De teſtamentaria tutelav I
De teſtamentaria tutelaXXVI
2 0
I ꝗs ita dederit: filijsª meistutorē do. ī ea ꝯditiōe ē: ut tāfilijsᵇ qͣꝫ filiabꝰ d̓diſſe videat̉. filioruꝫ .n. appellatiōe ⁊ filie cōtinent̉ᵉ.¶ Si ꝗs filioᵇ tutorē d̓derit: ⁊ plures filios hēat: an oībꝰ filijs dediſſe videat̉? Et d̓ hoc pōponiꝰ dubitat. magis ē aūt vt oībꝰᵉ dediſſe videat̉. ¶ Si ꝗs lib̓is tutores d̓deritvel filijs: ⁊ hēat qͦſdā apd̓ hoſtes:ēt ipſis dediſſe videbit̉ᶠ ſi n̄ alid̓ aꝑte ꝓbet̉ teſtatorē ſenſiſſe. ¶ Si ꝗscū ignoraret ſe ticiū filiū hr̄e: filijstutores dederit. vtrū his ſolis dediſſe videat̉ qͦs in ptāte ſcit: an ei qͦqꝫ quē ignorauerit ſe hr̄e? Et magis ē vt huic dediſſe nō videat̉: lꝫnomē filioꝝ admittat ⁊ ip̄m: ſꝫ qꝛde ipſo nō ſenſiſſet dicēdū eſt ceſſare ī ꝑſonā eiꝰ dationē. ¶ Proinde ⁊ ſi credat filiū deceſſiſſe ꝗ ſuꝑerat: idē erit dicēduꝫ. Nec .n. vr̄ eid̓diſſe quē obiſſe credebatᵍ. ¶ Sipoſthūis dederit tutores: hiqꝫ viuo eo naſcantur: an datio valeat:Et magis ē vt vtilis datio fiat etiāſi viuo eo naſcāturʰ. I Dem.Eſtō datos tutores nō eē cōgēdos ſatiſdare rē ſaluā for̄:certo certiꝰ ēˡ. ¶ Sꝫ nihilominꝰ cūꝗs offert ſatiſdatōeꝫ vt ſolꝰ admīſtret audiēdus ē: ut edicto cauet̉ᵏ.¶ Sꝫ recte p̄tor ēt ceteris detulithāc ꝯditōeꝫ: ſi ⁊ ipſi velīt ſatiſdar̄.nā ⁊ ſi ip̄i parati ſūt ſatiſdare n̄ debēt excludi alteriꝰ oblatiōe: ſꝫ īpleta videlicet ab oībus ſatiſdatione:oēs gerēt: ut ꝗ ꝯtētꝰ ē magis ſatisacciꝑe qͣꝫ gere ſecurꝰ eſſet. ¶ Nōnino āt is ꝗ ſatiſdat p̄ferēdus eſt.Quid .n. ſi ſuſpecta ꝑſōa ſit: vl̓ turpis cui tutela ꝯmitti nec cū ſatiſdatiōe debeatˡ. vel ꝗd ſi iā multa flagitia ī tutela admiſitᵐ nōne magisr̄pelli ⁊ reijci a tutela qͣꝫ ſolꝰ adminiſtrare dēat. ¶ Nec ſatis nō dātes temē repellunt̉: qꝛ plerūqꝫ bn̄probati ⁊ idonei atqꝫ honeſti tutores ēt ſi ſatis nō dent nō debēt reijci: ꝗnīmo nec iubendi ſunt ſatiſdare. ¶ Duplexⁿ igitur cauſe cognitio eſt: vna ex ꝑſona eius qui obtu
