Queſtio.lxij.

tura. quia verbum iſtud ſufficiens eſt ad poſitioneꝫ operis.¶ Articulus quintusEinde queritur vtrū filius poſſit dici cogitatio ſicut verbum. Ad quod ſic ioh̓. damaſce.verbū dicit̉ tripliciter ſcꝫ intellectus ẜm quēmouet̉: intelligit: cogitat. dicit̉ etiā verbum quod in corde enunciat̉. Dicitur etiaꝫ verbum quod eſt angelus. ideſt nuncius intelligentie. et hoc eſt verbū vocis. primo eīeſt cognitio poſtmodū cogitatio qͣliter ꝓnuncietur. de inde ꝓnunciatur. et ſic dicit̉ verbū tripliciter. nō auteꝫ dicitur filius verbuꝫ ad ſil̓itudinem verbi quod exteriꝰ ꝓnunciatur. nec ad ſimilitudinē verbi quod in corde enunciatur: ſed ad ſil̓itudinem ipſiꝰ motus mentis. Un̄ aug.de trini. quiſꝗs pōt intelligere verbum nō ſolum anteꝙͣſonet: verūetiaꝫ ante ꝙͣ ſonoꝝ eius imagines mente voluantur: iam pōt videre ꝑ hoc ſpeculū aliquaꝫ ſimilitudinem verbi de quo dictum eſt in pͥncipio erat verbum. ſiergo verbum eſt cognitio mentis: ſicut ergo filius dicit̉verbum: ſic dicitur cogitatō. ¶ Rn̄. nō debꝫ dici cogitatio. cogitatō em̄ dicit motum mētis mꝑfectum. nō eniꝫpoteſt intelligi cogitatio niſi accipiatur volubilis motꝰmentis. cogitatio em̄ dicit̉ quaſi coagitatio intellectus.Un̄ aug. verbum ita dicitur vt dei cogitatio nō dicaturne aliquid eſſe volubile deo credatur. ¶ Et ſi obijciaturex verbo anſel. in monolo. ꝙ dicere nihil aliud eſt ſūmoſpūi ꝙͣ cogitando intueri: gͦ in diuinis accipitur intētiocogitatōnis ſicut intentio v̓bi. Preterea ſic̄ intentio verbi ꝑ creaturas noīatur in deo pͥmo ioh̓. verbū erat apd̓deū: ita et intentio cogitatōnis. Unde ꝓph̓a. Ego cogitocogitatōnes pacis ergo eque dicet̉ vnū ſicut alteꝝ. Dicendū ꝙ verbū cogitatōnis in nob̓ ſemꝑ ponit mutabilitatem. intentio v̓o verbi vt pꝫ ex p̄dictis ẜm ꝙ accipiturꝓ ipſa noticia que generat̉ ex mente nō ponit mutabilitatem inde eſt. ꝙ intentio cogitatōnis ꝑ improprietateꝫtranſfert̉ a nobis ad diuina. Un̄ ⁊ ꝑ yſa. dicit̉. lv. ſic̄ exaltantur celi a terra ſic exaltate ſunt cogitatōnes mee acogitationibus veſtris.¶ Nembrum ſecundūOnſeq̄nter querit̉ de ꝓprietate verbi. Queritur gͦ an intentio v̓bi ꝯueniat ſoli filio intrinitate. Ad qd̓ ſic obijcit̉. Anſel. ī monologi. Unuſꝗſqꝫ in trinitate ſeip̄m ⁊ omnesalios dicit. pater igit̉ dicit ſe: ⁊ filiꝰ dicit ſe: et .ſ .