XXVIII.De iniuſto rupto ⁊ irrito teſta.
6 0
difficilisª ē. ſi filiū hēas ⁊ nepotē n̄dū natū inſtituas: iſqꝫ naſcat̉ viuopr̄e ſuo: ac mox pr̄ d̓cedat. ¶ Nōenī ſuꝰ hr̄s e̓ᵇ tꝑe qͦ naſcit̉: nec poſterioriᵉ aliꝰ ſuccedēdo ꝓhiberi vid̓t̉rūpe̓ qͣꝫ ꝗ iaꝫ natꝰ erat. ¶ Deniqꝫᵉin ſuꝑiori capiteᶠ vt liceat īſtitui nōdū natos: ꝗ cū naſcerēt̉ ſui erūtˢ: ꝑmittit. Poſteriori capiteᵖ nō permittit īſtituiⁱ: ſꝫ vetat rūpi: neue obeaꝫ reꝫ minus ratūᵏ eēt qd̓ ſuccedatPorro ꝓcedere dꝫ: vt vtiliterſit īſtitutꝰ: qd̓ nullo iureᵐ potuitⁿ fieri ꝗ nōdū natꝰᵈ erat. ¶ Iuliano tn̄vr̄ duobꝰ qͣſi capitibus legisᵖ ꝯmixtisᵈ ī hͦ qͦqꝫ īduce̓ᶠ legē: ne rūpāt̉ teſtā. ¶ Queremꝰ tn̄ cū recepta ē iuliāi ſnīaʳ: an ſi naſcat̉ neposᵗ viuopr̄e ſuo deīde emācipet̉: ſpōteᵛ adire poſſit hēditatē? Qd̓ magis ꝓbādū ē. nāᵗ emācipatiōeʸʳ ſuꝰᶻ hr̄s fierinō potuit̉.GAius.Nter ceteraᵇ q̄ ad ordinandaI teſtā neceſſario d̓ſiderāt̉: pͥncipale ius ē d̓ liberis he̓dibus īſtituēdis ⁊ exhe̓dādis: ne p̄teritis iſtiſ rūpat̉ teſtm̄. nāqꝫ filio ꝗ ī ptāte ē p̄terito īutile eſt teſtm̄. PAulusAꝫ apud hoſtes eſt filiꝰ: pr̄ iu
re fecit teſtm̄: ⁊ recte eum p̄terijtᵉ.cū ſi in ptāte eēt filiꝰª: nihil valituꝝeēt teſtamentuꝫ. QArcianus.I filio emācipato exhe̓dato:is ꝗ ī ptāteᵇ ē p̄teritꝰ ſit: ipſe ꝗdē emācipatꝰ: ſi ꝯtra tabulas petatnihil agitᵉ. ¶ Ab īteſtato āt ⁊ ſuꝰ ⁊emancipatus venientꝰ.¶ De iniuſto rupto: ⁊ irrito factoteſtamentoᵉQApinianus.XEſtm̄ˡ aut nō iure ſcm̄ dicit̉vbi ſolēniaᵍ iuris d̓fuerunt.aut nullius eē momenti: cuꝫfilius qui fuit in patris poteſtateᵖ p̄teritus eſt: aut rūpit̉ alio teſtōˡ: ex qͣheres exiſtere potuit: vl̓ agnatiōeˡſui hēdis rūpit̉: aut ī irritū ꝯſtituit̉:nō adita hereditateˡ. ULpianus.Anc āt priꝰ teſtm̄ rumpit̉ᵐ: cūT.poſteriꝰ rite ꝑfectūⁿ ē: niſi fortepoſterius vel iure militariˢ ſit factūvel in eo ſcriptꝰ ē ꝗ ab inteſtato venire poͣtʰ. tūc .n. ⁊ poſteriore nō perfecto ſuperius rūpit̉.¶ Dem.Oſthumi ꝑ virilēᵈ ſexūdeſcēdēteſ ad ſil̓itudinē filioꝝ noīatiꝫᵗ exheredādi ſūt: ne teſtm̄ agnoſcēdo rūpāt. ¶ Poſthumosʸ aūtdicimꝰ eos dūtaxat ꝗ poſt morteꝫ
