Queſtio.lxx.
vni opponit̉ vno genere oppoſitōnis: ſꝫ diuerſa ſunt querelatiue dicunt̉ ad pͥncipiū ꝓut ſic tripl̓r dr̄: gͦ pͥncipiūdictū ad illa dr̄ multipl̓r. ¶ Iteꝫ pͥncipiū ordinē denotat ſꝫ pͥncipiū vno mō dīc ordinē tꝑalē: alio mō dic ordinem eternū: ſꝫ eternū et tꝑale nō p̄n̄t vniuocari. ¶ Rn̄.nō dr̄ vniuoce ſꝫ ẜm analogiā. et hͦ eſt ẜm priꝰ ⁊ poſterius ẜm intelligētie rōnem: eē em̄ principiū alicuiꝰ idē eſtqd̓ origo ad illud. origo aūt ad aliū erat de ſub̓a aut nōde ſub̓a. ſi nō de ſub̓a: ſic dr̄ principiū creature ip̄a t̓nitas. ſi de ſub̓a: aut gͦ eſt origo ꝑ modū nat̉e ⁊ ꝑ generationē. et h̓ mō pr̄ eſt pͥncipiū filij. aut ꝑ modū voluntatis et ſpiratōneꝫ: et h̓ mō pater et filiꝰ ſunt pͥncipiū .ſ.ſ.¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉. dd̓m ꝙ pͥncipiū nō differi ſolumẜm paucioritatē ⁊ pluralitatē ſuppoſitoꝝ: ſꝫ ẜm rōnemprincipij. eo ꝙ principiū vno mō eſt de ſb̓a ſua ꝓducēsalterū: alio mō de nihilo. ſꝫ ꝓducere de ſe et de alio ſuntactus differētes ⁊ ẜm rōnem ⁊ ẜm diffinitōnem..§. j.Iterum queriturcui pͥmo ꝯueniat rō p̄ncipij? Ad qd̓ pt̄ dici abſolute. ꝙprincipiū dr̄ ẜm priꝰ de pͥncipio generatōnis ꝙͣ de p̓ncipio creatōis. tn̄ qͦ ad hūanā intelligentiā ecōuerſo eſt.qꝛ ordinē eternoꝝ nō poſſumꝰ ꝯgnoſce̓ niſi ꝑ ordinē creaturaꝝ. ¶ Iuxta hͦ q̄rit̉ cū dicat̉ de pr̄e ꝙ ē principiumfilij et .ſ .ſ. vtrū ſil̓r poſſit dici ꝙ ē priꝰ his vel an̄. ¶ Iteꝫquerit̉ vtrū pͥncipiū ꝓut dr̄ eſſential̓r priꝰ ſit ẜm rōnemintelligētie: ꝙ prīcipiū ẜm ꝙ dr̄ notōnal̓r? ꝙ ſic videt̉:qꝛ ẜm illū modū tenet̉ pͥncipiū eēntial̓r. ⁊ ẜm alios modos ꝑſonal̓r vel notōnal̓r: gͦ cū eēntia ẜm rōem intelligentie priꝰ ſit ꝙͣ ꝑſona vel notō: pͥncipiū ẜm illū moduꝫdictū erit priuſꝙͣ ẜm alios modos. ¶ Preterea vl̓ius eillo mō qꝛ pluribꝰ ꝯuenit. ¶ Contra. hͦ mō pͥncipiū dr̄ex tꝑe: ſꝫ pͥncipiū ẜm alios modos ab eterno: eternū at̄priꝰ ē tꝑali. ¶ Item generare et ſpirare priꝰ ſunt ꝙͣ creare. et ita videtur ꝙ pͥncipiū dictū eēntial̓r poſterius ſitẜm rōeꝫ intelligētie. ¶ Rn̄. ꝙ nō dr̄ in diuīs priꝰ vl̓ an̄ſꝫ pͥncipiū. qꝛ hͦ nomē pͥncipiū nō dīc ordinē tꝑis ſꝫ magis nature: ſꝫ hec noīa priꝰ et an̄ ẜm ſuā inſtitutōneꝫ dicūt ordinē tꝑis. vn̄ nunꝙͣ aliū ordinē ſignificāt niſi trahant̉ ꝑ adiunctū ad aliuꝫ ordinē: vt priꝰ natura vel cā.¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ duplex ē ordo intelligētie. vnꝰ ẜmapprehēſionē nat̉alis rōnis. ⁊ ī hac via priꝰ ē intētio pͥncipij accepti eēntial̓r ꝙͣ notōnal̓r. Rō ei naturalis prius accipit de eēntia ꝙ ſit pͥncipiū ꝙͣ intelligat in diuīsꝑſonā ꝑſone pͥncipiū. Aliꝰ ē ẜm apprehēſionē fidei. et inhac via priꝰ ē intentō pͥncipij accepta notōnal̓r. priꝰ em̄fides dīc ꝑſonā ꝑſone pͥncipiū de ſb̓a. poſtmoduꝫ dicetꝑſonas creat̉e eē vnū pͥncipiū nō de ſb̓a. Un̄ hyl̓. de ſynodis dicturꝰ vnā catholicꝰ ſb̓aꝫ pr̄is ⁊ filij nō inde incipiat neqꝫ hͦ qͣſi maximū teneat tanꝙͣ ſine h̓ vera fidesnulla ſit tuto vnaꝫ ſb̓aꝫ dicet: cū an̄dixerit pr̄ igenitꝰ ē:filiusAlembrū ſecundūOnſeq̄nter q̄rit̉ de intentōe pͥncipij dct̄aeēntial̓r. Et q̄runt̉ duo. Prīo vt intentio pͥncipij dicat̉ ab et̓nō vl̓ ex tꝑe. Secūdo vtꝝ pr̄ ⁊filiꝰ et .ſ .ſ. ſint vnū pͥncipiū creat̉e vel pl̓a.Articulꝰ primusD primū q̄rit̉ vtrū hͦ nomē pͥncipiū dictumeēntial̓r dicat̉ ab et̓no; ⁊ dr̄ in. j. ſen. ꝙ n̄ qꝛn̄ dr̄ prīcipiū niſi ad creat̉as. vn̄ cū creat̓e eē ceper̄t: cepit eē pͥncipiū creaturaꝝ. ¶ Contͣ. deꝰ ꝯditor ē ab et̓novn̄ in ymno. et̓ne rerū ꝯditor: gͦ ē pͥncipium ab eterno.¶ Itē ab et̓no fuer̄t creat̉e in deo: ſꝫ nō fuerūt in eo niſiſic̄ in cā vel pͥncipio: gͦ deꝰ ab et̓no fuit prīcipiū ⁊ cauſa¶ Rn̄. ꝙ nō ſeꝗt̉ ē prīcipiū et̓nū gͦ ē prīcipiuꝫ ab et̓no.In prīa eī notat̉ et̓nitas reſpct̄u ſuppoīti: ī ꝯcluſiōe v̓onotat̉ r̄ſpectu effct̄ꝰ ꝯnoͣti ī creat̉a. ¶ Sꝫ ꝯͣ. xp̄c ẜm aug.dr̄ hō recens ⁊ deꝰ et̓nus. gͦ dr̄ hō ex tꝑe: deꝰ ab et̓no.hͦ ꝯſtat ꝙ rōne ſuppoſiti nō diceret̉ hō ex tꝑe ab eterno:qꝛ ſuppoſitū eſt ꝑſona et̓na: ſꝫ rōe forme hūane dr̄ hō re
