Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Digesta Justiniani. Infortiatum. Mit der Glossa ordinaria des Accursius und mit Summaria des Hieronymus Clarius.
Entstehung
Seite
60r
Einzelbild herunterladen
 

XXVIII.De iniuſto rupto irrito teſta.

6 0

difficilisª ē. ſi filiū hēas nepotē natū inſtituas: iſqꝫ naſcat̉ viuopr̄e ſuo: ac mox pr̄ d̓cedat.enī ſuꝰ hr̄s e̓ᵇ tꝑe naſcit̉: nec poſterioriᵉ aliꝰ ſuccedēdo ꝓhiberi vid̓t̉rūpe̓ qͣꝫ iaꝫ natꝰ erat. Deniqꝫᵉin ſuꝑiori capiteᶠ vt liceat īſtitui natos: naſcerēt̉ ſui erūtˢ:mittit. Poſteriori capiteᵖ permittit īſtituiⁱ: ſꝫ vetat rūpi: neue obeaꝫ reꝫ minus ratūᵏ eēt qd̓ ſuccedatPorro ꝓcedere dꝫ: vt vtiliterſit īſtitutꝰ: qd̓ nullo iureᵐ potuitⁿ fieri nōdū natꝰᵈ erat. Iuliano tn̄vr̄ duobꝰ qͣſi capitibus legisᵖ ꝯmixtisᵈ ī qͦqꝫ īduce̓ᶠ legē: ne rūpāt̉ teſtā. Queremꝰ tn̄ recepta ē iuliāi ſnīaʳ: an ſi naſcat̉ neposᵗ viuopr̄e ſuo deīde emācipet̉: ſpōteᵛ adire poſſit hēditatē? Qd̓ magis ꝓbā ē. nāᵗ emācipatiōeʸʳ ſuꝰᶻ hr̄s fieri potuit̉.GAius.Nter ceteraᵇ ad ordinandaI teſtā neceſſario d̓ſiderāt̉: pͥncipale ius ē liberis he̓dibus īſtituēdis exhe̓dādis: ne p̄teritis iſtiſpat̉ teſtm̄. nāqꝫ filio ī ptāte ē p̄terito īutile eſt teſtm̄. PAulusAꝫ apud hoſtes eſt filiꝰ: pr̄ iu

re fecit teſtm̄: recte eum p̄terijtᵉ. ſi in ptāte eēt filiꝰª: nihil valituꝝeēt teſtamentuꝫ. QArcianus.I filio emācipato exhe̓dato:is ī ptāteᵇ ē p̄teritꝰ ſit: ipſe emācipatꝰ: ſi ꝯtra tabulas petatnihil agitᵉ. Ab īteſtato āt ſuꝰemancipatus venientꝰ. De iniuſto rupto: irrito factoteſtamentoᵉQApinianus.XEſtm̄ˡ aut iure ſcm̄ dicit̉vbi ſolēniaᵍ iuris d̓fuerunt.aut nullius momenti: cuꝫfilius qui fuit in patris poteſtateᵖteritus eſt: aut rūpit̉ alio teſtōˡ: exheres exiſtere potuit: vl̓ agnatiōeˡſui hēdis rūpit̉: aut ī irritū ꝯſtituit̉: adita hereditateˡ. ULpianus.Anc āt priꝰ teſtm̄ rumpit̉ᵐ:T.poſteriꝰ rite ꝑfectūⁿ ē: niſi fortepoſterius vel iure militariˢ ſit factūvel in eo ſcriptꝰ ē ab inteſtato venire poͣtʰ. tūc .n. poſteriore perfecto ſuperius rūpit̉. Dem.Oſthumi virilēᵈ ſexūdeſcēdēteſ ad ſil̓itudinē filioꝝ noīatiꝫᵗ exheredādi ſūt: ne teſtm̄ agnoſcēdo rūpāt. Poſthumosʸ aūtdicimꝰ eos dūtaxat poſt morteꝫ

