De ventre inſpiciendo cuſtodiē.XXV
l 6
ꝑtine̓ ut nō īmerito poſſit videri captaſſe hͦ ad aliquā mulieris iniuriā¶ Si aūt vl̓ oēs vel plures n̄ eſſegrauidā renunciauerīt: nulla cā cuſtodiendi erit. ¶ Ex h̓ r̄ſcripto euidentiſſime apꝑetª ſenatuſcōſulta d̓lib̓is agnoſcendis locū nō hūiſſe:ſi ml̓r diſſimularetʰ ſe p̓gnātē vl̓ ētnegaret: nec īmerito partꝰ .n. an̄qͣꝫedat̉: ml̓ieris portioᵇ ē vl̓ viſceruꝫ¶ Poſt edictū plāe ꝑtū a ml̓ier̄: iāp̄t maritꝰ iure ſuo filiū ꝑ īterdcm̄ d̓ſiderare: aut exhiberiᵉᶜ ſibi: aut ducēꝑmitti exͣ ordineꝫ. ¶ Igit̉ pͥnceps īcā necͣia ſubuenit: ſꝫ qd̓ reſcriptumeuocari ml̓r ad p̄torē poterit ⁊ apd̓eūʳ īterrogari an ſe putet p̓gnāteꝫ:cogēdaqꝫ erit rn̄de̓. ¶ Quid ergoſi nō rn̄derit: aut n̄ veniat ad p̄torēnūꝗd ſenatuſ cōſultiᵍ penā adhibebimꝰ .ſ. vt liceat marito n̄ agnoſce̓.¶ Sꝫ finge eo n̄ eē ꝯtentū maritūꝗ ſe pr̄eꝫ potiuſ optet: qͣꝫ care̓ filiouelit. cogenda igit̉ r̄medijs pͥtoriſˣ⁊ ī iuſ uenir̄. ⁊ ſi vene̓it rn̄de̓. pignoraqꝫⁱ eius capienda ⁊ diſtrahendaſi ꝯtemnet: vl̓ ml̓ctisᵏ cohercenda.¶ Quid ergo ſi īterrogata dixeritſe p̓gnātē; ordo ſēatuſcō. expoſitꝰſeq̄turⁱ. Ꝙ ſi negauerit: tūc ẜꝫ h̓ reſcriptū p̄tor d̓bebit obſtetriceſ adhibe̓. ¶ Et notandū ꝙ nō ꝑmittiturmarito vl̓ mulieri obſtetriceꝫ adhibe̓: ſꝫ oēs a p̄tore adhibende ſunt.¶ Iteꝫ p̄tor domū hōeſte mr̄oneelige dꝫ ī qͣ ml̓r ueniat vt poſſit īſꝑci. ¶ Quid ergo ſi īſpici ſe n̄ patiat̉uel ad domū n̄ ueniat: eq̄ p̄toris auctoritasᵐ īteruēiat. ¶ Si oēſ ul̓ pluresᵏ r̄nūciauerīt p̓gnātem n̄ eſſe: anpoſſit ml̓r iniuriaꝝ expeririˢ ex haccā. Et magis puto age̓ eā iniuriaꝝpoſſe: ſic tn̄ ſi īiurie faciendeᵖ: cā idmaritus d̓ſiderauit. Ceteꝝ ſi n̄ iniurie faciende aīo ſꝫ qꝛ iuſte credidit:uel nimio uoto lib̓oꝝ ſuſcipiendoꝝductꝰ ē: uel ip̄a eū illexeritq ut crederet ꝙᶠ ꝯſtante mr̄imonio h̓ oīo fingebat: eꝗſſimū erit hͨ ignoſci marito. ¶ Meminiſſe āt oꝫ tp̄s n̄ eſſe pͥſtitutū reſcriptoˢ qͣꝫuis in ſenatuſcōſultisᵗ d̓ libis agnoſcendis. xxx. dies p̄ſtituāt̉ mulieri. Quid igitur eſtſꝑdicemꝰ marito lice̓ vxorē ad pͥtoreꝫ euocare: an v̓o ⁊ ip̄i. xxx. diesp̄ſtituimꝰ. ⁊ putē pͥtoreꝫ cā cognitadēre maritū ēt pꝰ. xxx. dies audire¶ De īſpiciēdo vētre cuſtodiēdoqꝫ ꝑtu ſic pͥtor ait. Si ml̓r mortuomarito p̓gnātē ſe eē dicet. ⁊ his adqͦs ea res ꝑtinebit. ꝓcuratoribuſueeoꝝ bis ī mēſeˣ d̓nūciāduꝫ curet. vtmittant ſi velint q̄ vētreꝫ īſpiciant.