cens ſiue ex tꝑe: gͦ ſil̓r non dicetur rōne ſuppoſiti ꝯditoreternꝰ. ¶ Rn̄. ꝙ hoc nomē eternꝰ pt̄ ſumi ſubſtantīe. et h̓nomē ꝯditor qd̓ eſt adiectm̄ ſignificpt̄ ſumi adiectiue. et ita hͦ adiectiuū determīabit iſtud ſubſtantm̄ et̓nꝰ.⁊ ſic hec ꝓpoſitō ē vera deꝰ eſt eternꝰ ꝯditor .i. eternꝰ ꝗ ꝯddit. ſi v̓o ecōuerſo ꝯditor ſumat̉ ſubſtantīe: eternꝰ adiectiue: falſa ē. et eſt ſenſus: eſt eternꝰ ꝯditor .i. eternaliter cōdidit. Et ẜm hͦ verū eſt qd̓ dīc augꝰ. ꝙ xp̄c ē recens hō. i.recenter hō. ¶ Sed iterū ꝯtra. ego ſum alpha ⁊ o principiū ⁊ finis .j. apoca. ſꝫ finis ē ineternū: gͦ principiū eſt abeterno. ¶ Rn̄. Noīa que cōnotant aliꝗd in creatura. autꝯnotant reſpectū vt dn̄s dn̄ator: aut effectum vt miſericors creator et hmōi. in his gͦ que ꝯnotāt reſpectū vel effectū diſtinguendū eſt. ꝗa aut dicūt in actu: aut in habitu. d̓ illis que ꝯnotant in habitu: pōt dici ꝙ ꝯueniūt d̓oab eterno. notat̉ em̄ habitudo dominij ad ſeruū cum dicitur dn̄s ab eterno: ſꝫ nō pōt dici dn̄ator ab eterno: ꝗa nōhūit ſeruū ab eterno. dicendū gͦ ſi deꝰ dicat̉ pͥncipiuꝫ abſolute: pt̄ dici prīcipiū ab et̓no. qꝛ nō dīc effectū in actu:ſꝫ in hītu. ſꝫ ſi dicat̉ c det̓mīatōe vt dicat̉ prīcipiū creat̉e:n̄ pt̄ dici ab etern¶ Articulus. ij.Einde q̄rit̉ vtrū pr̄ ⁊ filiꝰ ſint vnū prīcipiumcreature vel pl̓a. Et ꝙ vnū: pꝫ ꝑ aug. dicentēvnū prīcipiū ad creaturā cū pr̄e ⁊ filio ⁊ .ſ .ſ. nō duo pͥncipia. Sꝫ vr̄ apl̓s velle ꝙ hi tres ſūt tria prīcipia. qꝛ cōpulatō p̄poſitionū n̄ ꝑmittit idē ſigͥficari ꝑ illa tria cum dr̄ad Ro. xj. ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄ꝫ ⁊ ī ip̄o ſūt oīa. ¶ Rn̄. ꝙ illa triar̄latīa r̄fer̄t̉ ad hūc t̓minū deꝰ ꝓut ſuppoīt ꝓ dr̄ſis ꝑſoīs⁊ notat̉ alia ⁊ alia hītudo ꝑ illas p̄poſitōes. prīa eī p̄poſitō noͣt originē. ſcd̓a rōeꝫ mediā oꝑatōis. tercia ꝯſeruationē. ⁊ hec tria tribꝰ ꝑſoīs appropriāt̉. vn̄ ex adiūctis relatīa tͣhunt̉ ad ꝑſonas: ⁊ rōne illoꝝ dr̄ſoꝝ ꝯnotatoꝝ fitcopulatō. Expoīt at̄ hyl̓. has p̄pōnes in. iiij. d̓ tri. hͦ mō.nouit vnū deū eccl̓ia ex qͦ oīa. nouit vnū dn̄m ih̓m xp̄ꝫ ꝑquē oīa. ab vno vniuerſoꝝ originē: ꝑ vnū cūctoꝝ creationē. īmo pt̄atē nl̓ differentē ab actore venerat̉ et ītelligeꝙ hec ē pt̄as gub̓nādi. ex his pꝫ ꝙ pr̄ ⁊ filiꝰ ⁊ .