Liber

¶ Itē reſcriptū eſt he̓desª filijᵇ adea p̄ſtāda q̄ viuꝰ filiꝰ ex offō pietatisſue dabat: īuitos cogi nō oportē niſi in ſummā egeſtate pr̄ deductꝰ ē.¶ Solēt iudices cognoſce̓ᶜ ⁊ intrapr̄onos ⁊ libertos: ſi de alēdis hisagat̉: itaqꝫ ſi negēt ſe eē libertos: cognoſcere eos oportebit. Ꝙ ſi libertos eē ꝯſtiterit tūc demū decernerevt alāt. nec tn̄ alimētorū decretumtollet liberto facultatē qͦminus pͥiudicio certare poſſitᵇ ſi libertuꝫ ſe negetᵉ. ¶ Alimēta aūt ꝓ mō facultatū erunt prebēda egētibꝰ .ſ. pr̄onis.¶ Ceteꝝ ſi ſit vn̄ ſe exhibeātᶠ ceſſabūt ꝑtes iudicis. ¶ Utꝝ āt tm̄ pr̄oni alendi ſint: an ēt pr̄onoꝝ libi tractari pōt. Et puto cā cognita iudices ⁊ lib̓os qͦqꝫ pr̄onoꝝ alēdos diſcerne̓: nō ꝗdeꝫ tā facile vt pr̄onosſꝫ nōnūqͣꝫ ⁊ ip̄osᵍ. nā ⁊ obſeꝗūᵇ nōſolū pr̄onis vm etiā liberis eorumdebere p̄ſtari. Sꝫ ⁊ libertꝰ mr̄nusaler̄ cogit̉. ¶ Si ꝗs a liberti libtoali ſe deſideret: vel ab eo queꝫ ex cāfideicōmiſſiᵏ manumiſit: quenqꝫ ſuis nūmisᶠ redemit: nō dꝫ audiri: vt⁊ marcellꝰ ſcribit: exeqͣtqꝫ eū ei quimercedesᵐ exigendo ius libertorūamiſeritⁿ. ſꝫ ⁊ pr̄oni filiū ꝗ capitisºaccuſauit libertū pr̄nuꝫ negat exhibendū. ſꝫ ⁊ lib̓ta cogit̉ pr̄onū alere.¶ De alim̄tis pr̄oni arbit̉ ſolet dari: arbitraturꝰ quātū ſit in facultatibus: ut ꝑīdeʰ poſſint alim̄ta moderari: q̄ tādiu p̄ſtabūt̉ qͣꝫdiu libertoſuꝑſint: pr̄ono d̓ſit. ¶ Pr̄eꝫ ⁊ matrem patroni cū pr̄onus ⁊ filij eiusmīme ſuꝑſint:ᶠ alere egentes libertiipſi ſi idonei facultatibꝰ ſint cōgunturQOdeſti.¶ Lim̄ta liberto petente nō p̄ſtādo pr̄onꝰ amiſſione libertatiscā īpoſitoꝝª ⁊ hereditatis liberti prniet̉: nō āt neceſſe hēbit p̄ſtar̄ etiā ſipōtᵗ. ¶ Imꝑatoris cōmodi conſtōtal̓ ꝓfert̉. cū ꝓbatū ſit contumelijspr̄onos a libertis eſſe violatos vt illata māuatrociꝰ ſe eſſe pl̓ſatos. aut

