Soluto matrimonio.XXIIII
I ſocer a genero heres inſtitutus adierit hēditateꝫ: quādocūqꝫ mortuo pr̄e cum her̄de eius filiam de dote acturamª Nerua ⁊ cato reſpōderūt: vt eſt relatū apd̓ pōponiuꝫ lib. vj dig. ad ariſtonēᵇ lib.v. ibidemqꝫ ariſto cōſenſitᵉ. Ergodicemusᵇ: ⁊ ſi emancipaſſet paterfiliam: ip̄ꝫ quoqꝫ conueniriᵉ poſſe.¶ Lucius ticius filie ſue noīe centum dotis ꝓmiſit gaio ſeio: ⁊ intergaium ſeium ⁊ lucium ticium pr̄eꝫmulieris cōuenit ne dos a viro viuo lucio ticio .i. a pr̄e mulieris petereturᵗ: poſtea culpa maritiᵍ diuortio facto: ſolutum ē matrimoniuꝫ:⁊ pater mulieris decedēs alios heredes inſtituit filia exhr̄data. Quero an ab heredibus ſoceri maritusexigere pōt dotē: cum eam mulieri redditurusᵖ eſt: rn̄. cuꝫ filia alijsa patre heredibus inſtitutis actionē de dote ſua recuperanda habere ceperitˡ: neceſſe habebit maritꝰaut exactam dotem aūt actiōes eip̄ſtare: nec vllam exceptionem habebūt ſoceri heredes aduerſus eū:cuiᵏ abſurde dicit̉ dolo videriⁱ eūªfacere qui non ipſiⁿ quē conuenit: ſꝫalijº reſtituturꝰ petit: alioꝗn ⁊ ſi ꝑmortem patris diuertiſſet: nondūexacta dote excluderet̉ exactōe dotis maritꝰᵖ. qd̓ nō eſt admittēduꝫq¶ Sed ⁊ ſi ex parte filia heres patri ſuo extiterit debebit maritus cohēdes eius ꝓ parteʳ virili exige̓ ⁊ml̓ieri redde: aut actiōes ei p̄ſtare.IDem.Aius ſeius auus maternusſeie nepti q̄ erat ī patris poteſtate: certam pecunie quantitatē dotis nomine lucio ticio maritodedit: ⁊ inſtrumento dotali huluſ-
modi pactum ⁊ ſtipulationeꝫ complexus eſt. Si inter lucium ticiummaritum ⁊ ſeiam diuortium factūeſſet ſine culpa mulieris: dos omnis ſeie vxori vel gaio ſeio auo materno redderetur: reſtituereturqꝫ.Quero cum ſeius auus maternusſtatim vita d̓functꝰ ſit: ⁊ ſeia poſteaſine culpa ſua diuerteritˢ: viuo patre ſuo in cuius poteſtate eſt: an ⁊cui actio ex hoc pacto ⁊ ex ſtipulatione competat: ⁊ vtruꝫ heredi auimaterni ex ſtipulatū an nepti: Repondi in perſona quideꝫ neptis videri inutiliter ſtipulationem eē cōceptam: quam auus maternꝰ ei ſtipulatus proponitur. Quod cuꝫ itaeſt he̓di ſtipulatoris quandocunqꝫdiuerterit mulier: actio cōpete̓ᵗ videtur. Sed dicendum eſt. ſeie dotētotam poſſeʸ ſolui: quāuis actio eidirecto non competat: ac ſi ſibi autilli dari auus ſtipulatus eſſet. Sedpermittendū eſtᵗ nepti ex hac auitaconuentione: ne commodo dotisdefraudetur. vtilem actionem habere: fauor̄ᶠ enim nuptiarum ⁊ maxime propter affectionem perſonarum ad hoc d̓currendum eſt.Dem.Ai dotem ſtipulāti vxori ꝓmiſerat. eidē teſtamēto quedam legauerat. ita tamen ne dotēab he̓dibus peteret. ea que legataerāt vxor cape̓ nō poterat̉. Rn̄didotis actionem mulieri aduerſushē̓des non eē denegandam.OAli.Idotali inſtrumento ita ſtipuIlatio interpoſitaᶻ ſit. vt liberorum noīe dos apd̓ maritū reſideatnepotū qͦqꝫ nomine dos retinebit̉.QCeuola.