¶ Mittant̉ āt mulieres libere dūtaxat ꝗnqꝫʸ: heqꝫ ſimul oēs inſpiciant: ⁊ ne qͥ eaꝝ dū inſpicit īuita ml̓ier̄ vētreꝫ tāgat. ¶ Ml̓ier ī domuꝫhōeſtiſſime femīe pariat quaꝫ egoꝯſtituā. ¶ Mulier an̄dies. xxx. qͣꝫꝑiturā ſe putet d̓nūciet his ad quosea res ꝑtinet: ꝓcuratoribuſue eorūvt mittāt ſi uelint ꝗ ventrē cuſtodiant. ¶ In qͦ conclaui mulier ꝑituraerit: ibi ne pl̓res aditꝰ ſint qͣꝫ vnꝰ. ſierūt: ex vtraqꝫ ꝑte tabl̓e pͥfigāt̉. An̄hoſtiū eiꝰ ꝯclauis: liberi tres ⁊ treslibere cū binis comitibꝰᶻ cuſtodiāt.¶ Quotiēſcūqꝫ ea ml̓r ī id ꝯclauealiudue: qd̓ ſiue ī balneū ibit: cuſtodes ſi velīt id an̄ ꝓſpiciāt: ⁊ eos ꝗ ītroduxerīt excutiāt. ¶ Cuſtodes: ꝗan̄ ꝯclaue poſiti erūt: ſi voluerint:oēs ꝗ cōclaue aut domū ītroiuerītexcutiāt. ¶ Ml̓r cū ꝑturir̄ incipiathis ad qͦs ea res ꝑtinet: ꝓcuratoribuſue eoꝝ d̓nūciet: vt mittāt mulieres ꝗbꝰ pn̄tibꝰ pariat. ¶ Mittāturāt mulieres libe dūtaxat. v. ita vt pͥter obſtetrices duas ī eo ꝯclaui: necplures mulieres libe̓ ſint qͣꝫ decē ul̓ancille qͣꝫ ſex. ſꝫ he que intus futureerunt excutiātur oēs in eo conclauine qͦ pͥgnās ſit. ¶ Tria lumina necminus ibi ſint .ſ. qꝛ tenebre ad ſubijciendū partū aptioresª ſunt. ¶ Qd̓natum erit his ad quos ea res pertinet ꝓcuratoribuſue eoꝝ ſi in ſpice re volent on̄dat̉. ¶ Apud eumed ucat̉ apd̓ quē pares iuſſerit. Siāt nihil parens iuſſerit: aut is apudquē voluerit educari curā non recipiet: apd̓ quem educet̉ cā cognitaꝯſtituā. ¶ Is āt apd̓ quē educabit̉qd̓ natū erit qͦad triū mēſiū ſit: bisin menſeᶜ. ex eo tꝑeᵇ quoad ſex menſiuꝫ ſit: ſemel ī mēſe. a ſex menſibꝰquoad anniculꝰ fiat alternis menſibus. ab anniculo quoad fari poſſitᵉſemel ī ſex mēſibꝰ. vbi ſi volet oſtēdat. ¶ Si cuiᶠ vētrē īſpici cuſtodiriue adeſſeᵍ ꝑtui licitum non erit: ſcm̄ue ꝗd erit quominus ita ea fiant vtiſupͣ ꝯp̄hēſū ēʰ: ei qd̓ natuꝫ erit poſſeſſionēˡ cā cognitaᵏ non dabo. ſiueqd̓ natū erit ut ſupra cautū ē inſpiciⁱnon licuerit: qͣs vtiqꝫ actiones medatuꝝ polliceor his ꝗbus ex edcōmeo bonoꝝ poſſeſſioᵐ data ſit. easſi mihi iuſta cā videbit̉ eſſe ei nō daboⁿ. ¶ Quāuis ſit manifeſtiſſimūedcm̄ p̄toris: attn̄ nō ē negligendaºīterp̄tatio eiꝰ. ¶ Denūciare igiturunilierē oꝫᵖ his .