no filius poſtea moriat̉ viuo teſtāte rūpet nepos teſtm̄ ex prouiſione iuliani. lꝫ ꝓuiſio. l. vell. galli videat̉ ad hunc caſum adaptari.emācipatus lꝫ ante emācipatōeꝫ fuerit hr̄s inſtitutus: ē tn̄ heres voluntarius non neceſſarius. h. d. Iſta ē tertia ꝑs pͥncipalis. l. in ponit̉ prouiſo Iuliani. Et diuidit̉ ī qͣttuor ꝑtes. qꝛ prīo ponit̉ ſeu thema. ſcd̓odubitādi. tertio prouiſioiuliāi quā decidit̉qͣrto deciſio noue qd̓nisdepēdētis ex ſnīa iuliani. ſecunda ibi. .n. tertia ibi. iuliano. qͣrta ibi.q̄remꝰ. Scd̓o ſubdiuidit̉: qꝛ prīo on̄dit in caſu ꝓpoſito non hꝫ locūpͥmū vel ſecundū caputl. vell. ſcd̓o illud clariusꝓſeꝗt̉. tertio quādamrōnē on̄dit teſtm̄ rūpi. ſecunda ibi. deniqꝫ. tertiaa Ille īdifficilis .i. valorro.de difficilis. ſic.. de aqͣplu. ar. l. i. §. in ſūma. īſi. ad ſilleia. l. ſi quis īgraui. lpͥn. ī aucͣ. qūoop. e. §. ſiꝗs aūt..ſocio. l. duobꝰ. §.no. dicit inſtitui npotē naſcituꝝ ex filio vinente naſcit̉ poſt teſtm̄viuo me ſuo pr̄e. qͦroan rūpat teſtm̄ ſi filiusmeus premorit̉ poſteaego; qd̓ vr̄ qꝛ īfirmatur teſtm̄ cōſilialli.nec. l. vell. prīo vel ſecundo capite: īmo eꝯͣ iure ciuili non tenet īſtitutio in poſthumo tali. ſedvell. dic̄ rūpi. Sed īquo eſt difficil̓: Rn̄. ꝑꝑp̄dicta iura poſſuntaptari. aūt īſtituo nepotē natū eo tꝑe quo mortuus ē filius: vel etiāviuit. hꝫ locū ſcd̓m caput. l. vell̓. aut naſcituꝝ me viuo: tūc ſi iam filiꝰp̄deceſſerat hꝫ locū pͥmū. Idē ſi filius viuebat tūc: ſed poſt teſtm̄ morituran̄ꝙͣ nepos naſcat̉. tunc hꝫ locum pͥmū ſaltē quoad ſnīam. aut naſciturum me mortuo tūc hꝫ locū gallꝰ. aut naſcituꝝ. ſed naſcit̉ pr̄e ſuo viuo. ē difficil̓: qꝛ p̓dcā ꝯſilia ceſſant. b Hr̄s ē. qꝛ pr̄ precedit.vn̄ ceſſat pͥmū caput. l. vell̓. qd̓ dic̄. ꝗcūqꝫ naſcerent̉ ſui hr̄des futuri eēntut.. e. §. nunc de lege. c Poſteriori .ſ. capite ſcd̓o. l. vell̓. ſeu gradu alius ſuccedendo ꝓhiberi vr̄ rūꝑe ꝙͣ natus erat. nam loquitur ſecundum caput īſtituit̉ natus. noͣ.. ꝓx. §. noͣ. ꝗdā hn̄t alij tꝭdic alij poſteriori. ſuccedēdo .i. ſuccedēti loco ſuoꝝ hr̄dum ꝓbiberi vr̄ .i.