ſocer⁊icta ſolutio ꝑ ſucceſſionem non extendit vires ſuas exͣ peOſonam ſuccedentis. h. d. Bal. Uel ſic. Licet ſocer ſuccedat genero r̄tamen filia ꝑdit ius conſolidationis: immo facta ſui iuris agere poterit ꝯͣheredes pr̄is ſui: uel ēt contra ip̄m patreꝫ tāꝙͣ heredeꝫ mariti. h. d. pa. d̓ca. ⁊ Alexan. a ¶ Acturā. ergo aditio hereditatis debitoris ꝓ ſolutione non habet̉. alioquin filie cum cām ꝯtradicendi non hēret denegaret̉ actio: ut. sͣ. e. l. dotē. ſed cōtra. jͣ. de fideiuſ.l. ſi debitori. Rr̄lludreſpectu ſuccedm̄ dici. azo. Itē ꝙͣtuꝫiuſſorias ⁊ acceriasobligationes nō quātuꝫad alias: ut. jͣ. d̓ fideiuſſo. l. vrannius. ac.b ¶ Ariſtonem. rettulitariſto. ꝙ ita pomp. dic̄⁊ conſentit ⁊ confirmatdictum pompo.c ¶ Conſenſit .ſ. pōpo. ⁊no. ꝙ pr̄ ⁊ filia vident̉ eēduo rei ſtipulandi. gͦ lꝫvnꝰ ſuccedat d̓bitori: nihilominus in ꝑſona alterius in ſuo ſtatu remanet obligatio: ut. jͣ. de fideiuſ. l. vrānius.d ¶ Dicemꝰ. locus a pari. ⁊ no. ſoli filie competere actionem cum fueratemancipata q̄ fuerat an̄cōis: ut. C. de rei vx. ac..§. videamus. ſicqꝫ ābulat de patre in eaꝫ vel decōi eē in ꝓprium filie. ſic.sͣ. de vſufr. l. adhuc. §.ſi operas.e ¶ Conueniri. actiōe d̓dote venia petita. vt. sͣ.dixi. ſꝫ ſi ē ī ptāte ꝯſtituta nō pōt ꝯͣ pr̄eꝫ intentare actionē aliquā cōi iure ēt cuꝫ venia vt. C. d̓ inius vo. l. ꝗ in ptāte. ſꝫ d̓eꝗtate offō iudicis ꝯſultur filie cū paternū ſit oſtm̄ dotar̄ filias: vt. sͣ. deri. nup. l. ꝗ liberos. ⁊. Cd̓ do. ꝓ. l. fi. ⁊ d̓ rei vxo.ac. auc̄. ſed quāuis. ac.¶ Liicius Exceptio: dolo facis petendo qd̓ reſtituturꝰ es: nōpōt opponi agēti qn̄ reſtituturus ē alij ꝙͣ ei cortra queꝫ agit: ſed qͣtenꝰreſtituturꝰ ē ei bn̄ poteſt opponi. h. d. i effectu iſte. §. ualde pulcher: ⁊ ſubtilis. Pau. de ca. ⁊ Alexan.f ¶ Peteret̉ .i. ne vir peteret qd̓ pactum valet: ut. sͣ. e. l. ſi marito. §. i. ⁊ d̓pac. do. l. cum pater. ⁊. l. ob res. §. fi. ac.g ¶ Mariti. ⁊ ideo donationeꝫ propter nuptias amittit: ⁊ dotem promiſſam exigit quam tenetur reſtituere. azo.h ¶ Redditurus eſt. immo vr̄ ꝯtra cum ei īputari non poſſit ꝙ pr̄em mulieris non ꝯuenerit: ut. sͣ. de iur. do. l. ſi exͣneus. cū gͦ dotem non hēat: necculpa pōt ei obijci ꝙ non hꝫ non poteſt cōueniri ex culpa ſua: ut. jͣ. e. l. meuia. i. rn̄. longe minus poteſt ei obijci cur pr̄em ſi