Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.liij.

qꝛ dependet. Qd̓ obijcit̉ relatiuoꝝ ⁊cͣ. dd̓m verū eſt de relatiuis relatiua ſunt in eēndo. ſꝫdr̄ deꝰ dn̄s vel creator: relatiua ſunt in dicēdo ſͦ ineēndo. Ad aliud dd̓m. verū ē deꝰ dicit̉ in habitudine: tn̄ eo ſe habeat ad creaturā. ſꝫ ecōuerſo. Aticulus ſecundusOnſequēt̉ q̄ritur. vtꝝ reſpectꝰ ꝯnotatꝰ ſit īdeo vel in creatura. Ad qd̓ ſic. dr̄ deꝰ eſtcreator: deꝰ ē dn̄s. iſta noīa ſignificāt habitudinē dei ad creaturas. relatio correlatō oppoſite ſunt hītudines: potuerūt ſimul ī eodeꝫ. ſꝫ relatio creature ad deū eſt in creatura. ſua correlatō eritin creatore. erit in deo. vtraqꝫ ſit accn̄s: erit accidens in deo. Si aūt dicat̉ p̄dicat̉ dīna eſſentia dedeo ꝯp̄dicat̉ relatio de creatura: tūc querit̉. illa relatio aut ē in deo: aut in creatura. ſi in deo: falſa ēſitio dic̄ deus eſt dn̄s: qꝛ p̄dicat̉ creatura de deo. ſiin creaturā: nihil p̄dicat̉ ibi de deo niſi dīna eēntia. Pret̓ea. illa relatio ſignificat̉ in rectitudine: quaredꝫ attribui ſub̓e ſignificate in rectitudine. eadē ē deactōe ſignificata verbū creat cuꝫ dicit̉ deus creat. Pretea. actio paſſio oppoſita adinuieē dicūt̉. hui actioni rn̄det paſſio. Querit̉ in eſt paſſio oppoſita huic actioni? Subiectū .n. paſſionis factū eſt ſedmateria eius. creatura fiat ex materia: pōt in creatura paſſio: qͣre neqꝫ actio. Iteꝫ augꝰ. ſicutnūmus preciū dr̄: ſic deus dn̄s. ſꝫ relatio nūmꝰ dicit̉p̄ciū eſt in nūmo: relatio qua deꝰ dr̄ dn̄s ē ī dn̄o. Itēnūmus dr̄ preciū relatōꝫ ei accidit. dn̄s relationē ei accidit. deo aliꝗd accidit. ꝓbatio nūmꝰpreciū dr̄ relatōꝫ ẜm accidēs. ſunt .n. due: quedaꝫ relationes que antecedūt ordinē ſub̓aꝝ accn̄tiū: ſic̄ relatōnes materie forme. he naturales ſunt accidentales. ſunt relatōes alie ꝯſequūt̉ ordinē ſub̓aꝝ accn̄tiū ẜm ſuꝑius inferius: ꝯueniētiaꝫ drn̄tiaꝫ. he accn̄tales ſunt vel ẜm accn̄s: vt dextrū ſiniſtrū.ſine ſiniſtro pōt dextrū: ꝙͣuis ip̄ꝫ dextꝝ vel ſiniſtꝝ mutet̉. Sil̓r preciū pōt eſſe numus ſi eēt vſusvel aliꝗd tale in nūmo. ſi nūmꝰ dr̄ p̄ciū relatiōe eſtẜm accn̄s: deꝰ dn̄s. Itē cum dico dn̄s: dico relationē que ē ſuppoſitio. ſꝫ hec ē in creatura: ē in creatore. ſicut .n. ſeruitus ē in creatura: ſic ſuppoſitio ī creatura. Rn̄ſio. notādū vt dictū ē. noīa relatiue dicta de deo ad creaturā: ſunt relatiua noīa ſꝫ ſigͥficantrelatōꝫ. vt creator dn̄s. Noīa v̓o creaturaꝝ relatiuedicta ad deū: relatiue ſunt ẜm nomē relatōꝫ ſigͥficāt.vn̄ int̓ deū creaturā ſunt relatiōes due ſꝫ vna tm̄. .n. ncc̄e ē vt vni relatōni rn̄deat altera ẜm: ſꝫ ſolūẜm dictionē vel ẜm intellectū. Et ſi q̄ratur vn̄ ē. dd̓ꝫ eſt a virtute intellectꝰ ꝯferentis vnū extremum adaliud ecōuerſo. qꝛ ꝯferēdo vtrūqꝫ reſpicit vtrunqꝫponit qͣi reſpectū ex vtraqꝫ ꝑte. ſic aut intelligimꝰ ſic ſignificamꝰ. qꝛ duplex ē reſpectꝰ in intellectu: duplexeſt in dictōe. .n. pōt intellectꝰ nr̄ finiri ſuꝑ aliquā relatōꝫ niſi intelligat alterā ei corrn̄dentē. dictio .n. nom̄ ſolū cauſat̉ a re ſed ab intellectu. ideo oꝑtꝫ relatiuo ẜm nomē rn̄deat relatm̄ ẜm. aūt vni relationi ſit ncc̄e ſꝑ rn̄de alterā: pꝫ in actōe paſſionedicūt̉ ſil̓r relatiue. ſꝫ ncc̄e ē ſꝑ actōi rūde̓ paſſionē lꝫncc̄e ſit ſꝑ ei nomē paſſiue ſignificās. qd̓ pꝫ dr̄ deuscreat aīaꝫ. .n. verbū creat ſignificat v̓e actōꝫ. qm̄ dedr̄ v̓e aẜm aug. in li. de tri. huic actōni rn̄det paſſioẜm nom ẜm: dr̄ aīa creat̉. .n. verbū creat̉ paſſiue dr̄: tn̄ paſſionē ſignificat. paſſio .n. ē in factovt in ſubiectō: ſꝫ ī materia facti. vnd̓ creatio ſit ex nihilo ex materia p̄exn̄ti: in creatōe reꝝ eſt actō ſinepaſſione. vnde ē ibi niſi vna relatio ẜm rem vel vnꝰreſpectuynō ncc̄e ē cuilibꝫ relatōni corrn̄dē alterā ẜm ſꝫ ſolū ẜm nom̄. Dicendū in deo ē reſpe-

ctus ſolū in creatura qͣntuꝫ eſt in re. ſꝫ in dicēdo eſt duplex reſpectꝰ. .n. ē dependētia dei ad creaturā ſꝫ ecōuerſo. ſoluūtur duo pͥma obiecta. Si at̄ obijcit̉aliꝗs reſpectus ꝯuenit deo ꝯuenit ei ab eterno: aliqͣ forma. dd̓m ē ſimile de relatōe forma. ꝗa dr̄ ei ꝯuenire relatio qꝛ aliꝗd ſit in eo mutatū. ſed ſidiceret̉ de forma intelligeret̉ mutatio. Dicendū breuiter predicat̉ diuina eēntia ꝯnotat reſpectus ſiueeffectus in creatura p̄dicat̉ vt ſit in dīna eſſentia:ſꝫ in creatura. Ad aliud dd̓m. ꝓprie loquēdo eſtqd̓ ꝑtinet ad ſub̓am. eſt vel ineſſe qd̓ ꝑtinꝫ ad accidens. eſt vel adeſſe qd̓ eſt hītudinis. tale reperit̉in ſubſtantijs accidētibꝰ. ſub̓e referūtur accidētia.eſt .n. hītudo ſub̓e ad ſub̓am accn̄tis ad accn̄s. habitudinis ſub̓e ad ſub̓am ē accn̄s: vt ẜm idēptitateꝫin ſpecie hītudo ſingulariū hītudinis accn̄tis ad accidēs accn̄s eſt. Dicendū ſcꝗtur dr̄ adaliꝗdineſt ei aliꝗd. ſꝫ ſequit̉ aliꝗd adeſt illi: vel ē ad illum .n. dr̄ deus dominꝰ: relatio dominij in creatura ē: ēad creatorē adeſt creatori. Et noͣ duplex eſt reſpectus in