lerit ſatiſdatōeꝫ quis ⁊ qualis eſt.alia cōtutoꝝ qͣles ſunt. nō forte eiꝰeſtimatiōisº vl̓ honeſtatis ſunt vtnon debeāt hāc cōtumeliā ſatiſdationis ſubire.G Aliſtra.Uod ſi plures ſatiſdar̄ paraAti ſūt: tūc idoneorᵖ p̄ferēduserit. ut ⁊ tutoruꝫ perſone inter ſe ⁊fideiuſſorē cōparent̉. C Xpia.CI nemo tutoꝝ ꝓuocet ad ſaM tiſdationē: ſꝫ exiſtat ꝗdā ꝗ tutor nō eſt deſide̓tqꝫ: ut aūt ſatiſdēttutores. aut ſi nō ſatiſdēt parato ſibi ſatiſdare ꝯmittāt tutelā: n̄ ē audiēdꝰq. Neqꝫ .n. aut extero cōmittēda ē tutela: aut teſtō dari tutoresꝯtra ius ſatiſdatiōi ſubijciēdi ſūt.¶ Hoc edictūʳ d̓ ſatiſdatōeᶠ ad tutores teſtamētarios ꝑtinet. ¶ Sꝫ⁊ ſi ex īꝗſitōe dati ſint tutoreſ: marcellꝰ ait: ⁊ ad hos ꝑtine̓ hͦ edictūᵗ: d̓ſatiſdatōe ⁊ id or̄one ēt diuoꝝ fratrū ſignificari: iōqꝫ illi clauſuleª ſūtſubiecti: ut ſi cui maior ꝑs tutoꝝ d̓cernat: is gēat quē maior ꝑſ eligatquāuis v̓ba edicti ad teſtam̄tariosꝑtineāt. ¶ Teſtō aūt datꝰ poſthumo tutor nōdū ē tutor niſi poſthumꝰ edat̉. ¶ Dat̉ tn̄ aduerſꝰ eū ſubſtituto pupilli negocioꝝᵗ geſtoruꝫactio. ¶ Sꝫ ſi ꝑtus editꝰ fuerit: deīde hic tutor pͥuſqͣꝫ ꝗcquā gereretremotꝰ a tutela fuerit: ⁊ hic eademactōeʸ tenebit̉. ¶ Si ꝗd plāe geſſitpoſteditū ꝑtū: d̓ eo qͦꝫ qd̓ an̄ geſſittutele iudicio tenebit̉: ⁊ oīs admīſtratio ī hāc actōeꝫ vēieiꝰ. P Au.Utor incertus dari nō ꝑ ōt teLſtamētoª. ¶ Quēlibꝫ poſſumus tutoreꝫ dare: ſiue is pͥtor ſiueꝯſul ſitᵇ: qꝛ lex. xij. tabularū id confirmat.I Dem.Eſtōᶜ tutores hi dari poſſūt:cū ꝗbus teſtamēti factioᵇ eſt.I Dem.Iꝗs tutorē dederit filio ſuoſeruūᶜ quē putabat libeꝝ eſſeᶠ2cū eēt ẜuus: is neqꝫ tutor erit neqꝫliber.¶ Fricanus.¶Ator ita recte nō dat̉. illi aūtilli filijs meis. vtri eoꝝᵍ voletticius tutor eſto. ꝗd .n. dicemꝰ ſi ti-
Requiualet vniuerſali: nō tn̄ ꝯprehēdit eos de ꝗbus ꝯſtat teſtatorē nō ſerſiſſe. h. d. Bar.ilijs. ſecꝰ ſi dixiſſet filiabꝰ: qꝛ femmin ā n̄ ꝯcipit maſculinū: vt. jͣ.ita ſcriptum. ac.b ¶ Tā filij..sͣ. e. l. ſi quis: ſed ſi poſthumis dixerit: nō cōti.l. nomē filiarū. ac.c ¶ Contfratrū appel̓.ſoror: ut. sͣ. de pac. l. trfratres. azo. ⁊ facit. jͣ. dever. ſig. l. ſi ꝗs mihi. et.l. filij appellatione.d ¶ Si quis filio. nō expreſſo ꝓprio noīe. azo.e ¶ Oībꝰ. ſic. jͣ. de v̓bo.