Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.lxij.

ereatōnis: ita ſpm̄ ſct̄m imaginē recreatōis. et ita ſpirituſſcī̄s imago ē ſicut filiꝰ ſcꝫ qͣſi effectiue. Scd̓m hoc dd̓m de .ſ.ſ. dr̄ imago ſimpl̓r: ſꝫ qͣſi effectiue ſcꝫreſpectu imaginis recreationis. Un̄ imago de ſpūſct̄oduo imꝑtat. ē a filio: et eſt ab ip̄o donū. ẜm ī nobis ē imago recreatōis: ſed abſolute eſt imago ſic̄ filius. qꝛ eſt a pr̄e vt hn̄s ꝯformitatē in ꝓductōne ꝑſone ex ſe. Sꝫ adhuc obijcit̉ ſic. filiꝰ eſt imago pr̄is ꝗa ēeiꝰ exp̄ſſa ſil̓itudo. ſꝫ tūc .ſ .ſ. ſit a filio qͣre ē imagofilij: qꝛ eſt eiꝰ exp̄ſſa ſil̓itudo. em̄ ꝯtingit inuenire exp̄ſſionē. Preterea filiꝰ dr̄ eſſe imago pr̄is hr̄e in ſe exp̄ſſam pr̄is ſil̓itudinē. eo ſicut a pr̄e manat plcītudodiuītatis: ſic a filio qͣre ſil̓r eſſe ab alio ꝯueniat .ſ. .ſ.erit .ſ .ſ. exp̄ſſa ſil̓itudo filij. Rn̄. ſaluo ſemꝑ melioriiudicio. .ſ.ſ. dr̄ eſſe imago ꝓprie nec filij nec patrisfilij pōt dici: filiꝰ ſit imago. ſi eſſet imago filij: eſſet imago imaginis: qd̓ ꝯuenit dice̓. Et ē exempluꝫ a re extra naſcit̉ ſil̓itudo. in mente artificis expreſſaimago eſt. Si aūt illā oꝑaret̉ ſtatuam ad ſil̓itudineꝫherculis: diceret̉ ſtatua imago ſil̓itudinis in menteſꝫ magis ipſiꝰ herculis. Sil̓r ẜm hāc rōnem filiꝰ rationeꝫ medij hēat pōt dici .ſ .ſ. ſit imago eiꝰ: ſꝫ potiꝰpr̄is. tn̄ dr̄ imago pr̄is qm̄ eſt exp̄ſſiua ſil̓itudo.qm̄ in filio eſt exp̄ſſior. Sꝫ adhuc querit̉. cum .ſ .ſ. ſitoīno ſil̓is pr̄i ſic̄ filiꝰ et in nullo diſſil̓is. qͣre pōt diciimago pr̄is ẜm hāc rōeꝫ ſic̄ filiꝰ. Rn̄ſio. imago dr̄ qͣiimitago. qꝛ repn̄tat illud a quo eſt. Dd̓m ē igit̉. ꝓprieimago dr̄ niſi vniꝰ ſoliꝰ. vt imago achillis ē niſiachillis .ſꝫ .ſ .ſ. a duobꝰ ē. vn̄ neutrū eoꝝ ꝓprie rn̄tat. ſedfiliꝰ ab vno ſolo ē. nec rn̄tat niſi vnū tm̄ a eſt. filiustm̄ dr̄ imago ſ.ſ. Et dr̄ imago ſiue ſpeculū. qꝛ ī eo vidipr̄ quē rn̄tat. ſicut v̓bū dr̄ ꝗa ip̄m notificat. Un̄ ſupermath̓. xj. Nemo nouit ⁊cͣ. In verbo ſuo pater ſe declarat: quia mentis nr̄e lumen eſt. Queſtio. lxij. de nomīefilij quo dicitur xerbum.Onſequenter inqꝛendū eſt de noīe filij dr̄ v̓bū. Circaqd̓ q̄runt̉ iſta. Zrīo de intentōe ſeu ſignificatōe v̓bi. Scd̓o de ꝓprietate v̓bi.Tercio de operatōne verbi. Nembrum primumRimo q̄rit̉ de ſigͥficatōe v̓bi ſb̓ qn̄qꝫ articulis q̄runt̉ qn̄qꝫ. Primo ad cuiꝰ v̓bi creati ſil̓itudinē dicat̉ in diuīs nomē verbi.Scd̓o vtꝝ in diuīs priꝰ ſit nomen noticieꝙͣ v̓bi. Tercio ẜm quā intentōeꝫ noticie dicat̉ v̓bū: cuꝫv̓bū ſit a