Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Alio modo ſine preiudicio poſſit dici. vtroqꝫ modomiſſus eſt .ſ .ſ. ad xp̄m: ſed non ſimul et ſemel. ſꝫ primemodo miſſus eſt ſpiritualiter ſiue inuiſibiliter: quādoin primo inſtanti cōceptionis ſue datus eſt ei ſpiritꝰad menſuram. cum ſcꝫ primo inhabitauit ipſum ſpūſſanctus ſingulariter ꝙͣtum ad gratie plenitudineꝫ. deinde d̓o ip̄o baptizato miſſus eſt ad eum viſibiliter et īcorꝑali ſpecie: ad ſignificandā priorem miſſionē vel ipſam inhabitatōem que fuit effectus huiꝰ miſſionis: velipſam miſſionem que fit in ſacramento baptiſmatis ſicut dictum eſt. Notandum ergo in ꝯceptione xp̄itria intelligimus in anima xp̄i ſcilicet creatōnem: vnionem. et gratie collatōnem. et licet iſta tria ſimul fuer̄ttꝑe: tamē ibi ē quidam ordo ẜm rōnem intelligentie vtprimo ẜm rōnem intelligentie ſit creatō ipſius anime.deinde vnio ipſius et diuīe nature. Tercio collatō plenitudinis gratie. ẜm hoc ergo dicit̉ diuina natura inxp̄o triplici modo exiſtendi. ſcilꝫ modo ꝯmuni quoetiam dicitur in alijs creaturis per eēntiam preſentiaꝫpotentiam. Modo ſpeciali ſcilicet quo dicitur eſſe ī ſāctis per gratiam. modo ſingulari quo dicitur fuiſſe ſingulariter in xp̄o vnionem. ratōne ergo creatōnisdeterminatur miſſio: quia effectus creatōnis ē ip̄a natura ad quam ꝓprie terminatur miſſio. Unde oportetintelligere prius natura vel tēꝑe illud ad quod fit miſſio: ꝙͣ ipſum effectum ratione cuiꝰ fieri dicitur miſſio.ita miſſio filij in carnem: determinatur penes ipſamvnionem inꝙͣtum ipſe filius dei dicitur inhabitare ipſam animam xp̄i. et per ꝯſequens ipſam carnem modoſingulari ſcilꝫ per vnionem talem. in quo habitat omnis plenitudo corꝑaliter. Miſſio v̓o ſpirituſſancti determinatur penes gratie collatōneꝫ. que data eſt eiad menſurā. ſicut non oportet humana natura xp̄iſiue ꝙͣtum ad corpus ſiue ꝙͣtum ad animam precedatmiſſionem filij in carnem temꝑe ſed ſolum natura ſicutnec vnionem: ita non oportet miſſiones ſpirituſſancti in animam xp̄i ſiue in xp̄m hominem precedat hūanam naturaꝫ ẜm tempus: ſed ſolum ẜm naturā. Adhoc quod obijcitur. xp̄c non fuit ſanctificatus quianunꝙͣ fuit non ſanctus. et cum ſanctificatum ſit deſancto fieri ſanctum: poteſt dici non ſanctum poteſtdici duobus modis. vel negatiue: vel priuatīe. ſi negatiue: poteſt concedi chriſtus de non ſancto factus eſtſanctus. quia primo factus eſt ſanctus cum prius noneſſet. Si v̓o priuatiue: non poteſt dici xp̄c ſub hoc ſenſu ſanctificatus. quia tunc ſequeretur prius eſſetſanctus poſtea factus eēt ſanctus. Alio