ſ .ſ. ſūt vnūprīcipiū creat̉e: lꝫ appropriet̉ ſb̓ qͣdā rōe pr̄: ſb̓ qͣdā filio:ſub qͣdā .ſ.Membrū terciumOnſeq̄nt̉ q̄rit̉ de ītentōe pͥncipij ſūpta notional̓r. circa qd̓ prīo q̄rēdū d̓ circūlocutōnibꝰ q̄ ponūt̉ ẜm aug. pͥncipiū ſine pͥnº pͥncipiū d̓ prin. ſcd̓o an dīna eēntia ſit prīcipiū .ſ .ſ. tercō anpr̄ ⁊ filiꝰ ſint vnū prīcipiū .ſ.ſ. qͣrto vtꝝ ſint idē prīcipiūſ .ſ. ꝗnto vtꝝ pr̄ ⁊ filiꝰ ſint vnꝰ ſpirator .ſ.ſ. Sexto d̓ vnitate ſpiraījb̓ ẜm quā pr̄ ⁊ filiꝰ ſūt principiū .ſ.ſ.Articulꝰ primusIrca pͥmū noͣ ꝙ di. xxxix. j. ſent̉. ī ſine p̄mi. c.ꝯcludr̄ ẜm aug. ſuppoīta ml̓tiplicitatē hꝰ nomis prīcipilem pr̄ ē pͥncipiū ſine pͥn. filiꝰ pͥncipiū de pͥn.ſ .ſ. pͥncipiū d̓ vtroqꝫ. Querit̉ gͦ cum dr̄ pr̄ ē prīcipiū ſinepͥncipio vtꝝ prīcipiū dicat̉ eēntial̓r vl̓ notōnal̓r. Nō eēntialiter vt vr̄: qꝛ eēntia nō ē pͥncipiū filij. nec notōnal̓r: qꝛnō ꝓ īnaſcibilitate ſumit̉ qꝛ īnaſcibilitas n̄ dr̄ reſpectiueprīcipiū at̄ reſpectīe dr̄. ꝓ pr̄nitate: qꝛ pr̄nitas dr̄ ſolumreſpct̄u filij. prīcipiū v̓o dr̄ reſpct̄ū filij ⁊ .ſ.ſ. Nec pt̄ dicinotōeꝫ ſpiratōis: qꝛ ſpiratō filio ꝯueīt. n̄ at̄ ꝯueīt ei eſſeprīcipiū ſine prin. ¶ Sil̓r q̄rit̉ cū dr̄ filiꝰ prīcipiū de pͥn.vtꝝ prīcipiū ſtet rōe eēntie vel rōe notōis? Rōe eēntie n̄qꝛ nē ab alio nec de prīcipio. nec ꝓ notōe q̄ ſit ī filio: qꝛ n̄ꝓ filiatōe. filiatō eī ſolū ꝑtīet ad filiū. ſꝫ prīcipiū d̓ pͥn. ꝑtiet ad .ſ .ſ. nec ꝓ ſpiratōne: qꝛ coīs ſpiratō ꝯueīt pr̄i cui n̄ꝯueīt pͥncipiū de pͥn. Sil̓r q̄rit̉ cū .ſ .ſ. dr̄ prīcipiū d̓ vtroqꝫ vtꝝ prīcipiū ſumit̉ ꝓ eēntia vl̓ ꝓ notōe. ꝓ eēntia n̄: ꝗaeentia n̄ eſt de vtroqꝫ. nec ꝓ notiōe: qꝛ .ſ .ſ. nō dr̄ prīcipiūniſi reſpectu effct̄ꝰ in creat̉a. ꝗcꝗd at̄ dīc effct̄m in creat̉aꝯueīt t̓nitati: gͦ n̄ ſumit̉ ꝓ notōe. ¶ Prete̓a oīs notō et̓naeſt. ſed .ſ .ſ. nō eſt prīcipiū ab eterno ſꝫ ex ꝑte vt habet̉ ſupra. ¶ Rn̄. ꝓprietates ſiue notōes aliqn̄ ſignificantur