Druckschrift 
1 (1482) Generalis discursus ī sūmā
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QuinquaQueſtio

QuinquageſimaQueſtio

ſi ergo hoc nomē bonū acceptū ꝑtipatōem cōuenitcreat̉e in ſingulari: et hoc nomē deuuenit viro ſancto in ſingulari. Item hec poſſit eſſe vera aliqͦpetrus eſt deus. et hoc ꝓpter cōem rōem. nūquid poterit hec vera ydolū eſt deus ꝓpt̓ rōem que eſt ẜm opinionem ydolatre. Rn̄ſio ad primum dd̓m. nomen deus nec vere nec ꝓprie dicit̉ in plurali: ẜm accipit̉ nat̉aliter. et ratio eſt ex illa regula. habꝫ locūdiſtinctio vbi eſt ex diuerſis vnio. Un̄ qꝛ ē vna deitas in tribꝰ ꝑſonis multiplicata ſꝫ vna eadem: ncc̄eeſt tres ꝑſonas vnū eſſe deum plures ſꝫ vnus deus. Ad primū ergo dd̓m. quēadmodū in alijs dicohūanitatem: dico eſt. dico hoīem. dico ē. cuꝫdico petrū: dico ꝗs eſt. Scd̓m hoc dici pt̄ in dīnis. cuꝫdico trinitatē: dico deus eſt. dico deū: dico ē.dico patrē: dico quis eſt. ergo obijcit tres ſunt habētes diuītatem. diſtinguendū quia habens dīnitatemdicit̉ duplicit̓. vt eſt vel quis eſt. vt qd̓ eſt. ſic dicitur hoc nomē deus. vt quis eſt: hoc nomē pater. Tresergo ſunt habentes diuinitate vt quis eſt. ſunt aūttres habētes diuinitatē vt qd̓ eſt: ſed ſunt tres ꝑſone .i.tres hn̄tes diuītatē vt ꝗs ē. Scd̓m hoc dicendū.dicitur deus dicit idē qd̓ hn̄s diuīaꝫ naturā. ꝑticipiūdebet reſolui qui. vt ſit ſenſꝰ deꝰ dicit ē hn̄sdiuinā natura ſic hn̄s dīnā naturam ē vnū ſolū.v̓o dicit̉ ꝑſona patre aut de alia ꝑſona eſt habēs diui naturā. ꝑticipiū debet reſolui qui eſt. ē vtſit ſenſus. pater et filius ſunt hn̄tes diuīam naturam.i. qui hn̄t. tn̄ ſequit̉ ergo ſut dij. cōmutat̉ em̄ quiseſt in qd̓ eſt. ſiue ratio dicēdi ꝑſonalit̓ in rōem dicendiſubſtātialiter. Ad ſecūdū reſpōdet̉ ſic̄ ī greco aliaꝓprietas ſermōis eſt ꝙͣ in latīo. ſil̓r in hebreo. Un̄ grecis dicētibꝰ tres ypoſtaſes ẜm ꝓprietatē ſui ydeomatis. tn̄ nos dicimus tres ſubſtātias: tn̄ ypoſtaẜidem ſit qd̓ ſubſtātia. ex hac rōne. qꝛ hoc nomē ſubſtantia in latina lingua indifferēter ſe habet ad deſignationem eēntie et ſuppoſitoꝝ eēntie. in greco v̓o ypoſtaſiseſt nomē ſuppoſiti eēntie. qd̓ in greco ſine ambiguitate dicit̉ tres ypoſtaſes tribꝰ ſuppoſitis ꝑſoīs: ambigue diceretur latina lingua tres ſubſtātie. ſermo at̄catholicꝰ debet eſſe certus ambiguꝰ. Sil̓i iuxtaꝓprietatem hebraici ſermōis ꝯueniēter dicit̉ heloym.appropriatū em̄ ē ſuppoſitis eēntie. et ꝯueniēter