Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
59r
Einzelbild herunterladen
 

De liberis poſthumisXXVIII.

5 9

Inſtituēsᶜ nepotē ſibi pꝰ morte ſuꝰ naſceret̉: r̄cte īſtituiſſe videat̉Quibuſcūqꝫ caſibꝰ nepoſ pꝰ mor natꝰ ſuus eēt: rumꝑetqꝫ p̄teritus Atqꝫᵇ ēt ſi gnaͣlit̓: ꝗcꝗd ſibi liberoꝝ natū erit pꝰ mortē: aut ꝗcunqꝫnatꝰ fuerit: ſit īſtitutꝰᶜ: ſi ſuꝰ hē̓s naſcer̄t̉. Si eiꝰ filiūᵇ hēbat nepotēᵉ ex eoᶠ īſtituerat: nurꝰ pͥgnans abhoſtibꝰ capta ſit: ibiqꝫ viuoᵍ auoeiꝰ filio pareat: mox ille neposʰ poſtmortē pr̄is atqꝫ aui r̄deat. Utꝝ hiccaſꝰ ad legē velleiā reſpiciat: an adius antiquū aptādꝰ ſit. poſſitqꝫ velex iureᵏ antiquo: vl̓ ex lege velleiainſtitutꝰ rūꝑe. Idē q̄rēdū eſtſi mortuo filio ꝓnepoteꝫⁱ īſtituathēdē: r̄deatqꝫᵐ mortuo eoº. Sꝫ

teſtm̄ ab eo rūpat̉ᵈ nihilqꝫ refert vtꝝ ex iure antiquo an ex legevelleia excludat̉ᵇ. Forſitaꝫq adhūc dubitat ꝗſ anʳ iſtiiᶠ caſibꝰ nepoſpoſt teſtm̄ᵘ naſcat̉ viuo patreˣ ſuo:deinde ex eoʸ cōcipiat̉ᶻ: iſqꝫª mortuo pr̄eᵇ deīde auoᵉ naſcat̉: an potuerit hēs īſtitui: qꝛ pr̄ ipſius recteᵇ īſtitutꝰ eēt: qd̓ minime eſt expaueſcēdūᵉ. hic .n. ſuus hē̓s naſcit̉:pꝰ mortēᶠ naſcit̉. Ergoᵍ ſi ꝓnepos admittet̉ᵛ natꝰ erit ex nepotepoſtea viuo filio: atqꝫˡ ſi exeo natꝰeēt adoptatꝰ In oībꝰ his ſpęciebusᵏ illd̓ obſeruādū ē: ut filiꝰ dūtaxatⁱ eſt in ptāte ex aliqͣ ꝑte ſit heres inſtitutꝰᵐ. fruſtra exhe̓dabit̉poſt mortēⁿ ſuā. qd̓ ē neceſſe in

vel dic ēt vt omiſſus habeat̉ expreſſo. qꝛ dixit tm̄ ẜm cōſiliū galli eiꝰverba. aūt de hoſtibus fecit mentionē: vt ar.. eo. noͣ.. ꝓx..§. fiet hic īterpretatio ſuppletioquaſi gallushoc ſenſerit. cum. ncat dem.. in prin. ſiue hicdecedai apud hoſtesli prima ſi me viuo ⁊cͣ.ſiue eo mortuo hꝫ lomens cum fingat̉ mortuꝰ pͥma hora captiuitatis vt.. ti. i. l. lege. ſꝫ illa v̓ba illis viuis obſtāthuic intellectui. ſiue dicas naſceret̉ .ſ. nepos. ſiue decederet .ſ. filius:gallus exigat nepotē na poſt mortē aui filij.dic hmōi interpͥtationū extenſio fiat circav̓ba. l. vell̓. ſūt generalia ſi ꝗs ſuus hēs ⁊cͣ.vt.. e. §. bn̄. dicitmultos .ſ. alios: vt dicte§. vidēdū. §. ꝓx. ſꝫteritꝰ dictus nepos rumperet. ut.. eo. l. ſi quispoſthumos. §.Lnepeeſiſtabipl̓r dicit̉ inſtitutꝰ in caſu inquo tꝑe mortis auitur ſuus. h. d. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. primo ponitur breuis ordinatioteſtī gnālis quo ad oēs caſus ſpāliter quo ad perſonas. Scd̓o breuisordinatio quo ad oēs caſus quo ad perſonas ẜm intelectū pͥme glo. ſcd̓aibi atqꝫ. bar. a Inſtituens. al̓s eſt. §. īſtituēs ſcd̓m py. al̓s eſt vt inſtituēs deeſt. §. dic ſceuol̓. hꝫ generalē ſubſtitutōeꝫ que ſic ſit. neposqui poſt mortē naſcetur ſuꝰ hr̄es eſto. eſt .n. gnālis quo ad caſus oēs ſiue ſilius poſt mortē deſinat ſuus ſiue aliū caſum morti ſimilem. ſic nepos preteritꝰ rūꝑet. ſic .n. dicit naſcet̉ ſuus ſicut iſte ſunt gnāles. ꝗcꝗd liberorū ⁊c. aut quicūqꝫ ⁊c. ſꝫ iſte ſūt generales quo ad oēs caſus: etiamuo ad oēs inferiores qui naſcerētur ſui: ſꝫ prima ad nepotes tm̄. ac.b Atqꝫ .i. perinde general̓r videt̉ ſubſtituiſſe v̓ba ſuperiora. atqꝫ .i. ſicut general̓r dixiſſet ꝗcꝗd ⁊c. ac. c Inſtitutus .ſ. recte et generaliter videt̉ inſtituiſſe ita ſubaudi ſi ſuus ⁊cͣ. igit̉ nepos ꝓnepote ſimul: ſedordine admittunt̉. vt noͣ.. e. §. quidam recte. ac. Si eius. Hec eſt quarta ꝑs prime ꝑtis in qua ponunt̉ dubitabilesqōnes vqꝫ ad. §. in omnibus. Et diuidit̉ in tres ꝑtes vſqꝫ ad. §. forſitā.ſonit vnā qōnem in nepote. ẜo aliā in ꝓnepote ẜm veram lr̄aꝫ.Tertio determinat utrāqꝫ. ſcd̓a ibi. Idē q̄rēdū. tertia ibi. ſꝫ teſtm̄. Ethoc intēdit. Nepos apud hoſtes editꝰ viuo pr̄e auo: rediēs illis mortuis rūpit teſtm̄ aui in quo reꝑit̉ pater ſubſtitutꝰ qd̓ hꝫ locū etiā in ꝓnepote ab hoſtibus redeūte patri ſuo ſubſtituto. h. d. Io. de imo.d Si eiꝰ. filiū. quē dicit inſtitutū. al̓s tenet teſtm̄: ut.. e. in pͥn. noͣ.e Nepotē. nōdū natū. qꝛ dic̄ p̓gnās. ac. f Ex eo. filio naſcituꝝUiuo. al̓s viuo auo eiꝰ filio bn̄. ſi habeas. ſubaudi.Ille .ſ. nepos. ac. i Atqꝫ aui. pͥmo pr̄ poſtea auus morit̉ al̓saperet nepos: vtpote filio p̄cedēte: ut. C. de inof. teſt. l. ſi ꝗs filiū. ac.k Ex iure antiquo. qd̓ gallus induxit qͣſi ſit natus auo mortuo: qꝛ nūcprimum ſuus ē cum redit auo iaꝫ mortuo. vel ex. l. vell̓. qꝛ vere ē natusviuo auo: ſoluit. ſꝫ.. ꝓx. rn̄. ſolues ac.l Idē q̄rēdū ē. pronepotē .