat: ⁊ pomponius: ⁊ arianus. ⁊hoc iure vtimur.P Aulus.Uo locoˣ ſcribatur heres ſine ꝑte: vtꝝ primo: an mediovel nouiſſimo nihilˡ intereſt. ¶ Siiāᵐ mortuo quadrās: alijs dodrāspatus ſit: ⁊ alius ſine ꝑte ſcriptus ſit

potius eſt ꝑſonalis. al̓s eſt ſimplex: vt. C. de pac. con. l. ex morte. ac.a ¶ Ueriꝰ. al̓s ponit̉. jͣ. e. l. ſi te. §. fi. aꝫ. ⁊ facit. jͣ. de v̓. ſig. l. triplici. §. fi.b ¶ Quadrātes .ſ. duos.ias: ⁊ ſic ſex īter ambos. ac.Idem. ſi primus. hereEx ſemiſſe. alio repete ſits. ac.e ¶ Queſtionem. ꝗd vel quantum voluit vnumquemqꝫ habere. ac.ſ ¶ Pabituros. primū ⁊ ſecūdū. tertium v̓o nihil. ac.g ¶ Si repudiauerit. pͥmus.h ¶ Quindecim partes. namvoluit excedere aſſem cū cōnumerauerit plures vncias ꝙͣduodecim ⁊ hoc preſumit̉ ẜmhas leges hodie p̄ſumit̉ in dubio contra ⁊ ẜm hoc tertiꝰ hodie habebit. ix. vncias. ſecundus tres: ut tres videātur ſibi adempte: vt. C. de le. l. cumueſtio.i ¶ Sex. ⁊ eſt ratio. ꝗa tertiusin noueꝫ vncijs ē ſubſtitutus.primuſ ī. .vj. vncias pͥmi ⁊ tresſuas. ſecundus v̓o in ſex tm̄ eſtinſtitutus.kAm tertiū. īſtituti. ſub6 eadem conditione .ſ.pͥmus heres non eſſet. R. ⁊ nōvnum vicem plurium ſubſtire de quo noͣ. sͣ. de pactis. l. ſiplures. accur.l ¶ Suſtinere. nota quē vicemprum ſuſtinere. accur.m ¶ Partes .i. vncias qͦ ſunttręs partes de. xv.n ¶ In ſex .ſ. vncias. ⁊ facit. sͣ.eo. l. quotiens. §. ſi quis pͥmū.accuTem quod ſabinus.Hic incipit tractare aliaꝫmateriam quid iuris ſit quando aliquis inſtituitur ſine parte. ⁊ de hoc pͥmo tractat in principio. l. Scd̓s verſi. vn̄ idemtractat de iure accreſcendi anhabeat locum inter inſtitutosſine parte: ⁊ hoc vſqꝫ ad v̓ſi. ſꝫſi aſſe expleto. Ibi reuertiturad materiam ipſius ⁊ illam ꝓſequitur vſqꝫ ad finem. ⁊ hocinnuit. Inſtitutus ſine parteaſſe non diſtributo intelligiturinſtitutus in eo quod ſupereſt.hoc primo. Et ſi teſtator quoſdam inſtituit in. xj. vncijs ſinepartibus: vnam vnciam quereſtat habebūt illi qui ſunt ſcripti ſine partibus. Et ſi vnusex eis repudiat: ſemiuncia. Et accreſcit omnibus. h. d. ſcd̓o. Et ſi aſſe completo plures ſine partibus ſcribuntur heredes: oēs illi in unuꝫ aſſem uocantur. Etſi unus ſcribitur ſine ꝑte duo ꝯiunctim ſil̓r ſine ꝑte: tantū habebit ille unus quātū illi duo. Et ſi diſtributo dipōdio: tertius ſine ꝑte uocet̉: tres ꝑtes de hr̄ditatefient non due. Et ꝗcꝗd ſtatuitur in dipondio uel aſſe diſtributio habet ſimiliterlocum: ubi ē diſtributum bipondium uel tripondium. Et ubi pars bipondij ueltripondij ē diſtributa inſtitutus ſine parte intelligitur in reſiduo inſtitutus. h.d. cum. l. ſep ¶ Excutiamꝰ. quibꝰo ¶ Itē ꝙ ſabinus. nō ē. hēat qd̓ deeſt.