pl̓aliter ponit̉ rōe ſuppoſitaꝝ ꝑſonaꝝ. apud latīos v̓o deus pl̓alit̓ deſignaret ſolū pluralitē ī ſuppoſitis. īmo pluralitatē eēntie ī ſuppoſitis. Ad terciū dicendū. ꝙͣuis nomē deꝰ ſit nomē oꝑatōis. p̄ter hꝫītellectu ſubſtātie ꝑfecte ſe ſtātis. oꝑatō aūt diuīaſignificat̉ dupl̓r. adiectiue ſiue verbalit̓. qꝛ oerba ſigrficāt īadiacētia. et ꝓpt̓ pl̓alitatē ꝑſonaꝝ pl̓alit̓ ſigͣficat̉ dicit̉. faciamꝰ hoīem ad imagīem. Aliqn̄ voſubſtātiue noīalit̓ modū adiacētis. ꝗdē oꝑatōē eadē qd̓ dīna ſb̓a iōn̄ recipiet pl̓alitatē. Ad qͣrtūdd̓m. forma huiꝰ termī deus. p̄t pl̓aliter ſignificarireſpectu pluriū ſuppoītoꝝ. ſic̄ qn̄ ſigͥficat̉ īadiacētiahoc nomē diuīe. vt dicit̉ ꝑſone diuīe. ſꝫ pt̄ pluraliter ſignificari ad hoc vt ī ſe recipiat pluralitate vel diſtinctōꝫ. Ad aūt hoc nomē deꝰ hr̄et pl̓ale exigere hr̄et diſtinctōꝫ et multiplicaret̉ in ſuppoſitis. Adillud qd̓ ſcd̓o q̄rit̉. vtrū hoc nomē deus poſſit pluralit̓cōgrue deſignari. dd̓m. qꝛ ſit abſolutiſſimū etnomen ſimplicis nature importat om̄es ꝯditōes faciunt ip̄m ꝓprium abſolute et ſimplicis nature. qd̓ ꝓhibet vt non poſſit pluraliter deſignari quēadmodū necꝓprium. Ad illud quod obijcit de eēntia patet reſpōſio ex predictis. nam ſi hoc nomē eēntia intelligat̉ ī ſuageneralitate. predicare poteſt de om̄ibus eſſentijs. vn̄poteſt habere plurale. ſed ſi intelligeretur cum preciſion eſſentia ſeip̄a ens et non alia. ꝓprium eſt diuīe eēntie nec recipit pluralitatem. talis em̄ eſt vna ſola. et

non poteſt intelligi nec deſignari pluraliter. Ad ſecundum duo ſunt genera eoꝝ que predicant̉ de pluribus ſed non de vno ſolo. vnum eſt cuius imaginationon prohibet ip̄m predicari de pluribus. ſed ip̄a res. ſicut ſol et luna. Aliud eſt cuius imaginatō ꝓhibet ip̄aꝫpredicari de pluribus et ip̄a res. vt ſor̄. et talis differētia ponitur inter hoc nomen deus et primum principium creaturarum. quia hoc nomen deus ẜm remcōuenit pluribus naturis et eius imaginatio iſtudhibet. Iſte v̓o terminus principiū creaturarū ẜm remnon cōuenit pluribus naturis. ſed tn̄ eius imaginatioiſtud non prohibet ꝙͣuis tamen iſtud prohibeat verusintellectus. et ideo ꝙuis primum principium creaturarum poſſit dici pluraliter. non tamen hoc nomen deus. Ad alid̓ v̓o dicendum. qn̄qꝫ vocem non ſimpliciter ſignificatiuā in coordinatione inſtructōis melius deſignatur intentio dicentis ꝙͣ ſignificatiuā. vn̄de et apud poetas ſolent dicere duo vates in