ſ. natū. dicēs nepotem viuere ē per oīaſūpiori ſil̓is. at alij ut py. Io. hn̄t nepotē. ſi habeāt dicūt abidat ſubaudiūt magis. ē qꝛ magis dubiū ꝙͣ in precedenti poteſtaptari. l. velle. quia nepos natus ē auo uiuente: locū hꝫ uelle. ut.. e. §.nūc de lege. Itē inſtitutꝰ ē nepos filio viuo. at in ſequenti eſt inſtitutus filio mortuo. lex vell̓. ī prīo capite loꝗt̉ factū ē teſtamentū filio viuo:nepos naſcit̉ filio viuo auo. uel auo uiuo mortuo filio. lꝫ ex interpretatōe velle. idē ſit. ſi teſtatus ſit filio mortuo: ſic velle. aptari pōt: ſꝫnec gall̓. qui vult filiū mori poſt teſtm̄ viuo teſtāte. at hic erat ante mortuus. ſic magis eſt dubiū. ſed aꝫ.. h. placet hoc ſuperius rn̄. aptetur ad. l. velle. vt.. ſtatim dices. ac. m Redeatqꝫ .ſ. ꝓnepos abhoſtibus. vel dic nepos ẜm aliā lr̄am. n Mortuo eo .ſ. ꝓauo:patre ſuo ꝓnepotis prius: uel ſi habeas nepotis dic eo .ſ. auo. ac.o Rupat̉. qꝛ inſtitutus. idē ſi pͥteritus: qꝛ erat ſuus auus moritur: lꝫ v̓e natus. p Excludat̉. a rūpēdo rūpat niſi data hr̄dtate. ſic non ſoluit̉ ad qd̓ ius ꝑtineat: ꝗd ergo in ſuperiori caſu? videturneutrū ius habere locū. ius ātiquū .i. galli. qꝛ hic nepos natus eſt v̓eviuēte pr̄e auo: lꝫ apud hoſtes. gallus loquit̉ cuꝫ nepos naſcitur poſtmortem pr̄is aui. Itē ius poſtliminij in capto apud hoſtes locū hꝫ ẜmgallū: ut.. e. §. ꝗd ſi is filiū. fingat̉ ea hora natus qua captus fuitſic vbi mortuus captus fuit viuente auo. ergo dꝫ haberi iam natoviuēte auo ſic ceſſat gallus. Itē qꝛ naſcit̉ auo ut ſuus naſcitur uere. qꝛ tunc eſt captus ſic ſeruus. Itē qꝛ tunc alius p̄cedit. Itē vellea.cenſat qꝛ illa loꝗt̉ pͥmo capite nepos naſcit̉ viuo auo: poſt mortē filij.at natꝰ ē filio viuo. Itē nec ſcd̓o. qꝛ locū hꝫ nepos naſcitur viuo auo

viuēte filio: vt.. e. §. nūc de lege. at hic redit ab hoſtibꝰ vr̄ naſci ſic naſcitur poſt mortē vtriuſqꝫ. ſed econtra vr̄ utrūqꝫ ius habere locū. gallꝰ: qꝛ redit pꝰmortē aui ſui pr̄is tunc videtur naſci redit. ſic poſt mortē vtriuſqꝫ naſcit̉ hꝫ locū gallus. vt.. e. in pͥn. Itē. l. velle. qꝛ natus eſt ī veritate viuēte auovell̓. locū hꝫ. Item ius poſtliminij p̄ſumit̉ de quo dixi So. ꝗdam dicūtgallū in p̄cedenti rn̄. velle. inhoc pn̄ti hr̄e locuꝫ. ſed tu dic inutroqꝫ gallū. oīa dicūturvſqꝫ ad. §. nunc de lege. a pͥn.l. reſpiciunt ad regulā galli..in pͥn. l. poſitā. qꝛ poſt mortemvtriuſqꝫ videt̉ naſci cum redditab hoſtibꝰ. Itē pr̄ mortuus eſtviuēte auo hoc tꝑe nepos viuus eſt v̓e. Iteꝫ viuebat filiustꝑe teſtī. ſic locuꝫ habꝫ gallusidē oīa in hoc caſu prout habes