no q̄ filius poſtea moriat̉ viuo teſtāte nō rūpet nepos teſtm̄ ex prouiſione iuliani. lꝫ ꝓuiſio. l. vell. ⁊ galli nō videat̉ ad hunc caſum adaptari. ⁊emācipatus lꝫ ante emācipatōeꝫ fuerit hr̄s inſtitutus: ē tn̄ heres voluntarius ⁊ non neceſſarius. h. d. Iſta ē tertia ꝑs pͥncipalis. l. in qͣ ponit̉ prouiſo Iuliani. Et diuidit̉ ī qͣttuor ꝑtes. qꝛ prīo ponit̉ qō ſeu thema. ſcd̓o rōdubitādi. tertio prouiſioiuliāi ꝑ quā decidit̉ qōqͣrto deciſio noue qd̓nisdepēdētis ex ſnīa iuliani. ſecunda ibi. nō .n. tertia ibi. iuliano. qͣrta ibi.q̄remꝰ. Scd̓o ſubdiuidit̉: qꝛ prīo on̄dit ꝙ in caſu ꝓpoſito non hꝫ locūpͥmū vel ſecundū caputl. vell. ſcd̓o illud clariusꝓſeꝗt̉. tertio ꝑ quādamrōnē on̄dit teſtm̄ rūpi. ſecunda ibi. deniqꝫ. tertiaa ¶ Ille īdifficilis .i. valorro.de difficilis. ſic. jͣ. de aqͣplu. ar. l. i. §. in ſūma. īſi. ⁊ ad ſilleia. l. ſi quis īgraui. lpͥn. ⁊ ī aucͣ. qūoop. e. §. ſiꝗs aūt. ⁊ sͣ. ꝓſocio. l. cū duobꝰ. §. dāno. dicit gͦ eū inſtitui npotē naſcituꝝ ex filio vinente ꝗ naſcit̉ poſt teſtm̄viuo me ⁊ ſuo pr̄e. qͦroan rūpat teſtm̄ ſi filiusmeus premorit̉ ⁊ poſteaego; qd̓ vr̄ qꝛ nō īfirmatur teſtm̄ ꝑ cōſilialli.nec ꝑ. l. vell. prīo vel ſecundo capite: īmo eꝯͣ iure ciuili non tenet īſtitutio in poſthumo tali. ſedvell. dic̄ nō rūpi. Sed īquo eſt difficil̓: Rn̄. ꝑꝑp̄dicta iura q̄ nō poſſuntaptari. nā aūt īſtituo nepotē iā natū eo tꝑe quo mortuus ē filius: vel etiāviuit. ⁊ hꝫ locū ſcd̓m caput. l. vell̓. aut naſcituꝝ me viuo: ⁊ tūc ſi iam filiꝰp̄deceſſerat hꝫ locū pͥmū. Idē ſi filius viuebat tūc: ſed poſt teſtm̄ morituran̄ꝙͣ nepos naſcat̉. nā ⁊ tunc hꝫ locum pͥmū ſaltē quoad ſnīam. aut naſciturum me mortuo ⁊ tūc hꝫ locū gallꝰ. aut naſcituꝝ. ſed naſcit̉ pr̄e ſuo viuo. ⁊ h̓ ē difficil̓: qꝛ p̓dcā ꝯſilia ceſſant. b ¶ Hr̄s ē. qꝛ pr̄ eū precedit.vn̄ ceſſat pͥmū caput. l. vell̓. qd̓ dic̄. ꝗcūqꝫ naſcerent̉ ſui hr̄des futuri eēntut. sͣ. e. §. nunc de lege. c ¶ Poſteriori .ſ. capite ſcd̓o. l. vell̓. ſeu gradu alius ſuccedendo ꝓhiberi vr̄ rūꝑe ꝙͣ ꝗ iā natus erat. nam loquitur ſecundum caput cū īſtituit̉ iā natus. ⁊ noͣ. sͣ. ꝓx. §. ⁊ noͣ. ꝙ ꝗdā hn̄t alij ⁊ tꝭdic alij poſteriori. ſuccedēdo .i. ſuccedēti loco ſuoꝝ hr̄dum ꝓbiberi vr̄ .i.ꝓbibitio fit. ⁊ idē ē ſenſus. Itē. jͣ. ꝗdā hn̄t quā ꝗ q. d. qꝛ rūpit natus rumpit ⁊ naſciturus. al̓s ꝙͣꝙͣ. ſꝫ male lr̄e ſunt. d ¶ Uidet̉ ſcd̓o capite.e ¶ Deniqꝫ. adhuc ꝓbat ceſſare primum caput ⁊ hn̄t ꝗdā libri ē. ⁊ turnō dꝫ eē v̓bum ꝑmittat niſi ſemel. alij n̄ hn̄t ē ⁊ tūc ſic. f ¶ Capite. pͥmo.g ¶ Sui erūt. ut. sͣ. e. §. nunc d̓ lege. ſꝫ iſte n̄ ē ſuus cū naſcit̉. ac.h ¶ Poſteriori capite. l. uell̓. i ¶ Nō ꝑmittit īſtitui. ſb̓audi naſcituros. ſed iā natos bn̄ ꝑmittit: ut dixi. sͣ. §. ꝓx. ⁊ dr̄. sͣ. ti. i. l. poſthūoꝝ. ⁊ uetat rumpi ꝑ iā natos inſtitutos: ut ſuꝑiori. §. in pͥn. uel dic non ꝑmittit ētiā natos inſtitui .