ēt pauꝑtate vl̓ ēt corꝑis valitudinelaborātes: reliciosª pͥmū eos ī poteſtateˣ pr̄onoꝝ redigi ⁊ mīſteriū pͥbere dn̄is cogi. Sinantē nechͦ mōadmōeant̉ʸ vel a p̄ſideᶻ ēptori adijciāt̉: ⁊ p̄ciū pr̄onis tribuet̉. T Dē.Inegetª ꝗ maritꝰ fuiſſe dr̄ mr̄imōiū eē ꝯͣctū: eo ꝙ eam que ſevxorē fuiſſe dic̄ ācillāᵇ eē ꝓbare paratꝰ ſit: alim̄ta ꝗdeꝫ libis p̄ſtare interiꝫ ꝯpellēdūᵉ. Sinaūt ꝯſtiterit eamẜuā fuiſſe nihilᵈ ei ꝗ paſcēdos curauitᶜ ex hͦ p̄iudicium generare rn̄dit.On quēadmodū ꝘArc.maſculoꝝ liberoꝝ nr̄oꝝ libiad onꝰ nr̄uꝫ ꝑtinēt: ita ⁊ ī feminis ēnā manifeſtuꝫ ē id qd̓ filia parit nonauoᶠ ſꝫ pr̄i ſuo eē onē̓i: niſi pr̄ aūt n̄ſit ſuꝑſtes aut egens eſt. N Au.N bonis ſuꝑſtitūª lib̓toꝝ nullū oīo ius pr̄oni libiue patronoꝝ hn̄t: niſi ſi tā eē ſe īfirmos: tāqꝫ pauꝑes p̄ſidibꝰᵛ ꝓbauerīt vt merito mēſtruis alim̄tis a libertis ſuisadiuuari debeāt: idqꝫ ius ita pluri.mis pͥncipū cōſtōibus manifeſtat̉.¶ De vētre inſpiciēdo cuſtodienTXpianus.doqꝫ partu.Emporibꝰ diuoꝝ fratrumcū hͦ īcidiſſet vt maritꝰ ꝗdēpͥgnātem mulierē diceret:vxor āt negaretᵏ ꝯſultiⁱ valeriāo pͥſtiano p̄tori vrbāo reſcripſerūt in hͦv̓ba. Nouā reꝫ d̓ſiderar̄ rutiliꝰ ſeuerꝰᵐ ur̄: ut vxori q̄ ab eo diuertēat⁊ ſe n̄ eſſe p̓gnātē ꝓfiteat̉: cuſtodēapponatⁿ: ⁊ iō nēo mirabit̉ ſi nos qͦqꝫ nouū ꝯſiliū ⁊ remediū ſuggeramꝰ. ¶ Si ergo ꝑſeue̓atᵈ ī eadeꝫ poſtulatiōe: ꝯmodiſſimū ē eligi honeſtiſſime femīe domū in qͣ domiciaᵖvēiat: ⁊ ibi tresq obſtetrices ꝓbatiſſime ⁊ artꝭ ⁊ fidei: q̄ cū a teᶠ aſſūptefuerīt eā īpiciāt. Et ſiꝗdeꝫ vel oēsuel dueª renūciauerītᵗ pͥgnātē videri: tc̄ ꝑſuadēdūˢ ml̓ieri erit vt ꝑīdecuſtodē admittat atqꝫ ſi ip̄a h̓ deſideraſſetˣ. Ꝙ ſi enixa nō fuerit: ſciatmaritꝰ ad īuidiāʸ eſtīationēqꝫᶻ ſuaꝫ

Itē reſcriptū Onus alimētādi in ſubſidiū trāſit ad heredes. h. d. Bar.a ¶ Pr̄des. ⁊ exͣneos ẜꝫ. h. ⁊ azo. nā ſi eſſent liberi ul̓ nepotes ipſi ex ſua ꝑſonnō qꝛ hr̄des tenent̉ ad alimenta: vt. sͣ. e. l. §. vtꝝ ⁊ facit. jͣ. e. §. fi. ſꝫ ar. ꝯͣ. jͣ. d̓ bo.ſeq. l. hr̄des liberti. ac. b ¶ Flij emancipati. al̓s hr̄dem nō habet. ac.¶ Solent. Hic īcipit tractare de t̓tia ꝑte ℟ice .ſ. de alimentꝭ p̄ſtadis int̓ libertos ⁊ pr̄onos. ⁊ hoc intēditliberti cogunt̉ alere pr̄onos eteoꝝ filios ⁊ parētes: ⁊ offō iudicis cognoſcet̉ an ſit lib̓iꝰ. ⁊ defacultatibꝰ liberti ⁊ patroni etan cām hēant recuſandi. bar.c. ¶ Cognoſcer̄ .