modo poteſtdici ſanctificari non ſemꝑ dicitur quia primo ſitſanctū et poſtmodum ſanctum: ſed qꝛ illud qd̓ de ſeeſt ſanctum: altero ei adueniente dicitur fieri ſanctumlicet illud qd̓ ſanctificatur quod ſanctificatur ſimlſunt temꝑe. ſicut materia in ſua prima creatione dicit̉perfici et ꝯſūmari. non quia primo crearetur imperfecta ſiue informis et poſtea fieret ꝑfecta ſiue formata: ſꝫquia ipſa de ſe conſiderata abſqꝫ forma intelligitur vtinformis imꝑfecta: ſic ſub eſſe perfecto hoc habꝫa forma. Unde materia que prius eſt origine ꝙͣ formanon tempore ſicut dicit aug. prius intelligitur vt informis: et poſtmodum adueniente forma intelligitur ſubeſſe formato cum ſcilicet aduenit ei forma: et ꝙͣtum adhoc dicitur formari. Similiter poteſt dici in xp̄o. natura chriſti que eſt quaſi materialis reſpectu gratie. intellecta in ſuo primo eſſe: intelligitur quaſi informisimperfecta de ſe: ſed perficiatur et ſanctificetur hochabet a gratia. Unde ſi intelligatur quidam ordo int̓eſſe nature in xp̄o qd̓ eſt primū: et eſſe gr̄e qd̓ ē ſecundū. ſiue inter creatōeꝫ aīe xp̄i et gr̄e infuſioneꝫ: pōtītelligi ſct̄ificatō q̄daꝫ. vt illd̓ qd̓ ex pͥmo ſuo hꝫ ſct̄itatē: lꝫ in pͥmo ſuo hēat ſiue in pͥmo inſtāti ſui adueniēte gr̄a ſiue vnionis ſiue alia recipiat ſct̄ificatōem ſic pt̄ dici xp̄c ſct̄ificatꝰ: qꝛ priꝰ .i. ẜm p̄mū ha-

bebat ſanctitatem: ex ſecundo eſſe ſcilicet gratie habuit ſanctitatem. et ſic ex non facto qͣntum eſt naturaſe conſiderata: factus eſt ſanctus adueniente gratia. ethoc etiam modo dicunt illi qui ponunt angelos in creatione ſua habuiſſe gratuita. primo creatos informeset poſtea formatos ſicut et naturam ẜm Auguſti. nontempore ſed natura ſine origine. Ad aliud dicenduꝫ. ſicut dictum eſt: ſpirituſſanctus dicitur eſſe in xp̄oſicut dictum eſt non ſolum ꝯmuni modo ſcilicet per eſſentiam et preſentiam et potentiam: ſed etiam ſpecialimodo per gratiam. Unde ſicut intelligitur ordo interprimum eſſe quod eſt eſſe nature: et ſcd̓m eſſe quod eſteſſe gratie: ita intelligitur ordo quidam inter primummodum eſſendi ſpiritumſanctum in xp̄o: et ſecundum.Unde ſi intelligatur prius et poſterius non temꝑe ſedordine intelligentie ſiue de prioritate nature: intelligit̉ſpirituſſanctus. Alio modo in chriſto per gratiam:ꝙͣ prius eſſet per eſſentiam ſiue naturam. ſicut priꝰ intelligitur in chriſto nature ꝙͣ gratie. et quia in effectu gratie qui ſequitur naturaliter ad primum eſſe ſcilicet nature. maxime habet cognoſci ſpirituſſanctusideo ratōe iſtiꝰ effectꝰ poteſt dici mitti .ſ .