ꝑ coniunctionem corporum ꝯſumato. non ꝙ ip̄aꝯiunctio in qua ſpūs ſanctꝰ nō adeſt illud deſignet. ſed ꝑ ip̄m actum cōſumatū ſignificat̉. Tercium ſacramentū eſt eccleſie vnitas ex omnibusgentibus collecta. et vni viro ſcꝫ xp̄o ſubiecta.Hoc ſacramentū ſignificat̉ in eo qui vnicā tantum et virginem habuit vxorē facto poſtmodūclerico et ordinatō. Vbi vero quis ad bigamīaꝫſiue ad ſecundū matrimoniū tranſit iam abvnitate recedit. quia carnē ſuam in plures diuidit. etſic huius tercij ſacramēti ſignacio in eo nō caditquare ꝓmoueri non poteſt. Nam ꝓmotus vnitatem ſignare non poſſet. Preterea ꝑ ſecundū ma 15trimoniū recedit a prioris coniūctione matrimoiiij. Eccleſia vero exquo ſe xp̄o coniunxit nunquāab eo deceſſit. nec ip̄e ab ea. bigamus ergo talēvnitatem ſignificare non pōt. Vn̄ merito ꝓpterhuius ſacramenti defectū ꝓmoueri non poteſt.Illud eciā nota ꝙ ſicut ſtatutū eſt in ꝯcilio carfaginen̄. ſponſus et ſpōſa benedicēdi a parentibus vel a parammphis offerant̉ eccl̓ie ſacerdoti. accepta autē benedictione eadē nocte ꝓ reuerencia benedictionis in virginitate permaneantCeterum nupcie benedicēde ſūt a ſacerdote cumprecibꝫ et oblacionibus ex inſtitucione euariſtipape. Verunitamen vir et mulier ad bigamiamtranſiēs matrimoniū ꝯtrahendo non debet a preſpitero benedici. qꝛ cum alia vice benedicti ſint.eoꝝ benedictio non iterari debet. Non ergo dn̄tnupcie benedici. niſi vbi virgo cum virgine ꝯtrahit ꝓpter racionē que ponit̉ in ꝓhemio ſecundēꝑtis. ȳmo p̄ſpiter qui benedictionē cum ſecundavxorē celebrauerit. officio et beneficio fuſpēſuseſt ad ſedem apoſtolicam mittendus. qd̓ quidemad exhortacione continencie noſcit̉ introductumSecundū quorundā locoꝝ conſuetudinē ſi quisꝯtrahit cum ſecunda virgine benedictio iterat̉et hoc ſi dominꝰ papa ſciat et tollerat. alioquinnon valet. Dicunt eciā quidam ꝙ ſi alique virgines ꝯtrahentes non fuerint bn̄dicti facti bigamiiteꝝ cōtrahendo poterunt benedici ſed et ſi contrahentes fuerint benedicti. licet ſe non cognouērint carnaliter. non ideo iteꝝ cōtrahentes benedicentur. De benedictionē virginū dicet̉ in ꝓhemio ſcd̓e ꝑtis. Notandum autē eſt ꝙ vnum ſacramentū dignius eſt alio quatuor modis. ſcꝫ rōneefficacie. vt baptiſmꝰ. rōne ſanctitatis. vt eukariſtia. rōne ſignificatōnis. vt ꝯiugium. Quidamtamen non approbāt iſtum modū. et racione ꝯferentis. vt cōfirmacio et ordo. Sed querit̉ quareinſtituta ſunt ſacramenta. qꝛ ſine illis potuiſſetdeus humano generi vitam eternam et graciamdonaſſe. Reſponſio. ꝓpter tria. Primo ꝓpter humiliacione. vt d̓ um homo ex dei p̄cepto ſe rebusinſenſibilibus et ſe inferioribus reuerent̓ ſubicitex hac obedienciā magis apud deum mereat̉. Secundo ꝓpter erudicioneꝫ vt per id quod foris inſpecie viſibili cernit̉ ad inuiſibilem virtutē quēinterius eſt agnoſcendā mens erudiatur. Tercioꝓpter exercitacione. quia cum homo ocioſus eſſenon debeat ꝓponitur ei vtilis et ſalubris exercitacio in ſacramentis qua vanā et noxiā declinetoccupacioneꝫ. iuxta illud. Semper aliquid bonioperis facito vt dyabolus īueniat te occupatū.Non ergo debent omitti ꝓut in precedēti titulodictum eſt.