Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

nitate qͣi de patre. de filiatione quaſi de filio. ꝓbabilitas huius opīonis apparet. quia ſicut deus cum ſitoīmodo ſimplex: ſe ipſo cognoſcit: ſeip̄o creat. ita paterſeipſo diſtinguit̉: ſeip̄o refertur ad filium. ideo dicitur paternitas eſt in patre: vel pater paternitate diſtinguitur a filio: modi loquendi ſunt. eſt ſenſus. paternitas eſt in patre .i. pater eſt pater. ſicut cum dico:rogo dilectioneꝫ tuam .i. te dilectum. in ſimilibus ſimile. Ad obiecta v̓o rn̄det per ordinem. Primo adprimū dicens. aucͣtas aug. ſic eſt intelligenda. propriuꝫ eſt patri generare .i. ſolus pater generat. ſic inalijs. vnde hyla. ꝓpriuꝫ eſt patri ſemꝑ eſt pat̓. ꝓpriūeſt filio ſemꝑ eſt filius. ꝓpriū eſt ſpirituiſancto ſꝑeſt ſpūſſanctus. alia eſt ꝓprietas ⁊cͣ. hec aucͣtas exponatur vt premiſſa ſolus pater eſt pater ⁊cͣ. Similit̓ ſecunda auctas eſt exponenda: in ꝑſonis ꝓprietas: in eſſentia vnitas: in maieſtate equalitas .i. ꝑſone ſuntdiſtincte ſunt vnū in eſſentia equales in maieſtateadorentur. Ad aliud dd̓m. illa aucͣtas hiero. eſt ꝯͣeos qui dicūt ꝓprietates non ſunt ꝑſone. ꝯtra alios qui ponūt notiones. ſi .n. diligent̉ attendatur apparebit dixit ꝯfitemur ꝓprietates ꝑſonaꝝ ſꝫ noīm.ꝓprietas nomīs dici ſolet ſignificatio. Eſt ſenſus.itemur tm̄ nomīa ſꝫ etiam ꝓprietates noīm .i. ꝑſonas .i. ſigͣtōnes. Que aūt ſint noīm ſigͣtiones exponitcum addit .i. ꝑſonas. ſic ꝑſone ſint ſignificata iſtorūpater filius ſpūſſanctus. Ad aucͣteꝫ dam̄. dd̓m. cumdicit ydcomata ſunt karatariſtica. hoc eſt dictū ꝑſone adinuiceꝫ diſtinguant̉ ſꝫ natura ab aliqua earū. in hoc intelligimꝰ drn̄tiam pater eſt pater. filiꝰ eſtfilius. ſpūſſanctus ab vtroqꝫ ꝓcedit. Ad aliā dicēdum. exponi debet dicit. quelibet ꝑſona ꝓpriuꝫexn̄tie modum poſſidet .i. quelibet ꝑſona ita ē vna ſubſtantia non eſt alia. Et ſi obijcit̉ ſic. nulla ꝓprietatepater diſtinguit̉ a filio nec filius a patre. pater ē idēfilio in eſſentia. pater eſt filius. qd̓ ſequit̉: quia ſeipſis differūt hypoſtaſes ꝓprietatibꝰ. alioꝗn ratōꝓcederet in infinitum in ꝓprietatibꝰ. ſeipſis .n. differ̄tip̄e perſone. Ad aliud quod obijcit̉ pater eodēſe habet ad filium ad ſpm̄ſanctū. ſꝫ ad filiuꝫ ſe habetvt pater ⁊cͣ. Dicendū lꝫ quantū in ſe eſt eodeꝫ modoſe hꝫ ad filium ad ſpm̄ſanctū ꝓpter ſuam ſimplicitatem: tamen diuerſo modo ſe hꝫ ad illos ꝙͣtū qͣi ad plures effectus. Inſtantia. deus inqͣtum in ſe eſt ſe habetad omēs homīes eodeꝫ modo. ſꝫ ad bonos ſe hꝫ vt patſpūalis. ad malos ſe habet eodeꝫ modo. Si aūt ꝓpcnat generaliter ſic. prorſus eodeꝫ modo ſe hꝫ pater adfilium ad ſpm̄ſanctū. neganda eſt hec ſicut hec: deusꝓrſus eodeꝫ modo ſe hꝫ ad bonos hoīes ad malos. Ad aliud dd̓m. iſta duo verba generat ſpirat ꝙͣtūad deum patreꝫ idem ſignificant: ſꝫ connotant diuerſaex modo ſignificandi. ſicut iſta duo nomīa creator dn̄sdicta de deo: ideꝫ ſignificant ꝙͣtum ad deum: tn̄ conntant diuerſa ex modo ſignificandi. Ad vltimū dd̓m. hec eſt vera pater filius ſunt vnū principiū ſpūſſ.eodeꝫ modo loquēdi quo ſpūſſanctꝰ dicit̉ multiplexpter diuerſos effectus. eodeꝫ modo etiā ꝓpter vnū effectum quem habet pater filius. qui eſt ſpūſſ. dicunturvnū principium. quia eodeꝫ modo prorſus ꝓcedit abeis ſpūſſ. modū benignitatis.Iuxta cōmuneꝫ magrorūpioneꝫ ponunt̉ notiones in diuinis ꝑſonis. nec vand̓e. .n. intelligat̉ diuinū eſſe d̓e vna eēntia in tribushn̄tibus illam in ꝓpria habitudine que eſt originis. vtin patre eēntia eſt ab alio. in filio eadeꝫ eēntia pergenerationeꝫ a patre. ī ſpūſancto ꝓceſſionē ab vtroqꝫtres rōnes intelligentie dicēdi ex hoc erūt. vna quaficabit̉ eēntia cōmunis. alia qua ſignificabit̉ hypoſtaſis ſiue ꝑſona hn̄s eſſentiam ſub ꝓprietate ſui ha-

