Liber

eo filio ꝗ apd̓ hoſtesª ē ſi ibi d̓cedatEt certe in nepote ⁊ in ꝓnepoteᵇ qͦrū ſi liberiᵉ he̓des inſtituūt̉: inſtitutiōeꝫ nūqͣꝫ exigimꝰ: qꝛ pn̄t p̄teriri.Nūc de legeᵇ velleia videamᶜquoluit viuis nobis natosᵉ ſil̓rᶠ nōrūꝑe teſtm̄. Et videt̉ pͥmuꝫ caputꝰad eos ſpectare ꝗ cū naſcerent̉ ſuihe̓des futuri eēt. ¶ Ergoᵖ ſi filiūhabeas ⁊ nepotē nōdū natū: tn̄ exeo he̓dēⁱ inſtituasᵏ ſi filius decedatmox uiuo teˡ nepos naſcat̉ᵐ. Et verius dicēdū eſt nō rūpi teſtm̄ ut nōſolū illd̓ pͥmo capite notauerit: ſi nepos ꝗ eoⁿ tꝑe inſtituat̉ quo filiꝰ nonſit: veꝝ etiaꝫ ſi uiuo patreº naſcat̉.¶ Quid .n. neceſſe ē tp̄s teſtī faciēdi reſpiciq: quū ſatis ſit obẜuari idtpͥs quo naſcit̉ʳ. nā ⁊ ſiʳ ita v̓ba ſūt:ꝗ teſtm̄ faciet: is oīs virilis ſexus ꝙei ſuus hēſ futurus erit ⁊c̄. ¶ Etiāſi parēte viuo naſcāt̉ᵗ: ſequēti ꝑteſuccedētes in locū liberoꝝ: nō uultlexᵗ rūpere teſtm̄. Et ita īterp̄tāduꝫē ut ⁊ ſi filiū ⁊ nepotē ⁊ ꝓnepotem

hēas: mortuis vtriſqꝫʸ: ꝓneposinſtitutꝰ ſuccedēs in ſui he̓dis locuꝫnon rūpat. ¶ Et bn̄ uerbaᶻ ſe hn̄t.ſiꝗs ex ſuis hēdibꝰ ſuus hēs eē deſierit ad oēs caſus ꝑtinētia: qͦs ſupplēdos in galli aꝗlijª ſnīa diximus:nec ſolūᵇ ſi nepos uiuo pr̄e decedatnec ſuccedēs ꝓnepos auo mortuorūpat. Sꝫ ſi ſuꝑuixerit pr̄i ac decedat: dūmō hē̓s inſtitutꝰ ſit: aut exhe̓datꝰ. ¶ Uidēdū ē nū hac poſteriori ꝑteᶜ. ſiꝗs ex ſuis he̓dibꝰ ſuꝰ heres eē deſierit: liberiᵇ eiꝰ ⁊ ceteriᵉ inlocū ſuoꝝ ſui he̓des ſuccedātᶠ: poſſit ꝑ interpͥtationē induci ut ſi filiuꝫapud hoſtesᵍ habēs nepotē ex eohe̓dē inſtituat: nō tm̄ ſi uiuo te filiꝰdecedat: ſꝫ etiā poſt mortē anteqͣꝫab hoſtibus reuerſꝰ fuerit ſuccedendoᵖ nō rūpit. Nihil enim addiditⁱquo ſignificar̄t̉ tp̄s: niſiᵏ quod licetaudacterˡ hͦ poſſis dicere uiuo patre hūc ſuū heredē eſſe deſijſſeᵐ: lꝫpoſt morteꝫ decedat: qui nec reditnec poteſtᵏ redire. ¶ Ille caſus in

vt hic eēt. nā ſi filiū exheredo. ⁊ ſi me viuo moriet̉: nepotem ꝗ mihi ex eo naſceturpoſt mortē mea heredē inſtituo. ẜm ꝯſiliū galli poſt mortē īuenit̉ exheredatus.⁊ iō n̄ valet vt h̓. ⁊ sͣ. e. l. ſi ita. §. fi. ⁊. l. ſi filiꝰ a pr̄e. in pͥn. a ¶ Hoſtes ē. utinſtituat̉ ſi ibi d̓cedat al̓sſus rūpit teſtm̄: vt. jͣ. ti. i. l. ſi ꝗs exheredatꝰ. §. ſꝫ¶ Pronepote. repete nō eſt neceſſe ꝙ īſtituat̉⁊ ſi pr̄. ⁊ facit. jͣ. e. dū apud.quoꝝ īſtitutioneꝫ nō exigimusſi liberi pͥmi gradꝰ īſtituant̉ vtſubijcit. nā valet ad pn̄s teſtm̄lꝫ poſſit