ſig. l. ſeruius ait. ⁊. jͣ. dele .i. ꝗ filiabꝰ. §. ſi quiſ ⁊de le. iij. l. ſi plures. ⁊ d̓le. ii. l. ſi ita leget̉ ī pͥn. ⁊.jͣ. ad treb. l. fi. ſed ꝯtrajͣ. de liber. ⁊ poſth. l. nominatim. ſed nō obſtatqꝛ exheredatiōes odioſiſunt: ut. e. ti. l. cū quidaꝫ.h. Iteꝫ facit ī aucͣ. ut li.ma. ⁊ aui. §. ad hec.f ¶ Si ꝗs liberis. videbitur ſi redeāt: ⁊ hoc ꝓpter ius poſtliminij: vtar. sͣ. de adop. l. ſi patercirca pͥn. ac.z ¶ Proīde ⁊ ſi. credebat. facit ad. §. jͣ. d̓ hisin teſ. dele. l. i. §. iō. ⁊ sͣ.d̓ ꝯtrahē. emp. l. fundi.⁊ de trāſac. l. cum acquiliana. ⁊. jͣ. de libe. ⁊ poſthu. l. ticius in pͥnc. ⁊. C.d̓ teſta. mili. l. ſicut. ⁊. l.ſi cū. ⁊. jͣ. de ſuppell̓. le..l. labeo. ac.h ¶ Si poſthumis. naſcant̉. videbat̉ cōtra: ꝗamētiōe poſthumoꝝ facta nō ꝯtinet̉ iā natꝰ: vt.jͣ. de ver. ſig. l. nomē filiaꝝ. ⁊ fa. jͣ. d̓ lib. ⁊ poſthu. l. ꝯmodiſſime. ⁊. C.de poſthu. here. inſti.Eſtamēto. Teſtamētarij non cogunt̉ a iudice ſatiſdare:ſꝫ quandoqꝫ pn̄t offerreut ſoli adminiſtrent. adquod admittūt̉: niſi alijēt offerāt idonee vel iudici cognoſcēti aliud videatur. Qd̓ ſi plures ſiml̓offerūt idōeor eligit̉. h..d. cū. l. ſequenti. bar.i ¶ Certius ē. ut. C. detu. ⁊ cu. qui ſatis nō de..l. pe. ⁊ īſti. de ſatiſda.tu. §. i. ⁊. C. de ep̄a. audi. l. de creatiōibus. h.k ¶ Cauet̉. ſꝫ hec facultas oblatiōis ſatiſdatinis: nō eſt in pr̄oniſpes ſucceſſionisnuat̉: vt. jͣ. de le. tu. l. legitimos. §. pe. acl ¶ Nō oīno aūt debeat. vt ⁊. jͣ. de ſuſpec. tu. l. ſuſpectus. ⁊. l. quia. ac.m ¶ Admiſit. ſic. jͣ. de ſuſpec. tu. l. iij. §. ſinaūt. ⁊. jͣ. de re mili. l̓ nō oīs.§. a barbaris. ac.n ¶ Duplex. ſic. sͣ. de arbi. l. celſus. h.o ¶ Eſtimatiōis .i. fame. ſic. jͣ. de var. ⁊ extraor. co. l. pe. ac.Uod ſi plures. idoneor. ſic. jͣ. de le. i. l. huiuſmodi. §. fi. ⁊ de ac.Zl. ſi plures. ⁊ de li. ho. ex. l. iij. §. hoc īterdictū. ⁊. C. cōia dele. l. fi.pͥn. ⁊. jͣ. de col. do. l. fi. ⁊. jͣ. de dā. īfec. l. ī reficiēdo. ſed ar. ꝯͣ. sͣ. de iudi. l. ītribꝰ. ⁊ d̓ uſuf. l. eꝗſſimū. ī pͥn. ⁊. l. quotiēs. ⁊. jͣ. d̓ admiſ. tu. l. iii. ī fi. ac.Inemo. Extraneꝰ volēs ſatiſdare nō repellit tutores ab adminiſtratiōe. h. d. Bar. Uel ſic. Perſona q̄ nō ꝑticipiat ī iure pͥncipalinon ꝑticipat in iure offerendi. h. d. Bal.q ¶ Non eſt audiendus. ar. cōtra. C. cōi di. l. iij. in. fi. ac.