ſ. exp̄ſſim. ar. jͣ. d̓ manu. te. l. i. ſꝫ tacite nāͣ dicēdo īſtitutos n̄ rumꝑe: ut. sͣ. in pͥn. ⁊ sͣ. ꝓx. §. tacite dicit ꝙ īſtituāt̉: ut nō rūpant.⁊ d̓ iā natis ītelligas. ul̓ dic ſcd̓m caput n̄ ꝑmitter̄ īſtitui natos ſꝫ coger̄ ſinolunt rūpi teſtm̄. at ꝑmitti dr̄ qd̓ volēti ꝑmittat̉: ut. C. d̓ iur. ⁊ fa. igno.l. i. uel dic n̄ ꝑmittat īſtitui: utpote qꝛ alienus poſthūus ſed īſtitutuꝫ uetatrupi. ut. jͣ. l. ꝓxi. k ¶ Ratum eſſet. teſtm̄: ⁊ firmuꝫ. qꝛ ſuccedit nepoia natus loco ſui hr̄dis p̄cedēte ꝑſona d̓ medio ſublata. l ¶ Utiliter.ideſt iure galli uel uell̓. p̄cipiēte uel de iure .i. nō ꝯtra ius. m ¶ Nulloiure. ꝑ gallum uel ꝑ uell̓. ut dixi. uel cōtra ius. l. xij. tab. lꝫ p̓torio poſſet:ut inſti. de bo. poſ. circa pͥn. ⁊ de le. §. poſthumus. ⁊. §. poſthūo. ⁊ sͣ. de īoffi. teſ. l. poſthumus. Itē ꝑ ꝯſti. pōt ut dcō ti. de bo. poſ.n ¶ Potuit. fieri. o ¶ Natꝰ. ꝑ hoc remouet̉ ſcd̓m caput. l. uell. qd̓in ia natis nepotibus loquit̉. p ¶ Legis .ſ. uell. q ¶ Cōmixtis.ideſt coadunatis. r ¶ Inducere legē .ſ. uell. ſic gͦ ex duobus ꝯtrarijsſit teꝑamētū. ē āt hoc ex pͥmo capite qꝛ īſtituit̉ naſciturus. Itē de ſecundoqꝛ d̓ eo nepote dr̄ ꝗ naſcit̉ adhuc filio viuo ꝗ poſtea de medio tollitur.¶ Queremus Si nepos ſubſtitutus poſt teſtm̄ emancipet̉ nihilomius ex ſiſtitutione ſuccedit filio de medio ſubducto: nō tn̄ erit neceſſarius ſed uoluntarius hr̄s. pau. s ¶ Queremꝰ. ſnīa. in caſu difficili. vt.s. ꝓxi. §. t ¶ Nepos. īſtitutus ⁊ poſtea emācipatus. u ¶ Spōtel. ut uoluntarius hr̄s nō ut ſuus ⁊ neceſſarius. h. x ¶ Probādū ē. utſit voatarius. hodie ꝯſtat bn̄ficio pͥtoris ⁊ ſuū abſtinere poſſe ut volun
iꝫ repudiare: ut inſti. de her̄. qͣ. ⁊ diſ. §. ſui. y ¶ Emācipatōe .ſ. facta. h.z ¶ Suus. ⁊ neceſſariꝰ.a ¶ Potuit. ſꝫ erit voluntarius. ⁊ dicūt fieri. i.remanere: vt. sͣ. d̓ iudi. l. iul. ſꝫ certe īmo ꝓprie ꝑſona media de medio ſublata ſicut caſus ponit̉. ut. sͣ. ꝓx. §. in pͥn. Ultimo noͣ. ꝙ ī filijs natis ⁊ naſcituris prouiſum ē ꝑ alios. ſꝫ ī nepotibꝰ nō ad plenū. vn̄ gallꝰ prouidit in natis poſt mortempr̄is ⁊ aui. Sceuol̓. ſuppleuitcirca ꝓnępotes natos ſil̓r poſtmortē pr̄is ⁊ aui: ⁊ circa eos ꝗnō naturalit̓ ſꝫ ciuil̓r de mediotollūt̉. Tertio velleia prouidetcirca natos ī vita aui poſt mortem tn̄ ſui pr̄is: qui pr̄ vel uiuebat tꝑe teſtī vel predeceſſerat ethoc primo capite. Iteꝫ circa natos viuo auo ⁊ filio ne filio demedio ſublato nepos preteritꝰrumpat. ⁊ hoc ſecundo capite.qͣrto iul̓. in caſu difficilli. ⁊ noͣ.hāc. l. difficiliorē de corꝑe iurꝭpleniꝰ tn̄ ſuā maꝫ expedienteꝫ.Nter. Filio ī ptāte p̄terito teſtm̄ ē ip̄o iure nullū.h. d. Bar. ⁊ oēs.b ¶ Inter cetera. facit. jͣ. l. ꝓxi.⁊. l. fi. ⁊ sͣ. e. l. ſi filiꝰ qui. ⁊. devul. ſub. l. ſi quis cum. in fin. ⁊inſti. de exhere. li. in pͥn. ⁊ de le..i. §. ante. ⁊. jͣ. ti. i. l. i. Ac.Am apud Filius apd̓E hoſtes pͥteritus non rūpitteſtm̄ ſi n̄ redit. h. d. bar. ⁊ oēsc ¶ Cū p̄terijt. īterī. ſed rediensrūpit teſtm̄: vt. sͣ. e. l. gallus. §in oībus. ⁊. jͣ. ti. i. l. ſi ꝗs exheſdato. §. ſed ⁊ ſi pater.a ¶ Filiꝰ preteritꝰ. ut. sͣ. l. ꝓx.I filio. Ab inteſtato ſuus ⁊ emancipatus ſuccedūt eqͣl̓r. h. d. vl̓ al̓r. Exheredatus non hꝫ cōtra ta. bn̄ficio alterius p̄teriti. h. d. Hec lex loquitur duobus modis. Primo loꝗt̉ ī duobꝰ filijs. ſcd̓o loꝗt̉ ī emācipato ⁊ nepote ex eo ī ptāte retento qui veniet ꝑ edictū d̓ ꝯiū. cū emā. li. eiꝰ. qd̓ edictū ē hodie correctū vt dic̄ gl. Bar.b ¶ Filio in ptāte .ſ. nepos ex eo. īmo dic aliꝰ filiꝰ eiꝰ frater. c ¶ Nihil agit. i.nō ē neceſſe ut petat ẜm quoſdā. īmo nullo mō peter̄ p̄t cū ſit exheredatꝰ: ut. jͣ. deꝯtra ta. l. nō putauit ī pͥn.d ¶ Ueniēt. ꝑ edcm̄ d̓ ꝯiūgēdis cū emā. libe. qd̓hodie tollit̉ ꝑ aucͣ. d̓ her̄. ab īteſ. vn̄ filiꝰ p̄fert̉ lꝫ emācipatꝰ nepoti ex eo ī ptāte retēto. ſꝫ certe hͨ nihil d̓ nepote. ſꝫ dices fuiſſe fr̄es ⁊ ē plana. ad pͥmā poſitionem facit. sͣ. d̓ ioffi. teſ. l. cū ꝓponas. ⁊. jͣ. d̓ ꝯiūg. cū emā. lib. l. i. §. cū pr̄. Itē noͣ. ꝙ hꝫꝑ aliū h̓ exhr̄datꝰ qd̓ ꝑ ſe nō p̄t: ſic. sͣ. q̄ res pig. ob. l. ariſto. ⁊. jͣ. d̓ car. edic. l. iij.ibidē. ⁊ d̓ le. pͥſtā. l. ſi duo. ⁊. l. is ꝗ. §. i. ⁊. l. n̄ puto. §. ſed ⁊ ſi exheredatꝰ. Itē faecit. sͣ. e. l. īter cetera.o rupto te. ⁊cͣ Dixit. sͣ. ti. i. liberos.poſthūos debere īſtitui uel exheredari. nūc audi ſi hoc nō fiat ꝗd iuris ſit.amentuꝫ Teſtm̄ ē nullū altero d̓ duobus modis. uel qꝛ d̓ficiūtſolēnia iuris. ul̓ qꝛ ſuꝰ ē pͥteritꝰ. h. d. ⁊ lꝫ glo. diuidat ī. v. ꝑtes. tn̄ diuidit̉ ī tres pͥncipal̓r. qꝛ prīo loꝗt̉ d̓ teſtō iniuſto ponēs duo exēpla. ſecūdo d̓ rupto illiꝰ duo exēpla ſubijciēs. tertio d̓ irrito ponēs exēplum.