Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſona vel gignit vel gignit̉ vel ꝓcedit eēntia: eſteſſentia ꝑſona: quia altera eſt ratō intelligētie in nomine ꝑſona hoc nomīe eſſentia.Nlembrum ſextuOnſequēter querit̉ de ꝯꝑatione ypoſtaẜad eſſentiā ꝙͣtuꝫ ad ſimplicitatē. Querit̉ an maior ſit ſimplicitas eſſentie ꝙͣ ypoſtaẜ vel ecōuerſo. Oſtendit̉ aūt maiorſit ſimplicitas eēntie qꝛ in ratōe ypoſtaẜ venit intellectus eēntie ecōuerſo. ſimpliciꝰ videt̉ dici eēntia ꝙͣypoſta. Cōtra. eēntia eſt cōis tribꝰ ypoſtaſibꝰ. ypoſtaẜ aūt eſt coīs alij ypoſtaſi ſiue cōīcabilis ab aliaſicut maior ē vnitas indiuidui ꝙͣ vniuerſalis: ita videt̉ ſil̓e maior vnitas ypoſtaẜ ꝙͣ eēntie. Item vbi ēeadem entitas ibi eſt eadē vnitas. ſꝫ eadē ē entitas eēntie ypoſtaẜ: ergo eadeꝫ vnitas. Rn̄. eque ſimplicia dicūtur ī deo natura res nature. ſine aliquaadditōe vniꝰ ad alterū in re: tn̄ intelligēdo aliter eſt. qꝛꝯpoſitiꝰ intelligit intellectꝰ nr̄ ip̄am ypoſtaſim ꝙͣ eēntiāEt ſi obijcit̉ ſi huic intellectui nihil rn̄det falſus eſt:dicēduꝫ nihil ei rn̄det ī re qd̓ ſic magis intelligit ypoſtaſim ꝙͣ eēntiā niſi defectꝰ ſuꝰ. Unde non ita intelligitqꝛ ita ſit in re: ſꝫ qꝛ defectibilis eſt ꝯpoſitꝰ. nec pōt intelligere ſiue acciꝑe ſicut ē in re. vn̄ defectꝰ ſuꝰ eſt cauſahmōi: alia differētia vel additō que poſſit poni exꝑte rei. intellectꝰ em̄ capit ẜm ſuā poſſibilitatē imꝑfectionē: ẜm poſſibilitatē rei quā capit. Unde exte ip̄ius intellectꝰ app̄hendētis venit iſtud: ex parterei. ex hoc ē qd̓ dicimꝰ nomē ypoſtaẜ magis eſt ꝯpoſitum ꝙͣ nomē eēntie. qꝛ .ſ. plus intelligēdo ei attribuimus. tamē ip̄a eſt res magis ꝯpoſita: īmo equaliterſimplex. qꝛ oīno eſt eadē. Ad ſecūdum dicendū. ẜmrem vnitas eēntie vnitas ypoſtaẜ diſcernūt̉. quiahec vnitas eſt illa. nec ꝯpoſitior ē hec illa. tn̄ ẜm nomīsratōeꝫ ꝓuenit ex ꝑte nr̄i intellectꝰ diſcernūt̉. Si loquamur de vnitate noīs ꝙͣtuꝫ ad diffinitōeꝫ. amplior ēvnitas in noīe eſſentia in hoc noīe ypoſtaẜ. qꝛ ypoſtaẜ ponit rem ſubſiſſētē in rectitudīe: eēntia ī obliꝗtate. ſi v̓o loqͣmur de noīs vnitate ꝙͣtuꝫ ad ꝓprietatē ſignficādi: amplior ē vnitas in noīe ypoſtaẜ ꝙͣtuꝫ ad ſignificādi ꝓprietatē ſignificat rem ꝓprietate incoīcabili: ꝙͣ in noīe eēntie ſignificat rem in noīe ꝯmuni. ſicpatet reſponſio ab obcta. Membrū ſeptimūEinde querit̉ de ꝯꝑatōe ypoſtaẜ ad ꝓprietatē. vtꝝ vna ypoſtaẜ ſubeſt tribꝰ ꝓprietatibꝰ vel tres ypoſtaſes ſolū: qꝛ tresprietates. Ad qd̓ ſic. maior ē ſimplicitasin