ſ. cuꝫ ergo ſunt tres dicētes ⁊ tres ꝗ dicunt̉. nō erit vnū verbumſꝫ tria. qꝛ verbū nō hꝫ relatōeꝫ niſi ad dicenteꝫ ⁊ ad eū ꝙdicit̉: gͦ nō pōt hr̄e vnitatē niſi a ꝑte vniꝰ illoꝝ. Cuꝫ gͦ ſitpl̓alitas ex vtraqꝫ ꝑte: nō poſſit eſſe vnū verbū: erunt gͦplura v̓ba ſicut pl̓es ꝑſone. ¶ Iteꝫ verbū creatum non evnū dūmodo ſint pl̓es dicentes licet ſit vniꝰ rei verbū:cū in diuīs q̄libet ꝑſona dicat ſe ⁊ pl̓es res q̄ dicūt̉: erīplura v̓ba. ¶ Iteꝫ v̓bū in diuīs nō dr̄ ꝑ ſil̓itudinē verbiexterioris: ſꝫ verbi qd̓ ē an̄ om̄eꝫ ſonū. an cogitatōeꝫ ſoniꝙ eſt viſio cogitatōis ⁊ de viſione ſcīe oritur vt dīc aug.xv. de tri. ſꝫ verbū iſlud nihil aliud ē ꝙͣ noticia ſiue intelligentia. Cum gͦ noticia creata ſiue intelligētia ꝯmunisſit toti trinitati: gͦ verbū cōe erit toti trinitati: et nulli ꝑſone ꝓpriū. ¶ Item cum .ſ .ſ. ſit maīfeſtatiuꝰ veritatis ſic̄dicit̉ ioh̓. xvj. qͣre nō dr̄ verbū ſicut filiꝰ. ¶ Item cum dicat aug. xv. de trini. nō ꝑfecte ſeipſum dixiſſet: ſi aliquidmagis illud minꝰ eſſet in ſuo verbo ꝙͣ in ſeipſo. Cum em̄dicit̉ pater dicit filiū. intelligit̉ pater dicit verbū et ſupponitur filius. quare ſimiliter quando dicitur pater dicit ſe: nō intelligitur pater dicit verbū et ſupponet̉ pater¶ Item .xxvij. di. pͥmi ſnīaꝝ dicitur. eo dicitur verbum qͦimago: ſed imago dicitur ꝯmuniter de tribus perſoniset eſſentialiter cum dicimus. Faciamꝰ hominem ad imaginem ⁊cͣ. ęrgo et verbuꝫ dicetur communiter in tribusꝑſonis. ¶ Contra. xv. de trinitate Auguſt. in hac trini-

tate nihil dicitur verbum niſi filius: nec donum niſi ſpūſſanctus. ¶ Item .vj. de trinitate verbum quidem ſolus filius accipitur: non ſimul pater et filius tanꝙͣ ambo ſintvnum verbum ſic enim verbum dicitur quomō imago.¶ Item anſel. in monologion. mirū in deo vnumquemqꝫtrium pariter ſe et alios dicere: et vnū ſoluꝫ ibi eſſe verbum nullatenꝰ tamen verbū ipſum pōt dici verbum trium ſed tm̄ vnius eoꝝ cuiꝰ eſt filius et imago. ¶ Iteꝫ dubitatur de hoc qd̓ dicit aug. xv. de trinitate. pater nō ꝑfecte ſeipſum dixiſſet. Nam dicere pr̄is ē generare Iob.xxiij. Semel loꝗtur deꝰ. loꝗ gl. dei ē generare verbuꝫ qd̓eſt ſemel. ſi ergo pater ꝑfecte ſe dixit: ergo ꝑfecte ſe generauit. ¶ Si v̓o diceret̉ ꝙ cum dicitur pater dicit ſeipſuꝫdicere ibi accipitur eſſentialiter. ꝯtra. in illo eodeꝫ textuprecedit hec ſnīa pater tanꝙͣ ſeipſum dicens genuit filiūſi ergo vult ꝓbare ꝙ dicens genuit. oportet ꝙ dicere importet notōem que eſt generatio. ꝓpterea querit̉ cum loqui ſiue dicere in diuinis inueniat̉ multipliciter. ꝗa aliquando inuenit̉ ꝙ pater loquit̉ ſe et alie ꝑſone. aliquando ꝙ pater loꝗtur verbum. aliquando pater loꝗtur ī filio. aliqn̄ filius loꝗtur. aliqn̄ .ſ.