dicēdo: ſꝫ vnicus eſt in eēndo. Ad illud qd̓ oijcit ſeruitus ē in creatura ⁊cͣ. dominiduo. ptāteꝫ coercēdi creaturā: ꝯꝑatōꝫ vel ſuppoſitōptātis. ipſa ptās deus eſt. ꝯꝑatio ſuppoſitio ptātis nll̓iineſſe eſt ſꝫ adeſt deo. vnd̓ dominiū ē ptās ſuppoſita: ſuꝑpoſitio īilli ineſt ſꝫ deo adeſt. vnde dicit aliquid indeo ẜm: lꝫ ẜm modū dicēdi. nec in creatura: illd̓ tn̄ꝓpter qd̓ dr̄ eſt in creatura. vnde aug. dicit. deꝰ dr̄ doinꝰ. ꝓpter accn̄s ſit in deo: ſꝫ ꝓpter accn̄s qd̓ eſtin creatura. pꝫ ſolutio ad alia Articulus terciusOnſequēter querit̉. vtꝝ conſil̓is ratio p̄dicandi ſit ī noīe dn̄s: ī noīe creator. qd̓videt̉. vtrūqꝫ .n. ſignificat diuinā eēntiā pͥncipalit̓ ꝯnotando aliꝗd in creatura. .n. dr̄ deꝰ ē dn̄screature: ncc̄io ſequit̉ aliꝗd in creatura reſpectu cdicit̉ dominiū in deo. vn̄ aug. dicit. deus dr̄ dn̄s ꝓpt̓accn̄s qd̓ eſt in creatura. ſil̓r cuꝫ dicit̉ deus eſt creatorhꝰ creature. vnde pōt dici creator niſi ſit creatura. Contͣ. vt vult aug. ſicut nūmus dicit̉ preciū: ſic dn̄sdeus. ſed hoc numus dicit̉ preciū: nihil eſt additūẜm reꝫ ipſi nūmo. Sꝫ dr̄ deus creator hꝰ creature:ſignificat̉ ex hoc eſſe datū ipſi rei create. igit̉ ē ſil̓ismodus ꝯnotatōis hic ibi. qꝛ p̄ter generalē modū relationis in deꝰ eſt dn̄s: ꝯp̄dicat̉ aliꝗd deo vt dici poſſit vel auctor creature. Rn̄ſio. ſunt qui dicūtnomē dn̄s ſignificat diuina eēntiā vt dominiuꝫ. dn̄iumaūt eſt ptās eoercendi ſubditos: vt dic̄ boe. deꝰ aūt perſeip̄eꝫ pōt coerce̓ ſubditos. vn̄ ip̄a dīna eēntia ē dn̄iumqd̓ dn̄iuꝫ dn̄at̉ ſuis ſb̓ditis. ex ſignificādi diuina eēntia ſignificat̉ vt dn̄iuꝫ vt relatio: innuiturcoaſſerit̉ ſeruitꝰ de creatura vnd̓ deꝰ dn̄s ab et̓no fuit. Eodē vidr̄ alicui ſic eēt dd̓m ī iſta. deus creathāc aīam .ſ. ex ſignificādi deꝰ ſignificat̉ vt actōcoaſſerit̉ effectus de creatura. iſte effectꝰ p̄dicet̉nec compredicat̉ aliquid de deo ſicut nec in hac deꝰ eſtdicunt cum dicitur deus creat hāc aīam.dominꝰ. Alditur pertinere ad deum tanꝙͣ ad cām.ille effectus ideo bene compredicatur aliquid de deo. ſed dicit̉deus ē dominꝰ creaturaꝝ. ſicut pure on̄ditur qūo ſe habeat deus ad rem ſubiectam ſibrſo. nec on̄dit̉ſic aliquid pertinere ad deueffectuvnde in hac deus eſt creator oaturdeo. in hac deus ē domirreſpectꝰ. Aliter videtur dd̓enuciationidicatur diiotando aliquid extra. vnidā reint̓ deū creaturas. hmōide notaturaūt reſpectꝰ qn̄qꝫ ī hītu: vt dr̄ deus eſt exem