ꝓbibitio fit. idē ē ſenſus. Itē.. ꝗdā hn̄t quā q. d. qꝛ rūpit natus rumpit naſciturus. al̓s ꝙͣꝙͣ. ſꝫ male lr̄e ſunt. d Uidet̉ ſcd̓o capite.e Deniqꝫ. adhuc ꝓbat ceſſare primum caput hn̄t ꝗdā libri ē. tur dꝫ v̓bum ꝑmittat niſi ſemel. alij hn̄t ē tūc ſic. f Capite.mo.g Sui erūt. ut.. e. §. nunc lege. ſꝫ iſte ē ſuus naſcit̉. ac.h Poſteriori capite. l. uell̓. i ꝑmittit īſtitui. ſb̓audi naſcituros. ſed natos bn̄ ꝑmittit: ut dixi.. §. ꝓx. dr̄.. ti. i. l. poſthūoꝝ. uetat rumpi natos inſtitutos: ut ſuꝑiori. §. in pͥn. uel dic non ꝑmittit ēt natos inſtitui .ſ. exp̄ſſim. ar.. manu. te. l. i. ſꝫ tacite nāͣ dicēdo īſtitutos rumꝑe: ut.. in pͥn.. ꝓx. §. tacite dicit īſtituāt̉: ut rūpant. natis ītelligas. ul̓ dic ſcd̓m caput ꝑmitter̄ īſtitui natos ſꝫ coger̄ ſinolunt rūpi teſtm̄. at ꝑmitti dr̄ qd̓ volēti ꝑmittat̉: ut. C. iur. fa. igno.l. i. uel dic ꝑmittat īſtitui: utpote qꝛ alienus poſthūus ſed īſtitutuꝫ uetatrupi. ut.. l. ꝓxi. k Ratum eſſet. teſtm̄: firmuꝫ. qꝛ ſuccedit nepoia natus loco ſui hr̄dis p̄cedēte ꝑſona medio ſublata. l Utiliter.ideſt iure galli uel uell̓. p̄cipiēte uel de iure .i. ꝯtra ius. m Nulloiure. gallum uel uell̓. ut dixi. uel cōtra ius. l. xij. tab. lꝫ p̓torio poſſet:ut inſti. de bo. poſ. circa pͥn. de le. §. poſthumus.. §. poſthūo.. de īoffi. teſ. l. poſthumus. Itē ꝯſti. pōt ut dcō ti. de bo. poſ.n Potuit. fieri. o Natꝰ. hoc remouet̉ ſcd̓m caput. l. uell. qd̓in ia natis nepotibus loquit̉. p Legis .ſ. uell. q Cōmixtis.ideſt coadunatis. r Inducere legē .ſ. uell. ſic ex duobus ꝯtrarijsſit teꝑamētū. ē āt hoc ex pͥmo capite qꝛ īſtituit̉ naſciturus. Itē de ſecundoqꝛ eo nepote dr̄ naſcit̉ adhuc filio viuo poſtea de medio tollitur. Queremus Si nepos ſubſtitutus poſt teſtm̄ emancipet̉ nihilomius ex ſiſtitutione ſuccedit filio de medio ſubducto: tn̄ erit neceſſarius ſed uoluntarius hr̄s. pau. s Queremꝰ. ſnīa. in caſu difficili. vt.s. ꝓxi. §. t Nepos. īſtitutus poſtea emācipatus. u Spōtel. ut uoluntarius hr̄s ut ſuus neceſſarius. h. x Probādū ē. utſit voatarius. hodie ꝯſtat bn̄ficio pͥtoris ſuū abſtinere poſſe ut volun