pronepotē. Itē prout habes nepotē hꝫ locum gallus eoinſpecto naſcit̉ poſt mortemteſtantis nepos. nec ob. vere an̄ fuit natꝰ: qꝛ inſpicio qn̄mo fuit ſuus. nec fingit cornel̓.natū prīa hora captiuitatis: qꝛhoc erat impoſſiblie eum tuncnaſci. ſed ē īpoſſibile aliqueꝫmori prima hora captiuitatisqd̓ ipſa fingit. Itē nec ob. iuspoſtli. qd̓ vr̄ locuꝫ hr̄e in natoapud hoſtes: vt. C. de capti. l. i. qꝛ ibi redijt mr̄e uel pr̄e. non. Itē quia hicinſpicio v̓itatē qꝛ v̓e fingit̉ ſuus. deinde poſt mortē pr̄is aui: fictiōe vt finnatꝰ qn̄ mr̄ capiebat̉ in ciuitate ſtētiſſe. veritas fictioni preualeat noͣ. C. dehis ve. e. l. fi. Itē pōt ēt v̓e deceſſit poſt mortē pr̄is aui. Itē ad hoc qd̓ dic̄ius ātiquū facit.. de reg. ca. l. fi.. de teſt. tu. l. ſi hr̄ditas. §. filium. ac.tis ſi nepos moriat̉ an̄ꝙͣ ꝓnepos ab hoſtibꝰ reueriat̉ eius pr̄e iam moriuo. ſicutſitā. Preteritio nepotis filio īſtituto irritat ſubſtitutiōem proneponec rūperet̉ teſtm̄ ſi ꝓnepos ex ꝓnepote emācipato adoptatꝰ exn̄s apud hoſtes reperiatur inſtitutꝰ. h. d. Et diuidit̉ ī tres ꝑtes. qꝛ prīo loꝗt̉ in ꝓnepote nato poſtmortē nepotꝭ erat illiꝰ pr̄ poſt mortē aui ſui. ẜo ī ꝓnepote nato apud hoſtesviuo pr̄e ſuo: tn̄ redijt poſt mortē pr̄is ſui ꝓaui. tertio loꝗt̉ ī eo adoptatꝰ ēexn̄s apd̓ hoſtes: reuerſus ē pꝰ mortē oīuꝫ. ẜa ibi. tertia ibi. atqꝫ. Io. de imo.q Forſitā. filiū īſtitui nepotē p̄terij adieci ſi me viuo filiꝰ meꝰ morietur tūc ꝓnepos naſcit̉ her̄s eſto. naſcit̉ poſtea ꝓnepos mortuo pr̄e ſuo auo ꝓauo:querit̉ an recte ſit inſtitutꝰ; vr̄. qꝛ pr̄ ſuꝰ fuit pͥteritꝰ: ſꝫ nocet qꝛ deceſſit an̄filiū. ſic ē recte īſtitutꝰ tꝫ teſtm̄. hoc ꝓut hēas mortuo pr̄e ⁊cͣ. poſt oīummortem naſcatur ꝑtinet ad ꝯſiliū galli. r An. abūdat vnū an. vn̄ illd̓ ueliſtud.. an potuerit. ⁊cͣ. s Iſtis .ſ. ſequētibus. t Nepos. pͥteritꝰ.u Poſt teſtm̄. idē ſi an̄. ac. x Pr̄e īſtituto. ac. y Ex eo .ſ. nepotez Cōcipiat̉. ꝓnepos. a Iſqꝫ. ꝓnepos. b Pr̄e. vtroqꝫ .ſ. ſuo ſuipr̄is. ac. c Auo. pr̄is ſui mortui. Alij hn̄t iſqꝫ v̓iuo pr̄e. deīde auo. dicviuo... dic̄ poſt mortē .