eſſe diuino ꝙͣ in aliquo creato. Sꝫ videmꝰ in ign ibi ē forma ignis calor ſplēdor. licꝫ hec tria ſūtibi: tn̄ ſunt ibi plures ypoſtaſes ſꝫ vna ſub tribꝰprietatibꝰ. multomagis in diuīo erit vna ypoſtaẜſub tribꝰ ꝓprietatibꝰ non erit ibi numerꝰ ypoſtaſum. Itē in diuīs inuenimꝰ aliquid qd̓ nec ē diſtinguibilenec diſtinctū hoc ē eēntia. Itē inuenimꝰ diſtīguibile diſtinctū hmōi eſt ꝑſona. Inter at̄ hec duo extremaintercidūt ẜm ratōeꝫ intelligētie duo media. ſcꝫ ſub̓aypoſtaẜ. ſic̄ inter eſt quis ē int̓cidūt qd̓ eſt qui eſteēntia aūt dicit quo ē: ſub̓a qd̓ eſt. ypoſtaẜ qui eſt. ꝑſona quis eſt. ypoſtaẜ ergo ē mediū illoꝝ ꝙͣtuꝫ ad diſtingui diſtingui. ergo neutꝝ ē illoꝝ de ſe. ergo eſtdiſtincta. ſꝫ qd̓ non ē diſtinctū non cadit ſub numero:qd̓ tale ē non ē numerabile: ergo ypoſtaẜ ē numerabilis ſicut nec eēntia. Iteꝫ ſub̓a in diuīs dicit̉ idē qd̓eēntia. ſꝫ eēntia multiplicat̉: ergo nec ſub̓a. ſi ideꝫeſt aput grecos ypoſtaẜ qd̓ ſub̓a aput nos: ergo numerat̉. nec multiplicat̉ ypoſta ſicut nec ſub̓a. Itemboeciꝰ de trini. ſub̓a ꝯtinet vnitatem: relatō multiplicat

trinitatē. aufferat̉ relatō intellectuꝫ: remanebitniſi ſub̓a ꝯtinet vnitatē. auffert̉ multiplicatio. ſꝫ dīcdama. ypoſtaẜ ē ſub ꝓprietatibꝰ: ſic eadem eſt ſub̓ain tribꝰ. qm̄ vt dicit damā. ſub̓a ē ꝯmū. tale ꝯmūe cuiinſunt ꝓprietates. ita erit eadē ypoſtaẜ ſub hac ꝓprietate illa. eſt numerꝰ ypoſtaſuꝫ ī diuinis ſꝫ vna ſubdiſtinctis ꝓprietatibꝰ. Item ſi eēt plures ī ſe: abſtractis ratōnibꝰ iam relatō non multiplicaret trinitatē ſicut dicit boeciꝰ. Cōtra. coīs animi ꝯceptō eſt. oppoſite relatōes pn̄t ſimul ineſſe vni ſubiecto. Undepat̓nitas filiatio ſint oppoſite relatōes: reſpiciētesſe inuicē pn̄t ineſſe vni eidē rei ſubſiſtēti ſꝫ differētibus. ſꝫ res ſubſiſtētes illis ꝓprietatibꝰ vel relationibusdifferētibꝰ in diuinis: neceſſe eſt ibi ponere differentesypoſtaſes. hoc etiā eſt qd̓ vult dicere damaſ. qꝛ ī ypoſtaticis ꝓprietatibꝰ differūt adinuicē ſancte trinitatisypoſtaſes. Et vult oſtendere. non eſt ſil̓e de igne dedeo. qm̄ in deo quelibet ypoſtaſis eſt ꝑfecta ypoſtaẜ inſe. Unde filiꝰ ē ꝑfecta ypoſtaẜ ē pr̄. ſpūſſct̄s ſimpliciter. ſꝫ in igne ſic. em̄ lumē habet ꝓpriam ypoſtaſim p̄ter ignem: ſiue p̄ter illam que ignis ē: ſiue p̄terformā ſubſtātialē ignis ideoqꝫ oportet ſi in ignediſtinguat tres ypoſtaſes: ſil̓r in diuinis ſint tresypoſtaſes. Qd̓ ꝯcedendum ē .