ſ. ſūmatī. vt etg. e. §. ſi vel parēs. ⁊ no. ꝙ hicdicit d̓ ultīa parte ℟ice. ac.d ¶ Poſſit. ſic. sͣ. ea. l. §. meminiſſe. ac.e ¶ Neget. vendicando ſe in inum ſeu in ingenuitatē: vtge.sͣ. de ꝓba. l. circa.f ¶ Se exhibeāt. ſic. sͣ. e. §. ſedſi filius.¶ Utrū āt. ip̄os .ſ. filios pr̄onoꝝ alēdos. ſꝫ nūꝗd lib̓i libertoꝝ tenent̉ alere pr̄onos ēt parētū ſi forte lib̓ti aler̄ n̄ poſſint.rn̄. ſic viuis parētibꝰ n̄ eis mortuis: vt. C. de lib. ⁊ eo liber. l.fi. ⁊. jͣ. de obſeq. l. hr̄s. idē ecōtra dico ut parētū pr̄oni alereteneant̉ libertoꝝ filios. h.h ¶ Obſeꝗū. nō ſolū: vt. C. d̓ope. li. l. ꝗ manumittit̉. ac.i ¶ Cogit̉. filios patrone. ac.k ¶ Si ꝗs. fideicōmiſſi. iſti nōpn̄t īponi oꝑe niſi a filio teſtatorꝭ: ut. C. d̓ oꝑ. li. l. mr̄. ⁊ .jͣ. d̓bo. li. ꝗ ex cā. itē ī bōis eiꝰ dat̉ꝯͣ ta. vt. C. d̓ bo. poſ. ꝯͣ ta. lib̓tiq̄ pa. l. i. Itē accuſar̄ eū ut īgratū n̄ pōt: ut. C. de li. ⁊ eoꝝ lib̓..l. itē uocare in ius ſine veniapatronū nō pōt: vt. sͣ. de in iuſuo. l. is quoqꝫ. ac.l ¶ Suis nūmis .ſ. ẜui .i. n̄ redimētꝭ: vt. jͣ. d̓ māu. l. iii. ⁊ iſtenec oꝑas dꝫ: nec puniri vt īgratus p̄t nec ꝯͣ tab. bo. poſ. hꝫ. vt.C. de bo. li. l. ſi eiꝰ. ⁊ d̓ ho. li.l. multū. in ius tn̄ nō uocabit:niſi qn̄ pr̄onꝰ fidē fregit: ut. sͣ.de in ius uo. l. ſꝫ ſi hac. h.m ¶ Mercedes .i. p̄ciū oꝑaꝝreuēditaꝝ: ut. jͣ. d̓ bo. li. l. iul.azo. ſecꝰ ſi oꝑas exigat: qꝛ tuncnō oē ius ſuccedēdi tm̄ amittitnā ⁊ alendus eſt a lib̓to: vt. jͣ.de iure pa. l. ſicut. ⁊ d̓ oꝑ. li. l.libertus qui operarum. ac.n ¶ Amiſerit. ip̄a impoſitiōeamiſit: ut. C. de bo. poſ. ꝯͣ tab.li. q̄ pa. l. ii. ẜꝫ quoſdā. ſꝫ ẜꝫ io.⁊ nos ſola exactiōe amiſit: vtC. d̓ oꝑ. li. l. ſi quā. ⁊ .jͣ. d̓ iurepa. l. ſic̄. ⁊ ibi no. ⁊ h̓ oīa vbitenuit ſtipulatio ꝓ oꝑis. alioꝗn ſi cā ſib̓tatis onerande fiattūc nō tꝫ: vt. jͣ. de oꝑ. li. l. q̄ onerāde. ⁊ fa. jͣ. de oꝑ. li. l. pr̄onꝰ. ⁊ de bo. li. l. pr̄onolib̓tꝰ. itē eſt ꝯͣ. C. d̓ oꝑ. li. l. i. ī. fi. ſo. ibi mercedes oꝑaꝝ exacte n̄ erāt qd̓ ex ip̄a lr̄apꝫ h̓ ſic. azo. ul̓ ſo. ut ibi. ac.o ¶ Sꝫ ⁊ pr̄oni. capitꝭ dic: ut. sͣ. de ī iusvo. l. ſꝫ ſi hac. §. ſinaūt