bitudine incoīcabili. alia qua ſignificabitur ip̄a ꝓprietas habitudinis. Triplex .n. queſtio circa naſcit̉ ꝗdquis. qūo. vt querentes de aliqua ꝑſona quid eſt: rn̄dobitur nomen ſignificans eēntiā: vt deus. querentes ꝗseſt: rn̄debit̉ nomen ſignificans hypoſtaſim: vt patremvel ꝑſonam. querentes qūo ſe habet ꝑſona: rn̄debiturꝓprietas vel relatio: vt generās vel genitus. ꝙͣuis aliqui dicant queſtioneꝫ de notione qōneꝫ que. Notandū hītudo vel ꝓprietas que eſt notio. aliqn̄ ſignificatur in adiacentia vt nomīalit̓ adiectiue vel verbalitervel ꝑticipialiter. vt dicit̉ innaſcibilis generare generans. aliqn̄ in ſubſiſtentia vt ſubſtantiue paternitas filiatio innaſcibilitas natiuitas. que nomīa fit ſermode habitudinibꝰ ꝓprietatibꝰ. hinc eſt queſtio de notione pōt poni different̉. Nam cum querit̉ notio ī ſubſiſtentia: rn̄detur que. vt que eſt notio patris rn̄det̉ paternitas. Cum v̓o querit̉ in adiacentia cum querit̉vt notio: rn̄detur quo. vt qūo ſe habet pater ad filium: rn̄detur vt generans. Ad primū obiectuꝫ dicūt. b. Dyoni. dicit non audere dicere .i. aſſere̓ ſiue affirmare. ea aūt que ponunt̉ a magr̄is de notionibꝰ dicūtur aſſertioneꝫ ſꝫ per eſtimationeꝫ fideleꝫ. iuxͣ ſenſum fidei orthodoxe traditōnes ſanctoꝝ. Nomē eniꝫꝓprietatis ponit̉ ẜm ſanctos. vnde dama. differuntabinuiceꝫ hypoſtaſes ẜm ſubſtantiā ſꝫ ẜm karacteriſtica ydeomata .i. determīatas ꝓprietates. Nomē v̓o relationis ab auḡ. v. de tri. relatiue dicūtur genitor genitus verbū ymago. Nomen v̓o notionis ponit̉ ab auguſti. v. li. de tri. ſicut filius ad patrē: ſic genitus ad genitoreꝫ referet̉. ſicut pater ad filiū: ſic genitor ad genitoreꝫ. Ideoqꝫ alia eſt notio qua intelligit̉ genitor aliaqua genitus. Ad ſecūdum dd̓m. ꝙuis ẜm remdifferant quo eſt: quod eſt ī diuinis: quo eſt ꝗs ē.tn̄ ẜm ratōneꝫ intelligentie ex ꝑte quis eſt. i ꝑſone: ponitur exiſtentie ꝓprius modus quo ipſa perſona eſt. ſicut pater paternitate vel generatōne pater eſt in veritate ita in re eſt. quelibet ꝑſona ſicut dicit dam̄. propriū exn̄tie modum poſſidet. cum ſit ſignificare illuꝫmodū ꝓprium ſignificabit̉ vt eſſentia que cōmuniseſt nec vt ꝑſona cuius ipſe modus eſt. ſignificabit̉ igit̉vt habitudo vel ꝓprietas: quia ſic intelligit̉ eſt. Eritigit̉ triplex ratio dicendi ẜm drn̄tem intelligentie rationem. Ratio dicendi eſſentialiter ꝑſonaliter notionaliter. non tamen ꝓprius modus ponitur ex ꝑte eſt .i.ſubſtantie. qui ſcilꝫ modꝰ ſit eſſentia quo ſubſtantia ſitvt deus deitate. ideo ꝙͣuis ex parte qd̓ eſt quo ēſit hmōi drn̄tia: eſt tamen ex ꝑte quis eſt eſt. Adtercium dicendum. ꝙͣuis pater ſeip̄o non diſtinguatur: tamen diſtinguitur ꝓprietate. ꝓprietas enim nonponit in numerū cum ꝑſona: immo ꝓprietas ꝑſone eſtip̄a perſona vt paternitas pater. tamen aliꝗd attribuitur vni quod non alteri: ſicut quidam ponūt vnitas que eſt principium numeri ꝓprietate ſue ſimplicitatis differt ab alia vnitate. tamen ſeipſa differtprietas ſimplicitatis ipſa vnitas eſt. Ad quartū iaꝫpatet rn̄ſio. differre ſeipſo non excludit differre habiudine ſua in ſimplicitatibꝰ. vt punctus medius circūli eſt neutꝝ: differta quolibet puncto extento ſeip̄o ꝓprietate ſue habitudinis que eſt ab ipſo ducte linee ad circumferentiaꝫ ſunt equales. Multomagis indiuinis perſonis differre ſeip̄o in perſona: non excludet differre ꝓprietate ſue habitudinis. Ad vltimumdd̓m. in diuinis primam drn̄tiam dicendi facit ſubſtantia relatio. ẜm v̓o diuinam ſubſtantia coīs perſone ꝓprietas ſiue notio. Subſtantia eſt indiſtinctaabſoluta perſone diſtincta relata notio ꝓprietas diſtinguens referens. Eſt igitur in nomine coīs eſſentie ſignificata ſubſtantia non relatio. In noīe notōnisſignificata relatio non ſubſtantia. In nomīe ꝑſoneſignificatio ſubſtantie relatōnis. perſona .n. ē hypo