ſ. quoꝝ ītereſtq ꝑtūnō edi: vel totā habituris hr̄ditatēvel partē eiꝰ. ſiue ab īteſtato. vel ex
a ¶ Apꝑet. pꝫ .n. hoc ex v̓bis ip̄oꝝ: vt. sͣ. e. l. i. in pͥn. ⁊ sͣ. ti. i. l. i. ⁊. l. iii.b ¶ Diſfimularet. it ſenātē cū eſſet ⁊ hoc ſci.§. qꝛ. ac.ret. vnde dicit̉ ſint. jͣ. de ꝯcuſ. l. i.i. nec īmerito rec ¶ Nec īmerito.ſcriptum: qꝛ ceſſat.n. ⁊cͣ.d ¶ Portio ē. ſic.uē. ī poſ. mit. l. curator.⁊ ar. sͣ. d̓ rei uē. l. fructꝰpēdēteſ. ⁊ q̄ ī frau. cre. l.fi. §. nō ſolū. ⁊. §. ut fructꝰ. ⁊. jͣ. ad. l. fal. l. in lege. §. fi. ſꝫ ꝯͣ. jͣ. d̓ vſuc. l.ſi aliēa. §. fi. ⁊. jͣ. de. v̓.ſi. l. ꝑtū. ſo. ſꝫ ꝗd ē portio vt nō ꝯpetat īterdictū d̓ liberis exhib. ſicutnec ꝓ aure vl̓ manu matris. vt h̓. azo. ſꝫ quo adhoc ut ſit furtiuꝰ ſic̄ mr̄non vt h̓. ſol. vt ibi.e ¶ Poſt editū. exhiberi. īterdictū d̓ ex hibēdisē. jͣ. d̓ li. exhib. l. i. ī pͥn.ſꝫ d̓ ducēdis ē in. iij. l. e.ti. ⁊ ꝙ ſubijcit exͣ ordinē .i. cognitiōe pretoriaſeu offō iudicis. qd̓ hꝫlocū qn̄ filiꝰ a nemīe detīet̉: vt. d. l. iij. §. i. niſi īcaſu: vt eo. ti. l. ſi eū. ⁊plene dic vt no. sͣ. de reivē. l. i. §. ſꝫ ī eo. Qd̓ h̓vr̄ agi ꝯͣ matrē. ē ꝯtra.jͣ. d̓ li. exhi. l. i. §. ī hoc īterdicto. ſo. h̓ hēbat̉ ſuiſpicio de matre. ibi nōIgit̉. apd̓ eū. nā al̓ſō nocet: ut. sͣ. d̓ īterro.ac. l. i. in fi. ac.z ¶ Quid gͦ ſenatuſcōſulti. plautiāi q̄ ē vt hicſb̓iic̄. ⁊ sͣ. ti. i. l. i. §. illd̓h ¶ Remediis pretorishec ſequuntur. ac¶ Pignoraqꝫ. ſic īſti.de ſatiſda. tu. §. ii. ⁊ sͣ.ſi ꝗs ius di. l. i. ⁊ sͣ. deterro. ac. l. de etate. §. ꝗtacuit. ac.k ¶ Ul̓ mulctꝭ .i. aliqubus dānis exͣordinariiſſꝫ pena dr̄ certa: vt. jͣ. d̓v̓. ſi. l. alid̓. ⁊. l. ſi qͣ. ac.¶ ¶ Quid gͦ. ſeq̄t̉ .