viuat nunc non conueniat: cum nec poſſet propter pactum. ſed rn̄. h̓ ꝯtemplatione dotis filia exheredata fuit: vn̄ dos ei legata videtur: ut. sͣ. de rei. ven. l. emptor. §. ancilla⁊ .jͣ. de here. inſti. l. ꝗ volebat. iōqꝫ ex patris voluntate imputatur maritoqd̓ al̓s non imputaretur cur patrē non cōuenit. uel melius ēt n̄ legata dote agit filia: qꝛ tranſit ad eam actio: ut. C. de rei vxo. ac. l. vnica. §. videamus. nec imputatur marito ꝙ pr̄em: ſed ꝙ heredes patris nō ꝯuenit inſolidum. azo. ul̓ ac. nō cedat. ut. sͣ. de pecu. l. qd̓ debetur. in fi. azo. ac.i ¶ Ceperit. nec .n. hꝫ eā pr̄e viuente quātū ad exercitium: qꝛ eſt in piāte. ſꝫhꝫ eam mortuo pr̄e: ut. C. d̓ rei vxo. ac. §. videamus. ac.k ¶ Cui .ſ. marito.l ¶ Uideri eum .ſ. cum petat idem qd̓ reſtituturus eſt.m ¶ Eum. maritum.n ¶ Ipſi .ſ. heredi ſoceri.o ¶ Sed alij. regl̓a ergo qͥ dicit dolo facit ꝗ petit qd̓ reſtituturus eſt: locuꝫ
⁊ in poſſenſorio vi. jͣ. decar. edic. l. iij. s. cauiie nottauinadaſtrp ¶ Dotis maritus .ſ. cū fuerit aciū qd̓ poſt morte poſſet petere.o ¶ Alij. id eſt mulieri.q ¶ Admittēdum .ſ. excludi maritum.r ¶ Pro ore virili .i. ꝓ numero ꝑſonarum: ut. C. d̓ cad. tol..§. ſinaūt legatarij. ⁊. jͣ. d̓ leg.pre. l. virilis. ſed vr̄ ꝓ hr̄ditaria tm̄: ut. C. de bo. aucͣ. iudi.poſ. ſ. ſi vxor. ꝯͣ. rn̄. hic ꝓprijsnoībus exp̄ſſis dānati fuerantſoluere doteꝫ. ⁊ iō ꝓ virilibꝰ tenent̉: ut. jͣ. ad treb. l. nonnūꝙͣazo. ⁊. jͣ. de le. i. l. ſi hr̄des. veldic ꝙ eqͣliter oēs inſtituti erant⁊ ſic pro hereditaria portiōe: ſꝫſi inequaliter ſil̓r pro hereditaria portione.ei eſe ſipelaOtioneᵏe pacto exuei doantis acꝗrit̉ actio mulieri: ētſi ſit alternatiue ꝯcepta in ꝑſonam mulieris vel ipſiꝰ ſtipulātis: ⁊ ꝑſona ipſius ſtipulantishētur ꝓ non adiecta: ⁊ hoc deeꝗtate fauore dotis ⁊ nuptiarum: lꝫ de rigore deberet actioacꝗri ip̄i ſtipulatori: ⁊ perſonamulieris cenſeri adiecta ad ſolutionē recipiendā. h. d. ⁊ noneſt alibi ẜm angeluꝫ. Et pͥmopōitur thema ⁊ qd vſqꝫ ibi. rn̄di. Scd̓o ponit̉ rn̄ſio de rigore vſqꝫ ibi. ſꝫ ꝑmittēdum. Tertio ponit̉ rn̄ſio de eꝗtate fauore dotis. Et ſic noͣ ex iſta. l. triaque ſunt ſpālia ⁊ ſingularia fauore dotis. pau. d̓ ca. ⁊ aler.s ¶ Diuerterit. qꝛ vtile per intile non vitiatur: vt. sͣ. ſi cer.pe. l. certi condictio. §. qm̄.t ¶ Qd̓ cū. cōpetere videt̉. īmonullo mō videt̉. qꝛ ſua ꝑſonapotiꝰ ad ſolutionem ꝙͣ ad obligationem vr̄ inducta: vt. jͣ. d̓v̓. ob. l. eū ꝗ ita. §. ꝗ ſibi. Rn̄.