iꝫ repudiare: ut inſti. de her̄.. diſ. §. ſui. y Emācipatōe .ſ. facta. h.z Suus. neceſſariꝰ.a Potuit. ſꝫ erit voluntarius. dicūt fieri. i.remanere: vt.. iudi. l. iul. ſꝫ certe īmo ꝓprie ꝑſona media de medio ſublata ſicut caſus ponit̉. ut.. ꝓx. §. in pͥn. Ultimo noͣ. ī filijs natis naſcituris prouiſum ē alios. ſꝫ ī nepotibꝰ ad plenū. vn̄ gallꝰ prouidit in natis poſt mortempr̄is aui. Sceuol̓. ſuppleuitcirca ꝓnępotes natos ſil̓r poſtmortē pr̄is aui: circa eos naturalit̓ ſꝫ ciuil̓r de mediotollūt̉. Tertio velleia prouidetcirca natos ī vita aui poſt mortem tn̄ ſui pr̄is: qui pr̄ vel uiuebat tꝑe teſtī vel predeceſſerat ethoc primo capite. Iteꝫ circa natos viuo auo filio ne filio demedio ſublato nepos preteritꝰrumpat. hoc ſecundo capite.qͣrto iul̓. in caſu difficilli. noͣ.hāc. l. difficiliorē de corꝑe iurꝭpleniꝰ tn̄ ſuā maꝫ expedienteꝫ.Nter. Filio ī ptāte p̄terito teſtm̄ ē ip̄o iure nullū.h. d. Bar. oēs.b Inter cetera. facit.. l. ꝓxi.. l. fi.. e. l. ſi filiꝰ qui.. devul. ſub. l. ſi quis cum. in fin.inſti. de exhere. li. in pͥn. de le..i. §. ante... ti. i. l. i. Ac.Am apud Filius apd̓E hoſtes pͥteritus non rūpitteſtm̄ ſi redit. h. d. bar. oēsc p̄terijt. īterī. ſed rediensrūpit teſtm̄: vt.. e. l. gallus. §in oībus... ti. i. l. ſi ꝗs exheſdato. §. ſed ſi pater.a Filiꝰ preteritꝰ. ut.. l. ꝓx.I filio. Ab inteſtato ſuus emancipatus ſuccedūt eqͣl̓r. h. d. vl̓ al̓r. Exheredatus non hꝫ cōtra ta. bn̄ficio alterius p̄teriti. h. d. Hec lex loquitur duobus modis. Primo loꝗt̉ ī duobꝰ filijs. ſcd̓o loꝗt̉ ī emācipato nepote ex eo ī ptāte retento qui veniet edictū ꝯiū. emā. li. eiꝰ. qd̓ edictū ē hodie correctū vt dic̄ gl. Bar.b Filio in ptāte .ſ. nepos ex eo. īmo dic aliꝰ filiꝰ eiꝰ frater. c Nihil agit. i. ē neceſſe ut petat ẜm quoſdā. īmo nullo peter̄ p̄t ſit exheredatꝰ: ut.. deꝯtra ta. l. putauit ī pͥn.d Ueniēt. edcm̄ ꝯiūgēdis emā. libe. qd̓hodie tollit̉ aucͣ. her̄. ab īteſ. vn̄ filiꝰ p̄fert̉ lꝫ emācipatꝰ nepoti ex eo ī ptāte retēto. ſꝫ certe nihil nepote. ſꝫ dices fuiſſe fr̄es ē plana. ad pͥmā poſitionem facit.. ioffi. teſ. l. ꝓponas... ꝯiūg. emā. lib. l. i. §. pr̄. Itē noͣ. hꝫ aliū exhr̄datꝰ qd̓ ſe p̄t: ſic.. res pig. ob. l. ariſto... car. edic. l. iij.ibidē. le. pͥſtā. l. ſi duo.. l. is. §. i.. l. puto. §. ſed ſi exheredatꝰ. Itē faecit.. e. l. īter cetera.o rupto te. ⁊cͣ Dixit.. ti. i. liberos.poſthūos debere īſtitui uel exheredari. nūc audi ſi hoc fiat ꝗd iuris ſit.amentuꝫ Teſtm̄ ē nullū altero duobus modis. uel qꝛ d̓ficiūtſolēnia iuris. ul̓ qꝛ ſuꝰ ē pͥteritꝰ. h. d. lꝫ glo. diuidat ī. v. ꝑtes. tn̄ diuidit̉ ī tres pͥncipal̓r. qꝛ prīo loꝗt̉ teſtō iniuſto ponēs duo exēpla. ſecūdo rupto illiꝰ duo exēpla ſubijciēs. tertio irrito ponēs exēplum.