ſ. plautiāi. ⁊ alteriꝰ quod ſcm̄ē tꝑibꝰ diui adriāi. ⁊ vtrūqꝫ loꝗt̉ de cuſtodiavētris: ut. sͣ. ti. i. l. i. inpͥn. ⁊. l. iii. §. qꝛ. ac.m ¶ Quid ergo auctoritas. ꝙ. sͣ. dixit remedia pretoris. ac.n ¶ Si oēs uel plures.ſic. sͣ. e. l. i. in prin.o ¶ Exꝑiri. ꝯͣ maritū.p ¶ Iniurie faciēde. nōal̓s: ut dicit. ⁊. C. de īiu..l. ſi nō ꝯuitij. ⁊. jͣ. de iniur. l. illud.q ¶ Illexerit. al̓s illexerit. ⁊ al̓s illuſerit. q. d. īduxit eū ad credendū ꝙeēt p̓gnās dū uellet forte pellē uel ueſtem. ac.r ¶ Quod .i. quia.ſ ¶ Reſcripto. vltra qd̓vir nō denūciet: ut. sͣ. īpͥn. huius. l. ac.t ¶ Cōſultis. sͣ. ti. i. l. i. īpͥn. u ¶ Audire. idē⁊ sͣ. ſꝫ nō niſi cā cognita: ut. sͣ. ti. i. l. i. §. ſi mulier. h̓ āt ē cā eoip̄o ꝙ petit niſi euidēs apꝑeat malicia. ¶ De īſpici
endo uētre. ī mēſe. ſꝫ nōne hoc ſuꝑuacuū eſt ꝑ h̓ qd̓ habuimꝰ. sͣ. ti. i. l. i. vel ei cōtra. cū hic p̄ſtituat. xxx. dies ad denūciationē vnā. h̓ nullū pͥfigit tp̄s huic denūciatiōi bis ī mēſe faciēde. rn̄. nec eſt cōtra.cſuꝑfluū: qꝛ ibi loꝗt̉ ſcō diuortio l̓āt loꝗt̉ mortuo marito. itē ibi denūciat ſe ex eo p̓gnātē h̓ alid̓ .ſ. ut mittāt hr̄desviri mulieres q̄ uētreꝫ īſpiciāt. poſtea aūt cū eſt ꝓpe ꝑtū ꝑ. xxx. dies denūciat: vtmittāt ꝗ uentrē cuſtodiāt. poſtea cū parit denūciat: ut mittāt ꝗbꝰ pn̄tibꝰ pareat. In prima denūciatiōe mittunt̉ qn̄qꝫin ſecunda tres liberi ⁊ tres libere cū binis cōmitibꝰ. in tertiaꝗnqꝫ preter duas obſtetrices.¶ Mittāt̉. ꝗn̄qꝫ. sͣ. e. l. i. §. i.. ſo. ibi negabat ſe p̓gnātē. etita tres. h̓ ꝯfitebat̉. ⁊ ſic quinqꝫqͣſi .n. ſe īgerēs reddebat ſe ſuſpecta h̓ut. sͣ. de ꝓcu. l. ꝗ oīa.¶ In quo. binis comitibuſ .i.qͣttuor. ſic̄ ⁊ dena nō. x. ſꝫ. xx.dn̄t̉ vt. jͣ. d̓ le. i. l. ſi ꝗs in teſtōa ¶ Tria lumīa. aptiores. ide ēꝙ dr̄ furtū a furuo .i. nigro qꝛclā ⁊ occl̓te fit. ⁊ maxīe d̓ noctevt iſti. d̓ ob. q̄ ex de. §. i. ⁊ illudio. iij. e. ꝗ male agit odit lucē.b ¶ Apd̓ eū. iuſſerit. ī teſtō niſi parēs cām diuortij pͥſtitiſſetqꝛ apd̓ mr̄eꝫ expēſis pr̄is educari dꝫ: vt ī aucͣ. vt li. ma. ⁊ a..