De teſtamentis.xV. xxxv

XXVIII

5 3

quartumdecimum vt marciano videtur.GAius.Ui in ptāte parentis eſtª iusteſtamēti faciendi nō habꝫʰ:adeo vt quāuis pater ei permittatō nihilomagisᶜ tamē iure teſtari poſſit. ¶ Surdusᵍ ⁊ mutus teſtamētum facere non poſſunt: ſed ſiquispoſt teſtamentum factum valitudine aduerſa aut quolibet alio caſumutusᵉ aut ſurdus eſſe ceperit: ratum nihilominus permanet teſtamentum.M Arcellus.I mutus autᶠ ſurdus licere ſibi teſtamentum facere a principe impetrauerit: valetˢ eius teſtamentum.GAiusIus qui apud hoſtes eſtʰ: teAſtamentum quod ibi fecit nonvalet quanuis redierit. ¶ Si cuiaqua ⁊ igniⁱ interdictuꝫ ſit: eius necillud teſtamentum valet quod antefecit: nec id qd̓ poſtea fecerit. Bona quoqꝫ que tunc habuit cū dānaretur publicabunt̉ᵏ: aut ſi non videantur lucroſaⁱ: creditoribus concedentur. ¶ In inſulā deportatiª ineadeꝫ cauſa ſunt. ¶ Sed relegatiin inſulā: ⁊ quibꝰ terra italica ⁊ ſuaprouincia interdicit̉ teſtamenti faciendi ius retinētª. ¶ Hi vero ꝗ adferruꝫº aūt ad beſtias aūt in metallum damnantur libertatē ꝑduntʰ:bonaqꝫ eorum publicantur: vnde

apparet amittere eos teſtamenti factionemq.ULpianusI quis poſt accuſationem incuſtodia fuerit defunctus īdānatusʸ teſtamentum eius valebit.P Aulus.Ui manus amiſit teſtamētūᶠfacere poteſt: quāuis ſcriberenon poſſit.TXpianusBſidesᵗ teſtari non poſſuntniſi eis permittaturⁿ.T Ulianus;Ege cornelia teſtamenta eoꝝqui in hoſtium poteſtate deceſſerint: perinde confirmanturᵗ acſi hi qui ea feciſſent in hoſtium poteſtatem non perueniſſent. ⁊ hereditas ex his eodem modo ad vnumquēqꝫʸ pertinet. Quare ſeruus heres ſcriptus ab eo qui in hoſtiuꝫ poteſtate deceſſerit: ⁊ liber ⁊ hēs eritſeu velit ſeu nolitꝰ: lꝫ minus ꝓprieneceſſarius heres dicat̉. ¶ Naꝫ ⁊filius eius qui in hoſtium poteſtatedeceſſit: inuitusª hereditati obligatur. Quanuis ſuus heres dici nonpoſſitᵇ qui in poteſtate moriētis nōfuit.Ꝙ ArcianusUi a latronibꝰᶜ capti ſunt cūᵉliberi manentᵉ poſſuntᶠ facer̄teſtamentum. ¶ Item qui apudextraneosᵍ legatione fungunturᵗpoſſunt facere teſtamentuꝫ. ¶ Siquis in capitali crimine damnatus

deſinentis ẜm primū. vel dic penultimi diei definentis ẜm nos. ſic enimdies incipit ⁊ finit̉ more romano: vt. sͣ. de fer. l. more.Ui in poteſtate. Filiuſfamilias nō pōt teſtari etiam patre ꝑmitLtente. h. d. Pau. de ca.a ¶ Parentis eſt. uel eſſe credit̉: vt. jͣ. e. l. qui in dn̄i. ⁊. l. ſe. ẜm primum.b ¶ Nō habet. ut ⁊. C.eo. l. iij. ac.c ¶ Nihilomagis .i. nōideo magis: vt inſt. e. inprin. ⁊ arg. sͣ. de poſtu..l. quos ꝓhibet. ⁊ ē hocverū niſi in caſtrenſi velquaſi peculio: vt inſti..e. ī pͥn. ⁊. C. e. l. penul.⁊ fi. ⁊. jͣ. d̓ dona. l. filiusin fi. ſed donare pōt cāmortis patre permittente: vt. jͣ. d̓ dona. cā mortis. l. tam is. §. i. dūmodo hoc expreſſe permittat nō ſimpliciter donare vt dicta. l. filius. §. ſꝫ⁊ meminiſſe. Sed quare ſecus? Rn̄. quia ieſtamēti facto eſt publici nōpriuati iuris: vt. sͣ. e. l..iij. ⁊ mors filij inſpicit̉nō patris: vt ar. jͣ. d̓ dona. cā mor. l. mortis cā.