coordinatione cōſtructionis: ita et ī expreſſione veritatis fideivocem ſignificatiuā melius exprimit̉ intentio vt inſymbolo. plures dij ⁊cͣ .i. ſunt plures nature qͣꝝquelibet ſit deitas. et ad Gal̓. Seruiebatis his nonſunt dij. Ad illud qd̓ cōſeq̄nter q̄rit̉ vtruꝫ deꝰ hēatſingl̓are ẜm ſumit̉ adoptiue. dd̓m non ꝓhiberetcōgruitas qn̄ habet ſingulare: ſꝫ ip̄a ꝓprietas dicendiꝓhibet vt in enūciatione dicat̉ ſine determīatione.Ande ſcriptura dicit de moyſe ꝯſtitui te deū ſꝫ deūpharaonis hoc ē potentē ſuꝑ pharaonē diuinitꝰ. Adillud v̓o qd̓ querit̉. an̄ aliqͦ ſit vera iſta. ydolū ē deus. dd̓m: niſi determīatōe trahēte extra rōem.vt ydolū ē deꝰ illi. ſimpl̓r iſtud nomē deus cōueīt deovero. ẜm ꝗd determīatōe vt huiꝰ vel illiꝰ cōuenit viro ſct̄o. Scd̓m ꝗd v̓o determīatōe vt illi pt̄ cōuenireydolo. Un̄ ydolum eſt deus ydolatre. Nembrum terciūOnſeq̄nter q̄rit̉ de ſuppoſitōe huiꝰ noīsdeus. circa qd̓ fuerūt due prīcipales opiniones. Quorūdam opinio fuit. hocnomen deus ſic erat eēntiale vt ſupponēt eēntia ꝓprie tn̄ ex adiūcto vt determīatōne ꝑſonaltrahit̉ extra ꝓpriā rōem ad ſupponēdū ꝑſona. vn̄dicit̉ deus ē: nullo ſupponit̉ ꝑſona. dicit̉ deusgenerat. ex adiūcto tͣhit̉ ad ſupponendū ꝑſona. Aliorum v̓o opinio ē hoc nomē deꝰ ſignificet nat̉aꝫ. ſꝫ ex ſue ſignificatōis eſt ſignificās nat̉aꝫ vt ē. eſtaūt cōuenit et nat̉e rei nature. hoc nomē deꝰ ſupponit qn̄qꝫ naturā vt cum dicit̉ deus eſt tres ꝑſone: qn̄v̓o ſupponit ꝑſonam: et hoc different̉. qn̄qꝫ vna trvt deꝰ gene̓at. qn̄ꝫ duabꝰ: vt deꝰ ſpirat. qn̄qꝫ tribꝰvt īuiſibili ſoli deo ⁊cͣ. j. thi. vlt̓.Ayticulꝰ primꝰOnt̉ pͥmā opīōꝫ obijciūt. ī psͣ. dr̄. Bn̄dicatnos deꝰ deus nr̄ benedicat nos deus: et metuāt ⁊cͣ. et dicit ambro. trina confeſſiotrinitatem exprimit ꝑſonaꝝ. ſed ibi ponit̉ determinatio aliqua ꝑſonalis dicitur benedicat nos deus⁊cͣ. hoc ergo nomē deus ꝓprie ſupponit ꝑſonam. Iteꝫhoc nomē ꝓprie ſuppoit om̄i eo cui ineſt hūanitaset hoc nomē aſinꝰ om̄i eo cui ineſt aſinitas ī ſil̓ibꝰſil̓r hoc nomē deꝰ ꝓprie ſuppoīt om̄i eo cui ineſt diuinitas. ſuppoīt pr̄e filio et ſpūſct̄o. Itē nom̄itū eſt a diuītate. aut ergo p̄ciſe impoſituꝫdeus imtiā: aut ad inſinuadam eēntiāad illiſumēſonā. Si p̄ciſe ad inſinam eēntiā: ergo idē diceturpenitus dicit̉ eſſetia eteus. ſꝫ hec ſimplicit̓ eſtfalſa. eſſentiiuinao et hec deꝰgenuit deūꝯͣ ſct̄os Sad ītiā: hꝫ ſuo iſte dicat deꝰ filieſt. aliꝰ dicat īeſt.terqꝫ loꝗt̉ de deo