¶ Incipit liber ſecundus de miniſtris et ordinibus eccleſiaſticis et de eoꝝ officijs.x hac ſecunda ꝑte de minijſtris et ordinibus etcleſiaſticis eorumqꝫ officijs tractare p̄uidimus.premittentes ꝙ tres ſunt ſecte famoſe. videlicetGentilium. Hebreoꝝ. et Xp̄ianorum. Prima eſterroris. Secunda veritatis. Tercia veritatis etſalutis. In prima naufragam̉. In ſecunda a periculo eripimur. In tercia ſaluamur. Prima ſectadicit̉ a ſecando. quia ſecat. id eſt ſeꝑat nos a deoSecunda et terciā a ſectando et tenēdo. quoniaꝫilluminant ſaluāt et liberant. Xp̄ianorum ꝑſonetam ſeculares ꝙͣ eccleſiaſtice ab alijs duabus ſectis ſumpte ſūt. hebrea vicꝫ et gentili. Sicut em̄aput nos duo ſūt genera ꝑſonarum. ſcꝫ laicaleset eccleſiaſtice. ſic et apud gentiles et hebreos.Apud gentiles quidem ſeculares ꝑſone erāt heemonarcha. ſcꝫ imꝑator romanus. patricij qui etſenatores dicebant̉. ad quoꝝ arbitrium vniuerſa ordinabantur. reges. duces. comites. p̄ſides.p̄fecti. ſuffecti. tribum militum. tribum plebis.pretores. centuriones. decuriones. quaterniōesdiuini viri. queſtores. ediles. et aule ianitores.Inter poetas vero erant aduocati carminū. relatores carminū. ſcriptores comedi. tragēdi. ethiſtoriographi. Vates autē qui a vi mentis dictus eſt. modo ſacerdotem. modo ꝓphetam. modopoetam ſignificat. ſcd̓m yſidoꝝ. In ritu templorum erant apud gentiles archiflammnes. ꝓtholamines flamines et ſac̓dotes vt iam dicet̉. Erātquoqꝫ apud eos viroꝝ et mulierū religioſi conuētus Apud hebreos quoqꝫ eadē erat diuerſitasꝑſonarum alie nanqꝫ erant ſeculares. alie diuinocultui. vicꝫ in templo dedicate. In templo erātſummꝰ ſacerdos vt melchiſedech. minores ſacerdotes. leuite. natinei. luminū extinctores. exorciſte. ianitores. et edicij ſeu cantores. Suꝑ ppl̓umvero regendū erat dux populi moyſes. ⁊ ſub eoquos ipſe ꝯſtituerat ad conciliū ietro ſoceri ſui.Erent ec ciliarche. et acōtarche. ꝑentacōtar cheet decacōtarche .i. millenarij. cētenarij. quinquagenarij. et decani. Cilios em̄ interpretat̉ milleet archos pnͥceps. inde ciliarcha. .i. princeps ſuꝑmille. etacentū. md̓ etacōtarcha. qui ſuꝑ centupoteſtatē habebat. Penthacōtarchus dicit̉ quipreeſt quinquaginta. pentha em̄ quinqꝫ ſonat.Decanus qui decē. deca em̄ dec em̄ ſonat. Apudxp̄ianos qͦꝫ ſimilis diuerſitas reꝑitur. Et nota ꝙxp̄iani a xp̄o dicti ſūt. xp̄i vero acriſmate de quodictū eſt in ꝑte prima ſub ti. de ꝯſecracionibus.