rūpi ſi filius pͥmorit̉ an̄patreꝫ: ut. jͣ. ti. i. l. poſthūoruꝫ.vel dic pn̄t pͥteriri ſi mō pͥmoriāt̉ hi nepotes ⁊ ꝓnepotes an̄filiū: vt. sͣ. ea. l. §. nā ⁊ ſi. ac.f¶ Liberi. pͥmi gradus. vt dixi. vel dic liberi nepotū: qꝛ dixifiliū īſtituo: ⁊ ſi me viuo moriatur tūc ꝓnepotes ⁊cͣ. ſic .n. potui pͥterire nepotē. ac.pōs nafeſtutꝰ fſtrast quo iamSiue nemortuo ſiue filio viuo: poſteatn̄ moriente an̄qͣ naſcatur nepos vꝫ inſtitutō ex ꝓuiſiōe pͥmcapitis. l. velleie. h. d. Et diuidit̉ in qͣttuor ꝑtes. nā pͥmo continuat ſeipſaꝫ. ẜo ponit mētemſimpl̓r vtriuſqꝫ capitis legisvell̓. tertio tractat de primo capite legis vell̓. qͣrto tractat deẜo capite. l. vell̓. ẜa ibi q̄ voluit. tertia ibi. ⁊ vr̄. qͣrta ibi Etiāſi parēte. Et illa tertia ſubdiuidit̉ in ꝗnqꝫ ꝑtes qꝛ pͥmo ponitmētē pͥmi capitis: ẜo ꝑ mōm illationis rē ſb̓ijcit in exēplo. tertio qd̓ pͥmo dixerat ꝓſeꝗtur declarādo ẜm dynū. ul̓ on̄dit ꝗdaddit. l. vell̓. ad. l. xij. ta. ẜm Bar. qͣrto ꝓbat mētē. l. vell̓. eē verā ꝑ rōnē. ꝗntoꝯfirmat illud ꝑ exp̄ſſa v̓ba. l. vel̓. ẜa ibi ergo. tertia ibi. nō ſolū. qͣrta ibi. quid eſt.ꝗnta ibi. nā ⁊ ſi. Io. de imo.d ¶ Nūc de lege. gallus ꝓuidit circa nepotesnatos poſt mortē aui. ſꝫ vell̓. circa natos in vita aui ⁊ fuit Iuniꝰ vell̓. iuricon. ſicut ⁊ gallus nō conſul: vt vell̓. auctor. ut. sͣ. ad vell̓. l. ij. ⁊ hꝫ hec lex duo capita.Primū qn̄ filio iā mortuo inſtituo nepotē ex eo naſcituꝝ ꝗ naſcit̉ me viuo. Iteꝫlocum habet qn̄ filiꝰ viuit tꝑe teſtī: ⁊ eo inſtituto ſubſtituat̉ nepos naſciturus ī vita aui poſt teſtm̄ ⁊ poſt mortē filij. Scd̓m caput hꝫ locū qn̄ tꝑe teſtī viuit filius etnepos: ⁊ filio inſtituto ſubſtituit̉ nepos ne rumpat teſtm̄: ſi filiꝰ viuo pr̄e decederet: vt. jͣ. ti. i. l. poſthumorū.¶ Natos. īſtitutos. uel exhr̄datos. Io.f ¶ Sil̓r. ſicut natos poſt mortē gallꝰ rūꝑe nō voluit. Io.put. gͦ aliꝗd dꝫ dici magiſtral̓r. ſꝫ ſcd̓m reſpectu pͥmi dr̄: vt. jͣ. d̓ rebꝰ du. l. qui duPrimuꝫ caos. §. in ꝓpoſita. Itē qꝛ. jͣ. dicit in ſequēti ꝑte. Itē. jͣ. §. vidēdū. poſteriori parte.h ¶ Ergo. plana ē illatio. al̓s ē rogo ⁊ ſubaudi reſcribere mihi ꝗd iuris ſit ſi filium ⁊cͣ. ac. i ¶ Hr̄dē .