noticia. Qꝛ̄to an effectꝰ ī creatura ꝯnotet̉ nomīe v̓bi. Quinto vtꝝ filiꝰ poſſit dici cognitō ſic̄ verbū. Articulꝰ primusD primū ſic. v̓bū dr̄ tripl̓r. v̓bū ſenſibile vocis. v̓bū intelligibile vocis: v̓bū ītelligibile rei. ij. ſap̄. Dixerūt impij apud ſe rectecogitātes. Cōſtat illud dice̓ fuit vocis ſenſibilis:ſꝫ fuit dice̓ interiꝰ. Sil̓r in euang. math̓. ix. vt ꝗd cogitatis mala ī cordibꝰ vr̄is. et pͥmo dr̄. Ecce ꝗdā de ſcribisdixer̄t: relīꝗt̉ cogitatos dictōs dicūt̉. Itē aug. ſiv̓ba ſonat ī corde nihilominꝰ dīc cogitat. ad cuiꝰſil̓itudinē v̓boꝝ dr̄ v̓bū et̓nū: de dr̄ fiat lux facta eſtlux? et vr̄ ad ſil̓itudinē v̓bi vocis. qꝛ v̓bū rei nunꝙͣ aſſumit for̄aꝫ ſenſibilē vocis. qꝛ illud ſit vox: ſꝫ v̓bū vocis fit vox. Sꝫ v̓bū et̓nū ē ad ſil̓itudinē illiꝰ v̓bi qd̓ accipit formā vocis. qꝛ dr̄ in prīa canoīca. ioh̓. ij. c. ſuꝑ illd̓ſi peccauēimꝰ ⁊cͣ. In gl. ſic v̓bū nr̄m fit vox corꝑis qͦdā aſſumēdo formā in maīfeſtat̉ ſenſibꝰ: ſic̄ v̓buꝫ deicaro factū ē aſſumēdo ea formā in maīfeſtat̉ ſenſibushoīm. et ſic̄ v̓bū nr̄m fuit vox nec mutat̉ in carnē: aſſi

mulat̉ verbo vocis. Contͣ. verbū rei tolle: nec eritverbū intelligibile vocis: nec verbū ſenſibile vocis. ſedtolle vtrūqꝫ eoꝝ: terciūrīa intentio v̓bi ēin rōe v̓bi rei: ꝓbatō. Si res īſit tibi maīfeſtaaliqͦ. vel ſe: vel ſuū ſil̓e: vel ſuū oppoſitū vl̓ effectū nunꝙͣ ſpem vocis ſenſibil̓ duceris ad ꝯgͦſcendū pͥma v̓bi ponit̉ in re. ad ſil̓itudinē hꝰ dicet̉ verbūeternū. Pretēa v̓bū eternū dr̄ exp̄ſſa ſil̓itudo dicētis. verbū ſenſibil̓ vocis vel ītelligētie vocis dr̄ exp̄ſſaſil̓itudo rei ſigͣtur. Sꝫ ip̄m verbū rei ē exp̄ſſa ſil̓itudorei: verbū increatū magis aſſil̓at̉ huic verbo ꝙͣ alijs. Rn̄. dico tripl̓r dr̄ verbū vt dic an. aut loꝗmur ſenſibilibꝰ ſignis. aut eadē ſigͣ foris ſenſibilia ſunint̉ nos inſenſibil̓r cogitādo: aut nec ſenſibil̓r nec īſenſibil̓r ſignis vtēdo. pꝫ quō tripl̓r dr̄ verbū. Concedoaūt ſic̄ ob̓m ē vltīo. verbū eternū maxīaꝫ ſil̓itudineꝫhꝫ ad v̓bū intelligibile rei. Ad obijcit̉. v̓bū intelligibile rei fit vox: ſꝫ verbum vocis fit vox. dicov̓bū intelligibile rei vnit ſe v̓bo vocis ſic̄ ſigͣtū ſigno. ſic verbū vocis ē qͣſi hītus verbi intellcts rei necꝓpter deſinit verbū rei. ſic verbū et̓num vnit̉ carninec mutat̉ in carnē: ſꝫ remanet verbū. verbuꝫ rei vnitſe v̓bo vocis. ſic factuꝫ ē ſenſibile. ī ſe: ſꝫ in vocenec mutat̉ in vocē lꝫ voci copulet̉. Und̓ illud qd̓ dr̄ abaug. in gl. ſuꝑ. j. canoīca. ioh̓. ij. c. intelligr̄ de verbo ret.verbū em̄ intelligibile vocis fit ip̄a: ita eadeꝫ ſit eēntia vocis intelligibil̓ ſenſibil̓. vn̄ hec ſentit̉ in ſeipſa.