ſcd̓a ibi. aut rūpit̉. tertia ibi. aut irritū. f Teſtm̄. ꝗnqꝫ modos ponit irritationis iniuſti teſtī.z Solēnia. circa teſtes ſigilla ſil̓ia. ſꝫ īfectꝰ circa preteritōem. ſed alij dn̄t ſcd̓m ſub prīo poſſe ꝯtīeri. Itē noͣ ſolēnitatē iuris ẜuādamſic.. de ī īteg. reſti. l. diuꝰ. C. teſta. l. teſtā. ar. ꝯͣ. C. formul̓. l. ij... le. ij. l.codicillos. §. fi. h In ptāte. ut.. ti. i. l. īter. ſecꝰ ī emācipato. i Alioteſtō. ſecꝰ ī milite cum duobꝰ teſtamētis p̄t d̓cedere: ut.. te. mi. l. q̄rebat̉.l. milites. §. miles caſtrēſiū. aꝫ. Itē dic̄ potuit .i. poſſibile fuit. ſic ſignificatuaturalē poſſibilitatē: vt.. e. l. ī ſcd̓o. īſti. e. §. i. qn̄qꝫ āt v̓bū p̄t ſignificat potētiā hōis: ut.. ꝯdi. ob cau. l. ẜuus ī fi. qn̄qꝫ iuris: vt.. ꝯdi. īſti. l. filius.aꝫ. Itē ꝯtra.. his. ut īdig. l. ꝗdā. ſꝫ ibi pn̄t heredes lꝫ ut indignis aufratur hereditas. k Agnatōe ſui heredis. puta arrogauit filiū poſt teſtam̄tum: vt iſti. mo. te. īfir. ī pͥn. Itē pōe ut.. e. l. poſthūoꝝ. ī pͥn. l Pereditate. vt.. teſ. tu. l. ſi nēo .. ꝯͣ ta. l. filiū. §. ſꝫ exhr̄datio. īſti. de here. abinte. in prin. Itē ſubaudi capitis dimīutiōe: ut īſti.. mo. teſ. īfir. §. alio. ꝯtīuam y Unc āt. rūpit̉. ẜm ne ſit ꝯͣ. C. teſ. l. nr̄aꝫ.n Perfe­ l. ſequētꝭctū ē. ut ex eo poſſit br̄s. ut.. l. ꝓxi. o Militari. idē ſi pͥus. ut.. dmi. teſ. l. eiꝰ militis. §. militia. aꝫ. p Pōt. hoc forte a ꝯpillatoribꝰ ē additū theodoſiꝰ videat̉ īuēiſſe. ſūt ꝗn̄qꝫ teſtes ī hac volūtate neceſſarij. vt. C. e. l.hac ꝯſultiſſima. §. ſiꝗs aūt. dic plene vt ibi noͣ. Itē facͣ īſti. e. §. ex eo.. §. i.NOſthumi. Poſthūi ſūt noīatiꝫ exheredandi. poſthūi nominātur quipoſt humū naſcūt̉ uel pꝰ teſtm̄ agnoſcūt̉. h. d. bar. io. Imo. uſqꝫ ad. noīati. q Poſthūi. virilē. ſecꝰ ſi femininū: ut.. ti. i. l. gallꝰ. §. nide le. īſti. de exhere. li. §. mr̄. de ꝯͣ ta. l. illd̓. §. ad teſtā. h. r Noīati.dic vt.. e. §. noīatim.. C. de lib. p̄teritis. l. fi. ſꝫ hodie p̄t exhr̄dari: ut. C. de īthūosof. te. l. ſi quis filium. §. fi. facit īſti. exher̄. li. §. ſꝫ feminini. s

b iiij