ſ. naſcituꝝ nepotē. ac. k ¶ Inſtituas .i. ſb̓ſtituas.l ¶ Te viuo. auo. m ¶ Raſcat̉. ꝗd iuris erit. Io. ⁊ dic pͥmo filiū decederepoſt teſtm̄. ẜo nepotē naſci. tertio mori auum. ⁊ ſic v̓bū mox determinat v̓bumnaſcit̉ ⁊ ē plana. alij dicūt ꝙ determinat decedat viuo teſtatore ⁊ ſupplent ꝙ ſipronepos naſcat̉ viuo teſtatore. ⁊ dic filiū īſtitutū al̓s teſtm̄ non ualeret etiam ſip̄cedat filiꝰ: vt. sͣ. e. l. ſi filius ꝗ ī poſ. n ¶ Qui eo. al̓s deeſt ꝗ. ⁊ tunc planaē lr̄a. ſi hēas ꝗ: dic ſi nepos .ſ. naſcat̉ qd̓ eſt. jͣ. viuo auo ꝗ nepos ⁊cͣ. v̓uꝫ ēt qd̓ eſtjͣ .ſ. notauerit ẜm aꝫ. ſꝫ ſi ſcꝫ notauerit h̓ ſnīa ēt viuo pr̄e .ſ. ſui pr̄is: ſꝫ pr̄e moriēteꝓnępotis an̄ꝙͣ naſcat̉ nepos. Et noͣ ꝙ aꝫ. dic̄ ꝙ qn̄ filiꝰ nō viuit tꝑe teſtī habētlocū v̓ba ⁊ ſnīa .l. vell̓. ſed qn̄ viuit tūc ſnīa tm̄ vt hic vr̄ colligi. ſed poteſt dici ꝙvtrobiqꝫ hn̄t locū v̓ba ⁊ ſnīa. ſic .n. v̓ba dicūt ꝗcūqꝫ naſcerent̉ ſui heredes futurieſſent: ut. jͣ. ſtatim nā ⁊ ſi ⁊cͣ. ⁊ vt in pͥn. huius. §. at in vtroqꝫ caſu ſuus heres eſtfuturus cū naſcit̉ mortuo iā filio. Itē ꝓbo ꝑ id qd̓ poſtea dicit. ꝗd .n. neceſſe ē tēpus teſtī inſpici cū ſatis ſit ẜuari tpͥs quo naſcit̉ ẜm aꝫ. dic ibi quo ad ſnīam. ex pͥdictis apparet ꝙ tertiꝰ caſus nō ꝑtiuet ad pͥmū caput. l. vell̓. ꝙͣtū ad verba cumeo tꝑe quo naſcit̉ nō ſit ſuus hr̄s. qꝛ naſcit̉ adhuc viuente filio. ſed tn̄ locum habet ſnīa ẜm. h. ⁊ ſic intelligūt ꝗdam hoc Rn̄. ut azo. h. ⁊. R. veꝝ ēt ⁊cͣ. ⁊ de h̓cāu tertio loꝗt̉ ⁊ ꝓprie ponūt pr̄e ſcꝫ nepotis. ſꝫ eis obſtat. jͣ. ibi. tp̄s quo naſcitur:de hoc caſu loqui dices .i. agnaſcit̉ qd̓ eſt filio poſtea mortuo: ut. jͣ. ti. i. l. poſthumorum. ⁊ ita ibi ēt ſi parente ⁊c̄. ſubaudi tn̄. ⁊ ita eſt plana tm̄ ẜm eos.o ¶ Pr̄e. ꝗ eſt filiꝰ quo ad auū. p ¶ Qui .ſ. nepos. q ¶ Reſpici. al̓s īſpici.r ¶ Quo naſcitur. ut nullo modo ꝓcedat vt primum caput habeat locum.s ¶ Nā ⁊ ſi. refert verba. l. vell. pͥmi capitis q̄ dicūt de ſuo: ſꝫ tn̄ ⁊ nepoſ naſciturſuus duobus predictis caſibꝰ cū filius eſt de medio ſublatus vt inſti. de here. qͣ. ⁊dif. §. ſui. ⁊ ſic hēs ibi. §. ēt ſi parēte. vbi incipit ſcd̓m caput. uel dic. licꝫ verba dicāt de eo ꝗ naſcit̉ ſuus futurꝰ tn̄ ⁊ ꝗ naſcit̉ viuo pr̄e ⁊ auo cōprehēdit̉ ꝑ ſnīam. ⁊ſic de tertio cāu dic̄ h̓. ⁊ sͣ. ꝓx. ⁊ n̄ erit. §. ēt ſi. ſꝫ ibi. ⁊ bn̄ ⁊cͣ. uel ibi erit. §. ſequenti ꝑte ⁊cͣ. uel ne utrobiqꝫ. ⁊ expone hec v̓ba ut ſunt v̓ba. l. hoc mo. is oīs virilisſexus: ꝗ̄ faciet teſtm̄ ita dꝫ dicere ꝗ ei .i. teſtm̄ facienti ſuus heres futurus erit ⁊cͣ. i.cū naſcit̉ heres eſto. ideo aūt dicit viril̓. qꝛ aſcendens ꝑ ſecū femininum nō hꝫ neceſſe inſtituere: ut inſti. de exhere. li. §. mater. vel ẜm py. dicis ꝗ̄ faciet teſtm̄ ita dicat: omnis virilis ſexus qui ei ſuus hr̄s futurꝰ ⁊cͣ .ſ. her̄s eſto: ⁊ tūc etiā ueptis ex

filio videt̉ inſtituta cum ſit ꝑ lineam virilē: ſecus ſi ex filia ut modo nd̓.¶Etiā. Si nepos iā natus ſubſtituat̉ filio īſtituto moriēte: moriente ſlio ante auū non rūpit̉ teſtm̄ ex ſcd̓o capite. l. velleie. h. d. Hic īcipit tractare verba ſecundi capitis legis velleie. ⁊ diuiditur in duas partes principales uſqꝫ ad. §. ille caſus. Nā in prima declarat intellectū. l. velleie inſecundo capite. Secūdorepctit uerba ſecundi capitis ut ea extendet ⁊ declaret. ſecunda in. §. videndū. Et pͥma ſubdiuidit̉ in qͣttuor: qꝛ pͥmopōit mētē legis uelleie.In ſecūdo capite illamdeclarat ꝑ exēpla. Tertio cōmēdando. l. uelleiam. ponit eius verba ⁊declarat ad quos caſusporrigat̉. Quarto ponit unā dubitationeꝫ circa premiſſa ⁊ illā tollit.Scd̓a ibi. ⁊ ita. Tertiaibi. ⁊ bene. Quarta ibinec ſolū. Io. de imo.t ¶ Naſcant̉. nepos ⁊ ꝓnepos ⁊ deinceps. uel dicas hic incipit de ſecūdocapite. uel dic hec uerbaeſſe de ſnīa pͥmi. ac.u ¶ Parte .i. capite. l.uell̓. uel dic gradu perſonarum. ac.x ¶ Lex. quo ad uerbaſecundi capitis. uel dicquo ad ſnīam primi: utpatet ex premiſſis.y ¶ Utriſqꝫ .i. filio ⁊ nepote cū uterqꝫ fuit inſtiitus. uel filius ſed nepos p̄teritus. ⁊ nepos primo deceſſit ꝙͣ filiuſ alioꝗnaliud eſſet: ut dixi. sͣ. e. naꝫ ⁊ ſi filiꝰ. z ¶ Et bene uerba. ſecundi capitis ut ꝓbat̉. jͣ. ꝓx. §. ⁊ ſūt hec uerba ſi ꝗs ⁊cͣ. ⁊ plenius ſunt. jͣ. ꝓx. §. alijdicūt hec eſſe uerba ſceuol̓. que extēdunt uerba. l. uell. que ſunt. sͣ. ꝓxi. §.ibi. qui ei ſuus heres futurus erit. ⁊ extēdunt ad oēm caſum quo ꝗs ſuuseſſe deſinit. ſed prima placet. ⁊ dic hoc ſecūdū caput haber̄ locū qn̄ tꝑe teſtamēti viuit filius ⁊ nepos. vel nepos ⁊ ꝓnepos. vel etiā omnes ⁊ timet̉ne medius vel medij tollant̉ de medio et vltimus incipiat eſſe ſuus quinon erat: vt hic. ⁊. jͣ. ti. i. l. poſthumorū. a ¶ Galli aquilij. qui gallusde morte tm̄ naturalis filij dixit. ſed ſceuol̓. ſuppleuit in emancipationedeportatione: per que quis deſinit eſie ſuus: vt. sͣ. in prin. ⁊. §. ꝙ ſi isat hec. l. hoc capite comprehendit omnes caſus quibus quis deſinit eſfeſuus dūmodo uiuat tempore teſtamēti. ac. b ¶ Nec ſolum .ſ. ꝑtinēt uerba. ⁊ dic habeo filium. ⁊ ex eo nepotē ⁊ ex nepote pronepoteꝫ: inſtitui filiūquod eſt opus: ut. sͣ. e. §. in omnibꝰ. p̄terii nepotē. ſubſtitui ꝓnepotē ſi meuiuo decedat filius. erit ergo cōſultum ꝑ dictā ſubſtitutionem in duos caſus .