ſic ē de v̓bo rei. qꝛ verbū intelligibile ſentit̉ voce ſenſibili: nec ē ip̄a vox. ſꝫ ē alia nat̉a v̓bi intelligibil̓ vocis ꝙͣ v̓bi ſenſibil̓ vocis. Un̄ pꝫ maxīe dr̄ verbū eter ad ſil̓itudinē v̓bi intelligibil̓ rei. Notandū ver dicat̉ ip̄a vox ſignās extēior. alio ip̄a imago vocis in aīa. tercio ip̄a ſpēs intelligibil̓ generat̉ exmēoria vel ex ip̄a ſcīa rei. ad eiꝰ ſil̓itudinē accipit̉ ver in diuīs. Un̄ aug. explicat illud multipl̓r. xv. tri.dicens. Quiſqs pt̄ intellige̓ verbū. ſolū anteꝙͣ ſonetverbū: verū etiā anteꝙͣ ſonoꝝ eiꝰ imagines cogitatōnevoluant̉. Hoc ē qd̓ ad nullā ꝑtinet linguā. iaꝫ pōt vidē ſpeculū aliquā verbi illiꝰ ſil̓itudine. de dictū ē. Inpͥncipio erat verbū ⁊cͣ. Neceſſe ē verbū loꝗmur .i.qd̓ ſcimꝰ loꝗmur. ex ip̄a ſcīa quā mēoria tenemꝰ: naſcit̉verbū qd̓ ſit hmōi: cuiuſmōi ſcīa de naſcit̉. for̄ata ꝗppe cogitatō ab ea re quā ſcimꝰ: verbū ē qd̓ in corde dicimus: qd̓ nulliꝰ līgue ē. Itē in eodē verbū rōnalis aīantis qd̓ neqꝫ ꝓlatū eſt ī ſono: neqꝫ in cogitatōe ī ſil̓ituine ſoni: qd̓ alicꝰ lingue ē. oīa quibꝰ ſignat̉ ſigna p̄cidit: gignit̉ de ſcīa manet ī aīo. qn̄ eadē ſcīa virtꝰ dr̄ſicuti ē. ſil̓ima ei ē viſio cogitatōis viſiōi ſcīe. ē in iſtaſil̓itudīe v̓bi nr̄i ſil̓itudo v̓bi dei. qꝛ pt̄ v̓bū nr̄m qd̓ſeꝗtur opꝰ: opꝰ at̄ pt̄ niſi p̄cedat v̓bū. ſic verbū dpotuit nulla exn̄te creatura. creatura autē nulla eſſepōt niſi verbum qd̓ facta ſunt om̄ia ⁊cͣ.Articulꝰ ſecundꝰOnſeq̄nter q̄rit̉ an pͥor ſit intētio noticie ꝙͣv̓bi. dr̄ prīo ſapīe. fons ſapīe v̓bū ī excelſſꝫ illud qd̓ eſt fons alteriꝰ: ē priꝰ intellectu eocuiꝰ ē fons. verbū ſit fons ſapīe: verbū priꝰ ē intellectu ꝙͣ ſapīa. Contͣ anſcl. dice̓ nl̓ aliud ē ꝙͣ cogitandointueri: ſꝫ intuitō ad noticiā ꝑtinet vel ſapīaꝫ intueripriꝰ ē ꝙͣ dice̓: noticia vel ſapīa ē p̄or intellectu ꝙͣ v̓bū. Itē. xij. ſap̄. oīa in ſapīa diſpoſita ſūt ſꝫ ī v̓bo ſūt oꝑata: qꝛ dixit facta ſūt. Cuꝫ diſpō p̄cedat opꝰ: relinꝗt̉ ſapīa ẜm intellct̄m p̄cedat v̓bu. eccͣi .j. Sapīa dei oīapordīat ⁊cͣ. Et ſeꝗt̉. priꝰ oīm creata ē ſapīa. pꝰ ſequit̉.fons ſapīe v̓buꝫ dei in excelẜ. ē ſapīa dei increata oīap̄cedit. ab hac at̄ ꝓcedit ſapīa creata .ſ. ordo rōnal̓ in rebꝰ creatis mediū ẜm ītellectū. int̓ hec duo ē v̓bū dei de dr̄ dixi et facta ſūt. ſapīa ẜm ītellectū pͥor ē ꝙͣ v̓bū Rn̄. ꝯcedēdo om̄s rōes ꝓbāt ſapīa ẜm ītellectipor ē ꝙͣ v̓bū. .ſ. qꝛ ſapīa ē initiū diſpōis: qꝛ v̓bū eſt