ſ. loꝗtur: nunꝗd eodē mōaccipiet̉ loqui et dicere? ¶ Rn̄. loqui vel dicere accipit̉in diuinis multipliciter. aliquādo dicit eſſentiam nō cōnotato aliquid in creatura. vt cū dicit̉ pater dicit ſe. velloꝗtur accipitur eſſentialiter ſꝫ tamen cointelligitur aliquo mō verbū. ꝗa cointelligit̉ intelligentia q̄ appropriat̉filio. iſlud em̄ dicere nihil aliud eſt ꝙͣ intelligere. vnd̓ anſel. ꝗd eſt dice̓ ſummo ſpūi niſi videndo intueri. Aliquādo v̓o notōnaliter. vt cum dicitur pater loꝗtur verbumidem eſt patreꝫ verbum dicere ꝙ generare in pͣs. Semellocutus eſt deus. glo. verbum eternaliter genuit in quoom̄ia fecit et diſpoſuit. et. xxxiij. iob: ſemel loꝗtur deus.glo. loqui dei eſt filium generare quod eſt ſel̓: quia p̄tervnigenitum non genuit aliquod verbum. Aliquādo v̓onotionaliter et ꝯnotat effectum in creatura. vt cum dicit̉pater loquitur in filio nobis. ad heb̓. j. locutus eſt nob̓ īfilio ⁊cͣ. Aliquādo v̓o accipitur eſſentialiter ⁊ ꝯnotat effectum indiſtincte trium ꝑſonarum pͥmo iob. locutus ēdominus ad ſathan. Aliquando v̓o ꝯnotat effectum appropriatum vt cum dicitur Math̓. x. Non em̄ vos eſtisqui loquamī ſed ſpiritus patris veſtri qui loquit̉ in vobis. ¶ Ad illud quod primo obijcitur. ꝙ tres ſunt dicentes: ergo tria verba. Dicendū ꝙ non ſequitur naͣm dicere ibiaccipit̉ ꝓ intellig. ē Cū dicitur ꝙ q̄libet ꝑſona ſe dicit: hoc eſt intelligit. Unde cum ſit vnum intelligere trium: vna erit intelligentia trium et ita per ꝯſequens vnūverbum. quia intelligētia appropriata ideꝫ dicit qd̓ verbum ſicut patebit. ꝙͣuis ergo tres ſint qui dicunt̉ ⁊ tresqui dicant: non tamen ſequitur ꝙ triplex ſit dicere. quēadmodum nec triplex intelligere ꝙͣuis tres intelligant̉et tres intelligant. Ad ſecundū dicendū. ꝙ non omninoaccipitur ſil̓r dicere in creatore ⁊ in creatura. Nā in creatore dicere accipit̉ multis modis. Nam aliquando accipere dr̄ d̓ ꝑſona reſpectu ſui. aliqn̄ reſpectu alteriꝰ ꝑſone: aliqn̄ reſpectu creat̉e. Cū dr̄ de ꝑſona n̄ſpectu ſui. vtcū dr̄ pr̄ dīc ſe vel filiꝰ dīc ſe vel .ſ .ſ. dīc ſe: dicē ideꝫ ē ꝙ ītellige. ⁊ vnū ē dice̓ ſic̄ vnū intellige̓ et eē. Cū v̓o dr̄ d̓ ꝑſona reſpct̄ū alteriꝰ ꝑſone. accipit̉ ẜm duos modos. Nācū dice̓ dicat̉ r̄ſpectu dicibil̓. dicibile at̄ dr̄ v̓bū: ⁊ dicibile dr̄ res. Cū gͦ dicimꝰ vna ꝑſona aliaꝫ dīc: hͦ pt̄ in. elligiduobꝰ mōis. aut ſic̄ v̓bū: aut ſic̄ rē. Si ſic̄ v̓bū: hͦ mō pat̓ſolus in trinitate dīc filiū. quia ꝓfert ip̄m vt verbū. et hͦmō dice̓ idem ē ꝙ generare. ſi ſic̄ rem: hoc mō q̄libet ꝑſonaͣ inqͣtū indicat aliā dicit eā. et hͦ dice̓ ē indicare. Et hͦmō dicit anſel. ꝙ tres ꝑſone ſeinuicem dicūt. Cū v̓o dicitur reſpectu creature. ſil̓r dicitur duobus modis. Unemodo ẜm ꝙ dicere dicitur reſpectu v̓bi. ẜm ꝙ dr̄ deꝰ loꝗ̄ꝓph̓is. et iſtud dicere idem eſt qd̓ declarare ſiue reuelaehͦ eſt noticiā dare q̄ dr̄ v̓bū. vnd̓ factū eſt verbam dominiad yſaiam. et cum ſit actus totiꝰ trinitatis appropriaturfilio ſicut dicitur. xj. math̓. reuelaſti ea ꝑuulis. ibi beda