ſ. et alio modo: et etiam ꝙͣtum ad aliū effectuꝫ ꝙͣ prius: dicendo ſicpriꝰ ſic̄ dictū ē: ſꝫ iſta miſſio ſic̄ dictū ē fuit niſi ī ꝯceptōe ſua: qn̄ pͥmo data eſt ei gr̄a. miſſione tn̄ corꝑali ſiue exteriori miſſus eſt poſtea quādo baptizatꝰ eſt xp̄c.Nlembrum quartuOnſequēter querit̉ de miſſione filij .ſ. .ſ.ẜm quid ſit. hoc eſt ẜm ꝗd dicat̉ mitti filius vel ſ.ſ. Primo querit̉ vtrū dicaturmitti vel filiꝰ vel .ſ .ſ. ꝗa det̉ ipſe filius velſpūſſanctus vel ad aliqd̓ donum gr̄e appropriatuꝫ filiovel ſpūiſct̄o vel vtrūqꝫ. Scd̓o vtrū dicant̉ mitti ratōnecollatōnis gratie gratiſdate vel gratumfacientis. Tercio vtrū raqn augmenti gr̄e dicant̉ mitti.Articulus primusIrca primū obijcit̉ Aug. xv. de trini. ſic̄ corcarnis nihil aliud ē ꝙͣ caro: ſic donumſpūſſct̄i nihil aliud ē ꝙͣ .ſ. ſ. ſi .ſ.ſ. dicit̉ mitti cuꝫ tꝑalidat̉ creature: erit rōne alicuiꝰ effectꝰ creati: ſꝫ rōneip̄iꝰ ꝑſone .ſ .ſ. eadem rōne nec filiꝰ dr̄ mitti rōne aliceffectꝰ creati: ſꝫ ſolū rōne ipſiꝰ deꝰ eſt. Item nūciꝰ dr̄mitti a rege ad aliꝗd efficiendū etiā ſi nihil efficiat̉. vn̄ſine effectu aliqͦ ꝯplet̉ in ipſo tota ratō miſſionis. ſi filius et .ſ .ſ. dicant̉ mitti a pr̄e ſine effectu aliqͦ: ꝯplebit̉in ip̄is ratō miſſionis: ꝗa det̉ aliqd̓ donū creatuꝫdicent̉ mitti filiꝰ vel .ſ .ſ. ſꝫ rōne ip̄oꝝ. Item .ſ.ſ. etiāfiliꝰ pn̄t: ꝗcꝗd pn̄t dona eiꝰ multo ampliꝰ: pn̄t md̓are aīam inhabitare ip̄aꝫ ſine aliqͦ dono creato: ſꝫ cumſ .ſ. inhītat aīaꝫ ab ip̄o mūdatā: dr̄ mitti dari ip̄i aīe miſſio .ſ .ſ. dr̄ rōne alicꝰ doni creati. ſi dr̄ mitti:eſt rōe ꝑſone ipſiꝰ .ſ. ſ. Contͣ. ſolū dicat̉ mitti .ſ.ſ.rōne alicꝰ effectꝰ ſiue doni creati vidr̄. oīs actō tꝑaſſcꝫ ꝯuenit deo ſolū ex tꝑe: terminat̉ ſꝑ ad creatūꝙͣ terminat̉ ad increatū. ſicut ptꝫ in oībꝰ. creare em̄ qd̓eſt actō dīna terminat̉ ad aliꝗd creatū. ſic de alijs. vl̓ſi trāſit ſuꝑ aliꝗd increatuꝫ: ē tm̄ rōe effectꝰ ꝯn̄tis ſic̄incarnari filiū vel hmōi. ſi miſſio actīe dictā de pr̄e ēactō tꝑalis .i. ꝯueniēs ei ex tꝑe: termīat̉ ad aliꝗd creatū. vel ſi trāſit ſupͣ aliꝗd increatū: ē rōe effectꝰ creatiſolū: rōe eiꝰ qd̓ ē in creat̉a: ſi pr̄ dr̄ mitte̓ filiū vl̓ſ .ſ. vel filiꝰ vel .ſ .ſ. dicant̉ mitti vl̓ dari: erit rōe ſuiſꝫ rōe alicꝰ effectꝰ ꝯnotati: ſi dicant̉ mitti non erit ꝗaaliꝗs eoꝝ det̉ in ꝑſona ſua: ſꝫ rōe alicꝰ doni creati vl̓ alicuiꝰ effectꝰ ī creat̉a. Itē beda gr̄a hoībꝰ dat̉ mittit̉ſ .ſ. ſꝫ gr̄a ē .ſ.ſ. ſꝫ eiꝰ effectꝰ nec ecōuerſo: nec collatōuerº: pt̄ collato gr̄e ſine colgr̄e ē collatō.latōe .ſ .ſ. ſꝫ ī collatōe mittit̉ .ſ.ſ. vt dīc beda. pt̄ miſſio .ſ.ſ. ſine collatōne .ſ. .ſ. .ſ .ſ. non dr̄ mitti quia confe-