ſ. ſi nepos preteritus deceſſit ante ſuum patrē ⁊ poſtea pr̄: deinde auꝰqui ē proauus ad ꝓnepotē qui mō nō rūpet teſtm̄ proaui Itē in alio ſi ponas filium inſtitutū predeceſſiſſe ⁊ d̓inde nepos deceſſit. ⁊ tertio proauꝰ ſꝫhoc caſu exigo nepotē vel inſtitutū uel exhr̄datuꝫ al̓s rumꝑet premortuoſuo patre. ut. sͣ. §. nam ⁊ ſi. ⁊. §. in omnibus. ⁊. jͣ. ti. i. l. poſthumoruꝫ. ac1 Si filius captus ab hoſtibus moriat̉ apud hoſtes viuopatre uel eo ia mortuo: nepos inſtitutꝰ non rūpit teſtm̄ ex prouiſide ⁊ lierpretatione ſcd̓i captis. l. vell̓.. h. d. Hic repetit v̓ba ſcd̓i captis: ut ea pͦ interpretationē extēdat ⁊ declaret. ⁊ diuidit̉ in tres partes qꝛ pͥmo pōit qd̓nē⁊ eiꝰ exemplū: ſcd̓o rōnē dubitādi. tertio rōnē decidēdi ⁊ deciſionē. Scd̓aibi nihil .n. tertia ibi niſi ꝙ. Io. de imo. c ¶ Uidendū ꝑte .i. ſcd̓o capite. lvell̓. q̄ dicit ſi ꝗs. ⁊c̄. alij dicunt h̓ verba ſceuol̓. ⁊ ſubaudiūt qͣ ꝓuidet̉ ⁊c.Liberi .i. filii. e ¶ Ecteri .i. nepotes ⁊ inferiores.Succedant. ſubaudi īſtituāt̉ ne rūpāt. vel verius inſtituti nō rūpāt utjͣ. proxi. §. ⁊ ſic ſunt v̓ba. l. hucuſqꝫ. g ¶ Apud hoſtes. quē non ē neceſſeinſtitui: vt sͣ. §. in omnibus. h ¶ Succedēdo. in loco ſui heredis.i ¶ Adidit .ſ. l. vell̓. in ſcd̓o capite. quo tꝑe .ſ. deſinit eē ſuus heres antemortē aui vel poſt ſeu tꝑe captiuitatis uel mortis. ſꝫ gnāliter dixit ſi ꝗsſuus heres ⁊c. ſꝫ in primo capite ſic ſi uiuo teſtatore. nt. sͣ. §. nunc de le.Item gallus in uita ſil̓r ſi me uiuo ⁊c. ut. sͣ. in pͥn. ⁊ qꝛ non diſtīxit hoc cepite: nec nos diſtīguimus. niſi uellis dicere aliā rōnē ſpāliorē. qꝛ fingtꝑe captiuitatis deceſſiſſe ⁊ ſic ſuus eē d̓ſiner̄. ⁊ ſic in uita aui deſinitſuus. ſicqꝫ nepos inſtitutus non rūpet. al̓s pͥteritus rūpet: ut. sͣ. e. l. ſi ꝗspoſthūo. §. i. ⁊ h̓ ſubijcit. k ¶ Niſi qd̓ licet. hoc expone .i. qd̓ licitum cirl ¶ Audact̉ .i. audaciter in bōa ꝑte al̓s ī mala. ut. C. vn̄ vi. l. ſi ꝗs ī falam ¶ Deſiſſſe. ꝑtinēt ergo per interpͥtationē ad ſcd̓m caput non quo adv̓ba qꝛ vere deceſſit poſt mortem aui. ſꝫ quid differt h̓ caſus ab illo. sͣ. eo§. quid ſi is. ℟. ibi poſt mortē aui. ſperabat̉ nepos. vn̄ hoc ẜm̄ caput locūnon hꝫ. hic vbi iā eſt natus. n ¶ Poteſt. cum deceſſit.¶ Iuc Si nepos naſciturus ſubſtituatur filio ⁊ naſcat̉ nepos filio vi