Liber

ſi ꝗs finitaª tutela ꝓtutore negociaimpuberis geſſit tenebit̉. ¶ Sꝫ ⁊ ſipͥus ꝓ tutore admīſtrauerit: deīdeqͣſiᵇ tutor: eque tenebit̉ ex eo ꝙ ꝓtutor̄ negocia adminiſtrauerit: qͣꝫuis deuoluaturᶜ hic geſtus in tuteleactionē. ¶ Siꝗs qͣſi tutor negociageſſerit eiꝰ ꝗ iā pubes ē neqꝫ tutorēhr̄e p̄tꝰ: ꝓtutele actō ceſſat̉ ¶ Sil̓imō ⁊ ſi eiꝰ ꝗ nōdum natꝰ ēᶠ. nā ut ꝓtutore ꝗs gerat: eā eē ꝑſonaꝫ opꝫ:cuiꝰ etas recipiat tutorē .i. impuberē eſſe opꝫ: ſed erit negocioꝝ geſtorū actioˢ. ¶ Si curator impuberia pretore datꝰ negocia geſſerit: anquaſi pro tutore geſſerit teneatur:queritur; Et eſt verius ceſſare hācactōeꝫʰ: qꝛ officio curatorisⁱ fūctuseſt. ¶ Siꝗs tn̄ cum tutor non eſſetcōpulſus a p̄tore vel a p̄ſide duꝫ ſeputat tutorē geſſerit tutelā: uidēdūeſt an ꝓ tutore teneat̉; et magis eſtut qͣꝫuis cōpulſuſ geſſerit: teneri tn̄debeatᵏ: qꝛ aīo tutoris geſſit: cuꝫ tutor nō eſſet. at iſteˡ curator nō qͣſi tutor ſꝫ qͣſi curator geſſerit. ¶ In ꝓtutele iudicio vſure quoqꝫ ueniūt:ſꝫ vtrū ſolūmodo in id qd̓ geſſit tenebit̉: an v̓o in id etiā qd̓ gerere debuit? Et ſiꝗdē oīno n̄ attigit tutelānō tenebit̉ᵐ. neqꝫ eniꝫ attingere debuit ꝗ tutor n̄ fuit. ¶ Ꝙ ſi ꝗdā geſſit vidēdū ē: an ēt eoꝝ q̄ n̄ geſſit teneat̉. ⁊ recte hactenꝰⁿ tenebit̉ ſi aliꝰgeſturꝰ fuit. ¶ Sꝫ ⁊ ſi cognito ꝙ tutor nō fuit abſtinuit ſe ab admiſtratione. videamꝰ an teneat̉ ſi neceſſariosº pupilli n̄ certiorauit ut ei tutorē peterēt. qd̓ verius eſtʰ. Q El.bat: cū tutor nō eēt rē pupilliIis ꝗ ꝓ tutore negocia gerevēdidit: nec ea uſucapta ēq: peteteā pupillꝰ qͣꝫ qͣꝫ eiʳ tutū ē. n̄ .n. eſt eadē huiꝰ q̄ tutoris eſt reꝝ pupilli adminiſtratio. ¶ Abolen.¶ Uero an is ꝗ cuꝫ tutor teſta

mēto datꝰ eſſet: ⁊ idipſuꝫ ignorar̄tꝓ tutore negocia pupilli geſſerit qͣſi tutor: an qſ ꝓtutore negocia geſſerit: teneat̉? Rn̄. n̄ puto teneri qͣſitutorē. qꝛ ſcire quoqꝫ ſe tutore eſſeᶠdebet: ut eo affectu negocia gerat:quo tutor gerere debeat. P om.Ui ꝓ tutore negocia gerit eā¶ dē fide̓ ⁊ diligētiā p̄ſtat: quātutorᶠ pͥſtaret.T Zpianus.I ꝗ ꝓ tutor̄ negocia geſſit: cōAtrariumª iudicium cōpetit.¶ Qd̓ falſo tutore auctore negociū geſtū eē diceturᵉ. T L pianꝰ.Uius edicti equitasʸ nōeſt ambiguaᶻ: ne ꝯͣhētesdecipiātur duꝫ falſus tutor adhibet̉. ¶ Uerbaautem edicti hec ſunt: qd̓ eo auctore inquitª ꝗ tutor nō fueritᵇ ¶ Uerbis edicti multa deſuntᶜ. ꝗd enim ſifuerit tutor: is tn̄ fuit qui auctoritatē accōmodar̄ n̄ potuit: puta furioſusª vel ad aliam regionem datꝰ:Sed pōpo. li. xxx. ſcripſit interdū qͣꝫuis a nō tutore geſtū ē: nō ꝑtinere ad hāc partē edicti. ꝗd enim ſiduo tutores alter falſus alter verꝰauctoritateꝫ accōmodauerīt: nōnevalebitᵇ qd̓ geſtū ē. ¶ Itē hͨ edictūlꝫ ſingulariterᶜ ſcripſitſit: ſi tn̄ pl̓esinteruenerint qui tutores n̄ erāt: tn̄locū hr̄e debere pōp. li. xxx. ſcribit.¶ Idē pōp. ſcribit. ēt ſi ꝓ tutoreᶜnegocia gerēs auctoritatē accōmodauerit nihilominꝰ h̓ edictū locuꝫhr̄e: niſi forte p̄tor decreuerit ratūſe habiturū id qd̓ hisᵉ auctoribꝰ geſtū ē. tūc enī valebit ꝑ pͥtoris tutiōeꝫnō ipſo iure. ¶ Ait p̄torᶠ. ſi id auctor ignorauerit dabo in integrumreſtitutionēᵍ. ¶ Sciēti nō ſubuenitmerito qm̄ ip̄e ſe decepitᵇ. P au.Iid inquit actorᵏ ignorauit.¶ Labeoˡ. ⁊ ſi dictū ſit ei: ⁊ exbōa fide nō credideritª. CXpi.