ſed ī caſu videtur ꝙ poſſit quādo mater ul̓ auiareliquit vt ad patreꝫ nōperueniret vſufructus vtin auc. vt li. ma. ⁊ aui.in prin. ſed dic diſpouit non teſtando: vt ibino. ac.¶ Surdus. Surdꝰ⁊ mutus nō poſſunt teſtari ſine ꝑmiſſu principis: ſꝫ hoc vitiū ſuperueniēs teſtm̄ non rūpit. h.d. Bar. cum lege ſed ¶ Surdus. ſi hꝫ vtrūqꝫ viciū a natura nō teſtat̉: vt hic. ⁊. C. e. l. diſcretis in prin. Si ex accidenti: tunc idē ſi ſcribereneſcit: ut hic ⁊ ibi. Si autē alterū tm̄ tunc iure iſto nō teſtat̉ niſi a principe īpetrauerit: vt hic. ⁊. l.ꝓxi. ⁊. jͣ. vnde cog. l. octaui gradus. §. fratris. hodie ſic vt dicta. l. diſcretis. §. ſinaūt. vſqꝫ. ad fi. Itē hoc niſi ſit miles: vt inſti. de teſta. mi. §. ꝗnīmo. ⁊. jͣ. de teſta. mili. l. iii¶ Mutus. vt inſti. e. §. pe. ⁊ facit. C..e. l. farioſum. ⁊ sͣ. de poſtu. l. i. §. caſuꝫ. ⁊ d̓ ſpōſa. l. furor. ⁊ sͣ. e. l. ij. ac.Amutus aut poaut ꝓ ⁊. ⁊ dic ex accidenti. ⁊ neſcit ſcribere.¶al̓s ſuo iure poſſit: vt. C. e. l. diſcretis. ij. rn̄. vel verius ſeꝑatuꝫ eratvitiū. ⁊ hoc iure nō poterat. ſed hodie pōt: vt hic. ⁊ sͣ. l. prox. noͣ. ac.g ¶ Ualet. ſi mō ſolēniter ⁊ inſtituēdo quē dꝫ teſtet̉ ut. sͣ. de inoffi. teſta..l. ſi qn̄. in prin. nec obſtat. jͣ. de bo. li. l. ēt. §. i. qꝛ ibi cōceſſit ei ꝗ al̓s poterat teſtari. ut plane noͣ. dicta. l. qn̄. ⁊ facit ad hoc. jͣ. e. l. filius. ac.Ius qui apud. Teſtamētum factum quādo quis erat ſeruus hoEſtium nonualet. h. d. Bar.h ¶ Poſtes eſt: ut captus ſit ⁊ ſic ſeruus: ut inſti. de iure ꝑſo. §. ij. ⁊ ſic ꝑcōſequens nihil hꝫ: ut inſti. ꝑ quas ꝑſo. §. itē qd̓ ſerui. ⁊ his rōnibus nonualet: ut ⁊. jͣ. e. §. fi. ⁊. .jͣ. de teſta. mi. l. facere. ⁊ ante factū valet: ſiue redeat ſiue nō: ut inſti. e. §. fi. Iteꝫ codicilli ibi facti: ante facto teſtamēto confirmati valent. ut. jͣ. de cap. ⁊ poſt. l. in bello. §. cōdicilli. ac.¶ Si cui. Dānatio qua ꝑdit̉ vita libertas uel ciuitas impedit teſtm̄ fieri ⁊ rūpit iā factū: ſecus in dānatione per quā fama tm̄ ledit̉. h. d. bar.i ¶ Et igni. in cuius locū ſucceſſit hodie deportatio: ut. jͣ. ad. l. iul̓. repetū.l. iij. ⁊. jͣ. ad. l. iul̓. pe. l. iij. ⁊ facit. jͣ. de le. iij. l. i. §. hi quibus. in prin. ⁊ īfi. hodie etiā in loco eius ſuccedit exheredatio. ac.k ¶ Publicabūtur. hodie corrigit̉ qd̓ hic ⁊. jͣ. hac. l. dicit̉ de bonis publicandis: ut in auc. ut nul. iu. §. qm̄. ⁊. §. penul. nec tn̄ teſtabit̉. tum quia inhoc hec iura nō corriguntur. tum quia certis perſonis ex precepto dicte. l.incontinenti dantur. ac.l ¶ Lucroſa. qꝛ nihil ſuꝑeſt deducto ere alieno. unde fiſcus non habet. ut.jͣ. de iure fiſ. l. i. §. an bona. ⁊. l. non poſſunt. ac.m ¶ Deportati .ſ. bōa. ⁊ hoc corrigit̉: ut. sͣ. ⁊ facit. C. de penis. l. deportatoruꝫ. ⁊ de bo. ꝓſcrip. l. ij. ubi dicit de poſt queſitis nō poſſe teſtari. ac.n ¶ Ius retinēt. ſiue in ꝑpetuum ſiue ad tp̄s ſint relegati. nā ciuitatē ⁊ libertatem ⁊ bona etiā retinent. alij p̄dicti ⁊ inferiores nō. ut. jͣ. de interdi.