lib̓i.p ¶ De alimētꝭ. ꝑīde .i. exīde. ⁊ fa. sͣ. e..l. §. ex his. ac.q ¶ Lib̓to. ft .n. lib̓to nihil ſuꝑeſt ab eo quod ſibi neceſſariū ē nihil p̄ſtabit lꝫ deſijt pr̄ono.Pr̄em ſuꝑſint. illi .n. primoꝯpellerēt̉ ad alimēta p̄ſtar̄. priꝰ ergo a liberis ꝙ a lib̓to ꝗs alit̓: ⁊ no. ꝙ iſti liberti libertoꝝ non ꝓprie noſtri dicunt̉ licet ſecꝰ ecōtra: vt. jͣ. de v̓. fi. l. licet. §. i. ac.Limenta. Si patronꝰ lib̓to denegat alimēta ꝑdit ius pr̄onatꝰ: ſi liberItus pr̄ono rediget̉ in ẜuitutē. Bar. s ¶ Impoſitoꝝ. ut oꝑaſ. ad quodeſt. jͣ. de bo. li. l. ſi patronꝰ nō aluerit. de iurepa. l. diuus. in fi. ac.¶ Etiā ſi pōt .ſ. ſi vult h̓ iura ꝑder̄. alij dicūt p̄t .ſ. lib̓tꝰ ſibi ſufficer̄. ad qd̓. sͣ. l.ꝓxi. §. alimēta.Imꝑatorꝭ. relictos. a libertis. ꝗ lib̓ri n̄ dabāt eis aliꝗdac.r ¶ Ptāte .i. dn̄io. ſꝫ ꝯͣ. C. de li. cā. l. ſolo. ſo. ut ibi. ⁊ adde diſtīctiōeꝫq̄ eſt. C. de lib. ⁊ eoꝝ. li. l. ii.¶ Admoneant̉. al̓s admoueāt̉ .i. corrigāt̉:ad quod eſt. sͣ. de of. prefec. vr. l. i. §. cum patronus. ⁊. jͣ. de iurepa. l. i. ac.

z ¶ Uel a p̓ſide. uel ꝓ ſaltē. azo. ⁊ facit. sͣ. de his ꝗ ſunt ſui uel alie. iur. l..ii. ſꝫ ꝗd uēdet̉. rn̄. liberiꝰ factꝰ ẜuꝰ ꝑ īgratitudinē p̄dictā. alij dicūt lib̓iūhoc caſu ꝑꝑ famē vēdi: ut ⁊ filiꝰ: vt. C. de patri. qui fi. diſ. l. i. ⁊ .ii. alij dicunt ꝙ ius qd̓ hꝫ in eum patronus non libertum cum ſit liber ſicut ius ſepulchri dicit̉: ut. C. de reli. l. monumentim.Ineget. Iſta lexO hꝫ tres lect. ⁊ vnomō legit ia. de are. ut ricitat ci. C. e. l. fi. ꝙ filiuſpetit alimēta a pr̄e. ⁊ pēdēte ſūmarie cognitiōepr̄ cogat̉ aler̄: nc̄ pr̄ ap̄iudiciali dicens illueſſe legitimū cū mr̄ fuerit ẜua alterius. ⁊ ſic nōuxor. an illa ꝓnunciatioī alimētis pͥiudicet ī filiatiōe; certe non. Bar.a ¶ Si neget .ſ. de iureb ¶ Ancillā. qd̓ ſi eēt n̄mr̄imoniū ſꝫ ꝯtub̓niuꝫdr̄ ut. C. de īceſt. nup. l.cū acillis. c ¶ Cōpellēdū. pͥſumit̉ .n. lib̓a: ⁊ſic mr̄imoniū. ⁊ fa. jͣ. d̓uē. īpoſ. mit. l. i. §. ſꝫ ⁊ ſiīcertū. ⁊ d̓ carb. edi. l. ſꝫ⁊ ſi is. §. cū maior. ⁊ qd̓no. C. d̓ or. cog. l. fi. ac.d ¶ Nihil ideſt nō. velnihil preiudicij. h. d.e ¶ Curauit. ex h̓ ꝙ curauit ali. ⁊ fa. sͣ. ea. l. ſiꝗs. §. ſi uel parens. ac.Onquēadmodū. Deſcēdētes ꝑlineā maſcl̓inā coguralerͣ: ſecꝰ ſi ꝑ femininā niſi ī ſubſidiū. h. d. bar.f ¶ Auo materno. ⁊ ſacit in autē. ut li. ma. eta. l. illud quoqꝫ. ac.