b ¶ Sꝫ ⁊ ſi: deinde qͣſi .i. ve tutor. ēd ¶ Finita. ad tp̄s forte daturus. ac.enī hͦ qͣſi v̓itatis exp̄ſſiuū. ac. c ¶ Deuoluat̉. ut ⁊ sͣ. ti. ii. l. ſi tutor poſt. §. fi.quis. Actus actiuoꝝ ſunt in patiente diſpoſito. h. d. bal.e ¶ Actio ceſſat. cur ergo ſil̓r nō ceſſat vbi quis ſe putat tutorē cū eē nō poterat.d ¶ Habere pōt. vt ⁊ sͣ. de tu. ⁊ cu. da. ab. l. ſeie. ac.vt. sͣ. e. §. ꝓinde. q̄ eſt ar. cōtrarn̄. qꝛ ẜuus aliqn̄ p̄t tutor dari .ſ. teſtamētariꝰ: ut īſti. ꝗ da.tu. poſ. §. i. ⁊. ii. ſed puberi nōpōt dari vllo mō: ſed ſi datuꝫinuenias aliquem ꝗ nullo mōpoſſit dari dic idem ut ceſſet ꝓtutele vt in milite: vt. C. ꝗ da.tu. poſ. l. armate. ſed certe ẜuꝰnūꝙͣ exn̄s ſeruus pōt eē tutor.vn̄ dic fauorē pupill̓ debitumnotare dr̄iam. ac.¶ ¶ Natus eſt. ꝗa adhuc eſt invtero nec naſcit̉ viuus vl̓ nullo mō naſcat̉: ⁊ ita nullꝰ oīnovr̄ fuiſſe: vt. jͣ. de. v̓. ſig. l. quimortui. ⁊ ita cum nullo tꝑe apareat tenuiſſe dationeꝫ tutoris non ꝓtutele agi ſꝫ neg. geſ.vtili: ut ſubijcit. ⁊ sͣ. ti. ii. l. poſthumo. ⁊ de neg. ge. l. cū pr̄.⁊ sͣ. d̓ teſta. tu. l. ſi nemo. §. fi.g ¶ Actio. vtilis.¶ Si curator. Impubespōthēre curatoreꝫ ad negociah ¶ Hanc actionem .ſ. ꝓtute.h. d. bal.le ſed dat̉ actio neg. ge.i ¶ Curatoris. v̓e eniꝫ erat curator ⁊ hoc ſciebat: ⁊ ſic gerebat: ut. jͣ. e. l. quero.Gi quis. Compulſio iudicis non excuſat a rōnibꝰ recēdis. h. d. bal.¶ Debeat. actione ꝓtutele.l ¶ Atiſte. d̓ quo. sͣ. ꝓxi. §. dxit ꝗ ve erat curator. Alij di.cunt ꝙ nō tutor gerēs vt tutorteneat̉ ꝓtutele: ſed nō curatorgerens vt curator nō teneat̉ ꝓtutele. qd̓ lꝫ verū ſit hec lr̄a nōpatit̉. an āt concurrat actio ngo. ge. cū iſta ac. ꝗdaꝫ dicūt ꝙſic. qꝛ gerit ſuſpitione neceſſitatis. tu dic ꝙ non: ut no. sͣ. de nego ge. l. iij. §. hac actione.ne ptdil̓itiens vitele. In actioiūt ea q̄ nōattingit gerens: ⁊ in hoc differtanatura tutele. h. d. bal.m ¶ In protutele. non tenebit̉ut ⁊ sͣ. de teſta. tu. l. i. ac.n ¶ Et hactenus. accedēs ꝓtutor qͣſi oīa geſturus tenetur induobus caſibus d̓ gerēdis .