⁊ releg. l. relegatorū. §. ſiue. ⁊. C. de penis. l. deportatorum. ac.o ¶ Ad ferrū. vt decapitent̉. qd̓ ſit ut. C. de adul. l. ꝙͣuis. Itē ad beſtias: vt. jͣ. d̓ſal. l. quicunqꝫ. Itē in metallum: ut. jͣ. ad. l. iul̓. pe. l. ſacrilegij. §. ſi quis. ac.p ¶ Perdūt. ſtatim poſt ſnīam vt. jͣ. de penis. l. qui vltimo. hodie contra ut inauc. de nup. §. qd̓ aūt. Itē ꝙ dicit publicuꝫ hodie contra: ut in auc. ut nul. iudi.§. fi. nec tn̄ teſtat̉ ut hac. l. nota..§. i. ac.q ¶ Factionem. tam actiue vthic ꝙͣ paſſine: vt. jͣ. de penis. l.ꝗdā ⁊ facit. jͣ. e. l. ꝗ a latronibꝰ.§. ſi quis. ⁊. jͣ. de iniuſto rup.teſ. l. ſi ꝗs ex. §. irritum. ac.I quis. Teſtamentū faM ctū pendente ꝓceſſu ſupercrīe capitali valet: ⁊ ſi moriturteſtator ante latam ſnīam remanet validū. h. d. pau. d̓ ca.Uel ſic. Pendēte ꝓceſſu prīcipali nō impedit̉ ꝗs facere teſtamentū. h. d. bar.r ¶ Indānatꝰ .i. nō ꝯdēnatusut. jͣ. de iniuſ. rup. l. ſi ꝗs ex. §.ꝓinde. ⁊. .jͣ. de dona. l. poſt contractum. ⁊. jͣ. e. l. qui a latronibus. §. fi. ſecus ſi cōdemnatusita ꝙ nō poſſit retractari: vt. jͣ.de accu. l. ex iudicioꝝ. Item ſecus in crimine maieſtatꝭ: vt. jͣ.de dona. l. donationes. §. fi. ⁊in alijs ſimilibꝰ q̄ ſunt in. d. l.ex iudicioꝝ. Item hoc niſi mortē ſibi ꝯſciuit ut dicto. §. ꝓinde⁊ .C. ſi reus accu. mor. l. defunctꝰ. Itē ē ar. ꝯtra. jͣ. de manu. vin. l. qui pene. ac.Ui manus. Qui nonhꝫ manus poteſt teſtari.h. d. Bar.ſ ¶ Teſtm̄. nūcupatiuū ⁊ ī ſcriptꝭ. ut. C. e. l. iubemꝰ ⁊ auc. ibiſignata. ⁊ facit. sͣ. e. l. ij. bar.Bſides. dati romanisab hoſtibꝰ ꝓ captiuis ul̓ꝓ pace cōponenda. ul̓ ẜm Io.etiā facta tenēda. ⁊ ideꝫ intellige ecōtra in obſidibus datis apopulo romano hoſtibꝰ. h. ⁊ ēratio. quia bona queſita in obſidatū ſūt fiſci. ſꝫ relictoꝝ domiꝑdunt dn̄ium vt ipſi capti: vt. jͣ. de iure fiſ. l. diuus. ⁊ ar. sͣ. e. l. eius. ac.u ¶ Permittat̉. a principe expreſſe non ab alio: ut. sͣ. e. l. iij. uel etiā tacite: ut cōceſſo vſu toge romane: ut. jͣ. de iure fiſci. l. ſed ſi accepto. ac.ge cornelia. Captus ab hoſtibus ſi ibi morit̉ ex teſtō qd̓ prius feceratpōt habere neceſſariū heredē etiā ſuū: qꝛ lꝫ eiꝰ teſtm̄ ꝑ captiuitateꝫ fuerit ruptū tn̄ fictiōe legis cornelie recōualeſcit quo ad oēs effectus ac ſi mortuus fuiſſetpreābula bora captiuitatis. h. d. Et prīo premittit vnuꝫ vſqꝫ ibi. quare. ſecundoinfert ad id de quo querit̉ ⁊ ibi debes aſſumere caſum. Pau. de ca.x ¶ Cōfirmant̉. ut. jͣ. ad. l. fal. l. i. §. lex. ⁊. jͣ. de iniuſto teſ. l. ſi quis. §. quatenus.