¶ Abonis. Proius n̄ hꝫ ius ī bōislibti niſi ꝓ alimētꝭ ī caſu neceſſitatis. Bar.g ¶ Suꝑſtitū. ſꝫ mortuorum ſic ꝯͣ ta. ut īſti. deſuc. lib. per totum.¶ Preſidibus. sͣ. deof. pre. vr. l. i. ac.i ¶ De vttre īſpiciēdo.ibus.EmpIn vorcō nouo ꝯſilioopꝰ ē. b.k ¶ Negaret. porro ī gͣrio cāu .i. ubi mulier fatet̉ pͥtor ſtatuit: ut. jͣ. e.§. d̓ īſpiciēdo: ⁊ ordo ſenatuſcō. plauciāi ē ẜuādꝰ. ut. jͣ. e. l. §. ex h̓. ibi.ꝗd gͦ ſi īterrogata ⁊cͣ. ⁊.sͣ. ti. i. l. i. ī pͥn. h.l ¶ Cōſulū. diui fr̄eſ. h.m ¶ Seuerus ſcilꝫ maritus quondam.n ¶ Appōat .ſ. iſte maritꝰ. h. ⁊ no. nouū ſcm̄ nouū ꝯſiliū: ſic. C. d̓ ue. iu.enu. l. ii. §. ſꝫ qꝛ diuine. ⁊. C. de le. ⁊ ꝯſti. pͥn. l. leges: ⁊ sͣ. d̓ pͥſ. v̓. natural̓⁊ sͣ. d̓ īterro. ac. l. de eta. §. ex cā. ſꝫ uetꝰ ſcm̄ vetꝰ hꝫ ꝯſiliū: ut. C. de iu. l. ren̄ nouā. o ¶ Perſeuerat. ſic. sͣ. de vſu. l. mora. §. i. ac. p ¶ Dcia nomē vxoris. q ¶ Tres. jͣ. e. §. de īſpiciēdo. ꝯtra. ſo. ut ibi. ac.r ¶ A te. marito. īmo. a te ualeriāo pretore: ut. jͣ. eo. §. notandum. ac.s ¶ Ul̓ due ſic. C. de fi. īſtr. l. ꝯꝑationes. in ore .n. duoꝝ ⁊c̄. Itē no. ſtariaſſertiōi pluriū. ſic īſti. de ſatiſda. tu. §. i. ⁊ sͣ. de teſti. l. iii. ibi. al̓s numerus teſtiū ⁊cͣ. ⁊ .jͣ. e. l. §. ſi oēs. ⁊ de credulitate ēt ſine iuramēto forte. alsꝯͣ. C. de teſti. l. iuriſiurādi. ac.t ¶ Renūciauerit .i. retulerint.u ¶ Perſuadēdū. h̓ ꝑſuaſio īponit necͣitatē: vt. jͣ. e. §. ꝗd gͦ ſi n̄ ⁊cͣ. ac.x ¶ Deſideraſſet. quo caſu loꝗt̉. sͣ. ti. i. l. i. in pͥn. ac. y ¶ Qd̓ ſi adīuidiā .ſ. repͥmēdā: ſic. sͣ. de of. ꝓcō. l. nec ꝗcꝙͣ. §. pe. ac. z ¶ Extimationē .i. famā bonā: vt. jͣ. de uar. cog. l. pe. vr̄ .n. calūniatꝰ: ut. C. de aduo. di. iu. l. i. vn̄ ēt in iure tenet̉ qn̄ fecit aīo iniuriādi: ut. jͣ. e. §. ſi oēs.¶ Ex hoc. Poſitionibus iuris non eſt reſpondendum. h. d. Bar.