ſcd̓a ibi. aut rūpit̉. tertia ibi. aut irritū. f ¶ Teſtm̄. ꝗnqꝫ modos ponit irritationis iniuſti teſtī.z ¶ Solēnia. circa teſtes ⁊ ſigilla ⁊ ſil̓ia. ſꝫ īfectꝰ circa preteritōem. ſed alij dn̄t ſcd̓m ſub prīo poſſe ꝯtīeri. Itē noͣ ſolēnitatē iuris ẜuādamſic. sͣ. de ī īteg. reſti. l. diuꝰ. C. d̓ teſta. l. teſtā. ar. ꝯͣ. C. d̓ formul̓. l. ij. ⁊. jͣ. d̓ le. ij. l.codicillos. §. fi. h ¶ In ptāte. ut. sͣ. ti. i. l. īter. ſecꝰ ī emācipato. i ¶ Alioteſtō. ſecꝰ ī milite ꝗ cum duobꝰ teſtamētis p̄t d̓cedere: ut. jͣ. d̓ te. mi. l. q̄rebat̉. ⁊l. milites. §. miles caſtrēſiū. aꝫ. Itē ꝙ dic̄ potuit .i. poſſibile fuit. ⁊ ſic ſignificat h̓uaturalē poſſibilitatē: vt. jͣ. e. l. cū ī ſcd̓o. ⁊ īſti. e. §. i. qn̄qꝫ āt v̓bū p̄t ſignificat potētiā hōis: ut. sͣ. d̓ ꝯdi. ob cau. l. ꝙ ẜuus ī fi. qn̄qꝫ iuris: vt. jͣ. d̓ ꝯdi. īſti. l. filius.aꝫ. Itē ꝯtra. jͣ. d̓ his ꝗ. ut īdig. l. cū ꝗdā. ſꝫ ibi pn̄t heredes eē lꝫ ut indignis aufratur hereditas. k ¶ Agnatōe ſui heredis. puta arrogauit filiū poſt teſtam̄tum: vt iſti. ꝗ mo. te. īfir. ī pͥn. Itē pōe ut. jͣ. e. l. poſthūoꝝ. ī pͥn. l ¶ Pereditate. vt. sͣ. d̓ teſ. tu. l. ſi nēo ⁊ .jͣ. d̓ ꝯͣ ta. l. filiū. §. ſꝫ cū exhr̄datio. ⁊ īſti. de here. abinte. in prin. Itē ſubaudi capitis dimīutiōe: ut īſti. ꝗ. mo. teſ. īfir. §. alio. ⁊ ꝯtīuam y ¶ Unc āt. rūpit̉. ꝑ ẜm ne ſit ꝯͣ. C. d̓ teſ. l. nr̄aꝫ.n ¶ Perfe l. ſequētꝭctū ē. ut ex eo poſſit eē br̄s. ut. sͣ. l. ꝓxi. o ¶ Militari. idē ſi pͥus. ut. jͣ. dmi. teſ. l. eiꝰ militis. §. militia. aꝫ. p ¶ Pōt. hoc forte a ꝯpillatoribꝰ ē additūcū theodoſiꝰ videat̉ īuēiſſe. ⁊ ſūt ꝗn̄qꝫ teſtes ī hac volūtate neceſſarij. vt. C. e. l.hac ꝯſultiſſima. §. ſiꝗs aūt. ⁊ dic plene vt ibi noͣ. Itē facͣ īſti. e. §. ex eo. ⁊. §. i.NOſthumi. Poſthūi ſūt noīatiꝫ exheredandi. ⁊ poſthūi nominātur quipoſt humū naſcūt̉ uel ꝗ pꝰ teſtm̄ agnoſcūt̉. h. d. bar. ⁊ io. d̓ Imo. uſqꝫ adjͣ. noīati. q ¶ Poſthūi. ꝑ virilē. ſecꝰ ſi ꝑ femininū: ut. sͣ. ti. i. l. gallꝰ. §. nide le. ⁊ īſti. de exhere. li. §. mr̄. ⁊ de ꝯͣ ta. l. illd̓. §. ad teſtā. h. r ¶ Noīati.dic vt. jͣ. e. §. noīatim. ⁊. C. de lib. p̄teritis. l. fi. ſꝫ hodie nō p̄t exhr̄dari: ut. C. de īthūosof. te. l. ſi quis filium. §. fi. ⁊ facit īſti. d̓ exher̄. li. §. ſꝫ feminini. s
b iiij