Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tꝑis ex tꝑe. nec alioꝝ. ſi .n. eſt cepit dn̄sporis ex tꝑe qꝛ erat tp̄s an̄ tp̄s. eadē rōne fuit dn̄silloꝝ triū ex tꝑe: qꝛ tp̄s fuit an̄ illa. Iteꝫ ſuppoſito oīa ſunt ſimul creata ẜm opi. aug. ẜm illd̓ eccͣi. xviij.Qui viuit ineternū creauit oīa ſimul. eſt vel ī gene̓vel in ſpecie. oīs creatura ſit coeua tꝑis: vidr̄ſit dn̄s creaturaꝝ ex tꝑe vel in tꝑe ſicut nec dn̄s tēꝑis. Iteꝫ deꝰ ceꝑit eſſe dn̄s tempoꝝ tꝑe ſic̄ dic̄ auiſti. vtꝝ ſil̓r poſſit dici ecōuerſo tp̄s ceꝑit dn̄o Rn̄ſio. deus cepit ex tꝑe reꝝ coequeuaꝝ tēporiẜm dn̄s dr̄ in actu. Et hꝰ eſt. qꝛ p̄t intelligi creatura qn intelligat̉ ens de nihilo. ſic intelligit̉ mutabilitas que p̄t intelligi ſine tꝑe. vn̄ pōt intelligicreatura ꝗn intelligat̉ tempꝰ. ꝓpter oꝑtet dice̓ cepit eſſe dn̄s tꝑis tꝑe. Sꝫ qꝛ tp̄s poſſumꝰ intelliger intelligendo creaturā hāc vel illā: ꝓpter poſſumꝰdicere de alijs creaturis cepit dn̄s illaꝝ ex tꝑe. qꝛpōt intelligi tp̄s an̄ creaturā. Cepit eſſe dn̄s tꝑis cuꝫtꝑe aliaꝝ reꝝ ex tꝑe. Ad qd̓ obijcit̉ dd̓m. inciꝑeeſſe ꝯuenit dn̄o ẜm ſe ſꝫ illud ad qd̓ refert̉: cui ẜmſe ꝯuenit inciꝑe eſſe. ꝓprie dr̄ de dn̄o qꝛ cepit dominꝰ tꝑe ſꝫ ecōuerſo. qꝛ tūc diceret̉ ſolū dn̄o cepit eſſe ꝓpt̓ relatōꝫ ſꝫ etiā ꝓpt̓ ſub̓am. Alit̓ p̄t dici. hec p̄poſitio: dic̄ aſſociatōꝫ ſiue ſimultatē. ſꝫ qn̄qꝫ paritate: vt dr̄ tecū principiū. qn̄qꝫ paritate: hoc dupl̓r. qꝛ qn̄qꝫ notat̉ aucͣtas ī ablatiuo ſubaucͣtas in noīatiuo: vt dr̄ miles eſt rege. qn̄qꝫ ecōuerſo: vt. .j. coꝝ. xv. ego ſꝫ gratia dei mecū. qn̄ notatur aſſociatio paritate: pōt fieri ꝯuerſio. qn̄ v̓o notatur paritate: pōt fieri ꝯuerſio. vn̄ ſeꝗt̉: miles eſt rege: rex eſt milite. qꝛ dr̄ deꝰ cepit ēdn̄s temꝑe. notat̉ aſſociatio paritate: p̄t fie̓iꝯuerſio vt dicat̉ tp̄s cepit dn̄o. Membrū terciūErcio querit̉. vtꝝ dn̄iuꝫ hmōi reſpectꝰſint creata vel increata. Ad qd̓ ſic. dn̄iuꝫaut eſt creatū vel increatū. ſi increatū:eternū. dr̄ de deo. aliꝗd creatū dicit̉deo. Iteꝫ dico deus eſt dn̄s. ſi p̄dico increatū dr̄dn̄s ex tꝑe. qd̓ eſt verū. p̄dicat̉ creatū in rectitudine: p̄dicat̉ creatū de increato. hec ē falſa deus eſtdn̄s. Sil̓r q̄ritur de reſpectu creature ad creatoreꝫ.aut eſt creatū aut increatū. ſi creatū: hꝫ reſpectū adcreatorē. vocet̉ eniꝫ. a. ille reſpectꝰ. Querit̉ aūt. a. eſtcreatū aut increatū. ſi creatū: hēat reſpectū ad creatorē. querit̉ iteꝝ de illo. ſic in infinitū. vel erit ponerereſpectū increatū creature ad creatorē. Rn̄ſio. dixerūt porretani. nom̄ dn̄s ſignificat qͣndā relatiōꝫeſt dn̄iuꝫ dn̄s ē dn̄s. illa relatō ē dina eēntia: ſedaſſiſtit ei. incipit ei aſſiſtē ex tꝑe .i. qn̄ cepit hr̄e ẜuū.eodē nom̄ creator ſignificat quandā relatōꝫ incipit aſſiſtere qn̄ creature incipiūt ab eo. Contra.boe. de tri. dn̄ium ē ptās coercēdi in deo ē dīna eſſentia. Itē ambro. deꝰ dn̄s noīa ſunt nature: noīa ſuntptātis. Iteꝫ ſicut albedine fit aliꝗs albꝰ: ita dn̄io fitdn̄s. ſi dominiū ē creaturā qd̓ deꝰ: ſic dn̄s hꝫ a creatura. qd̓ eſt hereticū. Itē creatio deus creat ſi ē creatura: aut ſe creatōne vel alia. ſi alia: erit q̄rē de aliaaut ē creator aut: erit ꝓcedere in infinitū. aut eritaliqͣ creatio ſeip̄a creata eſt. ideꝫ ē priꝰ poſteriusſe. nec creatio creat ſiue creator ē. nec dominiū ēdn̄s ē creatura. Iteꝫ amb̓. eſt creatura quaꝫ facta ē oīs creatura. ſꝫ creatōꝫ facta ē oīs creatura. creatio ē creatura. ꝓpt̓ dixerūt alij: hmōi relatōesſunt creature p̄dicāt̉ de deo: idēptitatē ſꝫ cām.vt dr̄ de medicina ſana. ſꝫ tn̄ videt̉. .n. dr̄ medicina ſana: aliꝗd eſt in medicina eſt effectiua ſanitatis. ſimilit̓ dr̄ deus creator: ſignificat̉ aliꝗd ī deoquo ipſe eſt creature. p̄terea iſta noīa creator dn̄s

ſignificāt plura equoce ſub vno noīe ſicut nom̄ ſa. Rn̄ſio. dr̄ deus creator dn̄s: p̄dicat̉ diuinaeēntia ꝯnotat̉ reſpectus in creatura. ſꝫ qn̄qꝫ notat̉ reſpectus ſolū: vt dr̄ deus creator eſt .i. deꝰ ē dīna eēntia a creatura eſt. Sil̓r deꝰ eſt dn̄s .i. deus ē dīna eſſentīa cui ſubiecta eſt creatura. vn̄ p̄dicat̉ dīna eēntiain rectitudine reſpectus in obliꝗtate. vn̄ p̄dicatur dedeo dīna eēntia dr̄ deus dn̄s vel creator. cointelligit̉ aliud quo refert̉ ad eēntiaꝫ. ſicut cui inſit: ſꝫ aſit vel cui ſubſit. tn̄ attribuit̉ deo ſꝫ creature ẜm reꝫ:deo v̓o ẜm nomē. vt fiat drn̄tia inter ſubiectū locutōis ſubiectū rei ſiue attributōis. .n. dr̄ albū fit ī ſcuto:paſſio ſignificata verbū fie̓i: attribuit̉ albo ſedſcuto. vn̄ albū lꝫ ſit ſubiectū locutōis: tn̄ ē ſubiectūrei vel attributōis. Sil̓r dr̄ generat̉: generatōineſt homī ſicut ſubiecto ſꝫ materie homīs. queritur. vtꝝ dominiū ſit creatū vel increatū. dd̓m dn̄iuꝫdei eſt increatū rōne principalis ſignificati: rōne v̓onotati dr̄ de deo ex tꝑe. vn̄ ſequit̉. dominiū eſt increatū: dominiū eſt ab eterno. qꝛ dr̄ deus