ſibꝰ locū hēat.q ¶ Ex quadrātibus. hoc ē quēlibet ex ſuo qͣdrāte.r ¶ Tertiū. al̓s ē tertius in libro. accurſij. r ¶ Et uariat .ſ. labeo.ſ ¶ Omnibus accreſcere. īmo ad ſolū ꝯiunctū ut. C. de cadu. tol. l. i. §. ſi v̓o quidā ex huius. ⁊ sͣ. de uſufru. ac. l. i. §. idem ſi duobus. q̄ ſunt cōtra. ſol. dic ꝙ ibinon ꝯiungit uerbis hos ſine parte inſtitutos. al̓s ſecus: ut. jͣ. e. l. heredes ſine. ſꝫhuic diſtinctioni uidet̉ ꝯtra. jͣ. e. l. ſi ita quis heredes. ubi erant coniuncti uerbis⁊ tamen ē idē qd̓ h̓ dicit: ſed dic ꝙ ibi erant diſiuncti re ꝑꝑ uerbum equis: ⁊ ſuntſic ibi inequales: ꝯiunctus uerbis tm̄ ⁊ coniunctus re tm̄. ⁊ facit. jͣ. de le. iij. l. reconiuncti. ⁊ dic ꝙ oēs ſunt ꝯiuncti re. nam ambos ſeꝑatiꝫ ⁊ nc̄ īſolidū ſine ꝑuſunt īſtituti: ⁊ ſic tā īter ſe ꝙͣ alijs ſunt cōiuncti re.t ¶ Nō ſunt cōiuncti. ꝗ re ſola ꝯiungunt̉. ⁊ ꝯiūge ita ꝙ p̄ferat̉ alijs cū ⁊ illi erāt re coniūctiu ¶ Reqꝫ hos. dic̄ ꝙ oēs ſunt īſtituti vbis diſiūctis. ⁊ tm̄ hn̄t duo quātū ⁊ alijmi. ut. jͣ. e. §. ſꝫ ſi expletū. ⁊. jͣ. ꝓx. §. ſꝫ qꝛ re coniuncti hn̄t ius accreſcendi ut. sͣxi. rn̄. x ¶ Ex nulla. ſecus ſi aliqͣ pars uacaret: qꝛ tunc reliquū ꝯtineret to

tū. ſi alter repudiaret: vt. C. e. l. ij. ⁊ de ver. fig. l. ſi pr̄. ⁊. l. ceterorū. queſunt ar. ꝯtra. Itē ar. ꝯtra. sͣ. de ſta. liber. l. libertatē in fi. ſꝫ ibi ſpeciale.y ¶ Nam ⁊ ſi. ⁊ a ſimili.z ¶ Dipōdiū .i. pondus. xxiiij. vnciarum. ſed tripōdiū. xxxvj. vnciarū.a ¶ Scripſit. ꝯtra inſti. e. §. ſi plures. ibi. idē qd̓ ⁊c. vbi dicit idem ī dipōdio expleto qd̓ in aſſe expleto: ſed in aſſe expletoſi aliꝰ ſine ꝑte īſtituat̉ videt̉ in tm̄dē inſtitutus utin. e. tit. §. videamus. ⁊.sͣ. hac. l. §. ſed ſi aſſe. gͦexpleto dipondio aliſine ꝑte īſtitutꝰ tātūdemdꝫ hr̄e quātū pͥmi. So.hec corrigit̉ ꝑ illā. alij ꝙhic labeo male dixit: vth̓ ſubijcit. ꝙ in idem recidit. tu dic idem aſſe ſi dipondium ⁊c .