oc edictuꝫ. Ad tutores datos ex īꝗſitiōe vtraqꝫ clauſula porrigit̉. B.r ¶ Hoc edictū. cuius v̓ba nō habemus. ac.s ¶ De ſatiſdatiōe .ſ. nō exigenda: ut ⁊ sͣ. l. teſtō. i. rn̄. ac. t ¶ Hoc edictū. nā ⁊ hi nō ſatiſdant: qꝛ idonei ſūt electi: ut īſti. d̓ ſat. tu. §. i. ſoli gͦ legitimi ⁊ datiui ſine īꝗſitiōe ſatiſdant.u ¶ Clauſule. eiuſdē edicti vel alteriꝰ. ⁊ facit ad. §. jͣ. d̓ le. iij. l. iiij. ⁊ .v. ⁊ .jͣ. d̓ admiſ. tu. l. iij. §. pe. ac.¶ Teſtamēto De eo quodquis gerit anteꝙͣ naſcat̉ poſthumus tenet̉ actione negociorum geſtorū: ſi v̓o poſt euꝫ natum gerat in actione tutele deuoluitur. h. d. bar.x ¶ Negociorū. utilis. ut. jͣ. detu. ⁊ ra. diſ. l. pe. ⁊ de eo ꝗ protu. l. i. §. ſi quis. ⁊ de neg. geſt.l. iii. §. in hac. ⁊. l. cū pater. ac.y ¶ Eadem actione. neg. geſt.vtili. ac.z ¶ Ueniet. ⁊ ſic. jͣ. de rebus dubijs. l. quedam. ⁊ sͣ. ſi cer. pe.l. proinde.Utor. Incertus tutor teſtō dari nō pōt. h. d. bar.Tamē incertitudinis materiaꝫdeclara: vt dr̄ in. l. cuꝫ quid. jͣ.de reb. du. bar.a ¶ Teſtamēto. ēt ſubaudi. etno. ꝙ certus tutor: ut īſti. d̓ le..§. tutor. ⁊. jͣ. e. l. duo. ⁊ certusille cui dat̉: ut. jͣ. e. l. tutor ita.Itē certꝰ ꝓcurator: ut. sͣ. d̓ procur. l. dūmodo. ⁊ certꝰ ꝗ ꝯſtituitur hr̄s: ut. jͣ. de here. iſti. l. intpͥs. §. quotiēs. ⁊ ille cui legat̉:ut īſti. de le. §. incertis. nec obſtat. jͣ. d̓ re. du. l. ꝗdā. qꝛ ibi bn̄certꝰ ītelligit̉ legatariꝰ. Itē n̄ob. C. de ep̄. ⁊ cle. l. id qd̓. ⁊. l.nulli. ⁊. l. ſi quis ad d̓clinādaꝫqꝛ ſpecialia in fauore pauperū⁊ captiuorum.b ¶ Conſul ſit. pn̄t tn̄ ſe excuſare: vt inſti. de excu. tu. §. ⁊ quiptātem. at iudex nō poſſet dareniſi ſibi ſubiectum: ut no. sͣ. detutel. l. etiam. ac.Eſtamento. Qui nonpōt ex teſtō caꝑe nō pōt inteſtō tutor relinꝗ. h. d. bal.c ¶ Teſtamēto. al̓s cepit ſiquidem ⁊cͣ. al̓s teſtō. ac.d ¶ Factio ē. paſſiue hoc intelligas .i. qui caꝑe pn̄t ex teſtō.alioquin cōtra: ut īſti. ꝗ da. tu.poſ. in pͥn. ubi filiuſfa. pōt eſſetutor: non tamen poteſt teſtariactiue. Sed quo tempore erithoc attendendum: an obſeruabitur quod in hereditate: velquod in legato dicimus attendendum: vt inſti. de here. qua.⁊ dif. §. in extraneis: vel tempus adite hr̄ditatis tm̄: quodmagis videt̉. ut. sͣ. e. l. nemo.⁊. C. d̓ cadu. tol. §. i nouiſſimo. ⁊ ar. eius qd̓ dicitur de hereditate ⁊ legatis conditionalibus: vt. jͣ. de regula cato. l. catoniana. ac.M I quis. Qui relinquittutorē ſeruū quem putabat liberum non videt̉ libertatem dare. Bar.e ¶ Seruū. ēt ſuū: ad quod eſt. jͣ. de teſtō mili. l. neqꝫ. §. ſi ſeruum. ac.f ¶ Liberum eſſe. ſecus ſi ſciret: qꝛ tūc uel directā ſi eēt ſuus: vel fideicōmiſſariaꝫſi eſſet alienus haberet libertatē: vt. sͣ. e. l. ſi hereditas in fi. ⁊ īſti. e. §. i. ⁊ facit. jͣ.de fideicō. lib. l. generaliter. §. ſi quis tutorem. ac.Utor. Incertitudo circa perſonas quibus datur tutor viciat dationem.¶ Item datio certa poteſt confirmari in voluntatem eius qui datur. hoc dicit Bar.¶ Utri eorū. videbat̉ ꝯtra qꝛ ante nō poſuit ī ſua ptāte. ſed cui. ad qd̓. sͣ. e. l. ꝗhꝫ. §. ſi pupillus. ſed incertitudo. hoc dicit facit: vt no. sͣ. e. l. tutor īcertus. ⁊ facit.jͣ. de noua. l. ſi ſtichū. §. ſi. x. ⁊ de ſtip. ſer. l. ſed ſi ita ſtipulet̉. ⁊ de le. ij. l. vnum
c iiij