De venerabili bedā preſpitero.Edā venerabilis pater et monachꝰegregiꝰ expoſitor claruit in angliacirca annum domini de. lxxxvij. qui licet in ſanctorum cathologo computatur. non tamen ab eccleſia ſanctus ſed venerabilis appellatur duplici racione. ¶ Primo ꝙcum pre nimia ſenectute eius oculi caligarentfaciebat ſe duci per villas et caſtra vbiqꝫ verbum domini predicando. cumqꝫ quadam viceper quandam vallem magnis lapidibus plenam tranſiret. quidam ex ductoribus deriſoriedixit ei ꝙ ibi erat magnus populus congregatus expectans eius predicacionem auide et ſilenter. et tunc ille incepit predicare feruenteret cum in fine concluſiſſet. per omnia ſecula ſeculorum. mox omnes lapides alta voce clamaſſe dicuntur. amen venerabilis pater. et ideo venerabilis pater appellatur. Alij. vero aſſeruntꝙ angeli reſponderunt. bene dixiſti venerabilis pater. Secunda cauſa eſt. quia poſt eiusmortem clericus ſibi quidam deuotus quendaꝫverſum edere cupiebat. quam in illius tumuloſculpi facere intendebat incipiens ſic. Hac ſūtin foſſa. volens verſum terminare. bedē ſanctioſſa. Sed quia talem finem verſus congruitasnon paciebatur. et ſedula mente reuolueret.nec congruum finem videret dum quadam nocte multum ſuper hoc cogitaſſet mane ad tumūlum properans. manibus angelicis taliter verſum ſcriptum reperit finitum. Hac ſunt in foſſa. bede venerabilis oſſa. Eius autem corpus apud ianuam deuocione congrua dicitur coli.De ſancto thoma apoſtolo.Iſtoria ſeu legenda de ſancto thona apoſtolo. et ſi quid ex ea in reſponſorijs vel antiphonis ſumptum reperitur inter apocrifa deputatur.In ipſo autem feſto legitur ad miſſam euangelium. Thomas vnus ex. xij. iohannis. xx. ca.De ſanctis infra natiuitatis domini.Oſt domini natiuitatem. ſequēti diefit feſtum de obitu beati ſtepham ꝓthomartiris et tamen ipſe fuit paſſus in auguſto. quare hoc feſtuꝫ fiatſub feſto inuencionis eius dictum eſt. ¶ Queritur quare hec tria feſta videlicet ſanctorum.ſtēpham iohannis. et innocentiuꝫ. immediatepoſt feſtum natiuitatis domini ordinantur.Reſpondeo primo. vt criſto capiti et ſponſo.omnes ſui cōmites adiungantur. natus enimcriſtus ſponſus eccleſie in hunc mundum tresſibi cōmites adiunxit de quibus dicitur. in canticis. Dilectus meus candidus et rubicundus.electus ex milibus. Candidus quantuꝫ ad iohānem euangeliſtam. precioſum virginem et confeſſorem. Rubicundus quantum ad ſtēphanuꝫprothomartirem. Electus ex milibus quantumad magnam turbam innocentū Secundo vt ſiceccleſia omnium martirum genera quorum quidem martirij criſti natiuitas cauſa fuit inſimiladunaret. Triplex eſt enim martirium. Primuꝫvoluntate et opere. tale fuit martrrium beatiſtēpham. et hoc eſt digniſſimum in genere hͦautem dicimus. quia aliqua circumſtanciā facere poſſet. ꝙ aliquis. confeſſor aliquo martiredignior eſſet. et ideo feſtum etus precedit aliaet continuatur feſto dominice natiuitatis. Vn̄in ipſo feſto legitur. mortem quam ſaluatordignatus eſt pro omnibus pati. hanc ille primus pre omnibus reddidit ſaluatori. et iterumcriſtus heri natus eſt in terris. vt hodie ſtephanus naſceretur in celis. ¶ In feſto beati ſtepham introitus eſt. Etemm ſederunt principes. et aduerſum me loquebantur. in quo oſtēduntur inſidie principum iudeorum beato ſtephano inſidiancium. Epiſtola eſt actuum. vj. capitulo. Stēphanus plenus gracia et fortitudine. que ſicut dicit auguſtinus in ſermone huiusdiei. cum plurimum habeat amimiracionis in ipſa ſpecie non minus continet in miſterio dignitatis. in qua narratur tam paſſio ipſius. quampaſſionis cauſa. et meritum ſeu remuneracio ethec eciaꝫ inſinuātur et repreſentantur in reſpōſorio quod eſt. Sederunt principes. et in alleluia quod eſt. video celos apertos actuū octauo capitulo. et in offertorio et in poſtcommūnionē. Video celos actuum. vij. Et in nocturnali eciam officio idem repetitur. vt oſtendatur. ꝙ ſepe et ſepius conſiliati ſunt principesſacerdotum in mortem eius. ¶ Quangelium eſtEcce ego mitto ad vos mathei. x. capitulo. et ſequitur. Hieruſalem hieruſalem que occidis ꝓphetas et lapidas eos et ceterā. Stēphanus enim fuit lapidatus. Dicitur eciam ibi a ſanguine abel iuſti. Sicut enim ille fuit prothomartirin veteri teſtamento ſic ille in nouo. ¶ Hiſtoriam ſancti ſtephani compoſuit alcumus caroli magiſter et capellanus nocturnales antiphonas. de pſalmis. quibus articulantur accepit.cetera de actibus apoſtolorum. Antiphonis eciam laudum quidam verſus premittuntur. ꝓut dictuꝫ eſt in ſexta parte ſub dominicā de trinitate. ¶ Frequentatur autem in verſiculis atleluia. vel propter ſolemnitatem dominice natiuitatis. vel propter gaudium de conſorcioſtēpham angelice conciōis. Dicitur eciaꝫ illudcapitulum. Stēphanus plenus gracia. et illudSurrexerunt quidam que ſunt actuum. vj. capitulo. et illud. Cum eſſet ſtēphanus actuum.vij. capitulo. Secundum martirium eſt voluntate et non opere quale fuit martiriuꝫ beati iōhannis euangeliſte. qui martir fuit ſicut patetin illa antiphona. In feruentis olei dolium miſſus iohannes apoſtolus diuina ſe protegente