ſ. ſialius erat geſturus oīa ut hic.Item ⁊ tunc qn̄ incipit ſcire ſenō eē tutorē: perſeuerauit: al̓s nō. qꝛ eū error excuſat vt h̓ innuit. aliud eſt in ſpōtaneo geſtore ꝗ ab initio acceſſit oīa geſturus: qꝛ tenet̉ ēt ſi aliꝰ geſturus nō eratvt. sͣ. de neg. ge. l. ſi pupilli. §. fi. ⁊ fac̄. C. de neg. ge. l. ii. in fi. ac.o ¶ Neceſſarios .i. cognatos. ſic ponit̉. sͣ. de iuſti. ⁊ iu. l. fi. ⁊ fa. sͣ. de admi. tu. l.tutores ꝗ. §. ꝗ ſe. ac. p ¶ Qd̓ veriꝰ eſt gͦ ſi cerciorauit nō tenet̉ niſi aliꝰ eratgeſturus: alid̓ in ſpōtaneo geſtore ꝗ acceſſit vt oīa geſturus: vt mō notaui.Iis. Non tenet venditio ſcā etiā cum decreto de re pupilli cum autoritateOputatiui tutoris. h. d. bal.q ¶ Uſucapta eſt .ſ. poſt pub̓tatē pupilli:qꝛ nō vſucapit̉ res pupilli an̄ pubertatē: ut. jͣ. de acꝗ. re. do. l. bone fidei. vl̓ verius dic qꝛ nec potuit vt. d. l. bo. fi. ſecus ſi non erat pupilli: lꝫ eiꝰ putaret̉: vt. sͣ. deexcep. do. l. apudcelſuꝫ. §. ſiꝗs non tu. ⁊ ſic nō ob. l. illa que vident̉ ꝯtraria.r ¶ Ei .ſ. pupillo ꝗ ſatiſdat rem pu. ſal. fo. ſic ⁊. jͣ. ti. i. l. pupilli. ⁊ facit. jͣ. de rebꝰſ ¶ Uero. tutorem eſſe .ſ. vt teneat̉ tutele actione. igit̉ tenet̉ hac actōe ꝓtutele.eo. l. qui neqꝫ. ac.Ui protutore. tutor. quam aūt preſtat tutor dicit̉. sͣ. de tu. ⁊ ra. diſ. l. i. inQ prin. ⁊. C. ar. tu. l. ꝗcꝗd. ⁊ sͣ. de admi. tu. l. a tutoribus in pͥn.Iꝗ. ꝯtrariū .i. contraria actio ꝓtutele. ⁊ ſtatim: vt. sͣ. ti. i. l. i. §. i. ⁊. ii. ac.u Cx L ¶ Quod cū falſo tutore. Quid differt h̓ ti. a ſuꝑiori? Rn̄. h̓ ꝯſulit cōtrahenti cuillo falſo tutore auc. ut. jͣ. l. i. §. fi. ille ipſi pupillo. Itē ille hꝫ locuꝫſiue ſciat ſe nō eſſe tutorem ſiue credat ſe eſſe cū nō ſit: vt. sͣ. ti. i. l. i. §. ꝓ tutore.

hic aūt tm̄ qn̄ ſcitAius edicti. diuiditur in tres ꝑtes. Primo cōmēdat edictutanꝙͣ rōnabile. Scd̓o ponit v̓ba edicti. Tertio pōit ꝙ v̓bis edicti multa deficiūt: q̄ ſupplet. Scd̓a ibi. v̓ba. Tertia ibi. v̓bis. al̓rn̄ pōt ſūmari. Bal. y ¶ Eꝗtas. qd̓ eſt. jͣ. ꝓxi. ⁊. §. fi. ⁊. l. nouiſſime.¶ Ambigua .i. dubiaimmo certa ⁊ īdubitata.ſ. ne ꝯtrahentes ⁊c. ac.a¶ Inquit .ſ. p̓tor.b ¶ Non fuerit. geſtuꝫerit ſubaudi dabo in integ. reſti. que v̓ba detrūcate poſita ſūt: ut. jͣ. e. l.i. i. fi. Itē poſtea adijciunt̉ ī edicto pͥtoris. ⁊ illa v̓ba q̄ dant aliud remediū q̄ hēs. jͣ. e. l. nouiſſime in p̓nci. ⁊ no. qͥtria remedia ex hoc edcto ſunt ꝓdita. vnum ꝯͣipſuꝫ doloſuꝫ tutorē: ut.jͣ. e. l. nouiſſime in pͥn.aliud cōtra eum ꝗ dolofecit ut nō tutor auctor̄t̉: ut. jͣ. e. l. huiꝰ actiōis.