ꝑſona huius aui eiuſdeꝫ ſtipulatoris ad obligationē potiusvidet̉ adhibita: ꝗa ſibi potuitſtipulari: ſecus in exͣneo cuꝫ dico mihi aut illi: ꝗa ei ſtipularinon poſſū. id .n. p̄ſumēdū ē qd̓d̓ iure fieri p̄t. ut no. sͣ. de ꝯdi.īde. l. ſi ꝓcurator. §. celſus. ac.u ¶ Poſſe ſolui. īmo vr̄ ꝙ nōcū ad obligationem ꝑſone ſeieſuerit poſita: vt. jͣ. d̓. v̓. ob. l.eum qui. §. ꝙ ſi ſoli. ſed hoc ſpeciale. immo ⁊ actio datur: qd̓ plus eſt: vt ſubijcit.ſed per ⁊cͣ. ac.¶ Sed ꝑmittendū eſt .ſ. de eꝗtate. nam qd̓ dictū eſt verū eſt d̓ rigore iuris. uthic ſeꝗtur. ⁊. C. d̓ pac. ꝯuē. l. ſi pr̄. ⁊ ar. jͣ. d̓ aqͣ plu. ar. l. ij. §. itē varus in fi. §.⁊ ſic non ob. jͣ. d̓. v̓. ob. l. ſtipulatio iſta. §. alteri. q̄ eſt ꝯtra. Itē cōtra. jͣ. ad treb..l. debitor. §. ea. ſo. iō neptis agit ex pacto aui materni: qꝛ ageret in hoc caſu nulla fcā mentione ꝯuētiōis: ut. jͣ. de vul. ⁊ pu. ſub. l. ſi filiꝰ. nō aūt ſic ageret mr̄ expacto filie ut ibi qꝛ nec ageret mr̄ ſi nulla fieret a filia pactō. Itē cōtra. C. de iuredo. l. ſi genero. ſo. vt ibi. ⁊ facit. C. ad exhi. l. ſi res. ⁊ sͣ. depoſi. l. publia. ⁊ .jͣ. d̓.v̓. ob. l. ꝗcunqꝫ. §. ſiꝗs ita. ⁊. C. de dona. que ſub. mo. l. quotiens.Fauore. īmo uullus fauor eſt: qꝛ exͣneo dāte dotem nec paciſcēte: uel minuslegitime paciſcēte: vt h̓ erat. dꝫ dari mulieri actio: ut. C. de rei vx. act. §. accedit.ſed h̓ iure pacti expreſſipetitur. ibi taciti a lege inducti. ac.i Acceptans legatum inutile relictum aīo compenſandi debiQtum no repellitur a peritione. h. d. Pau. de caſ.z ¶ Ne dotem. hoc nō adiecto conſequeretur vtrūqꝫ: ſic ēt capax: vt. C. d̓ rei vx;act. §. primum. ac.⁊ ¶ Non poterat. ut qꝛ legauit ea que edibꝰ ſunt affixa: ut. jͣ. de le. i. l. cetera azo.⁊ facit. sͣ. de iure do. l. cum pater.SAbj. Appellatiōe liberorū ꝯtinent̉ nepotes. h. d. Alex.oſita. apꝑet ꝙ propter liberos non retinetur dos niſi eēt pactuꝫſic. sͣ. de pac. do. l. ſi pr̄. ⁊ ſic eſt cōtra. in. pro Io. ſꝫ ip̄e mar. dicit ſuper uacuumfuiſſe h̓ pactū: ut. sͣ. d̓ diſtrac. pig. l. q̄ſitū. §. fi. ſed. mo. opinio pͥualet. ut noͣ. C.ſol. ma. l. dos. Itē no. hac. l. liberos in infinitū. ſic. jͣ. d̓. v̓. ſig. l. liberorū in pͥ.