ſ. vt inſtittus ſine parte videaturinſtitutus in. xij. vncijsvt ſic ad tripondium veniat ſicut inſtitutus ſineparte aſſe expleto venerit ad dipondium.b ¶ Notāt .i. non approbāt eā: ut ꝓbabilem ẜmquoſdam. ſꝫ dic non notāt .i. nō rep̄hendūt: vtpote pro .i. qꝛ ꝓbabilis ⁊facit ad id totum. jͣ. d̓ ſe.ta. l. fi.Q Ueſitum. Iſtitutus ſinc ꝑte habebitqd̓ deeſt ad dipondiuꝫ.h. d. Bar.c ¶ Queſitū. al̓s q̄ſituꝫ⁊ al̓s ſabinus. §. ⁊ dic ſuperiori. l. compleuit aſſem ⁊ dipōdiū ⁊ nō exceſſit. h̓ aūt exceſſit aſſem ⁊dipōdiū vel tripondiuꝫ.a ¶ Diſtribuiſſet. vno īſtituto in x. alio inſtituto in. iiij.b ¶ Ratio. nō eādeꝫ rōnē in dipondio ⁊ tripōdio ⁊ quadripōdio ꝙ inaſſe ſeruari.c ¶ Omniqꝫ re .i. tripōdio ⁊ quadripondio.d ¶ Seruct̉. ſcꝫ ut hēatqd̓ deeſt d̓ dipōdio ⁊ ſid̓ alijs. ut īſti. e. §. ſi pl̓eſibi. ſi pl̓es vncie ⁊c̄. namin aſſeꝫ: ſic ut. sͣ. e. l. ꝓx.in pͥn. nec obſtat. jͣ. e. l.ex vncijs. īmo ꝯcordat.⁊ facit. jͣ. de ſe. ta. l. fi.¶ X facto. Uerba enunciatiua conditionaliter prolata non inducuntdiſpoſitionem. h. d. bar.e ¶ Ex facto relicta. qꝛ quēdā īſtituerat in. x. vncijs. ⁊ ſic uacabat ſextās.z ¶ Non inſtituerat. al̓s non inſtif ¶ Si mihi. verba teſtantis.tuerat .ſ. teſtator ⁊ ſunt verba legis. qd̓ ſequit̉ ſemꝑ ⁊c. ſunt verba teſtātis al̓s ē quē inſtitueram ⁊ iunc ſunt omnia teſtantis. ſed falſum dicebatquia eum inſtituerat.h ¶ Admitti. quaſi ſi teſtator ꝯſenſerit eſſe heredē ſi vellet.i ¶ Eſſet data .i. vr̄ eē data īducta in ſil̓itudinem alterius caſus: ut. sͣ. e. l.itē. §. ſi aſſe. nā ut ibi nō apꝑet pars ita h̓ nō apꝑet ꝑs nec īſtitutio qͥ fuerit in ſubſtituto: aut nō ponit q̄ſtionē. qꝛ in eo ꝑ ꝯſequentia ur̄ eſſe rn̄. ẜmaꝫ .ſ. ꝙ admittat̉: tū qꝛ ſub ꝯditiōe fuerit inſtitutꝰ: q̄ extitit. tū qꝛ oīs ſubſtitutꝰ ē īſtitutus. ſꝫ ꝗdā hn̄t .ſ. an tertius .ſ. ſemproniꝰ ⁊ ſic formāt qōnemin ſubſtituto queꝫ dicūt nō admitti qꝛ non fuit inſtitutus: ſed ſubſtitutꝰ qd̓nō placet. ⁊ facit. jͣ. de adimē. le. l. legata inutil̓r. ⁊ de ma. teſ. l. ticia. §. fi.ſꝫ ar. ꝯtra. sͣ. de dona. l. ex hac ſcriptura. ſed ibi ſpeciale.Uo loco. Uerba teſtatoris debēt intelligi ꝑinde ac ſi eſſet illud qd̓Ateſtator putauit. h. d. Io. de imola.k ¶ Quo loco. īter īſtitutos ul̓ ſubſtitutos cū ꝑtibꝰ: ul̓ dic quo loco teſti.l ¶ Nihil. qꝛ ſemꝑ hꝫ uacantem: ut. jͣ. e. §. qui non mili. §. filijs. ⁊ iſti. eo..§. nec intereſt ⁊ facit inſti. de le. §. ante heredis.m ¶ Si iam. alterum aſſem .i. medietatem. ſed quid erit de quadrante:rn̄. accreſcet utriqꝫ pro rata. ut. C. de ca. tol. §. in primo. ⁊ noͣ hic ar. ꝙ