ſ. ꝓprietates ſiue relatōnes in diuinis exigunt differētes ypoſtaſes. Adprimū ergo dicendū. ē ſil̓e de igne. qm̄ ſecus ē vbiſunt ꝓprietates incōpoſſibiles vbi ſunt ꝯpoſſibiles.qm̄ vbi ſunt incōpoſſibiles: requirunt diuerſas ypoſtaſes: ſicut albū nigrū in creaturis ſunt forme incōpoſſibiles: ideo requirūt diuerſa ſubiecta. quia ergo ꝓprietates vel relatōes in deo ſunt diſtincte incōpoſſibilesſcꝫ pat̓nitas filiatio ꝓceſſio ideo diſtinctas habentypoſtaſes. ſꝫ in igne forme ille ſunt lumē calor ſplendor: ꝯpoſſibiles ſunt oīno. vn̄ etiā ſimul ſūt. nec vna alijrepugnat: ideo exigūt diuerſas ypoſtaſes. Ad illud etiā habes maīfeſtā declaratōeꝫ q̄ſtione de nūeroſonaruꝫ. Ad illud qd̓ obijcit̉ de illis duobꝰ medijsſunt ſub̓a ypoſtaẜ. dicendū verum ē hec duo ſūtmedia inter illa duo ẜm ratōeꝫ intelligētie: licet ẜmrem. verū tn̄ ita ſe habent. vnū magis tenet ſe vnoextremoꝝ: reliquū reliquo. quia ſub̓a aput nos tenet ſe magis cum eēntia: ypoſtaẜ v̓o tenet ſe magis cuꝫꝑſona. vnde ſunt media ꝓpter hoc differēter ꝑticipent naturam extremoꝝ: īmo ſub̓a tenet ſe ip̄a eēntia dicit̉ vna ſicut eſſentia. Sil̓r cum dicimꝰ tresꝑſonas: ita dicimꝰ tres ypoſtaſes. differenter tamen inhoc ypoſtaẜ dicit diſtinctū: ſꝫ habet hoc in ſuo nomine vn̄ diſtinguit̉. ſꝫ dicit reſpectū ad diſtinguētē. ypoſtaẜ em̄ dicit rem ſubſiſtentē reſpectu ꝓprietatis. nonhabet ergo in ſuo noīe ꝓprietate diſtinguētē: ſꝫ dicit reſpectum ad illam. ꝑſona aūt eſt ypoſtaẜ ꝓprietate diſtincta. vnde in hoc addit ꝙͣtuꝫ ad ratōnem intelligentie nomen ꝑſone reſpectu nominis ypoſtaẜ. quia perſona dicit diſtinctum. iterum habet in ſuo intellectu etde ſuo nomine ꝓprietatem diſtinguentem. nihilominꝰtamen diſtinctum eſt ypoſtaẜ actu ſicut ꝑſona: ſꝫ habet de ſuo intellectu ꝓprietatem diſtinguentem. Undequia ypoſtaẜ dicit reſpectum ad illam. etiaꝫ dicit diſtinctum: ideo dicit̉ magis tenet ſe ex ꝑte ꝑſone. ꝙͣtūergo ad aliquid dicunt̉ eſſe media ſub̓a ypoſtaſis. qd̓patet ſic. eſſentia in diuinis ſuo noīe dicit quo eſt: ſub̓av̓o qd̓ eſt. vnde ſuo noīe ſub̓a plus ꝓpinquat ad ꝑſonaꝫꝙͣ eēntia. tn̄ ſicut ē ibi vnū quo ē: ita eſt ibi vnum qd̓ ē.qd̓ eſt em̄ plus tenet ſe ex ꝑte quo ē ꝙͣtuꝫ ad vnitatē velmultiplicatōneꝫ: ꝙͣ ex ꝑte qui ē vel quis. Item ypoſtaẜdicit in diuinis qui ē. ꝑſona aūt dicit quis ē. In autēhabundat quis ē quia quis ē dicit habentem actu proprietatem: qui eſt autem dicit rem ſubſiſtentem habentem reſpectum ad illam tamen ſicut quis eſt pater noneſt ꝑſona qui eſt filius: ſiue ꝑſona que eſt pater non eſt