ſ. oīum erāt in medio p̄ceſſerūt ꝓnepotem apudhoſtes natū. dic naſcit̉ .i. agnaſcit̉. ſꝫ qūo tūc ad galluꝫ ꝑtinet caſus? Rn̄. dices hic ꝓnepos fuit natus apud hoſtes viuo pr̄e auo ꝓauo. ſed redijt hismortuis. ꝓauo vltīo loco mortuo. ſic cum redijt vr̄ naſci: ut.. proxi. §.d recte. qꝛ nullo. rectū .n. erat ſi īſtitueret. uel dic recte: qꝛ fuit inſtitutꝰ: ſꝫ īſtitui non poterat: qꝛ erat apud hoſtes: ibi deceſſit nepos ante auum:vt.. ꝓx. §. e Expaueſcēdū. qͣſi recte īſtitutꝰ .i. ſubſtitutꝰ videat̉ pronepos. Poſt mortē .ſ. oīuꝫ. g Ergo. ſic īfert: ſi ꝓnepos admittitur natꝰ poſtmortē oīum natꝰ ē in vita oīum p̄dictoꝝ poſtea rumpit teſtm̄. īſtitutꝰ admittit̉ rūpet ſi illi p̄cedāt. ac. h Admittet̉. ex īſtitutiōe ad ſuccedenduꝫ:i Atqꝫ .i. ſit̄ hoc alio ſi ex eo ⁊cͣ. ſed tūc vell̓. vl̓ ēt dic gal̓. dic de pronepo.te nato apud hoſtes vt p̄dixi: ſic ſūt tres cāus ī hoc. §. Uel ſic. ſi pronepos .ſ.p̄dictus .i. ille natꝰ erit ex nepote. nepote dico mortuo. poſtea .i. poſt teſtm̄ filioviuo. ſubaudi auo admittit̉ qꝛ veꝝ eſt eum admitti: ſubaudi rumpet atqꝫ⁊cͣ. ſic ſūt duo caſus tm̄ huiꝰ. §. ꝑtinēt ad gallū. i Atqꝫ. dic pronepotē īſtitui ex emācipato nepote natū. poſt emancipatione ꝯceptū hic non rumpet. vel dic ēt exͣneū adopto qͣſi ex nepote natū quē an̄ īſtituerā pͥdcō modo: vt īprin. §.. ad qd̓.. e. l. filio. §. fi. Itē qd̓. §. dicit morte nepotis p̄teriti filijinſtituti. ītellige ẜm ordinē quē dixi.. e. §. ſi filius .ſ. pͥmitus deceſſit nepos: poſtea filius. ſecus ſi econtra. Item noͣ. in fi. ſimilitudinē que eſt inter ciuilem poteſtatem naturalē. ac.ius. Filius in ptāte dꝫ īſtitui a ſubſtituto poſt mortē non p̄t exherectari. filiꝰ d̓o q ē apud hoſtes pōt pͥteriri ſi ibi decedat. Itē vbi īſtituitur precedēs in gradu: reliꝗ ſequētes in ordine pn̄t licite p̄teriri. h. d. Et diuiditur ī tresꝑtes ẜm tres ſunt regl̓e. pͥmo filiꝰ dꝫ inſtitui. ẜo filius captus ab hoſtibꝰpōt preteriri. tertio nepotes īferiores pn̄t p̄teriri ſi filius precedat eos qui īſtituit̉. ẜa ibi. qd̓ non eſt. tertia ibi. certe in nepote. bal.k In oībus ſpēbus. īſtituūt̉ nepotes ꝓnepotes abnepotes. h.l Dūtaxat. q. d. inferiores: vt.. ꝓx. rn̄. ſic determinat dictionē filius. vl̓dic̄ determīat verbū in ptāte. q. d. emācipatus pōt p̄teriri. qꝛ nihilominus ualet teſtm̄ lꝫ poſſet rumpi cōtra ta. m Inſtitutus. vel exheredatus pure. ⁊cͣ. ẜm quoſdam qd̓ placet: qꝛ pura exheredatio poſſet hic eſſe: ut ſtatim dices.n Poſt mortē .ſ. expreſſis verbis. nec etiam tacite:

h iij