⁊ iſta duo ſūt ꝑ actionēin factū: ut. d. l. nouiſſime. ⁊. l. huius. §. i. Ettertiū d̓ reſti. in īteg. dāda ꝯtrahenti cū pupillofalſo tu. auctore ꝯͣ ipſupupillū vt nō noceat eiqd̓ egit cū pupillo falſotutore auctore vl̓ cū ip̄otutore falſo: ⁊ de hac reſtitutiōe dr̄. jͣ. e. l. i. §. fi.⁊. l. ſe vſqꝫ ad. l. nouiſſime. ⁊ in. l. nouiſſime.pōp. ⁊ in. l. ſi falſo. §. pōpo. ſꝫ ei cuiꝰ ſe cōtutorēdicebat ſubuenit pͥtor ꝑhoc edictū: ut. jͣ. e. l. ſalſus. in pͥn. ⁊. l. fi. qd̓ pōtc ¶ Uerbis. deſunt. vtdici qͣrtū remediuꝫ.ꝑparet ꝑ ſequētia. ac.a ¶ Furioſus. vn̄ ꝑideeſt hoc hn̄dū ac ſi tuiornō ſit. ſic. sͣ. qd̓ cuiuuni. l. i. §. ⁊ ꝗdē. ⁊ iſti. d̓legi. ag. tu. §. qd̓ aūt. ⁊sͣ ꝗ ſatiſd. cog. l. quotiens. ⁊. jͣ. d̓ mun. ⁊ ho. l.vt gradatim. §. i. ſꝫ ī furioſo pͥmū ⁊ qͣrtū remediuꝫ ceſſant: ⁊ alia locuꝫhabēt: ⁊ ſic hic ītelligit̉.¶ Sꝫ pōponius.Auctoritas. īterpoſitaa falſo tutore valet ꝓpt̓auctoritatē pͥtoris ꝗ decreuit ſe ratū hīturum..h. d. bal. b ¶ Nōne valebit. certe ſic: ⁊ ita vtile ꝑ īutile nō vitiat̉.ut. jͣ. de. v̓. ob. l. pe. ⁊. l. q̄ extrinſecus. ⁊ de ſtip. ſer. l. ſed ſi ſibi aut pͥmo.ar. ꝯtra. sͣ. de arbi. l. pedius. §. in ẜuuꝫ c ¶ Itē ſingl̓r .i. v̓bo ſingulari. nā ſic dicūt v̓ba ꝙ eo auctore ⁊cͣ. vt. sͣ. §. i. ſi tn̄ ſic ibi. qd̓ eo ⁊cͣ. ⁊ sͣ. deneg. ge. l. iii. §. negociū. ⁊. jͣ. vi bo. rap. l. i. §. vl̓ cuiꝰ. ⁊. §. ſꝫ ⁊ ſi vnus ⁊c̓.d ¶ Protutore .i. putās vl̓ fingens ſe tutorē cū nō ſit: vt. sͣ. ti. i. l. i. i pͥnci. ⁊. §. i. ſed in eo qui putat ceſſat pͥmū remediū ⁊ qͣrtū cū exigāt doluꝫ vil. nouiſſime. in. pͥn. ⁊. l. falſus. in pͥn. ac.His. ꝓ tutore gerētibꝰ. ⁊ fac̄. sͣ. d̓ mino. l. ait pͥtor. §. ꝑmittit̉. ac.f ¶ Ait pͥtor. hoc adde ad. §. i. sͣ. e. ac.In integrū reſtitutionē. expone vt in pͥn. no.h ¶ Decepit. ſic. sͣ. de ac. emp. l. i. in fi. d̓ edi. edic. l. ſi tn̄. §. in edilicijs. sl. i. §. intelligat̉. ⁊ sͣ. ad vell̓. l. ij. §. verba. ac.id inquit. Notificatio fcā per ꝑſonam cuius. nō ītereſt nō induO cit malā fidem ſiqꝫ illi notificatiōi nō credidit. h. d. bal. cc3¶ Si id inꝗt. pͥtor. vt. sͣ. l. ꝓxi. in fi. k ¶ Actor .i. ꝗ agxit vel aliꝗd egit cū falſo tutore vl̓ eo tutore. ¶ Labeo .ſ. adiecit.m ¶ Non crediderit. qn̄ idem eſt ac ſi non fuiſſet ei dictuꝫ: ⁊ ſic ei ſubuenit̉. nā non fuit credulus. ſic. sͣ. de eo ꝑ quē fac. e. l. i. §. i. ⁊ de mino. l. iucor in principio. argu. contra. C. de rei ven. l. ſi fundus. ⁊ ea que ibi no.