ē dn̄s: duodicūt. dīna eēntia: reſpectus ꝯnotatus. ꝙͣuis at̄ diuina eēntia fuerit ab eterno: tn̄ ab eterno ei ſubiecta ēcreatura qd̓ notat̉ diuina eēntia dico dn̄ium. Ad aliud dd̓m. reſpectus creature ad creatoreꝫ eſtcreatura. nec eſt ponere aliū reſpectū. vnde in creaturaeſt ille reſpectus creatura ē. nec eſt curre̓ in infinitū:qꝛ ſeipſo infert̉ ad creatoreꝫ. Nembrū quartūUarto querit̉. vtꝝ reſpectꝰ ꝯnotatꝰ ſit īcreatore vel creatura. ad maiorem euidentiā querūt̉ tria. Primo. vtꝝ diuīa eſſe reſpectus qui ꝯnotat̉ in dn̄o vel in creatore: ſit ī creſentia referat̉ ad creaturā. Scd̓o. vtꝝ ilatura vel in deo. Tercio. an ſil̓is ſit ī reſpectu hꝰ nomīs dn̄s hꝰ noīs creator. Articulꝰ primꝰD primū ſic. In cauſali cauſato recipimꝰ reciprocatōꝫ ſic̄ dic̄ dyo. cauſatū .n. refert̉ ad cam ſꝫ ecōuerſo. qꝛ depēdetgͦcū diuina eēntia ſit: creatura cauſatū. referturdīna eēntia ad creaturā. Pret̓ea. ſi refert̉ ille reſpectus in ipſa ē. Sꝫ tūc querit̉. ille reſpectus aut ē et̓nꝰ.aut tꝑalis. ſi eternꝰ: creatura eſt et̓na. reſpectus enīad creaturā actualis ponit creaturā. ſi tꝑalis: ex tꝑeeſt in deo ante fuit. alio ſe habuit deꝰ ꝙͣ pri mutatꝰ ē. qd̓ enī alio ſe hꝫ ꝙͣ priꝰ mutat̉. ſꝫ vtꝝ qfalſuꝫ ē .ſ. creatura eterna: deꝰ mutatꝰ ſit. ēreſpectus in deo. refert̉ ad creaturā. Cont̄. relatōis eſſe eſt ad aliud ſe hr̄e. ſꝫ dn̄s creator relatm̄ ē: ſe hꝫ ad aliud. dico relatōꝫ de deo ita ad aliudgͦrefert̉. Iteꝫ dico dn̄s aut creator. aut dico in relatōe: aut in hītudine. ꝯſtat ī hītudine: ſe hꝫ ad creaturā. refert̉ ad creaturā. Iteꝫ augꝰ. deus dr̄ dn̄sſicut numus dr̄ preciū. ſꝫ nūmus dr̄ vel fit p̄ciuꝫrefert̉ vel dr̄ in relatōe ad aliud. deꝰ dn̄s ī relatōe ad aliud. Rn̄ſio. notādū relatio ſeu hītudorelatiuoꝝ aliqn̄ fundat̉ ſuꝑ duplicē reſpectū: vt cuꝫ dr̄iſti ſunt amici. aliqn̄ ſuꝑ vnicū. In primo caſu vtrūqrelatiuoꝝ refert̉ dr̄ relatiue. in ſecūdo vnū tm̄ refert̉tn̄ vtrūqꝫ dr̄ relatiue. ꝓuenit ex duplici collatōe ītellectus. ſicut .n. intelligimꝰ ſic ſignificamꝰ. hmōi relatiua ſūt cauſatū. dico ꝑfecta ꝑficit ſuū cauſa ꝑficit̉ ab ipſa: qualis ē prima. Dicenduꝫbreuit̓. dīna eēntia refert̉ ad creaturā ſꝫ ecōuerſo.qꝛ dependet a creatura: ſꝫ creatura ab ea. vn̄ hītudohmōi fundat̉ in vnico reſpectu eſt in creatura. tn̄ diuina eēntia ꝓut ſignificat̉ hec noīa dn̄s creator hꝰmodi. relatiue dr̄ ꝓpt̓ collatōꝫ intellectꝰ. tn̄ refert̉: