Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

initiū oꝑis. Un̄ aūg. xv. de tri. verbū rōnalis animantis qd̓ neqꝫ ꝓlatū eſt ī ſono nec in cogitatiōe ⁊cͣ. vt ſupͣ Ad qd̓ obijcit̉. fons ſapīe verbū dn̄i ⁊cͣ. dico nonexponit̉ de ſapīa increata ſꝫ creata. verbū em̄ ē ſons ſapientie create .i. ordinis rōnalis eſt in rebꝰ creatis.E Articulꝰ terciusOnſeq̄nter q̄rit̉ ẜm quā intentioneꝫ noticiedicat̉ verbū .ſ. vtꝝ v̓bū ẜm ē in rōne oꝑatiua maiorē hēat ſil̓itudinē ad v̓bū increatūꝙͣ verbū ẜm ē in rōne cognitīa et vr̄ verbum ẜmē in rōne oꝑatīa. xxxiiij. ecci. initiū oīs oꝑis v̓bū. verbūaut ẜm ē in rōne oꝑatīa eſt initiū oꝑis: ẜm v̓buꝫerit exp̄ſſiſſima ſil̓itudo v̓bi increati. v̓bo em̄ in cognitiua exn̄ti deeſt aliꝗd ad ſit pͥncipiū oꝑis: ſꝫ v̓bo oꝑatiuo nihil. Iteꝫ ioh̓. j. Oīa ſunt ī ip̄o vita. ſꝫ bona ſūtq̄cunqꝫ viuūt in v̓bo: mala at̄ licet viuāt in ip̄o: tammala ꝯgnoſcunt̉ ab eo. lꝫ em̄ ſimplicē noticiaꝫ hēat bonoꝝ maloꝝ tn̄ eſt niſi ars bonoꝝ tm̄. eodē ver nr̄m cognitiuū reſpectū hꝫ ad bonū et ad malū. ẜmaūt oꝑatiuū ē: pͥncipiū ē bonoꝝ et ſic v̓bū oꝑatiuuntm̄ hēbit imitationē v̓bi increati. Iteꝫ in cognitīa eſſduplex v̓bū. vnū qd̓ p̄cedit ex cogitatōe: alterū qd̓ ex viſione. qd̓ iſtoꝝ dr̄ ſil̓itudo v̓bi increati? Uidr̄ iſtd̓qd̓ ex cogitatōe ꝓcedit. qꝛ dicit anſel. ꝗd ē dice̓ niſi cogitando intueri: ſꝫ ꝯtra. v̓bum .ſ. cogitatiōis poſſibilitatēhꝫ ad verū et ad falſum. qꝛ cogitamꝰ qn̄qꝫ verū qn̄ꝫ falſum. ſꝫ verbū ꝓcedēs ex viſione determīatū eſt ad veruꝫ verbū ex viſione ꝓcedēs ē ſil̓itudo v̓bi increati. Itēiij. amos. eſt v̓bū qd̓ reuelet deꝰ ⁊cͣ. r̄uelatio at̄ eſtex ꝑte viſiōis. ſꝫ v̓bo increato ſit reuelatō. vn̄ yſa. ij. verbum qd̓ vidit yſa. glo. v̓bum qd̓ ventuꝝ erat in carne.Uerbū viſiōis imaginatīe vel intellectual̓ ē ſil̓itudov̓bi increati. Rn̄. v̓bū increatū triplicē hꝫ actū. vnꝰeſt pr̄ ip̄m oīa oꝑat̉. v. ioh̓. pr̄ meꝰ vſqꝫ oꝑat̉ etego oꝑor: et ibidē oꝑa dedit mihi pr̄ vt ꝑficiā. Aliusactꝰ ē pr̄ declarat ſe v̓bū ſic̄ dicit gl. bede ſuꝑ mat.xj. Terciꝰ actꝰ ē. d̓bo reuelat ꝓph̓is futura ſūt v̓bo: ẜm oꝑat̉ pr̄ ip̄m: aſſil̓at̉ verbū ẜm qd̓ ē in ratiōeoꝑatīa et ſic dr̄. xxxvj. eccͣi. Initiū oīs oꝑis v̓bū. ver boat ẜm reuelat ſe ꝓph̓is .ſ. ꝓut ē veritas: aſſil̓at̉ v̓buꝫqd̓ eſt ī rōne cognitōis. Eſt aūt v̓bū ẜm fit reuelatiodīne bonitatis. hoc ē in cognitīa extendēte ſe ad opꝰ.et dico in cognitīa ad cogitatīaꝫ que pōt verifalſi: ſꝫ ad viſionē. et hoc ad viſionē intellectualēimaginariā ſiue fantaſticā. et ad intellectualē ꝙͣtumad illā ꝑtē ꝑtinet ad imaginē. hmōi aūt v̓bū mediumē inter illd̓ qd̓ ē pure oꝑatiuū pure cognitiuū. huicrn̄det v̓bū increatuꝫ inqͣtum pr̄ declarat ſe ip̄m. Eſtigr̄ v̓bū ſimpl̓r oꝑatiuū qd̓ aſſil̓at̉ v̓bo increato inqͣtū illud oꝑat̉ pr̄. et ē v̓bū cognitiuū ſimpl̓r cognitiuumdico: qd̓ ē viſiōis: qd̓ aſſil̓at̉ d̓bo increato inqͣtū ip̄mſit reuelatō ꝓph̓is. Eſt et̄ verbū medio ſe hn̄s cognitiuū modū viſiōis extendēs ſe ad opꝰ. qd̓ aſſil̓at̉ v̓boincreato inqͣtū pr̄ declarat ſe illd̓. ex his pꝫ rn̄ſio adq̄ſita. ¶2d̓ illud qd̓ opponit̉ anſel. dico loꝗtur ẜmꝓprietatē nr̄am dīc̄. ꝗd ē dice̓ niſi cogitado intueri: ſꝫꝓprie diceret viſione ſimplici intueri: quia cogitatōeſt ꝓprie in deo.Articulꝰ quartusEinde q̄rit̉ an̄ noīe v̓bi notet̉ effectꝰ in creatura. Ad qd̓ ſic dam̄. v̓bū dei ē ſubſiſtēs electiuū oꝑatiuū. Sꝫ oꝑatm̄ de ſuo intellectuhꝫ oꝑa ſic v̓bū dei ſuo intellectu hꝫ creaturā. Itēxj. ad heb̓. fide aꝑta ſūt ſcl̓a v̓bo eꝰ gl. ſic̄ exēplū exēplari vult illud v̓bū intellige̓ exēplar. ſꝫ exēplar dat coītellige exempluꝫ. reſtat in v̓bo ſit cōintellectꝰ creature. Itē baſiliꝰ. filio d̓i attribuit̉ ſenſus. ſapīa. v̓tuserbūē. Senſuogitant̉ oīa: ſapīa diſponuntur: v̓tus oꝑant̉: v̓bili

verbū dīc illud enunciat̉ ſꝫ enūciata ſūt creature: etgo in rōne verbi cointelligunt̉ creature. Contra. j.ſnīaꝝ. xxvij. di. capl̓o aꝑte on̄ſum dr̄. eo dr̄ verbumſiue imago: filiꝰ. verbū vel imago hn̄t reſpectuꝫad creaturas ſic̄ nec filiꝰ. Iteꝫ anſel. in monolo. v̓bū creat̉e dicūtur eſt verbū creature. dīc creaturaꝫ v̓bo creature: ſꝫ ſuo v̓bo. qꝛ ē eiꝰ ſil̓itudo. verbū reſpectū hꝫ ad dicentē. ita cointelligit̉ noīe v̓bi creatura. Iteꝫ ſol illuīat. ſiue aliꝗd illuīetur ſiue: ēaliqͣ variatio ex ꝑte ſolis vel ſub̓e vel pōne. multo fortiꝰ eſt reperire ī illo fonte ſpūali in ipſa actō ē ip̄a potentia. et potētia ē ip̄a eēntia. et ita ſic̄ eſſentia hꝫ reſpectū ad aliꝗd: nec actō ſua ẜm eſſe ſuū. verbumſe hēat ſic̄ dice̓: dicē̓ ẜm eſſe ſuū īportat reſpectū adcreaturas: nec verbū. Iteꝫ dicēs verbū ſūt correſpectiua: ſꝫ dicēs imꝑtat reſpectū ad creaturā: neqꝫ verbū. Iteꝫ verbū ſenſibile depēdet a v̓bo mentis:et ecōuerſo. ſi eodē ſe hꝫ v̓bū ſenſibile ad v̓buminſenſibile ſcꝫ v̓bū eternū. ſic̄ verbū ſenſibile qd̓ ē inlatōne ad verbū mētis: relinꝗtur verbū ſenſibileeſt md̓s habebit dependētiā ad verbū eternū econuerſo. Iteꝫ aug. ſi verbū tranſiēs ē on̄ſiuū ſui eiꝰ dr̄: verbū eternū reſpiciet niſi pr̄eꝫ dicentē et ſeip̄m ẜm ſeip̄m decl̓at. Rn̄. alid̓ ē dice̓ pr̄ dīc v̓bū:pr̄ v̓bo dic̄ creat̉as. ſic̄ dr̄. xv. de tri. Nouit oīa in ſeip̄odeꝰ pr̄: nouit in filio: ſꝫ eſt noſſe qd̓ dice̓. pr̄ dīc ſe: etdicendo ſe gīgnit filiuꝫ. Un̄ dic aug. pr̄ tanꝙͣ ſeip̄m dicens: genuit verbū eqͣle ſibi oīa. ẜm hoc dr̄ pr̄verbū. ponit̉ reſpectꝰ ad creaturā: īmo verbū ē dicentis verbuꝫ: dīc iterū in v̓bo pr̄ oīa fecit. ſic̄ dr̄ īſuꝑ illud pͣs. Semel locutꝰ ē deꝰ. verbū eternal̓r genitūin oīa fecit oīa eternal̓r diſpoſuit. rōne illiꝰ dr̄ īquo oīa fecit: diſpoſuit: hꝫ verbū cointellectū creatuein intellectu eꝰ qd̓ ē locutꝰ iacet: qd̓ notio ē .ſ. genuit qd̓ creature ē .ſ. fecit. ſꝫ vnū eſt ibi pͥncipal̓r vnū ē ibireliquū ꝯnotatū. Sil̓r ī v̓bo intelligr̄ qd̓ genitū ē eternaliter: illud in oīa diſpoſita ſūt facta. ẜm ponit̉ cōintellectꝰ creature: ſꝫ ponit̉ dependētia ad creaturā. vn̄ in vna depēdentia ſūt duo adinuicē dct̄a. Creatura em̄ dependet a v̓bo: dr̄ ad ip̄m. ecōuerſo verbūlicꝫ dicat̉ ad creaturā: tn̄ depēdet̉ ab eadē. ē qd̓dīc anſel. verbū creaturā dīc. eſt verbuꝫ creature:quia hꝫ dependentiā ẜm eſſe ad creatura: īmo econuerſo. verbum em̄ eſt exp̄ſſa ſil̓itudo dei pr̄is: creaturaaūt eſt aliqͣntula ſil̓itudo exp̄ſſa. Iſte aūt reſpectꝰ indicendo ē in ſe. reſpctꝰ mutuꝰ ſit in vna dependētia dic ph̓s. in ꝗbuſdā ita ē: aliqͣ dicūtur adinuicē etvtrūqꝫ ad alterū ē. in ꝗbuſdā ita ē duo dicūtur adinuiceꝫ vnū tm̄ ē ad alterū. Ad illud qd̓ dīc mgr̄ ī ſententijs eo dr̄ verbū vel imago filiꝰ. Rn̄. ad hec exponit poſtmodū dicēs .i. eadē ꝓprietate vel notōe: eadēꝓprietas deſignat̉ in v̓bo in filio: licet altera ſit ratiointelligentie verbi et filij. ſicut dr̄ eodē capl̓o. Iſte autēreſpectꝰ cointelligit̉ in verbo eſt noto vel ꝓprietas.Un ſeꝗtur. ſi filiꝰ tm̄ dr̄ reſpectu pr̄is: ꝓpter hocverbū. em̄ poſſum dice̓ pr̄ dīc filio creaturas ſicutverbo: qꝛ filiꝰ dīc reſpectū ad creaturā. Ex his patꝫrn̄ſio ad obiecta pro illa. Ad illud qd̓ dicit ex oppoſito baſilius. eſt verbum quo enunciatur: ſed hoc importat cointellectū creature. ergo et verbū: ꝯcedo ẜmdicitur pater dicit v̓bo creaturas: ſic verbo enunciantur omnia. et ita important reſpectum ad creaturas.aūt ẜm dicitur pater dicit verbū. hoc ptꝫ quō reſpōdendum eſt ad omnes queſliones ſiue obiectōes factasad vtranqꝫ ꝑtem. Ad hoc aūt quod obijcitur per glad heb̓. xj. ſicut exemplum exemplari. dico eſt ibi fallacia accidentis. licet enim verbum ſit exemplar: oportet verbum dicatur ad illud ad quod dicitur exēplar. ẜm enim dicitur verbo dicit creaturas cointelligitur creaturā ſed oblique: ſed ſic non eſt de exemplari dicitur ratione ad exemplum. enim dicitur perbum creature verbum: ſed verbum dicitur quo ſit crea