§. illd̓. vel forte h̓ hꝫ locū ſedcū nulla altercatio eſt. fuerit exeo p̓gnās uel nō. nec aliqͣ ſuſpicio ē de muliere. item ibi loquitur pr̄e viuo. h̓ eo mortuo.c ¶ Is āt apud. bis ī menſe .ſ.n̄dat vbi volet ſi volet on̄dere: ut. jͣ. dicit azo. uel dic ē ī arbitrio vbi. ſꝫ non an on̄datur.d ¶ Ox eo tꝑe .i. a tribꝰ menſibus. azo.e ¶ Fari poſſit. i. vij. an. hēat uiC. d̓ iur. d̓li. l. ſi īfāti. ī pͥn. ac.f ¶ Si cui. ſub. d̓ſiderāti cuiuſīterſit vt agnatio d̓functi. ac.g ¶ Nꝫ adeſſe. h̓ tria faciēda ſt̓ut. sͣ. §. d̓ uentre. ⁊ dic licitū defacto. al̓s refert̉ ad ius: vt. sͣ. d̓ri. nup. l. ſemper.h ¶ Comprehenſum eſt in. §.i ¶ Poſſeſſionē .ſ. car. vt. jͣ. i.de inſpiciendo. ac.xi. vel dic ut ibi no. ac.k ¶ Cā cogīta. h̓ dic. ut. jͣ. §. fi.l ¶ Inſpici. bis in mēſe. ul̓ al̓r:it. sͣ. e. l. §. is apud. ac.m ¶ Bonorū poſ .ſ. carbo. ac.n ¶ Nō dabo. iō qꝛ nec car. datur ut p̄dixit. ⁊ ſic no. ſcm̄ mr̄isuel alioꝝ nocer̄ ꝑtui .ſ. ī poſſeſſorio. ſꝫ ī petitorio quo ꝓbat ſefiliū h̓ n̄ noceret: ut. sͣ. d̓ iur̄iu..l. iii. §. cū d̓ poſſeſſiōe. ⁊. jͣ. ti..ij. l. ij. ī pͥn. ⁊ ar. sͣ. ti. i. l. ſi ꝗsa lib̓is. §. ſi ul̓ parēs. vr̄ .n. qͣſinō filiꝰ. itē no. ꝙ ꝗ hꝫ car. ītentat actiōes hr̄ditarias. ſꝫ ꝯͣ. jͣ. d̓car. l. iij. §. miſſū. ſꝫ plene dic:ut no. sͣ. d̓ īof. te. l. ꝗ d̓ īofficioſo q̄ huic ꝯcordat. itē facit. jͣ. devē. ī poſ. mitt ē. l. i. §. ſi ea. ⁊. l.ubicūqꝫ. §. i. ac.o ¶ Quāuis. negligēda. ne inſubietatem reuocet̉: ut ī autē.de tabel. §. i. ⁊ ne videat̉ negligi: ut. jͣ. de iniur. l. itē apud labeonē. §. hoc edictū. ſedarg. ꝯͣ.jͣ. d̓ do. pͥ. l. i. in fi.p ¶ Denūciare oꝫ. ut mittantentrē inſpiciant: ut sͣ. e. §.de inſpiciendo.Intereſt. quia uolunt ſucdere ut ſubijcit.r ¶ Ex teſto. cū poſthumi pͥteriti agnatiōe rumperet̉ teſtm̄: ut. jͣ. de iniuſto rup.