⁊. jͣ. de bo. li. l. iiij. §. i. ⁊. C. de cap. l. captum. ⁊ de ſuis ⁊. le. l. apud. ac.gnatū vel cognatū vel ſcriptuꝫ: vt dictis legibus: ut. jͣ. de ſuy ¶ Unūquenis ⁊ le. here. l. i. §. i. ſed ꝯtra. jͣ. de ver. ſig. l. iij. in fi. So. ut ibi. Itē ꝯtra. jͣ. de ſe.ta. l. qui ex liberis. §. teſtō. ⁊ inſti. qui. mo. te. infir. §. non tn̄. ꝗbus dicit̉ irritumcapitis diminutionē. So. ibi bona in aliū tranſierunt: ⁊ ſic de alienis teſtat̉. hicremanēt nullius. at vbi tm̄ qualitas corporis mutat̉ nihilominus valet: ut. sͣ. e..l. qui in ptāte. §. fi. ac. z ¶ Nolit. ut. jͣ. d̓ acqui. here. l. neceſſarijs. in fi. h.a ¶ Inuitus. de iure ciuili non pretorio: ut. d. l. neceſſarijs noͣ. ⁊ inſt. de here. qͣ.diff. §. ſui. ac.b ¶ Non poſſit. īmo eſt ſuus: ut inſti. de here. ab inteſ. §. interdum. que eſt contra. So. ibi fictionem poſtliminij non veritatem conſiderauit. ac.i a latronibus. Capti a latronibus: relegati apud extraneos poſſuntfacere teſtm̄. h. d. bar.c ¶ Qui a latronibus. d̓ capto a mutinentibus dicit. ut. jͣ. de cap. l. hoſtes. uel proprie a quolibet latrone. vt. jͣ. e. ti. l.poſtliminiū. §. a patris. ſed ſi incertus nō pōt: vt. jͣ. de le. iij. l. i. in prin.d ¶ Cū liberi. hac rōe ⁊ filiuſfa. ſed ille in ptāte legitima alterius: nec dn̄ia reruꝫplene hꝫ. Item damnati decrimine capitali. itē liberti. Sed ⁊ illi dn̄ia rerum nōhabent: ut. sͣ. e. l. eius. §. fi.e ¶ Manēt. ut dictis legibus. ⁊. C. de inge. ⁊ manu. l. cum cognatuꝫ. ac.f ¶ Poſſunt. ſed nō ꝯtrahere cū quolibet. ut. sͣ. qd̓ me. cā. l. qui in carcere. ac.g ¶ Extraneos .i. hoſtes. ut. jͣ. de cap. ⁊ poſtli. re. in prin. uel dic de illis qui dicuntur in. l. poſtli. §. in pace. qui ſimiles ſunt hoſtibus ut ibi dicit. ac.h ¶ Funguntur. etiā ſi ſint ibi capti cum nō debuerint: ut. jͣ. de lega. l. fi. ac.¶ Si quis Damnatus de capitali crimine poteſt appellatione pendente te-